ԱՍՏՎԱԾԱՇՈՒՆՉ

ՀԻՆ ԵՎ ՆՈՐ ԿՏԱԿԱՐԱՆՆԵՐ

 

ԱՐԵՎԵԼԱՀԱՅԵՐԵՆ ՆՈՐ ԽՄԲԱԳՐՈՒԹՅԱՄԲ

 

HOLY BIBLE
Eastern Armenian - New Revision

ՄԱՅՐ ԱԹՈՌ Ս. ԷՋՄԻԱԾԻՆ

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ԱՍՏՎԱԾԱՇՆՉՅԱՆ ԸՆԿԵՐՈՒԹՅՈՒՆ

2017

 
 

ՀԻՆ ԿՏԱԿԱՐԱՆ

 
  1. ԳԻՐՔ ԾՆՆԴՈՑ
  2. ԵԼՔ
  3. ՂԵՎՏԱԿԱՆ
  4. ԹՎԵՐ
  5. ՕՐԵՆՔԻ ԵՐԿՐՈՐԴՈՒՄԸ
  6. ՀԵՍՈՒ
  7. ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ
  8. Ա ԳԻՐՔ ԹԱԳԱՎՈՐՆԵՐԻ
  9. Բ ԳԻՐՔ ԹԱԳԱՎՈՐՆԵՐԻ
  10. Գ ԳԻՐՔ ԹԱԳԱՎՈՐՆԵՐԻ
  11. Դ ԳԻՐՔ ԹԱԳԱՎՈՐՆԵՐԻ
  12. ԱՌԱՋԻՆ ՄՆԱՑՈՐԴԱՑ
  13. ԵՐԿՐՈՐԴ ՄՆԱՑՈՐԴԱՑ
  14. ԵՍԹԵՐԻ ԳԻՐՔԸ
  15. ԵԶՐԱՍԻ ԵՐԿՐՈՐԴ ԳԻՐՔԸ
  16. ՆԵԵՄԻԱ
  17. ՀՈԲԻ ԳԻՐՔԸ
  18. ՍԱՂՄՈՍՆԵՐ
  19. ԱՌԱԿՆԵՐ
  1. ԺՈՂՈՎՈՂ
  2. ԵՐԳ ԵՐԳՈՑ
  3. ԵՍԱՅՈՒ ՄԱՐԳԱՐԵՈՒԹՅՈՒՆԸ
  4. ԵՐԵՄԻԱՅԻ ՄԱՐԳԱՐԵՈՒԹՅՈՒՆԸ
  5. ՈՂԲ ԵՐԵՄԻԱ ՄԱՐԳԱՐԵԻ
  6. ԵԶԵԿԻԵԼԻ ՄԱՐԳԱՐԵՈՒԹՅՈՒՆԸ
  7. ԴԱՆԻԵԼԻ ՄԱՐԳԱՐԵՈՒԹՅՈՒՆԸ
  8. ՈՎՍԵԵԻ ՄԱՐԳԱՐԵՈՒԹՅՈՒՆԸ
  9. ՀՈՎԵԼԻ ՄԱՐԳԱՐԵՈՒԹՅՈՒՆԸ
  10. ԱՄՈՎՍԻ ՄԱՐԳԱՐԵՈՒԹՅՈՒՆԸ
  11. ԱԲԴԻՈՒԻ ՄԱՐԳԱՐԵՈՒԹՅՈՒՆԸ
  12. ՀՈՎՆԱՆԻ ՄԱՐԳԱՐԵՈՒԹՅՈՒՆԸ
  13. ՄԻՔԻԱՅԻ ՄԱՐԳԱՐԵՈՒԹՅՈՒՆԸ
  14. ՆԱՎՈՒՄԻ ՄԱՐԳԱՐԵՈՒԹՅՈՒՆԸ
  15. ԱՄԲԱԿՈՒՄԻ ՄԱՐԳԱՐԵՈՒԹՅՈՒՆԸ
  16. ՍՈՓՈՆԻԱՅԻ ՄԱՐԳԱՐԵՈՒԹՅՈՒՆԸ
  17. ԱՆԳԵՈՍԻ ՄԱՐԳԱՐԵՈՒԹՅՈՒՆԸ
  18. ԶԱՔԱՐԻԱՅԻ ՄԱՐԳԱՐԵՈՒԹՅՈՒՆԸ
  19. ՄԱՂԱՔԻԱՅԻ ՄԱՐԳԱՐԵՈՒԹՅՈՒՆԸ
 

ՆՈՐ ԿՏԱԿԱՐԱՆ

 
  1. ԱՎԵՏԱՐԱՆ ԸՍՏ ՄԱՏԹԵՈՍԻ
  2. ԱՎԵՏԱՐԱՆ ԸՍՏ ՄԱՐԿՈՍԻ
  3. ԱՎԵՏԱՐԱՆ ԸՍՏ ՂՈՒԿԱՍԻ
  4. ԱՎԵՏԱՐԱՆ ԸՍՏ ՀՈՎՀԱՆՆԵՍԻ
  5. ԳՈՐԾՔ ԱՌԱՔԵԼՈՑ
  6. ՀՌՈՄԵԱՑԻՆԵՐԻՆ
  7. Ա ԿՈՐՆԹԱՑԻՆԵՐԻՆ
  8. Բ ԿՈՐՆԹԱՑԻՆԵՐԻՆ
  9. ԳԱՂԱՏԱՑԻՆԵՐԻՆ
  10. ԵՓԵՍԱՑԻՆԵՐԻՆ
  11. ՓԻԼԻՊԵՑԻՆԵՐԻՆ
  12. ԿՈՂՈՍԱՑԻՆԵՐԻՆ
  13. Ա ԹԵՍԱՂՈՆԻԿԵՑԻՆԵՐԻՆ
  14. Բ ԹԵՍԱՂՈՆԻԿԵՑԻՆԵՐԻՆ
  1. Ա ՆԱՄԱԿԸ ՏԻՄՈԹԵՈՍԻՆ
  2. Բ ՏԻՄՈԹԵՈՍԻՆ
  3. ՏԻՏՈՍԻՆ
  4. ՓԻԼԻՄՈՆԻՆ
  5. ԵԲՐԱՅԵՑԻՆԵՐԻՆ
  6. ՀԱԿՈԲՈՍ
  7. ՊԵՏՐՈՍ Ա
  8. ՊԵՏՐՈՍ Բ
  9. ՀՈՎՀԱՆՆԵՍ Ա
  10. ՀՈՎՀԱՆՆԵՍ Բ
  11. ՀՈՎՀԱՆՆԵՍ Գ
  12. ՀՈՒԴԱ
  13. ՀԱՅՏՆՈՒԹՅՈՒՆԸ

Հին Կտակարան

ԳԻՐՔ ԾՆՆԴՈՑ

1

ՄԱՐԴԿՈՒԹՅԱՆ ՆԱԽԱՊԱՏՄՈՒԹՅՈՒՆԸ

(1.1-11.9)

Պատում արարչագործության մասին

1 ՍԿԶԲՈՒՄ Աստված ստեղծեց երկինքն ու երկիրը։ 2 Երկիրը աներևույթ էր ու անպատրաստ. խավար էր տիրում անհունի վրա, և Աստծու հոգին շրջում էր ջրերի վրա։

3 Եվ Աստված ասաց. «Թող լույս լինի»։ Եվ լույս եղավ։ 4 Աստված տեսավ, որ լույսը լավ է։ Եվ Աստված միմյանցից բաժանեց լույսն ու խավարը։ 5 Աստված լույսն անվանեց ցերեկ, իսկ խավարը՝ գիշեր։ Եղավ երեկո, եղավ առավոտ. եղավ մեկ օր։

6 Ապա Աստված ասաց. «Ջրերի միջև թող հաստատություն լինի, և թող ջրերը բաժանվեն ջրերից»։ Եվ այդպես եղավ։ 7 Աստված ստեղծեց հաստատությունը և անջրպետ դրեց հաստատությունից ներքև եղած ջրերի և հաստատությունից վերև եղած ջրերի միջև։ 8 Աստված հաստատությունն անվանեց երկինք։ Աստված տեսավ, որ լավ է։ Եղավ երեկո, եղավ առավոտ. օր երկրորդ։

9 Ապա Աստված ասաց. «Երկնքի տակ եղող ջրերը թող ի մի հավաքվեն, և երևա ցամաքը»։ Այդպես էլ եղավ. երկնքի տակ եղող ջրերը ի մի հավաքվեցին, և երևաց ցամաքը։ 10 Աստված ցամաքն անվանեց երկիր, իսկ հավաքված ջրերը՝ ծովեր։ Աստված տեսավ, որ լավ է։ 11 Ապա Աստված ասաց. «Հողն ըստ իրենց տեսակի ու նմանության սերմ տվող խոտաբույսեր թող աճեցնի և պտղաբեր ծառեր, որ ըստ իրենց տեսակի ու նմանության սերմ պարունակող պտուղ տան երկրի վրա»։ Այդպես էլ եղավ. 12 հողը ողջ երկրի վրա եղող սերմնատու խոտաբույսեր աճեցրեց, ինչպես նաև պտղաբեր ծառեր, որ ըստ իրենց տեսակի սերմ պարունակող պտուղ տան երկրի վրա։ Աստված տեսավ, որ լավ է։ 13 Եղավ երեկո, եղավ առավոտ. օր երրորդ։

14 Ապա Աստված ասաց. «Երկնքի հաստատության մեջ թող լուսատուներ լինեն՝ երկիրը լուսավորելու և ցերեկն ու գիշերը միմյանցից բաժանելու համար։ Դրանք նաև ժամանակ՝ օրեր և տարիներ, ցույց տվող նշաններ թող լինեն, 15 և լույս տան երկնքի հաստատության մեջ՝ երկիրը լուսավորելու համար»։ Այդպես էլ եղավ։ 16 Աստված երկու մեծ լուսատուներ ստեղծեց, որոնցից մեծ լուսատուն՝ ցերեկն իշխելու համար, իսկ փոքր լուսատուն՝ գիշերն իշխելու։ Ստեղծեց նաև աստղեր։ 17 Աստված դրանք դրեց երկնքի հաստատության մեջ՝ երկիրը լուսավորելու, 18 ցերեկն ու գիշերը իշխելու և լույսը խավարից բաժանելու համար։ Աստված տեսավ, որ լավ է։ 19 Եղավ երեկո, եղավ առավոտ. օր չորրորդ։

20 Ապա Աստված ասաց. «Թող ջրերը կենդանի շունչ ունեցող զեռուններ հանեն, և երկրից վերև՝ երկնքի հաստատության մեջ, թևավոր թռչուններ լինեն»։ Այդպես էլ եղավ։ 21 Աստված ստեղծեց մեծ կետերին և կենդանի շունչ ունեցող բոլոր զեռուններին, որոնց հանեցին ջրերը՝ ըստ իրենց տեսակների, և թևավոր բոլոր թռչուններին՝ ըստ տեսակների։ Աստված տեսավ, որ լավ են։ 22 Աստված օրհնեց դրանց ու ասաց. «Աճե՛ք, բազմացե՛ք և լցրե՛ք ծովերի ջրերը, իսկ թռչունները թող բազմանան երկրի վրա»։ 23 Եղավ երեկո, եղավ առավոտ. օր հինգերորդ։

24 Ապա Աստված ասաց. «Երկիրը թող շնչավոր էակներ հանի ըստ տեսակների՝ չորքոտանիներ, սողուններ և երկրի գազաններ՝ ըստ տեսակների»։ Այդպես էլ եղավ։ 25 Աստված ստեղծեց երկրի գազաններին՝ իրենց տեսակներով, ընտանի կենդանիներին՝ իրենց տեսակներով և երկրի բոլոր սողուններին՝ իրենց տեսակներով։ Աստված տեսավ, որ լավ են։

26 Եվ Աստված ասաց. «Մարդ ստեղծենք ըստ մեր պատկերի և նմանության, և թող իշխեն ծովի ձկների, երկնքի թռչունների, ողջ երկրի կենդանիների և երկրի վրա սողացող բոլոր սողունների վրա»։ 27 Եվ Աստված ըստ իր պատկերի ստեղծեց մարդուն։ Ըստ Աստծու պատկերի ստեղծեց նրան։ Արու և էգ ստեղծեց նրանց։ 28 Եվ օրհնեց նրանց Աստված՝ ասելով. «Աճե՛ք, բազմացե՛ք, լցրե՛ք երկիրը, տիրե՛ք դրան, իշխե՛ք ծովի ձկների, երկնքի թռչունների, բոլոր կենդանիների և ողջ երկրի, ինչպես նաև երկրի վրա սողացող բոլոր սողունների վրա»։

29 Աստված նաև ասաց. «Ահա ձեզ իբրև կերակուր տվեցի սերմ տվող սերմանելի բույսերը՝ տարածված ողջ երկրի վրա, և իր պտուղի մեջ սերմանելի սերմ ունեցող բոլոր ծառերը։ 30 Իսկ բոլոր դալար խոտերն իբրև կերակուր՝ երկրի բոլոր կենդանիներին, երկնքի բոլոր թռչուններին և երկրի վրա սողացող բոլոր սողուններին, այսինքն՝ բոլոր շնչավոր արարածներին»։ Եվ եղավ այդպես։ 31 Աստված տեսավ, որ այն ամենը, ինչ ստեղծել էր, շատ լավ են։ Եղավ երեկո, եղավ առավոտ. օր վեցերորդ։

2

1 Այսպիսով ամբողջացան երկինքն ու երկիրը իրենց ողջ զարդարանքով։ 2 Վեցերորդ [*  յոթերորդ] օրը Աստված ավարտեց արարման գործերը, յոթերորդ օրը արարման բոլոր գործերից հանգստացավ։

3 Աստված օրհնեց յոթերորդ օրը, սուրբ դարձրեց այն, քանի որ այդ օրը Աստված հանգստացավ արարման իր բոլոր գործերից։

Արարչագործության մի այլ պատում

4 ԱՅՍ Է ԵՐԿՆՔԻ ԵՎ ԵՐԿՐԻ ԱՐԱՐՉԱԳՈՐԾՈՒԹՅԱՆ ՊԱՏՄՈՒԹՅՈՒՆԸ։ Այն օրը, երբ Աստված ստեղծեց երկինքն ու երկիրը, 5 երկրի վրա դեռ դաշտային ոչ մի բույս չէր բուսել, և վայրի ոչ մի խոտ չէր աճել, որովհետև Տերը՝ Աստված, դեռ անձրև չէր տեղացրել երկրի վրա, և մարդ չկար, որ մշակեր հողը։ 6 Աղբյուր էր բխում երկրից ու ոռոգում երկրի ամբողջ մակերևույթը։

7 Եվ Տերը՝ Աստված, մարդուն ստեղծեց երկրի հողից, նրա դեմքին կյանքի շունչ փչեց, և մարդը եղավ ապրող էակ։ 8 Աստված դրախտը տնկեց Եդեմում՝ արևելքում, և այնտեղ դրեց իր ստեղծած մարդուն։ 9 Տերը՝ Աստված, երկրից նաև բուսցրեց ամեն տեսակի ծառ. գեղեցիկ՝ տեսնելու, և համեղ՝ ուտելու համար։ Դրախտի մեջ բուսցրեց նաև կենաց ծառը և բարու ու չարի գիտության ծառը։

10 Դրախտը ոռոգելու համար Եդեմից մի գետ էր բխում և այնտեղից բաժանվում էր չորս ճյուղերի։ 11 Մեկի անունը Փիսովն էր։ Սա այն գետն է, որ հոսելով շրջապատում է ողջ Եվիլատ երկիրը, այնտեղ, որտեղ ոսկին է. 12 այդ երկրի ոսկին ընտիր է։ Այնտեղ նաև սուտակ և դահանակ ակնաքար կա։ 13 Երկրորդ գետի անունը Գեհովն է։ Սա այն գետն է, որ հոսելով պատում է եթովպացիների ողջ երկիրը։ 14 Երրորդ գետը Տիգրիսն է, որ հոսում է Ասորեստանի արևելքով։ Չորրորդ գետը Եփրատն է։

15 Տերը՝ Աստված, վերցրեց իր ստեղծած մարդուն և դրեց բարօրության դրախտում [*  Էդենի պարտեզում], որպեսզի մշակի և պահպանի այն։ 16 Տերը՝ Աստված, պատվիրեց Ադամին՝ ասելով. «Դրախտում եղած ամեն մի ծառից կարող ես ուտել, 17 բայց բարու և չարի գիտության ծառից մի՛ կերեք, որովհետև այն օրը, երբ ուտեք դրանից, անպայման կմեռնեք»։

18 Տերը՝ Աստված, ասաց. «Լավ չէ, որ մարդը միայնակ լինի։ Նրան իր նման մի օգնական ստեղծենք»։ 19 Եվ Տերը՝ Աստված, ստեղծեց նաև վայրի բոլոր գազաններին և երկնքի բոլոր թռչուններին ու բոլորին բերեց Ադամի մոտ՝ տեսնելու, թե նրանց ի՛նչ է անվանելու։ Ադամն ինչ անուն որ տվեց ամեն մեկին, այն էլ եղավ դրա անունը։ 20 Այսպիսով Ադամն անուններ տվեց բոլոր անասուններին, երկնքի բոլոր թռչուններին և վայրի բոլոր գազաններին, բայց Ադամին իրեն նման օգնական չգտնվեց։ 21 Եվ Տերը՝ Աստված, թմրություն բերեց Ադամի վրա, և նա նիրհեց։ Ապա հանեց նրա կողոսկրերից մեկը և այդ տեղը լցրեց մսով։ 22 Տերը՝ Աստված, Ադամից վերցրած կողոսկրից կին արարեց և նրան բերեց Ադամի մոտ։ 23 Եվ Ադամն ասաց.

«Արդ, սա ոսկոր է իմ ոսկորներից

և մարմին՝ իմ մարմնից։

Սա թող կին կոչվի,

որովհետև իր ամուսնուց վերցվեց»։

24 Այդ պատճառով տղամարդը պիտի թողնի իր հորն ու մորը և գնա իր կնոջ հետևից, և երկուսը մեկ մարմին պիտի լինեն։

Նախամարդու անկումը

25 Երկուսն էլ՝ թե՛ Ադամը և թե՛ իր կինը, մերկ էին, սակայն չէին ամաչում։

3

1 Երկրի վրայի բոլոր գազաններից, որոնց Տերը՝ Աստված, ստեղծեց, ամենախորամանկը օձն էր։ Եվ նա ասաց կնոջը. «Աստված ինչո՞ւ ասաց. “Դրախտում գտնվող ոչ մի ծառից չուտեք”»։ 2 Կինը պատասխանեց օձին. «Դրախտի ծառերի պտուղներից կարող ենք ուտել, 3 բայց այն ծառի պտղի համար, որ դրախտի մեջտեղում է, Աստված պատվիրեց. “Չուտե՛ք դրանից և չդիպչե՛ք դրան”, որպեսզի չմեռնենք»։ 4 Օձն ասաց կնոջը. «Ամենևին էլ չեք մեռնի, 5 այլ պարզապես Աստված գիտեր, որ այն օրը, երբ դրանից ուտեք, կբացվեն ձեր աչքերը, և կլինեք աստվածների նման՝ ճանաչելով բարին ու չարը»։ 6 Եվ կինը տեսավ, որ ծառի պտուղը լավ է ուտելու համար, հաճելի աչքերին՝ նայելու համար և գրավիչ՝ տեսնելու համար, վերցրեց նրա պտղից, կերավ և տվեց իր ամուսնուն, որ իր հետ էր, և կերան։ 7 Երկուսի աչքերն էլ բացվեցին, և հասկացան, որ մերկ են։ Թզենու տերևներ կարելով՝ իրենց համար գոգնոցներ պատրաստեցին։

8 Երեկոյան Ադամն ու իր կինը լսեցին Տիրոջ՝ Աստծու՝ դրախտում քայլելու ձայնը և թաքնվեցին Աստծուց դրախտի ծառերի մեջ։ 9 Տերը՝ Աստված, կանչեց Ադամին ու ասաց նրան. «Որտե՞ղ ես»։ 10 Նա պատասխանեց. «Լսեցի դրախտում քո ձայնը և վախեցա, քանի որ մերկ էի, և թաքնվեցի»։ 11 Այն ժամանակ նրան ասաց. «Ո՞վ հայտնեց քեզ, թե մերկ ես։ Արդյոք կերա՞ր այն ծառից, միայն որի՛ց պատվիրել էի քեզ չուտել»։ 12 Ադամն ասաց. «Կինը, որին ինձ ընկեր տվեցիր, նա՛ տվեց ինձ այդ ծառից, և կերա»։ 13 Տերը՝ Աստված, ասաց կնոջը. «Ինչո՞ւ այդ արեցիր»։ Կինն ասաց. «Օձը խաբեց ինձ, և կերա»։

14 Եվ Տերը՝ Աստված, ասաց օձին. «Քանի որ այդ արեցիր, անիծյա՛լ լինես դու բոլոր կենդանիների ու վայրի գազանների մեջ, սողաս քո կրծքի և որովայնի վրա և հող ուտես քո ողջ կյանքի ընթացքում։ 15 Թշնամություն պիտի դնեմ քո և կնոջ միջև, ինչպես նաև քո զավակի ու նրա զավակի միջև։ Նա պիտի ջախջախի քո գլուխը, իսկ դու պիտի խայթես նրա գարշապարը»։ 16 Իսկ կնոջն ասաց. «Պիտի անչափ բազմացնեմ քո ցավերն ու քո հառաչանքները։ Ցավերով պիտի զավակներ ծնես, քո ամուսնուն պիտի հնազանդվես, և նա պիտի իշխի քեզ վրա»։ 17 Ադամին էլ ասաց. «Քանի որ անսացիր քո կնոջ ձայնին և կերար այն ծառից, որի՛ց միայն քեզ պատվիրել էի չուտել, թող անիծյալ լինի հողը, երբ այն մշակես։ Քո կյանքի բոլոր օրերին տանջանքով ձեռք բերես նրա բերքը, 18 փուշ ու տատասկ թող բուսեցնի քեզ, և դու վայրի բանջար վաստակես։ 19 Քո հացը քո երեսի քրտինքով ուտես, մինչև որ վերադառնաս դեպի հողը, որից առաջացար. քանի որ հող էիր, հող էլ դառնաս»։

20 Ադամն իր կնոջ անունը դրեց Կյանք [*  Եվա], քանի որ նա մայրն է բոլոր էակների։ 21 Եվ Տերը՝ Աստված, Ադամի ու նրա կնոջ համար կաշվե հագուստներ պատրաստեց և հագցրեց նրանց։

22 Տերը՝ Աստված, ասաց. «Ահա Ադամը եղավ իբրև մեկը մեզանից՝ ճանաչելով բարին և չարը։ Արդ, միգուցե երկարի ձեռքը և պոկի կենաց ծառից, ուտի և ապրի հավիտյան»։ 23 Եվ Տերը՝ Աստված, նրան դուրս հանեց բարօրության դրախտից՝ մշակելու հողը, որից առաջացել էր։ 24 Ադամին հանեց և բնակեցրեց բարօրության դրախտի դիմաց, իսկ քերովբեներին ու շուրջանակի պտտվող բոցեղեն սրին հրամայեց հսկել դեպի կենաց ծառը տանող ճանապարհները։

4

Կայենը և Աբելը

1 Ադամը մերձեցավ իր կնոջը՝ Եվային. նա հղիացավ, ծնեց Կայենին՝ ասելով. «Աստծու օգնությամբ մարդ ձեռք բերեցի»։ 2 Հետո դարձյալ ծնեց. նրա եղբայր Աբելին։ Աբելը խաշնարած դարձավ, իսկ Կայենը՝ հողագործ։

3 Որոշ ժամանակ անց Կայենը հողի բերքից ընծա մատուցեց Աստծուն։ 4 Աբելը նույնպես ընծա բերեց՝ իր հոտի անդրանիկներից և դրանց պարարտներից։ Աստված ընդունեց Աբելին ու նրա ընծաները, 5 իսկ Կայենին ու նրա ընծային չնայեց։ Կայենը շատ տրտմեց, և նրա դեմքը մռայլվեց։ 6 Տերը՝ Աստված, Կայենին ասաց. «Ինչո՞ւ տրտմեցիր, քո դեմքն ինչո՞ւ մռայլվեց։ 7 Չէ՞ որ եթե զոհ ես մատուցում, բայց ուղիղ չես մատուցում, մեղանչած ես լինում։ Հանդարտվի՛ր. նա քեզ պիտի հնազանդվի, և դու պիտի իշխես նրա վրա»։

8 Կայենն ասաց իր եղբայր Աբելին. «Արի գնանք դաշտ»։ Երբ նրանք դաշտ հասան, Կայենը հարձակվեց իր եղբայր Աբելի վրա և սպանեց նրան։ 9 Տերը՝ Աստված, հարցրեց Կայենին. «Որտե՞ղ է Աբելը՝ քո եղբայրը»։ Նա ասաց. «Չգիտեմ, մի՞թե ես իմ եղբոր պահակն եմ»։ 10 Եվ Աստված ասաց. «Այդ ի՞նչ արեցիր, քո եղբոր արյան կանչը երկրից բողոքում է ինձ։ 11 Արդ, անիծյալ լինես երկրի վրա, որը բացեց իր բերանը՝ ընդունելու քո ձեռքով թափված եղբորդ արյունը։ 12 Հողը կմշակես, բայց նա արդյունք չի տա։ Հառաչելով ու դողալով պիտի ապրես երկրի վրա»։ 13 Կայենն ասաց Տիրոջը՝ Աստծուն. «Իմ մեղքը շատ մեծ է թողության արժանանալու համար։ 14 Եթե այսօր ինձ արտաքսես երկրի երեսից, և զրկվեմ քո ներկայությունից, հառաչելով ու դողալով պիտի ապրեմ երկրի վրա, և ով գտնի ինձ, կսպանի ինձ»։ 15 Տերը՝ Աստված, նրան ասաց. «Այդպես չի լինի։ Նա, ով սպանի Կայենին, յոթնապատիկ պատժի կարժանանա»։ Եվ Տերը՝ Աստված, նշան դրեց Կայենի վրա, որպեսզի նրան հանդիպողը չսպանի նրան։

16 Կայենը հեռացավ Աստծու ներկայությունից և բնակվեց Նայիդ երկրում՝ Եդեմի դիմաց։

Կայենի սերունդը

17 Կայենը մերձեցավ իր կնոջը. նա հղիացավ ու ծնեց Ենովքին։ Քաղաք կառուցեց և այն կոչեց իր որդու անվամբ՝ Ենովք։ 18 Ենովքը Գայերիդադ անվամբ որդի ունեցավ։ Գայերիդադը ծնեց Մայիելին, Մայիելը ծնեց Մաթուսաղային, Մաթուսաղան ծնեց Ղամեքին։ 19 Ղամեքը երկու կին առավ. մեկի անունը Ադդա էր, իսկ երկրորդի անունը՝ Սելլա։ 20 Ադդան ծնեց Հովբելին. նա վրանաբնակ խաշնարածների նախահայրն է։ 21 Նրա եղբոր անունը Հովբաղ էր։ Նա է հորինել երգն ու քնարը։ 22 Սելլան իր հերթին ծնեց Թոբելին, որը պղնձի ու երկաթի հմուտ դարբին եղավ։ Թոբելի քույրը Նոյեման էր։ 23 Ղամեքն ասաց իր կանանց՝ Ադդային ու Սելլային.

«Լսե՛ք ինձ, Ղամեքի՛ կանայք,

ակա՛նջ դրեք իմ խոսքերին։

Մի մարդու սպանեցի, որ ինձ վերք էր հասցրել,

մի երիտասարդի, որ ինձ հարվածել էր։

24 Եթե Կայենից յոթնապատիկ վրեժ է պահանջվելու,

ապա Ղամեքից՝ յոթանասուն անգամ յոթ»։

Սեթը

25 Ադամը դարձյալ մերձեցավ իր կնոջը՝ Եվային. նա հղիացավ, որդի ծնեց, որի անունը Սեթ դրեց՝ ասելով. «Քանի որ Աստված ինձ ուրիշ զավակ պարգևեց Աբելի փոխարեն, որին սպանեց Կայենը»։ 26 Սեթը որդի ունեցավ և նրա անունը դրեց Ենովս։ Նա սկսեց Աստծուն կոչել Տեր։

5

Նախահայրերը

(Ա Մն. 1.1-4)

1 ԱՅՍ Է ՄԱՐԴԿԱՆՑ [*  Ադամի] ՍԵՐՆԴԱԲԱՆՈՒԹՅԱՆ ԳԻՐՔԸ։ Այն օրը, երբ Աստված ստեղծեց Ադամին [*  մարդուն], ըստ Աստծու պատկերի ստեղծեց նրան, 2 արու և էգ ստեղծեց նրանց, օրհնեց նրանց և նրանց Ադամ [*  մարդ] անվանեց այն օրը, երբ ստեղծեց նրանց։

3 Ադամը 230 [*  130][1] տարի ապրելուց հետո որդի ծնեց ըստ իր կերպարանքի ու ըստ իր պատկերի և նրան անվանեց Սեթ։ 4 Սեթին ծնելուց հետո Ադամն ապրեց ևս 700 [*  800] տարի, ծնեց ուստրեր ու դուստրեր։ 5 Ադամի ապրած բոլոր տարիների թիվը եղավ 930 տարի, և մեռավ։

6 Սեթը 205 [*  105] տարի ապրելուց հետո ծնեց Ենովսին։ 7 Ենովսին ծնելուց հետո Սեթն ապրեց ևս 707 [*  807] տարի, ծնեց ուստրեր ու դուստրեր։ 8 Սեթի ապրած բոլոր տարիների թիվը եղավ 912 տարի, և մեռավ։

9 Ենովսը 190 [*  90] տարի ապրելուց հետո ծնեց Կայնանին։ 10 Կայնանին ծնելուց հետո Ենովսն ապրեց ևս 715 [*  815] տարի, ծնեց ուստրեր ու դուստրեր։ 11 Ենովսի ապրած բոլոր տարիների թիվը եղավ 905 տարի, և մեռավ։

12 Կայնանը 170 [*  70] տարի ապրելուց հետո ծնեց Մաղաղայելին։ 13 Մաղաղայելին ծնելուց հետո Կայնանն ապրեց ևս 740 [*  840] տարի, ծնեց ուստրեր ու դուստրեր։ 14 Կայնանի ապրած բոլոր տարիների թիվը եղավ 910 տարի, և մեռավ։

15 Մաղաղայելը 165 [*  65] տարի ապրելուց հետո ծնեց Հարեդին։ 16 Հարեդին ծնելուց հետո Մաղաղայելն ապրեց ևս 730 [*  830] տարի, ծնեց ուստրեր ու դուստրեր։ 17 Մաղաղայելի ապրած բոլոր տարիների թիվը եղավ 895 տարի, և մեռավ։

18 Հարեդը 162 տարի ապրելուց հետո ծնեց Ենովքին։ 19 Ենովքին ծնելուց հետո Հարեդն ապրեց ևս 800 տարի, ծնեց ուստրեր ու դուստրեր։ 20 Հարեդի ապրած բոլոր տարիների թիվը եղավ 962 տարի, և մեռավ։

21 Ենովքը 165 [*  65] տարի ապրելուց հետո ծնեց Մաթուսաղային։ 22 Ենովքը Մաթուսաղային ծնելուց հետո աստվածահաճո կյանքով ապրեց ևս 200 [*  300] տարի, ծնեց ուստրեր ու դուստրեր։ 23 Ենովքի ապրած բոլոր տարիների թիվը եղավ 365 տարի։ 24 Ենովքը ապրեց աստվածահաճո կյանքով, և նրան ոչ ոք չգտավ, որովհետև Աստված նրան փոխադրել էր։

25 Մաթուսաղան 187 տարի ապրելուց հետո ծնեց Ղամեքին։ 26 Ղամեքին ծնելուց հետո Մաթուսաղան ապրեց ևս 782 տարի, ծնեց ուստրեր ու դուստրեր։ 27 Մաթուսաղայի ապրած բոլոր տարիների թիվը եղավ 969 տարի, և մեռավ։ 28 Ղամեքը 188 [*  182] տարի ապրելուց հետո որդի ծնեց 29 և նրա անունը դրեց Նոյ՝ ասելով. «Սա մեզ կհանգստացնի մեր գործերից, մեր ձեռքերի չարչարանքից և այն հողից, որն անիծեց Տերը՝ Աստված»։ 30 Նոյին ծնելուց հետո Ղամեքն ապրեց ևս 565 [*  595] տարի, ծնեց ուստրեր ու դուստրեր։ 31 Ղամեքի ապրած բոլոր տարիների թիվը եղավ 753 [*  777] տարի, և մեռավ։

32 Նոյը 500 տարեկան էր, երբ ծնեց երեք որդի՝ Սեմին, Քամին և Հաբեթին։

6

Նոյը և ջրհեղեղը

1 Երբ մարդիկ սկսեցին բազմանալ երկրի վրա, և նրանց դուստրեր ծնվեցին, 2 Աստծու որդիները, տեսնելով, որ մարդկանց դուստրերը գեղեցիկ են, նրանցից իրենց համար կին առան։ 3 Եվ Տերը՝ Աստված, ասաց. «Իմ հոգին հավիտյան թող չմնա այդ մարդկանց մեջ, որովհետև նրանք մարմնավոր են, և այդ պատճառով նրանք թող ապրեն մինչև հարյուր քսան տարի»։ 4 Այդ օրերին երկրի վրա հսկաներ էին ապրում։ Ամեն անգամ, երբ Աստծու որդիները մերձենում էին մարդկանց դուստրերին, որդիներ էին ծնում նրանց համար։ Դրանք հսկաներ էին, հին աշխարհի անվանի մարդիկ։

5 Երբ Տերը՝ Աստված, տեսավ, որ մարդկանց չար գործերը բազմացան երկրի վրա, և ամեն ոք ամեն օր մտքում չարություն էր խորհում, 6 զղջաց, որ մարդ է ստեղծել երկրի վրա, և մտահոգվեց։ 7 Եվ Տերը՝ Աստված, ասաց. «Վերացնելու եմ ամեն մի մարմին, որին ստեղծեցի, երկրի երեսից ջնջելու եմ ամեն ինչ՝ մարդուց մինչև անասունները, սողուններից մինչև երկնքի թռչունները, որովհետև զղջացի, որ ստեղծեցի նրանց»։ 8 Բայց Նոյն արժանացել էր Տիրոջ՝ Աստծու շնորհին։

9 ՍԱ Է ՆՈՅԻ ՊԱՏՄՈՒԹՅՈՒՆԸ։ Նոյն արդար և կատարյալ մարդ էր իր ցեղի մեջ և ապրում էր աստվածահաճո կյանքով։ 10 Նա երեք որդի ունեցավ՝ Սեմին, Քամին և Հաբեթին։ 11 Երկիրն ապականվեց Աստծու առաջ և լցվեց անիրավությամբ։ 12 Տերը՝ Աստված, տեսավ, որ երկիրն ապականված է, որովհետև բոլորը երկրի վրա ապրում էին անօրեն կյանքով։ 13 Եվ Տերը՝ Աստված, ասաց Նոյին. «Մարդկանց ժամանակը վերջացել է, քանի որ երկիրը լցվել է նրանց անօրենություններով։ Ես պիտի ոչնչացնեմ նրանց, ինչպես նաև երկիրը։ 14 Արդ, դու քեզ համար փայտյա քառակուսի տապա՛ն շինիր, այն բաժանի՛ր խորշերի և ներսից ու դրսից ծեփի՛ր կուպրով։ 15 Տապանը կշինես այսպես. նրա երկարությունը թող երեք հարյուր կանգուն լինի, լայնությունը՝ հիսուն կանգուն, իսկ բարձրությունը՝ երեսուն կանգուն։ 16 Տապանը դեպի վեր նեղացնելով կշինես, այնպես որ նրա ծածկի լայնությունը մի կանգուն լինի։ Տապանի դուռը կողքից կանես. տապանը ներքնահարկ, միջնահարկ ու վերնահարկ թող ունենա։ 17 Ես ջրհեղեղ պիտի բերեմ երկրի վրա՝ ոչնչացնելու երկնքի տակ գտնվող ամեն մի մարմին, որի մեջ կենդանի շունչ կա, և այն ամենը, ինչ կա երկրի վրա, պիտի ոչնչանա։ 18 Ես իմ ուխտը կհաստատեմ քեզ հետ, և տապան կմտնես դու, քեզ հետ՝ նաև քո որդիները, քո կինը և քո որդիների կանայք։ 19 Բոլոր անասուններից, բոլոր գազաններից ու ընդհանրապես մարմնավոր բոլոր էակներից զույգ-զույգ կմտցնես տապան, որպեսզի քեզ հետ ողջ մնան։ Դրանք թող արու և էգ լինեն։ 20 Թող մտնեն քեզ մոտ, որպեսզի քեզ հետ ողջ մնան զույգ-զույգ՝ բոլոր տեսակի թռչուններից, բոլոր տեսակի կենդանիներից և երկրի բոլոր տեսակի սողուններից՝ արու և էգ։ 21 Քեզ հետ կվերցնես նաև այն բոլոր ուտելիքներից, որ ուտում եք, կկուտակես դրանք, որ քեզ ու նրանց համար կերակուր լինեն»։ 22 Նոյն արեց այս ամենը։ Ինչ որ պատվիրեց նրան Տերը՝ Աստված, այդ ամենը նույնությամբ կատարեց։

7

1 Տերը՝ Աստված, ասաց Նոյին. «Դու և քո ողջ ընտանիքը մտե՛ք տապան, որովհետև իմ առջև միայն դու ես արդար այս սերնդի մեջ։ 2 Քեզ հետ վերցրո՛ւ բոլոր մաքուր կենդանիներից յոթական զույգ՝ արու և էգ, իսկ անմաքուր կենդանիներից՝ երկուական՝ արու և էգ, 3 նաև երկնքի մաքուր թռչուններից՝ յոթական արու և յոթական էգ, իսկ անմաքուր թռչուններից՝ մեկական արու և մեկական էգ, որպեսզի նրանց տեսակները պահպանվեն ողջ երկրի վրա։ 4 Յոթ օր հետո ես քառասուն օր ու քառասուն գիշեր անձրև պիտի թափեմ երկրի վրա և երկրի երեսից պիտի ջնջեմ իմ ստեղծած ամեն մի էակ»։ 5 Նոյն արեց այն ամենը, ինչ պատվիրեց Տերը՝ Աստված։ 6 Նոյը վեց հարյուր տարեկան էր, երբ ջրհեղեղ եղավ երկրի վրա։ 7 Նոյը, նրա որդիները, նրա կինը և նրա որդիների կանայք ջրհեղեղի պատճառով մտան տապան։ 8 Մաքուր թռչուններից և անմաքուր թռչուններից, մաքուր կենդանիներից և անմաքուր կենդանիներից, երկրի վրա սողացող բոլոր սողուններից 9 զույգ-զույգ՝ արու և էգ, Նոյի մոտ տապան մտան, ինչպես պատվիրել էր նրան Տերը՝ Աստված։ 10 Յոթ օր հետո ջրհեղեղի ջրերն սկսեցին թափվել երկրի վրա։ 11 Նոյի կյանքի վեցհարյուրերորդ տարում՝ երկրորդ ամսի քսանյոթին, ժայթքեցին մեծ անդունդի բոլոր աղբյուրները, և բացվեցին երկնքի սահանքները։ 12 Երկրի վրա քառասուն օր ու քառասուն գիշեր անձրև տեղաց։

13 Այդ օրը Նոյի հետ տապան մտան Սեմը, Քամը, Հաբեթը՝ Նոյի որդիները, Նոյի կինը և նրա որդիների երեք կանայք։ 14 Նրանց հետ միասին տապան մտան նաև ամեն տեսակի գազան, ամեն տեսակի անասուն, երկրի վրա սողացող ամեն տեսակի սողուն և ամեն տեսակի թռչուն. 15 կենդանի շունչ ունեցող բոլոր էակներից զույգ-զույգ մտան Նոյի մոտ։ 16 Ինչպես Աստված պատվիրել էր Նոյին, բոլոր էակներից՝ արու և էգ, մտան տապան, և Տերը՝ Աստված, դրսից փակեց այն։

17 Երկրի վրա քառասուն օր ու քառասուն գիշեր ջրհեղեղ եղավ։ Ջուրը շատացավ ու բարձրացրեց տապանը՝ կտրելով գետնից։ 18 Ջուրն ավելի էր բարձրանում ու տարածվում երկրի վրա, իսկ տապանը լողում էր ջրերի վրա։ 19 Ջուրը չափազանց շատացավ և ծածկեց երկնքի տակ գտնվող բոլոր բարձր լեռները։ 20 Ջուրը լեռներից տասնհինգ կանգուն վեր բարձրացավ և ծածկեց դրանք։ 21 Ամեն մի էակ, որ շարժվում էր երկրի վրա, մեռավ. թռչունները, անասուններն ու գազանները, երկրի վրա սողացող բոլոր սողուններն ու բոլոր մարդիկ։ 22 Իր ռունգերի մեջ կենդանի շունչ ունեցող ամեն մի էակ, ցամաքի վրա եղած ամեն մի բան ոչնչացավ։ 23 Աստված բնաջնջեց երկրի երեսին գտնվող ամեն մի էակ՝ մարդուց մինչև կենդանի, սողուններից մինչև երկնքի թռչունները։ Նրանք վերացան երկրի երեսից։ Ողջ մնաց միայն Նոյը, և նրանք, որ նրա հետ տապանում էին։ 24 Ջուրը երկրի վրա այդպես բարձր մնաց հարյուր հիսուն օր։

8

1 Աստված հիշեց Նոյին և նրա հետ տապանում գտնվող բոլոր գազաններին, բոլոր անասուններին, բոլոր թռչուններին և քամի ուղարկեց երկրի վրա, և ջուրը հանդարտվեց։ 2 Փակվեցին անդունդի աղբյուրներն ու երկնքի սահանքները, և երկնքից թափվող անձրևը դադարեց։ 3 Ջուրը, կամաց-կամաց իջնելով, քաշվում էր երկրի վրայից, և հարյուր հիսուն օր անց այն նվազեց։ 4 Յոթերորդ ամսի քսանյոթին տապանը նստեց Արարատ լեռան վրա։ 5 Ջուրը շարունակեց նվազել մինչև տասներորդ ամիսը։ Տասնմեկերորդ ամսի առաջին օրը երևացին լեռների գագաթները։ 6 Քառասուն օր հետո Նոյը բացեց տապանի պատուհանը, որ պատրաստել էր, 7 և արձակեց մի ագռավ, որը գնաց, բայց չվերադարձավ, անգամ երբ ջուրը ցամաքեց երկրի վրայից։ 8 Այնուհետև արձակեց մի աղավնի՝ տեսնելու, թե ջուրը նահանջե՞լ է երկրի վրա։ 9 Աղավնին, ոտքը դնելու տեղ չգտնելով, վերադարձավ նրա մոտ՝ տապան, որովհետև երկրի ողջ տարածքը դեռ ծածկված էր ջրով։ Նոյը երկարեց ձեռքը, բռնեց նրան և ներս առավ իր մոտ՝ տապան։ 10 Նա սպասեց ևս յոթ օր ու տապանից դարձյալ արձակեց աղավնուն։ 11 Աղավնին նրա մոտ վերադարձավ երեկոյան՝ կտուցին ձիթենու մի շյուղ։ Նոյը հասկացավ, որ երկրի վրա ջրերը նվազել են։ 12 Նա յոթ օր ևս սպասեց ու նորից արձակեց աղավնուն, որն այլևս նրա մոտ չվերադարձավ։ 13 Նոյի կյանքի վեցհարյուրմեկերորդ տարում՝ առաջին ամսի առաջին օրը, ջրերը երկրի վրայից քաշվեցին։ Նոյը բացեց իր կառուցած տապանի ծածկը և տեսավ, որ ջուրը քաշվել է երկրի երեսից։ 14 Երկրորդ ամսի քսանյոթերորդ օրը երկիրը չորացավ։ 15 Տերը՝ Աստված, Նոյին ասաց. 16 «Դո՛ւրս արի տապանից դու, և քեզ հետ՝ քո կինը, քո որդիները և քո որդիների կանայք, 17 քեզ հետ դո՛ւրս հանիր նաև բոլոր գազաններին, որ քեզ մոտ են, և բոլոր էակներին՝ թռչուններից մինչև անասունները, երկրի վրա սողացող բոլոր սողուններին, որ սողան երկրի վրա։ Աճե՛ք և բազմացե՛ք երկրի վրա»։ 18 Եվ Նոյը դուրս եկավ, նրա հետ՝ նրա կինը, իր որդիներն ու իր որդիների կանայք։ 19 Տապանից դուրս եկան նաև բոլոր գազանները, բոլոր սողուններն ու բոլոր թռչունները՝ ըստ իրենց տեսակների։

Աստծու ուխտը Նոյի հետ

20 Եվ Նոյը զոհասեղան շինեց Աստծու համար։ Նա բոլոր տեսակի մաքուր անասուններից ու բոլոր տեսակի մաքուր թռչուններից ողջակեզ մատուցեց զոհասեղանի վրա։ 21 Եվ Տերը՝ Աստված, առավ անուշ հոտը, խորհեց և ասաց. «Այլևս երկիրը չեմ անիծի մարդկանց գործերի համար։ Քանի որ մարդկանց միտքը մանկուց շարունակ ձգտում է դեպի չարը, այլևս երբեք կենդանի ոչ մի էակի չեմ ոչնչացնի, ինչպես որ արեցի։ 22 Այսուհետև, քանի դեռ կա երկիրը, թող չդադարեն սերմն ու հունձը, ցուրտն ու տոթը, ամառն ու գարունը, ցերեկն ու գիշերը»։

9

1 Աստված օրհնեց Նոյին ու նրա որդիներին և նրանց ասաց. «Աճե՛ք, բազմացե՛ք, լցրե՛ք երկիրը և տիրե՛ք դրան։ 2 Թող ձեզանից վախենան ու երկյուղ տածեն երկրի բոլոր գազանները, երկնքի բոլոր թռչունները, երկրի վրայի բոլոր սողունները և ծովի բոլոր ձկները. նրանց բոլորին հանձնեցի ձեր ձեռքը։ 3 Կենդանիներին ևս կարող եք ուտել. դրանց տալիս եմ ձեզ, ինչպես տվել էի խոտն ու բանջարը։ 4 Սակայն միսն իր արյունով չուտեք։

5 Ձեր կյանքի արյան դիմաց հաշիվ կպահանջեմ բոլոր գազաններից, ինչպես նաև այն մարդուց, որը իր ձեռքով մի այլ մարդու կյանքը կառնի։ 6 Ով մարդու արյուն թափի, նրա արյան փոխարեն իր արյունը կթափվի, որովհետև Աստծու պատկերով եմ ստեղծել մարդուն։ 7 Իսկ դուք աճե՛ք, բազմացե՛ք, լցրե՛ք երկիրը, բազմացե՛ք նրա վրա»։

8 Տերը՝ Աստված, խոսեց Նոյի ու նրա որդիների հետ, որ նրա հետ էին, և ասաց. 9 «Ահա ես իմ ուխտն եմ հաստատում ձեզ հետ և ձեր գալիք սերունդների հետ, 10 ինչպես նաև ձեզ հետ եղող կենդանի բոլոր էակների՝ թռչունների, անասունների, երկրի բոլոր գազանների, տապանից դուրս եկած երկրի բոլոր կենդանիների հետ։ 11 Ես հաստատում եմ իմ ուխտը ձեզ հետ. այլևս ոչ մի էակ չի մեռնի ջրհեղեղից, երկիրը ոչնչացնող ջրհեղեղ չի լինի այլևս»։

12 Տերը՝ Աստված, Նոյին ասաց. «Այս է ուխտի նշանը սերունդներին հավիտենապես, որ հաստատելու եմ իմ ու ձեր և ձեզ հետ եղող կենդանի ամեն էակի միջև։ 13 Իմ աղեղը [ծիածանը] կդնեմ ամպերի մեջ, և դա թող հավիտենական ուխտի նշանը լինի իմ ու ողջ երկրի միջև։ 14 Երբ երկրի վրա ամպեր կուտակեմ, իմ աղեղը թող երևա ամպերի մեջ։ 15 Այնժամ ես կհիշեմ իմ ուխտը, որ հաստատել եմ իմ ու ձեր միջև, ինչպես նաև շնչավոր բոլոր էակների միջև, և այլևս ջրհեղեղ չի լինի, որ կարողանա բոլոր էակներին ոչնչացնել։ 16 Թող իմ աղեղն ամպերի մեջ լինի, որպեսզի տեսնեմ այն և հիշեմ իմ ու երկրի վրա գտնվող շնչավոր բոլոր էակների միջև հաստատված հավիտենական ուխտը»։ 17 Եվ Աստված ասաց Նոյին. «Այս է նշանն այն ուխտի, որ հաստատեցի իմ ու ձեր միջև և երկրի վրա գտնվող բոլոր էակների միջև»։

18 Նոյի՝ տապանից դուրս եկած որդիներն էին Սեմը, Քամը և Հաբեթը։ Քամը Քանանի հայրն էր։ 19 Այս երեքն էին Նոյի որդիները, և սրանցից տարածվեց ողջ երկրի բնակչությունը։

20 Նոյը հողագործ էր և հողը մշակելով՝ խաղողի այգի տնկեց։ 21 Նա խմեց գինուց, հարբեց ու իր տան մեջ մերկացավ։ 22 Քամը՝ Քանանի հայրը, տեսնելով իր հոր մերկությունը, դուրս ելավ ու այդ մասին պատմեց իր երկու եղբայրներին։ 23 Սեմն ու Հաբեթը, իրենց թիկունքներին հագուստներ դնելով, հետ-հետ գնացին ու ծածկեցին իրենց հոր մերկությունը, և քանի որ մեջքով էին կանգնած, իրենց հոր մերկությունը չտեսան։ 24 Նոյը, սթափվելով գինովությունից, իմացավ, թե իր նկատմամբ ի՛նչ է արել կրտսեր որդին, 25 և ասաց.

«Անիծյալ լինի Քանանը

և ծառա՝ իր եղբայրներին»։

26 Եվ ավելացրեց.

«Օրհնյա՜լ լինի Տերը՝ Սեմի Աստվածը,

իսկ Քանանը թող լինի նրա ծառան։

27 Աստված թող հզորացնի Հաբեթին,

նա թող բնակվի Սեմի տանը,

իսկ Քանանը թող լինի նրա ծառան»։

28 Ջրհեղեղից հետո Նոյն ապրեց երեք հարյուր հիսուն տարի։ 29 Նոյի ապրած բոլոր տարիների թիվը եղավ ինը հարյուր հիսուն տարի, և մեռավ։

10

Նոյի որդիների սերունդները

(Ա Մն. 1.5-23)

1 ՍՐԱՆՔ ԵՆ ՆՈՅԻ ՈՐԴԻՆԵՐԻ՝ ՍԵՄԻ, ՔԱՄԻ և ՀԱԲԵԹԻ ՍԵՐՈՒՆԴՆԵՐԸ։ Ջրհեղեղից հետո նրանց որդիներ ծնվեցին։

2 Հաբեթի որդիներն են Գամերը, Մագովգը, Մադան, Հավանը, Ելիսան, Թոբելը, Մոսոքը և Թիրասը։ 3 Գամերի որդիներն են Ասքանազը, Րիբաթը և Թորգոման։ 4 Հավանի որդիներն են Ելիսան ու Թարսիսը, կիտացիներն ու ռոդացիները։ 5 Սրանցից բաժանվեցին ազգերի ճյուղերը՝ յուրաքանչյուրն ըստ իր երկրի, ըստ իր լեզվի և տոհմի։

6 Քամի որդիներն են Քուշը, Մեստրեմը, Փուդն ու Քանանը։ 7 Քուշի որդիներն են Սաբան, Եվիլան, Սաբաթան, Ռեգման և Սաբակաթան։ Ռեգմայի որդիներն են Սաբան և Հուդադանը։ 8 Քուշը ծնեց նաև Նեբրովթին։ Նա եղավ առաջին հսկան երկրի վրա։ 9 Նա հսկա որսորդ էր Տիրոջ՝ Աստծու առաջ։ Այդ պատճառով էլ ասում են. «Նեբրովթի պես հսկա որսորդ Տիրոջ՝ Աստծու առաջ»։ 10 Նրա թագավորության առաջին տարածքները եղան Բաբելոնը, Որեքը, Աքադն ու Քաղանեն, որոնք գտնվում էին Սենաարի երկրում։ 11 Այնտեղից տարածվեց դեպի Ասուր, կառուցեց Նինվեն, Ռոբովթ քաղաքը և Քաղանը, 12 ինչպես նաև Նինվեի ու Քաղանի միջև գտնվող Դասեմը, որը մեծ քաղաք է։ 13 Մեստրեմը ծնեց լուդիիմացիներին, սենիիմացիներին, սաղբիիմացիներին, հեփթաղիիմացիներին, 14 պատրոսոնիիմացիներին և քասղոնիիմացիներին, որոնցից սկիզբ առան փղշտացիներն ու կափթորիմացիները։ 15 Քանանը ծնեց Սիդովնին՝ իր անդրանիկին, քետացիներին, 16 հեբուսացիներին, ամորհացիներին, գերգեսացիներին, 17 խևացիներին, արուակացիներին, ամինացիներին, 18 արադիոնացիներին, սամարացիներին և ամաթացիներին։ Դրանից հետո ճյուղարձակվեցին քանանացիների ցեղերը։ 19 Քանանացիների սահմանները ձգվեցին Սիդովնից դեպի Գերարա և Գազա, դեպի Սոդոմ ու Գոմոր, Ադամա ու Սեբոյիմ՝ մինչև Լասա։ 20 Ահա սրանք են Քամի որդիներն ըստ իրենց ցեղերի, ըստ իրենց լեզուների, իրենց երկրների ու իրենց տոհմերի։

21 Սեմը՝ Հաբեթի երեց եղբայրը՝ Եբերի սերունդների նախահայրը, նույնպես որդիներ ծնեց։ 22 Սեմի որդիներն են Ելամը, Ասուրը, Արփաքսադը, Լուդն ու Արամը։ 23 Արամի որդիներն են Հուսը, Եմուղը, Գադերն ու Մոսոքը։ 24 Արփաքսադը ծնեց Սաղային, իսկ Սաղան ծնեց Եբերին։ 25 Եբերը ծնեց երկու որդի. մեկի անունը Փաղեկ էր, որովհետև նրա օրոք երկիրը տրոհվեց, իսկ նրա եղբոր անունը Հեկտան էր։ 26 Հեկտանը ծնեց Էլմովդադին, Սաղեքին, Ասարմովթին, Հարաքին, 27 Հոդորամին, Եզելին, Դեկլային, 28 Գեբաղին, Աբիմեելին, Սաբեիին, 29 Ուփիրին, Եվիլային ու Հովբաբին։ Սրանք բոլորը Հեկտանի որդիներն են։ 30 Նրանք բնակություն հաստատեցին արևելյան լեռնային երկրում՝ Մասեից մինչև Սովփերա։ 31 Ահա սրանք են Սեմի որդիներն ըստ իրենց ցեղերի, ըստ իրենց լեզուների, իրենց երկրների ու տոհմերի։

32 Այս է Նոյի որդիների սերնդաբանությունն ըստ իրենց տոհմերի։ Ջրհեղեղից հետո սրանցից երկրի վրա սփռվեցին ազգերի ճյուղերը։

11

Բաբելոնի աշտարակը

1 Այն ժամանակ ողջ երկրով մեկ մարդիկ մեկ լեզու ունեին և նույն բառերը։ 2 Երբ նրանք արևելքից շարժվեցին, Սենաար երկրում մի դաշտավայր գտան և բնակվեցին այնտեղ։ 3 Եվ միմյանց ասացին. «Եկեք աղյուս թափենք ու այն թրծենք հրով»։ Եվ նրանք աղյուս ունեցան՝ իբրև քար, և կուպր՝ իբրև շաղախ։ 4 Այնուհետև ասացին. «Եկեք մեզ համար մի քաղաք կառուցենք և մի աշտարակ, որի գագաթը հասնի մինչև երկինք, և մեզ համար անուն ստեղծենք ողջ երկրի վրա սփռվելուց առաջ»։ 5 Տերն իջավ՝ տեսնելու այն քաղաքն ու աշտարակը, որ կառուցում էին մարդկանց որդիները։ 6 Եվ Տերն ասաց. «Սրանք մեկ ազգ են, մեկ լեզու ունեն և սկսել են այս կառուցել։ Արդ, ոչինչ չի պակասում նրանց՝ իրենց ցանկությունն ի կատար ածելու։ 7 Եկեք իջնենք և խառնենք նրանց լեզուներն այնպես, որ մեկը մյուսին չհասկանա»։ 8 Եվ Տերը՝ Աստված, այնտեղից նրանց սփռեց ողջ երկրի երեսին, և նրանք դադարեցին քաղաքն ու աշտարակը կառուցելուց։ 9 Այդ պատճառով էլ այն կոչվեց Խառնակություն [*  Բաբել], որովհետև Տերը՝ Աստված, այնտեղ խառնեց ամբողջ երկրի բնակիչների լեզուները և այնտեղից նրանց սփռեց ողջ աշխարհով։

ԱԲՐԱՀԱՄԻ ՊԱՏՄՈՒԹՅՈՒՆԸ

(11.10–25.11)

Սեմի սերունդը

(Ա Մն. 1.24-27)

10 ԱՅՍ Է ՍԵՄԻ ՍԵՐՆԴԱԲԱՆՈՒԹՅՈՒՆԸ։ Սեմը հարյուրամյա հասակում՝ ջրհեղեղից հետո երկրորդ տարում, ծնեց Արփաքսադին։ 11 Սեմն Արփաքսադին ծնելուց հետո ապրեց ևս հինգ հարյուր տարի, ծնեց ուստրեր ու դուստրեր և մեռավ։

12 Արփաքսադը հարյուր երեսունհինգ տարեկան հասակում ծնեց Սաղային։ 13 Արփաքսադը Սաղային ծնելուց հետո ապրեց ևս երեք հարյուր երեսուն տարի, ծնեց ուստրեր ու դուստրեր և մեռավ։

14 Սաղան հարյուր երեսուն տարեկան հասակում ծնեց Եբերին։ 15 Սաղան Եբերին ծնելուց հետո ապրեց ևս երեք հարյուր երեսուն տարի, ծնեց ուստրեր ու դուստրեր և մեռավ։

16 Եբերը հարյուր երեսունչորս տարեկան հասակում ծնեց Փաղեկին։ 17 Եբերը Փաղեկին ծնելուց հետո ապրեց ևս երկու հարյուր յոթանասուն տարի, ծնեց ուստրեր ու դուստրեր և մեռավ։

18 Փաղեկը հարյուր երեսունչորս տարեկան հասակում ծնեց Ռագավին։ 19 Փաղեկը Ռագավին ծնելուց հետո ապրեց ևս երկու հարյուր ինը տարի, ծնեց ուստրեր ու դուստրեր և մեռավ։

20 Ռագավը հարյուր երեսուներկու տարեկան հասակում ծնեց Սերուքին։ 21 Ռագավը Սերուքին ծնելուց հետո ապրեց ևս երկու հարյուր յոթ տարի, ծնեց ուստրեր ու դուստրեր և մեռավ։

22 Սերուքը հարյուր երեսուն տարեկան հասակում ծնեց Նաքովրին։ 23 Սերուքը Նաքովրին ծնելուց հետո ապրեց ևս երկու հարյուր տարի, ծնեց ուստրեր ու դուստրեր և մեռավ։

24 Նաքովրը յոթանասունինը տարեկան հասակում ծնեց Թարային։ 25 Նաքովրը Թարային ծնելուց հետո ապրեց ևս հարյուր քսաներկու տարի, ծնեց ուստրեր ու դուստրեր և մեռավ։

26 Թարան յոթանասուն տարեկան հասակում ծնեց Աբրամին, Նաքովրին և Առանին։

Թարայի սերունդը

27 ԱՅՍ Է ԹԱՐԱՅԻ ՍԵՐՆԴԱԲԱՆՈՒԹՅՈՒՆԸ։ Թարան ծնեց Աբրամին, Նաքովրին ու Առանին, իսկ Առանը ծնեց Ղովտին։ 28 Առանը մեռավ իր հորից՝ Թարայից առաջ այն երկրում, որտեղ ծնվել էր՝ քաղդեացիների աշխարհում [*  Ուր29 Աբրամն ու Նաքովրը իրենց համար կանայք առան։ Աբրամի կնոջ անունը Սարայ էր, իսկ Նաքովրի կնոջ անունը՝ Մեղքա, որը դուստրն էր Առանի. նա հայրն էր Մեղքայի և Հեսքայի։ 30 Սարայն ամուլ էր և չէր ծնում։

31 Թարան իր հետ վերցրեց իր որդի Աբրամին, իր որդի Նաքովրին, իր որդի Առանի որդի Ղովտին, իր հարս Սարային՝ իր որդի Աբրամի կնոջը, և նրանց հանեց քաղդեացիների աշխարհից, որպեսզի գնան քանանացիների երկիրը։ Բայց Խառան հասնելով՝ բնակվեցին այնտեղ։ 32 Թարայի օրերը Խառանում եղան երկու հարյուր հինգ տարի, և մեռավ Խառանում։

12

Աստված կանչում է Աբրամին

1 Աստված ասաց Աբրամին. «Ելի՛ր դու քո երկրից, քո ազգականներից ու քո հոր տնից և գնա՛ այն երկիրը, որ ցույց կտամ քեզ։ 2 Քեզ մեծ ազգ պիտի դարձնեմ, պիտի օրհնեմ քեզ, փառավորեմ քո անունը, և դու օրհնյալ պիտի լինես։

3 Պիտի օրհնեմ քեզ օրհնողներին,

քեզ անիծողներին պիտի անիծեմ։

Քեզնով պիտի օրհնվեն աշխարհի բոլոր ժողովուրդները»։

4 Եվ Աբրամը գնաց, ինչպես Աստված պատվիրել էր նրան։ Նրա հետ գնաց նաև Ղովտը։ Աբրամը յոթանասունհինգ տարեկան էր, երբ դուրս եկավ Խառանից։ 5 Աբրամը վերցրեց իր կնոջը՝ Սարային, իր եղբորորդուն՝ Ղովտին, Խառանում ձեռք բերած իրենց ողջ ունեցվածքն ու ծառաներին, և ճանապարհ ընկան և եկան Քանանի երկիրը։ 6 Աբրամը կտրեց անցավ երկիրն իր երկարությամբ մինչև Սյուքեմի տարածքը՝ մինչև Բարձր կաղնին։ Այն ժամանակ այդ երկրում ապրում էին քանանացիները։ 7 Տերը երևաց Աբրամին և նրան ասաց. «Այս երկիրը տալու եմ քո սերունդներին»։ Այնտեղ Աբրամը զոհասեղան շինեց իրեն հայտնված Տիրոջ համար։ 8 Այդտեղից նա գնաց Բեթելի արևելյան կողմում գտնվող լեռը, որտեղ և խփեց իր վրանը՝ ծովի կողմից Բեթելի և արևելքից Անգեի միջև։ Այնտեղ Տիրոջ համար զոհասեղան շինեց ու կանչեց Տիրոջ անունը։ 9 Այնուհետև Աբրամը գնաց ու բնակվեց անապատում [*  հարավում][2]։

Աբրամը Եգիպտոսում

10 Այդ երկրում սով եղավ։ Աբրամն իջավ Եգիպտոս՝ այնտեղ բնակվելու պանդխտության մեջ, քանի որ սովը սաստկացել էր։ 11 Երբ Աբրամը մոտեցավ Եգիպտոսին, իր կնոջը՝ Սարային, ասաց. «Գիտեմ, որ դու գեղեցիկ կին ես։ 12 Արդ, գուցե եգիպտացիները տեսնեն քեզ և ասեն. “Սա նրա կինն է”, և ինձ սպանեն, իսկ քեզ ողջ թողնեն, 13 կասես՝ “Նրա քույրն եմ”, որպեսզի քո շնորհիվ ինձ լավ լինի, և քո շնորհիվ կենդանի մնամ»։ 14 Երբ Աբրամը մտավ Եգիպտոս, եգիպտացիները տեսան, որ նրա կինը շատ գեղեցիկ է։ 15 Տեսան նրան նաև փարավոնի իշխանները, գովեցին նրան փարավոնի առաջ ու նրան տարան փարավոնի պալատը։ 16 Սարայի շնորհիվ Աբրամի հետ լավ էին վերաբերվում, և նա հոտերի, նախիրների, էշերի, ծառաների և աղախինների, ջորիների և ուղտերի տեր դարձավ։ 17 Սակայն Աստված ահավոր ու դաժան պատուհասներով պատժեց փարավոնին ու նրա ընտանիքի անդամներին Աբրամի կնոջ՝ Սարայի պատճառով։ 18 Փարավոնը կանչեց Աբրամին ու ասաց նրան. «Այս ի՞նչ արեցիր ինձ հետ, ինչո՞ւ չհայտնեցիր, թե նա քո կինն է։ 19 Ինչո՞ւ ասացիր՝ “Իմ քույրն է”, և ես նրան կնության առա։ Արդ, ահա քո կինը քո առաջ է, ա՛ռ նրան ու շտապ հեռացի՛ր»։ 20 Փարավոնն իր մարդկանց պատվիրեց, որ Աբրամին իր ունեցվածքով, նրա կնոջը, ինչպես նաև Ղովտին ճանապարհ դնեն։

13

Աբրամի և Ղովտի բաժանումը

1 Աբրամն իր կնոջ և Ղովտի հետ իր ողջ ունեցվածքով Եգիպտոսից ելավ անապատ։ 2 Աբրամը շատ հարուստ էր անասուններով, արծաթով և ոսկով։ 3 Անապատից նա շարունակեց իր ճանապարհը մինչև Բեթել՝ այն վայրը, որտեղ նա նախկինում վրան էր խփել, Բեթելի և Անգեի միջև, 4 որտեղ նախկինում զոհասեղան էր կառուցել։ Այդտեղ Աբրամը կանչեց Տիրոջ՝ Աստծու անունը։ 5 Ղովտը, որ Աբրամի հետ էր, նույնպես ուներ արջառներ, ոչխարներ և անասուններ։ 6 Սակայն այդ վայրը չէր բավարարում նրանց՝ միասին ապրելու համար, քանի որ նրանց ունեցվածքը շատ էր, և հնարավոր չէր համատեղ ապրել։ 7 Եվ մի օր կռիվ ծագեց Աբրամի հոտերի ու Ղովտի հոտերի հովիվների միջև։ Այն ժամանակ այդ երկրում բնակվում էին քանանացիներն ու փերեզացիները։ 8 Աբրամն ասաց Ղովտին. «Թող իմ ու քո, ինչպես նաև իմ ու քո հովիվների միջև կռիվ չլինի, որովհետև մենք եղբայրներ ենք։ 9 Մի՞թե ողջ երկիրն առջևդ չէ. բաժանվի՛ր ինձնից։ Եթե դու ձախ գնաս, ես աջ կգնամ, իսկ եթե դու աջ գնաս, ես ձախ կգնամ»։ 10 Ղովտն աչքերը բարձրացրեց ու տեսավ, որ Հորդանանի բոլոր շրջանները մինչև Սեգովր ոռոգելի են (նախքան Աստծու կողմից Սոդոմի ու Գոմորի կործանումը), ինչպես Աստծու դրախտը և ինչպես եգիպտացիների երկիրը։ 11 Ղովտն իր համար ընտրեց Հորդանանի ողջ շրջակայքն ու գնաց դեպի արևելք։ Եվ եղբայրները բաժանվեցին միմյանցից։ 12 Աբրամը բնակություն հաստատեց քանանացիների երկրում, իսկ Ղովտը բնակվեց այն կողմերում գտնվող մի քաղաքում և իր վրանը խփեց Սոդոմում։ 13 Սոդոմացիները շատ չար և մեղավոր մարդիկ էին Աստծու առաջ։

14 Ղովտի հեռանալուց հետո Աստված Աբրամին ասաց. «Բարձրացրո՛ւ քո աչքերը և կանգնածդ տեղից նայի՛ր դեպի հյուսիս ու հարավ, դեպի արևելք ու ծով [*  արևմուտք][3]։ 15 Այդ ողջ երկիրը, որ տեսնում ես, հավիտենապես տալու եմ քեզ և քո սերունդներին։ 16 Քո սերունդներին պիտի բազմացնեմ երկրի ավազի չափ. եթե որևէ մեկն ի վիճակի լինի հաշվելու երկրի ավազը, ապա քո սերունդներն էլ կհաշվվեն։ 17 Արդ, վե՛ր կաց, շրջի՛ր այդ երկիրն իր երկարությամբ ու լայնությամբ, որովհետև այն քեզ եմ տալու»։ 18 Աբրամը ճանապարհ ընկավ, եկավ բնակվեց Քեբրոնում գտնվող Մամբրեի կաղնու մոտ և այնտեղ Տիրոջ՝ Աստծու համար զոհասեղան շինեց։

14

Աբրամը փրկում է Ղովտին

1 Սենաարի արքա Ամարփաղի թագավորության ժամանակ Սեղղասարի արքա Արիովքը, Ելամի արքա Քոդողագոմորը և Ազգերի [*  Գոյիմի] արքա Թարգաղը 2 պատերազմի ելան Սոդոմի արքա Բաղակի, Գոմորի արքա Բարսայի, Ադամայի արքա Սենայի, Սեբոյիմի արքա Սիմոբորի, ինչպես նաև Բաղակի, այսինքն՝ Սեգովրի թագավորի դեմ։ 3 Սրանք բոլորը հավաքվեցին Աղի ձորում, որը Աղի ծովն է։ 4 Տասներկու տարի գտնվելով Քոդողագոմորի իշխանության տակ՝ տասներեքերորդ տարում ապստամբեցին։ 5 Տասնչորսերորդ տարում Քոդողագոմորն ու նրա զինակից թագավորները եկան և կոտորեցին Աստարովթ Կառնաիմի հսկաներին ու նրանց հետ եղած հզոր ցեղերին, ինչպես նաև օմացիներին՝ Շավե քաղաքում, 6 նաև քոռեցիներին, որ բնակվում էին Սեիրի լեռներից մինչև Բևեկնը, որ Ձորում է՝ անապատում։ 7 Ապա նրանք դարձան և եկան Դատաստանի աղբյուրը [*  Էն-Միշպատ], այսինքն՝ Կադես, և կոտորեցին Ամաղեկի բոլոր իշխաններին ու Ասասան-Թամարում բնակվող ամորհացիներին։ 8 Սոդոմի արքան, Գոմորի արքան, Ադամայի արքան, Սեբոյիմի արքան ու Բաղակի, այսինքն՝ Սեգովրի արքան ելան և Աղի ձորում ճակատամարտ տվեցին 9 Ելամի արքա Քոդողագոմորի, Գոյիմի արքա Թարգաղի, Սենաարի արքա Ամարփաղի, Սեղղասարի արքա Արիովքի դեմ. չորս թագավոր՝ հինգի դեմ։ 10 Աղի ձորում հորեր կային՝ կուպրի հորեր։ Սոդոմացիների արքան ու գոմորացիների արքան փախուստի դիմելիս ընկան դրանց մեջ, իսկ մյուսները փախան լեռները։ 11 Ավար առան սոդոմացիների ու գոմորացիների ողջ ունեցվածքը և գնացին։ 12 Նրանք գերեցին նաև Սոդոմում բնակվող Ղովտին՝ Աբրամի եղբորորդուն, ավար առան նրա ունեցվածքը և գնացին։

13 Փրկվածներից մեկը եկավ ու այդ մասին պատմեց Աբրամին։ Նա բնակվում էր Մամբրեի կաղնու մոտ։ Մամբրեն և նրա եղբայրներ Եսքողն ու Օնանը Աբրամի դաշնակիցներն էին։ 14 Երբ Աբրամը լսեց, որ իր եղբայր Ղովտը գերի է ընկել, հավաքեց իր երեք հարյուր տասնութ ընդոծիններին։ 15 Նա իր ընդոծիններով գիշերով հարվածեց նրանց, քշեց մինչև Քոբաղ, որ Դամասկոսի ձախ կողմում է գտնվում։ 16 Աբրամը հետ վերցրեց սոդոմացիների ավարը, ազատեց իր եղբորը՝ Ղովտին, նրա ամբողջ ունեցվածքը, ինչպես նաև կանանց ու ժողովրդին։

Մելքիսեդեկն օրհնում է Աբրամին

17 Սոդոմացիների արքան Շավեի ձորում, այսինքն՝ Թագավորների դաշտում ընդառաջ ելավ Աբրամին, երբ նա վերադառնում էր Քոդողագոմորին և նրա հետ եղած թագավորներին կոտորելուց։ 18 Սաղեմի [Երուսաղեմ] արքա Մելքիսեդեկը, քանի որ Բարձրյալ Աստծու քահանան էր, հաց ու գինի բերեց 19 և օրհնեց Աբրամին՝ ասելով. «Օրհնյալ լինես, Աբրա՛մ, Բարձրյալ Աստծու կողմից, որ ստեղծեց երկինքն ու երկիրը։ 20 Օրհնյա՜լ լինի Բարձրյալն Աստված, որ քո թշնամիներին մատնեց քո ձեռքը»։ Աբրամն ավարի տասանորդը տվեց նրան։ 21 Սոդոմացիների արքան ասաց Աբրամին. «Դու ինձ վերադարձրո՛ւ մարդկանց, իսկ ձիերը թող մնան քեզ»։ 22 Աբրամն ասաց սոդոմացիների արքային. «Երդվում եմ Բարձրյալ Աստծով, որ ստեղծեց երկինքն ու երկիրը, 23 որ չեմ վերցնի քեզ պատկանող ոչ մի բան, անգամ թել կամ կոշիկի կապ, որպեսզի չասես՝ “Ես հարստացրի Աբրամին”, 24 բացի ընդոծինների սննդից։ Իսկ Օնանը, Եսքողն ու Մամբրեն, որ ինձ հետ էին, թող ստանան իրենց բաժինը»։

15

Աստծու ուխտը Աբրամի հետ

1 Այս դեպքերից հետո երազում Տիրոջ խոսքը եղավ Աբրամին՝ ասելով. «Մի՛ վախեցիր, Աբրա՛մ, ես քո պաշտպանը պիտի լինեմ, և քո վարձը չափազանց շատ պիտի լինի»։ 2 Աբրամն ասաց. «Տե՛ր, Տե՛ր, ի՞նչ պիտի տաս ինձ, երբ ես կորչում եմ անորդի, և իմ ժառանգորդն իմ ընդոծին Մասեկի որդի Եղիազար Դամասկացին է»։ 3 Աբրամն ավելացրեց. «Քանի որ ինձ զավակ չտվեցիր, ուստի իմ ընդոծինն է ինձ ժառանգելու»։ 4 Անմիջապես Աստծու ձայնը եղավ նրան և ասաց. «Նա չի ժառանգի քեզ, այլ քեզ կժառանգի նա, ով կծնվի քեզանից»։ 5 Ապա նրան դուրս հանեց ու ասաց. «Նայի՛ր երկնքին ու հաշվի՛ր աստղերը, եթե կարող ես դրանք հաշվել», ապա ավելացրեց. «Այդքան է լինելու քո սերունդը»։ 6 Աբրամը հավատաց Աստծուն, և դա նրա համար արդարություն համարվեց։ 7 Նրան ասաց նաև. «Ես եմ Տերը՝ քո Աստվածը, որ քեզ դուրս հանեցի քաղդեացիների աշխարհից, որպեսզի այս երկիրը քեզ տամ որպես ժառանգություն»։ 8 Աբրամն ասաց. «Տե՛ր, Տե՛ր, ինչպե՞ս կիմանամ, որ ժառանգելու եմ այն»։ 9 Եվ ասաց նրան. «Դու ինձ համար մատուցի՛ր երեք տարեկան մի երինջ, երեք տարեկան մի նոխազ, երեք տարեկան մի խոյ, տատրակ և աղավնի»։ 10 Աբրամն առավ այդ ամենը, կտրեց մեջտեղից ու կտորները դրեց իրար դիմաց, բայց թռչունները չկտրատեց։ 11 Թռչուններ էին իջնում նրանց կտրտված մարմինների վրա, սակայն Աբրամը հսկում էր նրանց։ 12 Երբ արևը մայր մտնելու մոտ էր, Աբրամի վրա թմրություն իջավ, և ահա խավարի սարսափը համակեց նրան։ 13 Աբրամին ասվեց. «Լա՛վ իմացիր, որ քո հետնորդները պանդուխտ են լինելու օտար երկրում։ Նրանց կծառայեցնեն, կչարչարեն, կտանջեն չորս հարյուր տարի, 14 բայց ես դատաստան կտեսնեմ այն ազգի հետ, որը կծառայեցնի նրանց։ Դրանից հետո նրանք այստեղ կվերադառնան բազում հարստությամբ։ 15 Բայց դու խաղաղ հոգով կգնաս քո նախնիների մոտ՝ խոր ծերության հասնելով։ 16 Չորս սերունդ պիտի անցնի, մինչև որ քո ժառանգները այստեղ կվերադառնան, որովհետև մինչ այդ ամորհացիների մեղքերը դեռ իրենց լրումին հասած չեն լինի»։

17 Երբ արևը մայր էր մտնում, կրակ բոցավառվեց, և ահա երևաց ծխացող մի հնոց, և կրակի լեզուներն անցան անասունների կտրտված մարմինների միջով։ 18 Այդ օրը Տերն ուխտ կապեց Աբրամի հետ և ասաց. «Քո հետնորդներին եմ տալու այդ երկիրը՝ Եգիպտոսի գետից մինչև Մեծ գետը՝ Եփրատ գետը, 19 կինեցիներին, կենեզացիներին, կեդմոնացիներին, 20 քետացիներին, փերեզացիներին, ռափայիններին, 21 ամորհացիներին, քանանացիներին, գերգեսացիներին և հեբուսացիներին»։

16

Իսմայելի ծնունդը

1 Սարայը՝ Աբրամի կինը, նրա համար երեխա չէր ունենում։ Նա մի եգիպտացի աղախին ուներ, որի անունն Ագար էր։ 2 Սարայը քանանացիների երկրում ասաց Աբրամին. «Քանի որ Տերն ինձ արգելեց ծնել, մերձեցի՛ր իմ աղախնին, որպեսզի նրա շնորհիվ որդի ունենամ»։ Եվ Աբրամն ընդունեց Սարայի առաջարկը։ 3 Սարայը՝ Աբրամի կինը, իր աղախին եգիպտացի Ագարին կնության տվեց իր ամուսնուն՝ Աբրամին, որ տասը տարի ապրում էր քանանացիների երկրում։ 4 Աբրամը մերձեցավ Ագարին. նա հղիացավ։ Երբ Ագարը տեսավ, որ հղի է, սկսեց արհամարհել իր տիրուհուն։ 5 Եվ Սարայն ասաց Աբրամին. «Ես անիրավվում եմ քեզանից։ Ես իմ աղախնին քո գիրկը տվեցի, իսկ նա, տեսնելով, որ հղի է, արհամարհում է ինձ։ Աստված թող դատ անի իմ ու քո միջև»։ 6 Աբրամն ասաց Սարային. «Ահա քո աղախինը քո տրամադրության տակ է. վարվի՛ր նրա հետ, ինչպես կցանկանաս»։ Եվ Սարայը չարչարեց նրան, իսկ նա փախավ նրա մոտից։ 7 Տիրոջ հրեշտակը նրան գտավ անապատում՝ ջրի աղբյուրի մոտ, այն աղբյուրի, որ Սուր տանող ճանապարհի վրա է։ 8 Եվ Տիրոջ հրեշտակը նրան ասաց. «Ագա՛ր, Սարայի աղախի՛ն, որտեղի՞ց ես գալիս և ո՞ւր ես գնում»։ Նա պատասխանեց. «Իմ տիրուհի Սարայից եմ փախչում»։ 9 Տիրոջ հրեշտակը նրան ասաց. «Վերադարձի՛ր քո տիրուհու մոտ և հնազա՛նդ եղիր նրան»։ 10 Տիրոջ հրեշտակն ասաց նաև. «Անչափ բազմացնելու եմ քո սերունդը, այնքան, որ հաշվել հնարավոր չլինի»։ 11 Տիրոջ հրեշտակն ավելացրեց. «Դու արդեն հղի ես և որդի պիտի ծնես։ Նրա անունը Իսմայել կդնես, որովհետև Տերը լսեց քո հեծեծանքը։ 12 Նա վայրագ մարդ է լինելու։ Նա դուրս է գալու բոլորի դեմ, և բոլորը դուրս են գալու նրա դեմ։ Նա բնակվելու է իր բոլոր եղբայրներից առանձին»։ 13 Ագարը տվեց Տիրոջ անունը, որ խոսեց իր հետ. «Դու ես Աստվածը, որ նայեցիր ինձ»։ Եվ ասաց. «Դեմ հանդիման տեսա նրան, ով երևաց ինձ»։ 14 Այդ իսկ պատճառով ջրհորը կոչեց «Նրա ջրհորը, որին տեսա դեմ հանդիման» [*  Բեեր-լախայ-ռոի]։ Այն գտնվում է Կադեսի ու Բարադի միջև։

15 Ագարը Աբրամի համար ծնեց մի որդի, և Աբրամն իր որդու անունը, որին ծնեց Ագարը, Իսմայել դրեց։ 16 Աբրամն ութսունվեց տարեկան էր, երբ Ագարը նրա համար ծնեց Իսմայելին։

17

Թլփատությունը՝ ուխտի նշան

1 Երբ Աբրամն իննսունինը տարեկան եղավ, Տերը՝ Աստված, երևաց Աբրամին ու ասաց նրան. «Ես եմ քո Աստվածը, հաճելի՛ եղիր իմ առջև և անարատ։ 2 Ուխտ եմ կապելու իմ և քո միջև և անչափ բազմացնելու եմ քեզ»։ 3 Աբրամը երեսնիվայր ընկավ, և Աստված նրան ասաց. 4 «Ահա այս է իմ ուխտը քեզ հետ. բազում ազգերի հայր պիտի լինես։ 5 Սրանից հետո Աբրամ չպիտի կոչվես, այլ Աբրահամ [Հայր բազում ազգերի] պիտի լինի քո անունը, որովհետև բազում ազգերի հայր եմ քեզ ընտրել։ 6 Քեզ շատ եմ աճեցնելու, քեզնից ազգեր եմ հանելու, քեզնից թագավորներ են ծնվելու։ 7 Իմ ուխտը պիտի հաստատեմ իմ և քո միջև, իմ և քեզնից հետո գալիք քո ժառանգների միջև սերնդեսերունդ, մի հավիտենական ուխտ՝ քո Աստվածը լինելու, ինչպես նաև քեզնից հետո քո սերունդների Աստվածը։ 8 Քեզ ու քո սերունդներին եմ տալու այս երկիրը, որտեղ բնակվում ես պանդխտության մեջ, քանանացիների ամբողջ երկիրը՝ իբրև հավիտենական ժառանգություն։ Ես լինելու եմ նրանց Աստվածը։

9 Իմ ուխտը պիտի պահես ինչպես դու, այնպես էլ քեզանից հետո եկող քո զավակները սերնդեսերունդ։ 10 Այս է իմ ուխտը, որ սերնդից սերունդ պիտի պահես իմ և քո միջև ու քեզնից հետո գալիք քո զավակների միջև. ձեր բոլոր արու զավակները պիտի թլփատվեն, 11 պիտի թլփատեք ձեր մարմնի թլիփը, և դա թող իմ և ձեր միջև ուխտի նշանը լինի։ 12 Ձեր արու մանուկները ութօրյա հասակում պետք է թլփատվեն սերնդեսերունդ, ինչպես նաև ընդոծինն ու արծաթով գնված բոլոր օտարազգիները, որ քո սերնդից չեն։ 13 Պետք է անպայման թլփատվեն քո տան ընդոծինն ու արծաթով գնվածը։ Այդպիսով իմ ուխտը ձեր մարմնի վրա կլինի իբրև հավիտենական ուխտ։ 14 Անթլփատ արուն, որ չի թլփատվի ութերորդ օրը, թող վերանա իր ազգի միջից, որովհետև խախտած կլինի իմ ուխտը»։

15 Աստված ասաց Աբրահամին. «Քո կին Սարայն այլևս Սարայ թող չկոչվի, այլ Սառա [Իշխանուհի] թող լինի նրա անունը։ 16 Ես կօրհնեմ նրան ևս և նրանից քեզ որդի կպարգևեմ։ Ես կօրհնեմ որդուդ, և նա ազգերի հայր կդառնա, նրանից ազգերի թագավորներ կծնվեն»։

17 Աբրահամը դեմքը խոնարհեց, ծիծաղեց ու ինքն իրեն ասաց. «Կարո՞ղ է հարյուր տարեկան մարդը որդի ունենալ, իննսունամյա Սառան կարո՞ղ է ծնել»։ 18 Աբրահամն ասաց Աստծուն. «Թող Իսմայելն ապրի քո առաջ»։ 19 Աստված պատասխանեց Աբրահամին. «Այո՛. ահա քո կին Սառան քեզ համար որդի է ծնելու, և իմ ուխտը, որպես հավիտենական ուխտ, հաստատելու եմ նրա հետ ու նրանից հետո գալիք սերունդների հետ։ 20 Ինչ վերաբերում է Իսմայելին, ահա լսեցի քեզ և կօրհնեմ նրան. նրան կաճեցնեմ և անչափ կբազմացնեմ։ Նրանից տասներկու ազգ է սերելու. նրան մեծ ազգ եմ դարձնելու։ 21 Բայց իմ ուխտը ես հաստատելու եմ Իսահակի հետ, որին Սառան կծնի քեզ համար մյուս տարի այս ժամանակ»։ 22 Աստված վերջացրեց իր խոսքը և բարձրացավ նրա մոտից։

23 Աբրահամը վերցրեց իր որդի Իսմայելին, իր բոլոր ընդոծիններին, արծաթով գնված բոլորին և իր տանը եղած բոլոր արու մարդկանց և նույն օրն իսկ թլփատեց նրանց, ինչպես պատվիրել էր նրան Աստված։ 24 Աբրահամն իննսունինը տարեկան էր, երբ թլփատեց իր թլիփը, 25 իսկ իր որդի Իսմայելը տասներեք տարեկան էր, երբ թլփատվեց նրա թլիփը։ 26 Նույն օրը թլփատվեցին Աբրահամն ու իր որդի Իսմայելը 27 և նրա տան բոլոր տղամարդիկ՝ թե՛ ընդոծինները, թե՛ արծաթով գնված օտարազգիները։

18

Երեք հրեշտակների այցը Աբրահամին

1 Աստված երևաց Աբրահամին Մամբրեի կաղնու մոտ, մինչ նա կեսօրին նստած էր իր վրանի մուտքի մոտ։ 2 Աբրահամը, բարձրացնելով աչքերը, տեսավ իր դիմաց կանգնած երեք տղամարդկանց։ Նրանց տեսնելուն պես իր վրանի մուտքից ընդառաջ գնաց նրանց, մինչև գետին խոնարհվեց 3 ու ասաց. «Տե՛ր, եթե շնորհ գտա քո առաջ, քո ծառային մի՛ անտեսիր, 4 թող մի քիչ ջուր բերեն՝ ձեր ոտքերը լվալու, ապա զովացե՛ք այս ծառի տակ։ 5 Հաց բերեմ, կերե՛ք և ապա գնացե՛ք ձեր ճանապարհով, որովհետև ձեր ծառայի մոտ գալու համար շեղեցիք ձեր ճանապարհը»։ Նրանք պատասխանեցին. «Արա՛ այնպես, ինչպես ասացիր»։ 6 Աբրահամը շտապեց դեպի վրանը՝ Սառայի մոտ, և նրան ասաց. «Շտապի՛ր, երեք գրիվ նաշի՛հ հունցիր ու նկանա՛կ պատրաստիր»։ 7 Ապա Աբրահամը վազեց դեպի նախիրը, ընտրեց մի մատղաշ, լավ հորթ, տվեց մի ծառայի ու հանձնարարեց շտապ պատրաստել այն։ 8 Վերցրեց կարագ, կաթ ու եփված հորթը և դրեց նրանց առաջ։ Նրանք կերան, մինչ ինքը կանգնած էր նրանց առաջ՝ ծառի տակ։

9 Եվ հարցրեց նրան. «Որտե՞ղ է Սառան՝ քո կինը»։ Նա պատասխանեց. «Ահա վրանում է»։ 10 Եվ ասաց. «Երբ եկող տարի այս օրերին դարձյալ գամ քեզ մոտ, քո կին Սառան որդի ունեցած կլինի»։ Սա լսեց նաև Սառան, որ կանգնած էր նրա հետևում՝ վրանի մուտքի մոտ։ 11 Եվ քանի որ Աբրահամն ու Սառան ծերացել էին, օրերն անցել էին, իսկ Սառան կորցրել էր ծննդաբերելու կարողությունը, 12 Սառան ծիծաղեց իր մտքում և ասաց. «Այն, ինչ մինչև այժմ ինձ հետ չկատարվեց, հիմա՞ պիտի կատարվի, երբ իմ ամուսինն էլ է ծերացել»։ 13 Եվ Տերն ասաց Աբրահամին. «Ինչո՞ւ Սառան ծիծաղեց իր մտքում և ասաց՝ “Իրո՞ք կծնեմ. չէ՞ որ ես պառավել եմ”։ 14 Մի՞թե Աստծու համար անկարելի բան կա։ Եկող տարի այս ժամանակ՝ այս օրերին, ես կվերադառնամ քեզ մոտ, և Սառան որդի ունեցած կլինի»։ 15 Սառան, քանի որ վախեցել էր, ժխտեց՝ ասելով. «Ես չծիծաղեցի»։ Եվ Տերն ասաց. «Ո՛չ, ծիծաղեցիր»։

Սոդոմի և Գոմորի կործանումը

16 Այնտեղից վեր կենալով՝ նրանք ուղղվեցին դեպի Սոդոմ և Գոմոր, իսկ Աբրահամը նրանց հետ գնաց՝ ճանապարհելու։ 17 Տերն ասաց. «Ես իմ ծառա Աբրահամից մի՞թե գաղտնի կպահեմ այն, ինչ անելու եմ։ 18 Աբրահամը մեծ և բազմանդամ ազգ է լինելու անշուշտ, և նրանով կօրհնվեն երկրի բոլոր ազգերը. 19 որովհետև գիտեի, որ նա իր որդիներին ու իր հետնորդներին պատվիրելու է Տիրոջ ճանապարհով ընթանալ և արդարությունն ու իրավունքը գործել։ Եվ Տերը՝ Աստված, Աբրահամին կտա այն ամենը, ինչ խոստացել է»։ 20 Այնուհետև Տերն ասաց. «Սոդոմացիների ու գոմորացիների դեմ բողոքն ուժեղացավ. նրանց մեղքերը չափազանց շատ են։ 21 Արդ, իջնեմ տեսնելու, թե ինձ հասած բողոքը համապատասխանո՞ւմ է իրականությանը, թե՞ ոչ։ Ցանկանում եմ այդ ճշտել»։ 22 Այնտեղից շրջվելով՝ նրանք եկան Սոդոմ։

Աբրահամը կանգնած էր Տիրոջ առջև։ 23 Նա մոտեցավ ու ասաց. «Մի՞թե դու արդարին ամբարիշտի հետ կոչնչացնես, և արդարը կնույնացվի ամբարիշտի հետ։ 24 Եթե քաղաքում հիսուն արդար լինի, կոչնչացնե՞ս նրանց, չե՞ս խնայի այս վայրը հանուն այնտեղ գտնվող հիսուն արդարների։ 25 Անկարելի է, որ այդպիսի բան անես՝ արդարին սպանես ամբարիշտի հետ, և արդարը նույնացվի ամբարիշտի հետ. անկարելի է, դու, որ դատում ես ողջ աշխարհը, այդպիսի դատաստան չես անի»։ 26 Տերն ասաց. «Եթե Սոդոմ քաղաքում հիսուն արդար գտնվի, հանուն նրանց ես կխնայեմ այս վայրը»։ 27 Աբրահամը պատասխանեց՝ ասելով. «Հիմա համարձակվում եմ խոսել Տիրոջ հետ, թեև ես հող եմ և մոխիր։ 28 Եթե հիսուն արդարները պակասեն հինգ հոգով, այդ հինգի պատճառով կկործանե՞ս ողջ քաղաքը»։ Եվ ասաց. «Չեմ կործանի, եթե այնտեղ քառասունհինգ արդար գտնվի»։ 29 Եվ շարունակեց խոսել նրա հետ ու ասաց. «Իսկ եթե այնտեղ քառասո՞ւնը գտնվեն»։ Ասաց. «Չեմ կործանի հանուն քառասունի»։ 30 Եվ ասաց. «Տե՛ր, մի՞թե կբարկանաս, եթե շարունակեմ խոսել. իսկ եթե այնտեղ երեսո՞ւնը գտնվեն»։ Եվ ասաց. «Կորստյան չեմ մատնի, եթե այնտեղ երեսունը գտնվեն»։ 31 Եվ ասաց. «Քանի համարձակվել եմ խոսել Տիրոջ հետ, ասեմ. իսկ եթե այնտեղ քսա՞նը գտնվեն»։ Եվ ասաց. «Կորստյան չեմ մատնի հանուն քսանի»։ 32 Եվ ասաց. «Տե՛ր, գուցե բարկանա՞ս, եթե մեկ անգամ ևս խոսեմ. իսկ եթե այնտեղ տա՞սը գտնվեն»։ Եվ ասաց. «Կորստյան չեմ մատնի հանուն տասի»։ 33 Եվ Տերը, Աբրահամի հետ վերջացնելով խոսակցությունը, գնաց, իսկ Աբրահամը վերադարձավ իր տուն։

19

1 Երկու հրեշտակները երեկոյան եկան Սոդոմ։ Ղովտը նստած էր Սոդոմի մուտքի մոտ։ Երբ Ղովտը տեսավ, ոտքի ելավ նրանց դիմավորելու, խոնարհվեց մինչև գետին 2 ու ասաց. «Համեցե՛ք, տիա՛րք, եկեք ձեր ծառայի տուն, հանգստացե՛ք, լվացե՛ք ձեր ոտքերը և վաղ առավոտյան կշարունակեք ձեր ճանապարհը»։ Նրանք ասացին. «Ո՛չ, հրապարակում կգիշերենք»։ 3 Ղովտը նրանց շատ ստիպեց, և նրանք փոխեցին իրենց ուղղությունն ու մտան նրա տուն։ Նրանց համար ընթրիք պատրաստեց, բաղարջ հաց թխեց, և կերան։ 4 Նրանք դեռ քուն չէին մտել, երբ Սոդոմ քաղաքի տղամարդիկ՝ երիտասարդից մինչև ծեր, ամբողջ ժողովուրդը միասին շրջապատեցին տունը, 5 Ղովտին դուրս կանչեցին ու հարցրին նրան. «Որտե՞ղ են այն տղամարդիկ, որ գիշերը քեզ մոտ եկան։ Նրանց բե՛ր մեզ մոտ, որ կենակցենք նրանց հետ»։ 6 Ղովտը, դուռն իր հետևից փակելով, դուրս եկավ բակ՝ նրանց մոտ, 7 և ասաց նրանց. «Ո՛չ, եղբայրնե՛ր, մի՛ գործեք այդ չարիքը։ 8 Ես երկու դուստր ունեմ, որոնց տղամարդ չի մոտեցել։ Նրանց բերեմ ձեզ մոտ, և նրանց հետ վարվե՛ք այնպես, ինչպես հաճելի է ձեզ, միայն թե այդ մարդկանց նկատմամբ որևէ մեղք մի՛ գործեք, որովհետև նրանք մտել են իմ հարկի տակ»։ 9 Նրանք ասացին. «Հեռո՛ւ կաց։ Իբրև պանդուխտ ես բնակվում. մի՞թե դատաստան էլ ես ուզում տեսնել։ Հիմա քեզ ավելի շատ կչարչարենք, քան նրանց»։ Նրանք հարձակվեցին այդ մարդու՝ Ղովտի վրա, և քիչ էր մնացել, որ ջարդեին դուռը։ 10 Ներսի մարդիկ, իրենց ձեռքերը մեկնելով, Ղովտին իրենց մոտ՝ տուն քաշեցին և տան դռները փակեցին, 11 իսկ դռան մոտ գտնվող մարդկանց՝ փոքրից մինչև մեծ, կուրացրին, և սրանք հոգնեցին դուռը փնտրելուց։

12 Այդ մարդիկ Ղովտին հարցրին. «Այս քաղաքում դու փեսա, որդիներ, դուստրեր կամ ուրիշ որևէ մեկն ունե՞ս։ Նրանց հանի՛ր այս վայրից, 13 որովհետև մենք կործանելու ենք այս քաղաքը, քանի որ սրանց նկատմամբ բողոքը հասել է Տիրոջը, և Տերը մեզ ուղարկել է, որ կործանենք այն»։ 14 Ղովտը գնաց իր փեսացուների մոտ, որոնք առնելու էին իր դուստրերին, և ասաց նրանց. «Վե՛ր կացեք և հեռացե՛ք այստեղից, որովհետև Տերը կործանելու է այս քաղաքը»։ Սակայն փեսացուներին ծիծաղելի թվաց այդ։ 15 Երբ լույսը բացվեց, հրեշտակներն սկսեցին շտապեցնել Ղովտին՝ ասելով. «Վե՛ր կաց, վերցրո՛ւ կնոջդ ու երկու դուստրերիդ և հեռացի՛ր այստեղից, որ դու էլ չկորչես այս քաղաքի անօրենության պատճառով»։ 16 Նրանք իրար անցան։ Եվ քանի որ Տերը խնայել էր Ղովտին, հրեշտակները բռնեցին նրա, նրա կնոջ ու երկու դուստրերի ձեռքից և նրանց քաղաքից դուրս հանեցին։ 17 Երբ նրանց դուրս հանեցին, ասացին. «Փրկի՛ր կյանքդ, հետ չնայես և կանգ չառնես այս շրջակայքում։ Փախի՛ր լեռը, որպեսզի մյուսների հետ չկործանվես»։ 18 Ղովտն ասաց նրանց. «Աղաչում եմ, Տե՛ր, 19 քո ծառան ողորմություն գտավ քո առաջ, և իմ նկատմամբ ցույց տվեցիր քո արդարությունը՝ փրկելով իմ անձը, բայց ես չեմ կարողանա փախչել լեռը, և գուցե կործանումն ինձ հասնի, և մեռնեմ։ 20 Ահա այս փոքր քաղաքը մոտ է, և կկարողանամ այնտեղ հասնել ու կփրկվեմ. չէ՞ որ փոքր է։ Եվ կփրկվեմ քո շնորհիվ»։ 21 Եվ ասաց նրան. «Ահա ես շնորհ եմ անում քեզ և քո այդ ասածին անսալով՝ չեմ կործանի այն քաղաքը, որի մասին ասացիր։ 22 Արդ, շտապ փախի՛ր այնտեղ, որովհետև ոչինչ անել չեմ կարող, մինչև որ դու այնտեղ հասնես»։ Դրա համար էլ նա այդ քաղաքի անունը կոչեց Սեգովր։

23 Արևը ծագեց երկրի վրա, և Ղովտը մտավ Սեգովր։ 24 Այն ժամանակ Տերը երկնքից ծծումբ և հուր թափեց Սոդոմի ու Գոմորի վրա, 25 կործանեց այդ քաղաքներն ու դրանց ամբողջ շրջակայքը, ոչնչացրեց քաղաքների բոլոր բնակիչներին ու հողի ողջ բուսականությունը։ 26 Ղովտի կինը հետ նայեց և աղե արձան դարձավ։

27 Առավոտյան Աբրահամը վեր կացավ և գնաց այն տեղը, որտեղ կանգնել էր Տիրոջ առջև, 28 նայեց Սոդոմի ու Գոմորի կողմն ու շրջակա տարածքներին և տեսավ, թե ինչպես էր երկրից բոց բարձրանում հնոցի ծխի պես։

29 Երբ Տերը կործանեց շրջակայքի բոլոր քաղաքները, հիշեց Աբրահամին և փրկեց Ղովտին, երբ կործանում էր այն քաղաքները, որտեղ Ղովտն էր բնակվում։

Մովաբացիների և ամովնացիների ծագումը

30 Ղովտը ելավ Սեգովրից և բնակություն հաստատեց լեռան վրա իր երկու դուստրերի հետ, որովհետև վախեցավ մնալ Սեգովրում։ Նա իր երկու դուստրերի հետ բնակվեց մի քարայրում։ 31 Ավագ դուստրն ասաց կրտսերին. «Մեր հայրը ծերացել է, և այստեղ չկա մեկը, որ մեզ հետ մերձենա, ինչպես ողջ երկրի կարգն է։ 32 Արի գինի խմեցնենք մեր հորը, քնենք նրա հետ և մեր հորից զավակ ունենանք»։ 33 Նրանք այդ գիշեր իրենց հորը գինի խմեցրին, և ավագը այդ գիշեր մերձեցավ իր հոր հետ։ Ղովտը չիմացավ ո՛չ նրա պառկելու, ո՛չ վեր կենալու մասին։ 34 Հաջորդ օրը ավագն ասաց կրտսերին. «Ահա ես երեկ քնեցի իմ հոր հետ։ Արի նրան այս գիշեր էլ գինի խմեցնենք, և դու մտի՛ր, քնի՛ր նրա հետ, ու զավակ ունենանք մեր հորից»։ 35 Այդ գիշեր էլ գինի խմեցրին իրենց հորը, և կրտսերը քնեց իր հոր հետ։ Ղովտը չիմացավ նրա ո՛չ պառկելու, ո՛չ վեր կենալու մասին։ 36 Ղովտի երկու դուստրերն էլ հղիացան իրենց հորից։ 37 Ավագը որդի ծնեց և նրա անունը դրեց Մովաբ՝ ասելով. «Իմ հորից է»։ Նա այսօրվա մովաբացիների նախահայրն է։ 38 Կրտսերը նույնպես որդի ծնեց և նրա անունը դրեց Ամման՝ ասելով. «Իմ ազգականի որդի է»։ Նա այսօրվա ամովնացիների նախահայրն է։

20

Աբրահամը և Աբիմելեքը

1 Աբրահամն այդտեղից գնաց հարավ և հաստատվեց Կադեսի ու Սուրի միջև՝ իբրև օտարական բնակվելով Գերարայում։ 2 Աբրահամն իր կին Սառայի մասին ասաց, թե իր քույրն է։ Եվ գերարացիների արքա Աբիմելեքը մարդ ուղարկեց և Սառային կնության առավ։ 3 Գիշերը Աստված երազում երևաց Աբիմելեքին և ասաց. «Դու մեռնելու ես այն կնոջ պատճառով, որին առար, որովհետև նա ամուսին ունեցող կին է»։ 4 Աբիմելեքը, որ չէր մերձեցել նրան, ասաց. «Տե՛ր, մի՞թե դու կոչնչացնես բանից անտեղյակ ու արդար մի ազգի։ 5 Չէ՞ որ նա ասաց ինձ՝ “Իմ քույրն է”, իսկ սա ասաց ինձ՝ “Իմ եղբայրն է”։ Ես մաքուր սրտով ու արդար ձեռքով արեցի դա»։ 6 Աստված երազի մեջ ասաց նրան. «Իմանալով, որ դու մաքուր սրտով ես այդ արել, պահեցի քեզ, որ չմեղանչես իմ դեմ, և այդ պատճառով էլ թույլ չտվեցի, որ մերձենաս նրան։ 7 Արդ, կնոջը վերադարձրո՛ւ իր ամուսնուն, որովհետև նա մարգարե է, աղոթք կանի քեզ համար, և դու կենդանի կմնաս։ Եթե չվերադարձնես, իմացի՛ր, որ դու և քո բոլոր յուրայինները կմեռնեք»։ 8 Աբիմելեքը վաղ առավոտյան վեր կացավ, կանչեց իր բոլոր ծառաներին և այս ամենը պատմեց նրանց։ Բոլոր մարդիկ խիստ վախեցան։ 9 Ապա Աբիմելեքը կանչեց Աբրահամին ու ասաց. «Մեզ այդ ի՞նչ արեցիր։ Մի՞թե մենք որևէ մեղք էինք գործել քո դեմ, որ իմ ու իմ թագավորության վրա այդպիսի մեծամեծ մեղք բարդեցիր։ Դու ինձ հետ արեցիր այն, ինչ ոչ ոք չի անի»։ 10 Աբիմելեքն ասաց Աբրահամին. «Ի՞նչ մտածեցիր, որ նման բան արեցիր»։ 11 Աբրահամը պատասխանեց. «Ես կարծեցի, թե գուցե այս վայրում աստվածպաշտություն չկա, և ինձ սպանեն իմ կնոջ պատճառով։ 12 Բայց նա, արդարև, իմ քույրն է հորս կողմից և ոչ մորս կողմից, և դարձավ իմ կինը։ 13 Երբ Աստված ինձ հանեց իմ հոր տնից, ես նրան ասացի. “Շնո՛րհ արա ինձ. ուր էլ գնանք, իմ մասին ասա՛, թե՝ իմ եղբայրն է”»։ 14 Աբիմելեքն առավ հազար սատեր, արջառներ ու ոչխարներ, ծառաներ ու աղախիններ և տվեց Աբրահամին։ Նրան վերադարձրեց նաև Սառային՝ նրա կնոջը։ 15 Աբիմելեքն ասաց Աբրահամին. «Ահա իմ երկիրը քո առջևում է, բնակվի՛ր, որտեղ հաճելի է քեզ»։ 16 Իսկ Սառային ասաց. «Ահա հազար սատեր տվեցի քո եղբորը։ Այն թող քո և քեզ հետ եղող կանանց պատվի համար լինի։ Միշտ ճշմարտությո՛ւնը պատմիր»։ 17 Աբրահամն աղոթեց առ Աստված, և Աստված բուժեց Աբիմելեքին և նրա կնոջն ու նրա աղախիններին, որոնք սկսեցին ծննդաբերել։ 18 Որովհետև Տերը փակել էր Աբիմելեքի տան բոլոր կանանց արգանդները Աբրահամի կնոջ՝ Սառայի պատճառով։

21

Իսահակի ծնունդը

1 Տերը, ինչպես ասել էր, հոգ տարավ Սառային և նրա համար արեց, ինչ խոստացել էր։ 2 Սառան հղիացավ ու Աբրահամի համար որդի ծնեց ծերության օրերին, այն ժամանակ, որ Աստված ասել էր Աբրահամին։ 3 Աբրահամն իր որդու անունը, որին Սառան ծնեց իր համար, Իսահակ դրեց։ 4 Աբրահամն ութերորդ օրը թլփատեց իր որդուն՝ Իսահակին, ինչպես պատվիրել էր նրան Տերը՝ Աստված։ 5 Աբրահամը հարյուր տարեկան էր, երբ ունեցավ իր որդի Իսահակին։ 6 Սառան ասաց. «Աստված ուրախություն պարգևեց ինձ, և ով լսի այդ մասին, ինձ հետ կուրախանա»։ 7 Եվ ասաց. «Ո՞վ կասեր Աբրահամին, թե Սառան երեխա է սնելու, քանի որ իմ ծերության ժամանակ որդի ծնեցի»։ 8 Մանուկն աճեց, կաթից կտրվեց, և Աբրահամն իր որդի Իսահակի՝ կրծքից կտրվելու առթիվ մեծ խնջույք արեց։

Ագարի և Իսմայելի արտաքսումը

9 Սառան, տեսնելով, որ եգիպտուհի Ագարից Աբրահամի ունեցած որդին խաղում է իր որդի Իսահակի հետ, 10 ասաց Աբրահամին. «Վռնդի՛ր այս աղախնին և նրա որդուն, որպեսզի այս աղախնի որդին իմ որդի Իսահակի հետ ժառանգակից չլինի»։ 11 Աբրահամին ծանր թվաց իր որդու մասին ասվածը։ 12 Եվ Աստված ասաց Աբրահամին. «Թող քեզ ծանր չթվա մանկան և աղախնու մասին ասվածը։ Լսի՛ր Սառային, ինչ էլ որ ասի քեզ, որովհետև Իսահակով ես սերունդդ շարունակելու, 13 բայց այս աղախնու որդուն էլ մեծ ազգ կդարձնեմ, որովհետև քո սերմից է»։ 14 Աբրահամը առավոտյան վեր կացավ, հաց ու մի տիկ ջուր վերցրեց, տվեց Ագարին, մանկանը դրեց նրա ուսերին և արձակեց նրան։ Հեռանալով՝ Ագարը մոլորված շրջում էր անապատում՝ Երդման ջրհորի [*  Բեեր-Շավա] մոտակայքում։ 15 Տիկի ջուրն սպառվեց. մայրը մանկանը թողեց մի եղևնու տակ, 16 ապա գնաց նստեց նրա դիմաց՝ մի նետընկեց հեռավորության վրա, և ասաց. «Թող ես չտեսնեմ իմ որդու մահը»։ Մինչ նստել էր նրա դիմաց, մանուկը բարձրաձայն լաց էր լինում։ 17 Աստված լսեց երեխայի ձայնն այնտեղից, որտեղ նա գտնվում էր։ Աստված երկնքից Ագարին ձայն տվեց ու ասաց. «Ի՞նչ է պատահել, Ագա՛ր։ Մի՛ վախեցիր, որովհետև Աստված լսեց քո որդու ձայնն այնտեղից, որտեղ նա գտնվում է։ 18 Վե՛ր կաց, վերցրո՛ւ քո մանկանը, ձե՛ռքդ առ նրան, որովհետև նրան մեծ ազգ եմ դարձնելու»։ 19 Աստված բացեց նրա աչքերը, և տեսավ կենդանի ջրի մի ջրհոր, գնաց, տիկը լցրեց ջրով ու խմեցրեց մանկանը։ 20 Աստված մանկան հետ էր. նա հասակ առավ, դարձավ աղեղնավոր 21 և բնակվեց Փառանի անապատում։ Եվ մայրը նրան եգիպտացիների երկրից կին առավ։

Աբրահամի և Աբիմելեքի համաձայնությունը

22 Այդ ժամանակներում Աբիմելեքը, նրա սենեկապետ Ոքոզաթն ու նրա զորքերի սպարապետ Փիքողը, խոսելով Աբրահամի հետ, ասացին. «Աստված քեզ հետ է բոլոր այն գործերում, ինչ դու անում ես։ 23 Արդ, երդվի՛ր ինձ Աստծու անունով, որ չես մեղանչի իմ, իմ ժառանգների և իմ անվան դեմ, այլ այն ուղիղ ձևով, որ վարվեցի քեզ հետ, նույնպես և դու կվարվես իմ և այն երկրի նկատմամբ, որտեղ բնակվում ես»։ 24 Աբրահամն ասաց. «Երդվում եմ»։ 25 Ապա Աբրահամն Աբիմելեքին հանդիմանեց այն ջրհորի համար, որ խլել էին Աբիմելեքի ծառաները։ 26 Աբիմելեքը նրան ասաց. «Ես չեմ իմացել, թե ո՛վ է արել այդ, իսկ դու չես ասել։ Ես միայն այսօր եմ լսում այդ մասին»։ 27 Աբրահամն արջառներ ու ոչխարներ վերցրեց, տվեց Աբիմելեքին, և երկուսն իրար հետ ուխտ կնքեցին։ 28 Աբրահամը յոթ որոջ առանձնացրեց։ 29 Աբիմելեքը հարցրեց Աբրահամին. «Ի՞նչ են այս յոթ որոջները, որոնց առանձնացրիր»։ 30 Աբրահամը պատասխանեց. «Այս յոթ որոջներն ինձնից ստացի՛ր որպես վկայություն այն բանի, որ ես եմ փորել այդ ջրհորը»։ 31 Այդ պատճառով էլ այդ վայրը կոչվեց Երդման ջրհոր, որովհետև այնտեղ նրանք միմյանց երդում տվեցին։ 32 Եվ համաձայնություն կնքեցին Երդման ջրհորի մոտ։ Այնուհետև Աբիմելեքը, նրա սենեկապետ Ոքոզաթն ու նրա զորքերի սպարապետ Փիքողը վեր կացան ու վերադարձան փղշտացիների երկիրը։ 33 Աբրահամը Երդման ջրհորի մոտ ծառատունկ արեց և այնտեղ կանչեց Տիրոջ անունը՝ Աստված հավիտենական։ 34 Աբրահամը որպես պանդուխտ երկար ժամանակ փղշտացիների երկրում ապրեց։

22

Աստված փորձում է Աբրահամին

1 Այս ամենից հետո Աստված փորձեց Աբրահամին և ասաց նրան. «Աբրահա՛մ, Աբրահա՛մ»։ Եվ նա ասաց. «Ահա ես»։ 2 Եվ նրան ասաց. «Վերցրո՛ւ քո սիրելի որդուն՝ Իսահակին, որին սիրեցիր, գնա՛ Բարձրադիր վայրը [*  Մորիա] և այնտեղ՝ լեռներից մեկի վրա, որ ցույց կտամ քեզ, նրան մատուցի՛ր որպես ողջակեզ»։ 3 Աբրահամը վաղ առավոտյան վեր կացավ, համետեց իր էշը, հետը վերցրեց երկու ծառաների և իր որդուն՝ Իսահակին, ողջակեզի համար փայտ կոտրեց և ճանապարհ ընկավ։ Եկավ այն տեղը, որ Աստված ասել էր նրան։ 4 Երրորդ օրը Աբրահամը բարձրացրեց աչքերը և հեռվից տեսավ այդ վայրը։ 5 Աբրահամն ասաց իր ծառաներին. «Նստե՛ք այստեղ՝ էշի մոտ, իսկ ես ու պատանին գնանք այնտեղ, երկրպագենք ու վերադառնանք ձեզ մոտ»։ 6 Աբրահամը վերցրեց ողջակեզի փայտը, դրեց այն իր որդի Իսահակի վրա, իր ձեռքն առավ կրակն ու դանակը, և երկուսով միասին գնացին։ 7 Իսահակն ասաց իր հորը՝ Աբրահամին. «Հա՛յր»։ Նա ասաց. «Ի՞նչ է, որդյա՛կ»։ Նա ասաց. «Ահա կրակը և ահա փայտը, իսկ ո՞ւր է ողջակեզի ոչխարը»։ 8 Եվ նա ասաց. «Աստված կհոգա իր ողջակեզի ոչխարի մասին, որդյա՛կ»։ Նրանք երկուսով միասին գնացին 9 ու հասան այն վայրը, որ նրան ցույց էր տվել Աստված։ Աբրահամն այնտեղ զոհասեղան շինեց, փայտը դրեց վրան, իր որդուն՝ Իսահակին, կապեց և դրեց զոհասեղանի փայտի վրա։ 10 Աբրահամը երկարեց ձեռքը, որ վերցնի դանակը և զոհի իր որդուն։ 11 Այդ պահին Տիրոջ հրեշտակը երկնքից ձայն տվեց նրան ու ասաց. «Աբրահա՛մ, Աբրահա՛մ»։ Եվ նա ասաց. «Ահա ես»։ 12 Եվ ասաց. «Ձեռք մի՛ տուր պատանուն և նրան մի՛ վնասիր, որովհետև այժմ իմացա, որ դու երկյուղ ունես Աստծու նկատմամբ և ինձ համար չխնայեցիր նույնիսկ քո սիրելի որդուն»։

13 Աբրահամը բարձրացրեց աչքերն ու տեսավ, որ սաբեկ ծառից մի խոյ է կախված եղջյուրներից։ Աբրահամը մոտեցավ, վերցրեց խոյն ու այն ողջակեզ մատուցեց իր որդի Իսահակի փոխարեն։ 14 Աբրահամն այդ վայրի անունը դրեց «Տերը տեսավ» [*  Եհովա-յիռե], և մինչև այսօր էլ ասում են՝ «Այդ լեռան վրա Տերը երևաց»։ 15 Տիրոջ հրեշտակը երկնքից երկրորդ անգամ ձայն տվեց Աբրահամին և ասաց. 16 «Անձովս եմ երդվում,- ասում է Տերը,- քանի որ դու արեցիր այդ բանը, և ինձ համար չխնայեցիր քո սիրելի որդուն, 17 անչափ կօրհնեմ քեզ և երկնքի աստղերի ու ծովեզերքի ավազի չափ կբազմացնեմ քո սերունդը։ Քո սերունդը կտիրանա իր հակառակորդների քաղաքներին, 18 քո սերնդով կօրհնվեն երկրի բոլոր ազգերը, որովհետև անսացիր իմ ձայնին»։

19 Աբրահամը վերադարձավ իր ծառաների մոտ, և վեր կենալով միասին գնացին դեպի Երդման ջրհորը, և Աբրահամը բնակություն հաստատեց Երդման ջրհորի մոտ։

Նաքովրի սերունդը

20 Այս ամենից հետո Աբրահամին հայտնեցին. «Մեղքան քո եղբայր Նաքովրի համար որդիներ է ծնել՝ 21 Ովքին՝ նրա անդրանիկին, Բավին՝ նրա եղբորը, Կամուելին՝ ասորիների նախահորը, 22 Քասադին, Ազավին, Փաղդասին, Հետդափին և Բաթուելին։ 23 Բաթուելը ծնեց Ռեբեկային։ Սրանք են այն ութ որդիները, որոնց ծնեց Մեղքան Աբրահամի եղբոր՝ Նաքովրի համար։ 24 Նրա հարճը, որի անունը Ռեեմա էր, նա էլ ծնեց Տաբեկին, Գաամին, Տոքոսին և Մովքային»։

23

Սառայի մահը և թաղումը

1 Սառան ապրեց հարյուր քսանյոթ տարի։ 2 Նա մահացավ Արբոկ քաղաքում, որ ձորում է. դա Քեբրոնն է, որ գտնվում է քանանացիների երկրում։ Աբրահամը եկավ, որ ողբա ու սգա Սառայի մահը։ 3 Աբրահամը վեր կացավ իր ննջեցյալի մոտից և դիմելով Քետի որդիներին՝ ասաց. 4 «Ես ձեր մեջ պանդուխտ ու օտարական եմ։ Արդ, ինձ մի գերեզմանի կալվա՛ծք տվեք ձեզ մոտ, որ թաղեմ իմ ննջեցյալին»։ 5 Քետի որդիները պատասխանեցին Աբրահամին՝ ասելով. 6 «Լսի՛ր մեզ, տե՛ր։ Դու մեզ համար Աստծու կողմից ուղարկված իշխան ես։ Քո ննջեցյալին թաղի՛ր մեր լավագույն գերեզմաններից մեկում, որովհետև մեզնից ոչ մեկը չի հրաժարվի քեզ շիրիմի համար տեղ տրամադրելուց»։ 7 Աբրահամը ոտքի ելավ և գլուխ խոնարհեց այդ երկրի ժողովրդին՝ Քետի որդիներին։ 8 Նրանց դիմելով՝ Աբրահամն ասաց. «Եթե դուք համաձայն եք, որ իմ ննջեցյալին թաղեմ ձեզ մոտ, լսե՛ք ինձ և խոսե՛ք Սահառի որդի Եփրոնի հետ, 9 որ ինձ տա իր ագարակի ծայրին գտնվող զույգ քարայրը։ Ձեր առջև թող այն ինձ տա այնքան արծաթի դիմաց, որքան արժե այն, որպեսզի այն իմ սեփական գերեզմանը լինի»։ 10 Եփրոնը նստած էր Քետի որդիների հետ։ Նա պատասխանեց Աբրահամին՝ ի լուր Քետի որդիների ու բոլոր քաղաք մտնողների, 11 և ասաց. «Նայի՛ր ինձ, տե՛ր, և լսի՛ր ինձ։ Քեզ եմ տալիս թե՛ ագարակը և թե՛ այնտեղ գտնվող քարայրը։ Իմ բոլոր համաքաղաքացիների ներկայությամբ այն քեզ եմ տալիս, որպեսզի թաղես քո հանգուցյալին»։ 12 Աբրահամը գլուխ խոնարհեց երկրի ժողովրդի առաջ, 13 Եփրոնի հետ խոսեց ի լուր երկրի ժողովրդի և ասաց. «Քանի որ անսացիր ինձ, ուրեմն լսի՛ր ինձ։ Ես քեզ արծաթ կտամ ագարակի դիմաց։ Վերցրո՛ւ այն ինձնից, և ես այնտեղ կթաղեմ իմ ննջեցյալին»։ 14 Եփրոնն Աբրահամին պատասխանեց և ասաց. 15 «Ո՛չ, տե՛ր իմ, անշուշտ լսել եմ, որ հողամասը չորս հարյուր սատեր արծաթ արժե։ Բայց այդ ի՞նչ է որ իմ ու քո միջև։ Դու թաղի՛ր քո ննջեցյալին»։ 16 Աբրահամը Եփրոնին լսելուց հետո կշռեց և նրան վճարեց չորս հարյուր սատեր արծաթը վաճառականների մոտ ընդունված գնով, ինչպես խոստացել էր ի լուր Քետի որդիների։ 17 Եվ Եփրոնի ագարակը՝ զույգ քարայրներով, որ Մամբրեի կաղնու դիմաց էր, թե՛ ագարակը և թե՛ նրա մեջ գտնվող քարայրը, ագարակի և նրա սահմանի բոլոր ծառերը 18 Քետի որդիների և բոլոր քաղաք մտնողների կողմից ճանաչվեցին իբրև Աբրահամի սեփականություն։ 19 Դրանից հետո Աբրահամն իր կնոջը՝ Սառային, թաղեց ագարակի զույգ քարայրում, որ Մամբրեի կաղնու դիմաց էր գտնվում, այսինքն՝ Քեբրոնում՝ քանանացիների երկրում։ 20 Այդպես ագարակն ու նրա մեջ գտնվող քարայրը Քետի որդիների կողմից ճանաչվեցին իբրև Աբրահամի սեփական գերեզմանոց։

24

Իսահակի ամուսնությունը

1 Աբրահամը ծերացել էր, տարիքն առել։ Եվ Տերն օրհնել էր Աբրահամին ըստ ամենայնի։ 2 Աբրահամն ասաց իր տան ավագագույն ծառային՝ իր ամբողջ ունեցվածքի կառավարչին. «Ձեռքդ դի՛ր իմ ազդրի տակ։ 3 Երդվեցնում եմ քեզ Տիրոջ՝ երկնքի Աստծու և երկրի Աստծու անունով, որ իմ որդի Իսահակի համար կին չես առնի քանանացիների դուստրերից, որոնց մեջ ես բնակվում եմ, 4 այլ կգնաս այն երկիրը, որտեղ ծնվել եմ, իմ ցեղի մոտ, և այնտեղից իմ որդի Իսահակի համար կին կընտրես»։ 5 Ծառան նրան ասաց. «Գուցե կինը չցանկանա գալ ինձ հետ այս երկիրը։ Այդ դեպքում քո որդուն տանե՞մ այն երկիրը, որտեղից եկել ես»։ 6 Աբրահամն ասաց. «Զգո՛ւյշ եղիր, իմ որդուն այնտեղ չվերադարձնես։ 7 Տերը՝ երկնքի Աստվածը և երկրի Աստվածը, որ ինձ հանեց իմ հոր տնից ու այն երկրից, որտեղ ծնվել եմ, նա, որ խոսեց ինձ հետ ու խոստացավ ինձ՝ ասելով. “Քո սերունդներին եմ տալու այս երկիրը”, իր հրեշտակին կուղարկի քո առաջ, և այնտեղից կին կառնես իմ որդի Իսահակի համար։ 8 Իսկ եթե կինը չուզենա քեզ հետ գալ այս երկիրը, քո տված երդումից անպարտ լինես, միայն թե իմ որդուն չվերադարձնես»։ 9 Ծառան ձեռքը դրեց իր տիրոջ՝ Աբրահամի ազդրի տակ և երդվեց նրան այդ բանի համար։

10 Ծառան վերցրեց իր տիրոջ ուղտերից տասը ուղտ, նաև իր տիրոջ բոլոր բարիքներից և ճանապարհ ընկավ դեպի Միջագետք՝ Նաքովրի քաղաքը։ 11 Երեկոյան, այն ժամին, երբ կանայք գալիս էին ջուր հանելու, ուղտերին նստեցրեց քաղաքից դուրս՝ ջրհորի մոտ։ 12 Եվ ասաց. «Տե՛ր, իմ տեր Աբրահամի՛ Աստված, այսօր ինձ հաջողությո՛ւն պարգևիր և ողորմի՛ր իմ տեր Աբրահամին։ 13 Ահա ես ջրի աղբյուրի մոտ եմ, և այս քաղաքի բնակիչների դուստրերը գալիս են ջուր հանելու։ 14 Թող լինի մի կույս, որին ես ասեմ՝ “Սափորդ իջեցրո՛ւ, որ խմեմ”, իսկ նա ինձ ասի՝ “Խմի՛ր, քո ուղտերին էլ ջուր կտամ, մինչև հագենան խմելուց”։ Եվ նա թող լինի այն կույսը, որին նախատեսել ես քո ծառա Իսահակի համար, և դրանով էլ իմանամ, որ բարեհաճ եղար իմ տեր Աբրահամի նկատմամբ»։

15 Նա մտքում դեռ չէր վերջացրել իր խոսքը, երբ եկավ Ռեբեկան, որը Աբրահամի եղբայր Նաքովրի Մեղքա կնոջ որդի Բաթուելի դուստրն էր. նա ուսին սափոր ուներ։ 16 Աղջիկն արտաքինով շատ գեղեցիկ էր։ Նա կույս էր, որին տղամարդ դեռ չէր մերձեցել։ Նա իջավ աղբյուրի մոտ, լցրեց իր սափորն ու ելավ։ 17 Ծառան ընդառաջ գնաց նրան ու ասաց. «Թող այդ սափորից մի քիչ ջո՛ւր խմեմ»։ 18 Եվ նա ասաց. «Խմի՛ր, տե՛ր», և սափորը փութով իջեցրեց իր բազուկների վրա ու խմեցրեց նրան, 19 մինչև որ հագեցավ։ Ապա ասաց. «Քո ուղտերի համար էլ ջուր կհանեմ, մինչև բոլորն էլ հագենան»։ 20 Նա սափորի ջուրն անմիջապես թափեց գուռի մեջ և նորից վազեց ջրհորը՝ ջուր հանելու, և բոլոր ուղտերի համար ջուր հանեց։ 21 Ծառան ուշադիր հետևում էր նրան ու փորձում հասկանալ, թե Տերը հաջողեցրե՞ց իր գործը, թե՞ ոչ։ 22 Երբ բոլոր ուղտերը հագեցան, ծառան նրան տվեց ոսկե գինդեր՝ յուրաքանչյուրը մեկ դահեկանի քաշով, և տասը դահեկանի քաշով երկու ապարանջան դրեց նրա ձեռքերին։ 23 Ապա հարցրեց նրան՝ ասելով. «Ո՞ւմ դուստրն ես դու, ասա՛ ինձ, քո տանը մեզ համար իջևանելու տեղ կա՞»։ 24 Աղջիկը պատասխանեց նրան. «Ես Բաթուելի՝ Մեղքայի և Նաքովրի որդու դուստրն եմ»։ 25 Ապա ավելացրեց. «Հարդ ու խոտ շատ ունենք, նաև իջևանելու տեղ»։ 26 Ծառան ուրախացավ, երկրպագեց Աստծուն 27 և ասաց. «Օրհնյա՜լ է Տերը՝ իմ տեր Աբրահամի Աստվածը, որ իմ տիրոջը չզրկեց իր արդարությունից ու ճշմարտությունից։ Տերն ինձ առաջնորդեց իմ տիրոջ եղբոր տունը»։ 28 Իսկ աղջիկը վազեց իր մոր տուն ու պատմեց կատարվածի մասին։ 29 Ռեբեկան մի եղբայր ուներ, որի անունը Լաբան էր։ Լաբանը դուրս վազեց դեպի աղբյուրը՝ ծառայի մոտ։ 30 Գինդերն ու իր քրոջ ձեռքերի ապարանջանները տեսնելով և իր քույր Ռեբեկայից լսելով, թե՝ «Այսպես խոսեց ինձ հետ այդ մարդը»՝ մոտեցավ ծառային, որ դեռ կանգնած էր իր ուղտերի կողքին՝ աղբյուրի մոտ, 31 և ասաց նրան. «Արի՛, տո՛ւն մտիր, Տիրո՛ջ օրհնյալդ, ինչո՞ւ ես կանգնել դրսում։ Ես քեզ համար օթևան և քո ուղտերի համար տեղ եմ պատրաստել»։

32 Ծառան մտավ տուն և ուղտերի վրայից թամբերն իջեցրեց։ Ուղտերին հարդ ու խոտ տվեցին, իսկ նրա ու նրա հետ եկածների ոտքերը լվալու համար՝ ջուր։ 33 Ապա նրանց առաջ հաց դրեցին, որ ուտեն։ Ծառան ասաց. «Չեմ ուտի, մինչև չասեմ ասելիքս»։ Նրանք ասացին. «Խոսի՛ր»։ 34 Նա ասաց. «Ես Աբրահամի ծառան եմ։ 35 Տերը մեծապես օրհնեց իմ տիրոջը, և նա մեծ մարդ դարձավ։ Նրան տվեց արջառներ ու ոչխարներ, արծաթ ու ոսկի, ծառաներ ու աղախիններ, ուղտեր ու էշեր։ 36 Սառան՝ իմ տիրոջ կինը, ծերության հասակում իմ տիրոջ համար մի որդի ծնեց, և իր ողջ ունեցվածքը նրան տվեց։ 37 Եվ իմ տերն ինձ երդվեցրեց ու ասաց. “Իմ որդի Իսահակի համար կին չառնես քանանացիների աղջիկներից, որոնց երկրում ես պանդուխտ եմ, 38 այլ կգնաս իմ հոր տուն ու իմ տոհմի մոտ և այնտեղից կին կբերես իմ որդու համար”։ 39 Ես իմ տիրոջն ասացի. “Գուցե կինն ինձ հետ չգա”։ 40 Նա ասաց ինձ. “Տերը՝ իմ Աստվածը, որի կամքի համաձայն ես ապրեցի, քեզ հետ կուղարկի իր հրեշտակին և կհաջողեցնի քո առաքելությունը, և իմ ցեղից ու իմ հոր տնից կին կառնես իմ որդու համար։ 41 Եվ միայն այն ժամանակ դու ազատված կլինես իմ նզովքից, երբ գնաս իմ տոհմի մոտ, և կին չտան, այն ժամանակ ինձ տված երդումից ազատ կլինես”։ 42 Երբ այսօր աղբյուրի մոտ եկա, ասացի. “Տե՛ր, իմ տեր Աբրահամի՛ Աստված, եթե հաջողեցնելու ես իմ առաքելությունը, որի համար ես այժմ եկել եմ, 43 ահա ես հասել եմ ջրի աղբյուրի մոտ, և քաղաքի բնակիչների դուստրերը գալիս են ջուր հանելու։ Այն կույսը, որին ասեմ՝ “Քո սափորից մի քիչ ջուր տուր խմելու”, 44 և նա ասի ինձ՝ “Խմի՛ր, քո ուղտերի համար էլ ջուր կհանեմ”, նա թող լինի այն կինը, որին նախատեսել է Տերը իր ծառա Իսահակի համար։ Դրանից կիմանամ, որ բարեհաճ ես եղել իմ տեր Աբրահամի նկատմամբ”։ 45 Եվ դեռ իմ մտքում չէի վերջացրել իմ խոսքը, երբ իսկույն եկավ Ռեբեկան, որ ուսին սափոր ուներ, իջավ աղբյուրը և ջուր հանեց։ Ես ասացի նրան. “Ինձ ջո՛ւր տուր խմելու”։ 46 Նա փութով իջեցրեց սափորն ու ասաց. “Դու խմի՛ր, հետո քո ուղտերին էլ ջուր կտամ”։ Ես խմեցի, և նա իմ ուղտերին էլ ջուր տվեց։ 47 Ես նրան հարցրի ու ասացի. “Դու ո՞ւմ դուստրն ես, ասա՛ ինձ”։ Նա պատասխանեց. “Ես Մեղքայի և Նաքովրի որդի Բաթուելի դուստրն եմ”։ Ես գինդեր դրեցի նրա ականջներին, ապարանջաններ՝ նրա ձեռքերին 48 և գոհանալով երկրպագեցի Տիրոջը, օրհնեցի նրան՝ իմ տեր Աբրահամի Աստծուն, որ առաջնորդեց ինձ ուղիղ ճանապարհով՝ իմ տիրոջ եղբոր աղջկան կին առնելու նրա որդու համար։ 49 Արդ, ասե՛ք ինձ, իմ տիրոջ նկատմամբ շնորհ և արդարություն ցուցաբերելո՞ւ եք։ Իսկ եթե ոչ, ասե՛ք ինձ, որ աջ կամ ձախ գնամ»։ 50 Լաբանն ու Բաթուելը պատասխանելով ասացին. «Տիրոջ կամքն է այդ, և մենք չէ, որ այո կամ ոչ պիտի ասենք։ 51 Ահա Ռեբեկան քո առջևում է, ա՛ռ և գնա՛։ Եվ թող դառնա քո տիրոջ որդու կինը, ինչպես ասել է Տերը»։ 52 Երբ Աբրահամի ծառան լսեց նրանց խոսքերը, երկրպագեց Տիրոջը։ 53 Ծառան հանեց ոսկե և արծաթե զարդեր ու զգեստներ և տվեց Ռեբեկային։ Նա նվերներ տվեց նաև նրա եղբայրներին ու մորը։ 54 Կերան ու խմեցին նաև այն մարդիկ, որոնք նրա հետ էին, և ապա քնեցին։ Առավոտյան վեր կենալով՝ նա ասաց. «Ճանապարհե՛ք ինձ, որ գնամ տիրոջս մոտ»։ 55 Ռեբեկայի եղբայրներն ու մայրն ասացին. «Թող աղջիկը մեզ մոտ մնա մի տասը օր, հետո թող գնա»։ 56 Ծառան ասաց նրանց. «Ինձ մի՛ պահեք, որովհետև Տերը հաջողեցրեց իմ առաքելությունը։ Թողե՛ք, որ գնամ տիրոջս մոտ»։ 57 Ռեբեկայի եղբայրներն ասացին. «Կանչենք աղջկան և նրան հարցնենք»։ 58 Կանչեցին Ռեբեկային ու հարցրին. «Կգնա՞ս այս մարդու հետ»։ Նա պատասխանեց. «Կգնամ»։ 59 Եվ նրանք ճանապարհեցին իրենց քույր Ռեբեկային իր ունեցվածքով, ինչպես նաև Աբրահամի ծառային ու նրա ուղեկիցներին։ 60 Եվ օրհնելով Ռեբեկային՝ ասացին. «Քո՛ւյր մեր, քո սերունդը թող հազարավոր ու բյուրավոր դառնա և ժառանգի քո թշնամիների քաղաքները»։ 61 Ռեբեկան ու իր նաժիշտները վեր կացան, նստեցին ուղտերի վրա և այդ մարդու հետ ճանապարհ ընկան։ Ծառան վերցրեց Ռեբեկային ու գնաց։

62 Իսահակն անապատում էր՝ Տեսիլքի ջրհորի [*  Բեեր-լախայ-ռոի] մոտ, որովհետև բնակվում էր երկրի հարավային կողմում։ 63 Իսահակը երեկոյան ելավ դաշտ՝ զբոսնելու։ Նա աչքերը բարձրացրեց ու տեսավ, որ տասը ուղտեր են գալիս։ 64 Ռեբեկան նույնպես աչքերը վեր բարձրացրեց, տեսավ Իսահակին ու անմիջապես իջավ ուղտից 65 և հարցրեց ծառային. «Ո՞վ է այն մարդը, որ դաշտում մեզ ընդառաջ է գալիս»։ Ծառան պատասխանեց. «Նա իմ տերն է»։ Ռեբեկան առավ քողն ու գցեց իր վրա։ 66 Ծառան Իսահակին պատմեց այն ամենը, ինչ արել էր։ 67 Իսահակը մտավ իր մոր՝ Սառայի տունը, առավ Ռեբեկային, որը դարձավ նրա կինը։ Իսահակը սիրեց նրան և մխիթարվեց իր մոր՝ Սառայի մահվան վշտից։

25

Աբրահամի սերունդը Քետուրայից

(Ա Մն. 1.32-33)

1 Աբրահամը մի այլ կին առավ, որի անունը Քետուրա էր, 2 որը և նրա համար ծնեց Զեմրանին, Հեկտանին, Մադանին, Մադիանին, Եսբոկին և Սովիվեին։ 3 Հեկտանը ծնեց Սաբային, Թեմանին և Դադանին։ Դադանի որդիներն էին Ռագուելը, Նաբդեելը, Ասուրիիմը, Ղատուսիիմը և Ղովոմիմը։ 4 Մադիամի որդիներն էին Գեփարը, Ափերը, Ենովքը, Աբիդան և Եղրագան։ Սրանք բոլորը Քետուրայի որդիներն էին։

5 Աբրահամն իր ողջ ունեցվածքը տվեց իր որդի Իսահակին, 6 իսկ հարճերից ծնված իր որդիներին, քանի դեռ կենդանի էր, պարգևներ տվեց և իր որդի Իսահակի մոտից ուղարկեց դեպի արևելք՝ արևելյան երկիր։

Աբրահամի մահը և թաղումը

7 Աբրահամն ապրեց հարյուր յոթանասունհինգ տարի։ 8 Նա տկարանալով մեռավ խոր ծերության մեջ, ալևոր՝ իր բոլոր օրերն ապրելուց հետո, և միացավ իր նախնիներին։ 9 Նրա որդիները՝ Իսահակն ու Իսմայելը, նրան թաղեցին քետացի Սահառի որդի Եփրոնի ագարակի զույգ քարայրում՝ Մամբրեի կաղնու դիմաց, 10 այսինքն՝ այն ագարակում ու քարայրում, որ Աբրահամը գնել էր Քետի որդիներից։ Այնտեղ թաղեցին Աբրահամին, որտեղ և նրա կին Սառան էր թաղված։

11 Աբրահամի մահից հետո Աստված օրհնեց նրա որդուն՝ Իսահակին։ Իսահակը բնակվեց Տեսիլքի ջրհորի մոտ։

ԻՍՄԱՅԵԼԻ ՍԵՐՆԴԱԲԱՆՈՒԹՅՈՒՆԸ

(25.12-18)

12 ԱՅՍ Է ՍԵՐՆԴԱԲԱՆՈՒԹՅՈՒՆՆ ԱԲՐԱՀԱՄԻ ՈՐԴԻ ԻՍՄԱՅԵԼԻ, որին Աբրահամի համար ծնեց եգիպտուհի Ագարը՝ Սառայի աղախինը։ 13 Իսմայելի որդիների անունները, որոնցով և կոչվեցին նրանց ցեղերը, սրանք են՝ Նաբեովթ՝ Իսմայելի անդրանիկը, Կեդար, Աբդեել, Մաբսամ, 14 Մասմա, Իդումա, Մասե, 15 Քողդադ, Թեմա, Հետուր, Նափես և Կեդմա։ 16 Սրանք են Իսմայելի որդիները և նրանց անուններն ըստ իրենց բնակավայրերի և իրենց վրանների, տասներկու իշխաններ՝ ըստ իրենց ցեղերի։ 17 Իսմայելն ապրեց հարյուր երեսունյոթ տարի։ Նա տկարանալով մեռավ և միացավ իր նախնիներին։ 18 Նրա սերունդը բնակություն հաստատեց Եվիլատից մինչև Սուր, որը գտնվում է Եգիպտոսի դիմաց, մինչև Ասորեստանի սահմանները, այսինքն՝ իսմայելացիները բնակվեցին իրենց եղբայրներից առանձին։

ԻՍԱՀԱԿԻ ՍԵՐՆԴԱԲԱՆՈՒԹՅՈՒՆԸ

(25.19–27.45)

19 ԱԲՐԱՀԱՄԻ ՈՐԴՈՒ՝ ԻՍԱՀԱԿԻ ՍԵՐՆԴԱԲԱՆՈՒԹՅՈՒՆՆ ԱՅՍ Է։ Աբրահամը ծնեց Իսահակին։ 20 Իսահակը քառասուն տարեկան էր, երբ իրեն կին առավ Ռեբեկային՝ Ասորիների Միջագետքում ապրող ասորի Բաթուելի դստերը, որը ասորի Լաբանի քույրն էր։

Եսավի և Հակոբի ծնունդը

21 Քանի որ Ռեբեկան ամուլ էր, Իսահակն աղաչում էր Տիրոջը նրա համար։ Աստված լսեց նրան, և նրա կին Ռեբեկան հղիացավ։ 22 Նրա արգանդում երեխաները բախվում էին միմյանց։ Եվ նա ասաց. «Եթե այսպես էր լինելու ինձ, ինչո՞ւ հղիացա»։ Եվ գնաց հարցնելու Տիրոջը։ 23 Տերը նրան ասաց.

«Երկու ազգ կա քո արգանդում.

քո որովայնից երկու տարբեր ժողովուրդներ պիտի ելնեն։

Մի ժողովուրդը պիտի գերազանցի մյուսին,

և ավագը պիտի ծառայի կրտսերին»։

24 Երբ նրա ծննդաբերելու օրերը հասան, նրա որովայնում երկվորյակներ էին։ 25 Նա, որ ելավ առաջինը, ամբողջովին կարմիր և թավամազ մորթ ուներ. նրան կոչեց Եսավ։ 26 Ապա ելավ նրա եղբայրը՝ Եսավի գարշապարից բռնած։ Նրան էլ կոչեց Հակոբ։ Իսահակը վաթսուն տարեկան էր, երբ Ռեբեկան ծնեց նրանց։ 27 Մանուկները մեծացան։ Եսավը հմուտ որսորդ էր և դաշտ ու ձորի մարդ, իսկ Հակոբը մեղմաբարո էր ու տնակյաց։ 28 Իսահակը սիրում էր Եսավին, քանի որ նրա որսի միսն էր իր կերակուրը, իսկ Ռեբեկան սիրում էր Հակոբին։

Եսավը վաճառում է իր անդրանիկության իրավունքը

29 Մի անգամ Հակոբն ապուր էր եփել։ Եսավը դաշտից եկավ քաղցից ուժասպառ և 30 Հակոբին ասաց. «Տո՛ւր ինձ ճաշակելու այդ շիկապուրից, որովհետև քաղցից ուժասպառ եմ»։ Դրա համար էլ նրան Եդովմ կոչեցին։ 31 Իսկ Հակոբը Եսավին ասաց. «Այսօր վաճառի՛ր ինձ քո անդրանիկությունը»։ 32 Եսավը պատասխանեց. «Ահա ես մահվան եմ գնում, ինչի՞ս է պետք անդրանիկությունը»։ 33 Եվ Հակոբն ասաց նրան. «Երդվի՛ր ինձ այսօր»։ Նա երդվեց և իր անդրանիկությունը վաճառեց Հակոբին։ 34 Եվ Հակոբը հաց ու ոսպապուր տվեց Եսավին։ Նա կերավ, խմեց ու վեր կացավ գնաց։ Այսպես Եսավն անարգեց իր անդրանիկությունը։

26

Իսահակը Գերարայում

1 Երկրում սով եղավ. այն նախորդ սովից բացի, որ եղել էր Աբրահամի ժամանակ։ Իսահակը գնաց Գերարայի փղշտացի արքա Աբիմելեքի մոտ։ 2 Տերը երևաց նրան ու ասաց. «Մի՛ իջիր Եգիպտոս, այլ բնակվի՛ր այն երկրում, որ քեզ կասեմ. 3 իբրև պանդուխտ ապրի՛ր այս երկրում, և ես կլինեմ քեզ հետ ու կօրհնեմ քեզ, որովհետև քեզ ու քո ժառանգներին եմ տալու այս ողջ երկիրը։ Ես կկատարեմ այն երդումը, որ տվեցի քո հայր Աբրահամին։ 4 Քո ժառանգները բազմանալու են երկնքի աստղերի չափ, այս ամբողջ երկիրը տալու եմ քո զավակներին, և նրանց միջոցով են օրհնվելու երկրի բոլոր ազգերը, 5 քանի որ Աբրահամը՝ քո հայրը, հնազանդվեց ինձ և պահեց իմ հրամանները, իմ պատվիրանները, իմ կանոններն ու օրենքները»։ 6 Եվ Իսահակը բնակություն հաստատեց գերարացիների մեջ։ 7 Երբ տեղացիները հարցրին նրա կնոջ՝ Ռեբեկայի մասին, ասաց. «Իմ քույրն է», որովհետև վախեցավ ասել «Իմ կինն է». միգուցե Ռեբեկայի պատճառով տեղի մարդիկ սպանեին իրեն, քանի որ Ռեբեկան արտաքինով գեղեցիկ էր։ 8 Նա այնտեղ մնաց երկար ժամանակ։ Երբ մի անգամ փղշտացիների արքա Աբիմելեքը պատուհանից տեսավ, թե ինչպե՛ս է Իսահակը փաղաքշում Ռեբեկային՝ իր կնոջը, 9 կանչեց Իսահակին և ասաց նրան. «Ուրեմն քո կինն է։ Ինչո՞ւ ասացիր՝ “Իմ քույրն է”»։ Իսահակն ասաց նրան. «Մտածեցի, թե գուցե նրա պատճառով սպանվեմ»։ 10 Աբիմելեքը նրան ասաց. «Ինչո՞ւ մեզ հետ այդպես վարվեցիր. քիչ էր մնացել իմ ազգակիցներից մեկը քներ քո կնոջ հետ, և մենք անգիտությամբ մեղքի մեջ ընկնեինք»։ 11 Եվ Աբիմելեքը հրաման արձակեց իր ողջ ժողովրդին՝ ասելով. «Բոլոր նրանք, ովքեր կդիպչեն այդ մարդուն կամ նրա կնոջը, մահվան կդատապարտվեն»։

12 Այդ տարի Իսահակը սերմանեց այդ հողում և հարյուրապատիկ ավելի գարի հնձեց. Տերն օրհնել էր նրան։ 13 Նա բարձրացավ և առաջ էր գնում ու հարստանում, մինչև որ մեծահարուստ դարձավ։ 14 Ձեռք բերեց ոչխարի ու արջառի հոտեր, բազում կալվածքներ։ Փղշտացիները նախանձեցին նրան 15 և այն բոլոր ջրհորները, որ նրա հոր՝ Աբրահամի օրոք փորել էին նրա ծառաները, խցանեցին և հողով լցրին։ 16 Աբիմելեքն ասաց Իսահակին. «Հեռացի՛ր մեր երկրից, որովհետև մեզանից շատ ավելի հզոր դարձար»։ 17 Իսահակն այդտեղից գնաց գերարացիների ձորն ու բնակվեց այնտեղ։ 18 Իսահակը դարձյալ բացեց այն ջրհորները, որ փորել էին նրա հոր՝ Աբրահամի ծառաները, և որոնք նրա հայր Աբրահամի մահից հետո խցանել էին փղշտացիները, և այդ ջրհորները կոչեց այն անուններով, որ տվել էր դրանց իր հայր Աբրահամը։

19 Իսահակի ծառաները գերարացիների ձորում փորեցին և կենդանի ջրի ջրհոր գտան։ 20 Գերարացիների հովիվները կռվեցին Իսահակի հովիվների հետ՝ ասելով, թե իրենցն է այդ ջրհորը։ Ջրհորը կոչեց Զրկանք [*  Էսեք], քանի որ նրանից խլեցին այն։ 21 Իսահակը գնաց այդտեղից ու մեկ այլ ջրհոր փորեց։ Սրա համար էլ վիճեցին, և Իսահակն այն կոչեց Թշնամություն [*  Սիտնա22 Այնտեղից էլ գնաց ու մեկ այլ ջրհոր ևս փորեց։ Դրա շուրջ վեճ չառաջացավ, և այդ պատճառով այն կոչեց Անդորրություն [*  Ռըխովոտ]՝ ասելով. «Այժմ Տերը մեզ ընդարձակ տեղ տվեց և բազմացրեց մեզ երկրի վրա»։

23 Այդտեղից Իսահակը գնաց Երդման ջրհորի մոտ։ Տերն այդ գիշեր երևաց նրան ու ասաց. 24 «Ես եմ քո հոր Աստվածը։ Մի՛ վախեցիր, որովհետև քեզ հետ եմ. ես օրհնելու եմ քեզ, բազմացնելու եմ քո զավակներին հանուն քո հայր Աբրահամի»։ 25 Իսահակն այդտեղ զոհասեղան շինեց ու կանչեց Տիրոջ անունը և իր վրանը խփեց այդտեղ։ Իսահակի ծառաներն այդտեղ ջրհոր փորեցին։

26 Գերարայից նրա մոտ գնացին Աբիմելեքը, նրա սենեկապետ Ոքոզաթը և նրա զորքերի սպարապետ Փիքողը։ 27 Իսահակը նրանց ասաց. «Ինչո՞ւ եք եկել ինձ մոտ. չէ՞ որ դուք ատեցիք ինձ և հալածեցիք ձեր մոտից»։ 28 Նրանք պատասխանեցին. «Հստակ տեսանք, որ Տերը քեզ հետ է, ուստի դաշինք կապենք միմյանց հետ՝ մեր և քո միջև, և ուխտ կապենք քեզ հետ։ 29 Մեր դեմ չարիք մի՛ գործիր, ինչպես որ մենք քո հանդեպ վատություն չարեցինք, այլ լավ վարվեցինք քեզ հետ և թողեցինք, որ խաղաղությամբ հեռանաս մեզանից։ Եվ այժմ դու Տիրոջ օրհնյալն ես»։ 30 Իսահակը նրանց համար խրախճանք սարքեց. կերան և խմեցին։ 31 Առավոտյան վաղ վեր կենալով՝ երդում տվեցին միմյանց։ Իսահակը նրանց ճանապարհեց, և նրանք մեկնեցին խաղաղությամբ։ 32 Այդ օրը Իսահակի ծառաները եկան և նրան հայտնեցին իրենց փորած ջրհորի մասին՝ ասելով. «Ջուր չգտանք» [*  Ջուր գտանք33 Իսահակն այդ ջրհորն անվանեց Երդում։ Այդ պատճառով էլ այդ քաղաքը մինչև այսօր կոչվում է Երդման ջրհոր։

34 Եսավը քառասուն տարեկան հասակում կին առավ քետացի Բեերի դուստր Հուդիթին և խևացի Ելովնի դուստր Բասեմաթին։ 35 Նրանք վշտացնում էին Իսահակին և Ռեբեկային։

27

Հակոբն ստանում է Իսահակի օրհնությունը

1 Երբ Իսահակը ծերացավ, և նրա աչքերը տկարացան, կանչեց Եսավին՝ իր երեց որդուն, և ասաց նրան. «Որդյա՛կ իմ»։ Եվ նա պատասխանեց. «Ահա այստեղ եմ»։ 2 Եվ ասաց. «Ես ծերացել եմ և չգիտեմ, թե ե՛րբ պիտի մեռնեմ։ 3 Արդ, վերցրո՛ւ քո զենքը՝ աղեղն ու կապարճը, գնա՛ դաշտ և ինձ համար ո՛րս արա, 4 պատրաստի՛ր իմ սիրած խորտիկները և մատուցի՛ր ինձ, որ ուտեմ և մինչև իմ մեռնելն օրհնեմ քեզ»։ 5 Ռեբեկան լսեց, որ Իսահակը խոսում էր իր որդու հետ։ Եվ երբ Եսավը գնաց դաշտ՝ որս անելու իր հոր համար, 6 Ռեբեկան ասաց իր որդուն՝ Հակոբին. «Ահա ես լսեցի, թե ինչպե՛ս էր քո հայրն ասում քո եղբորը. 7 “Ինձ ո՛րս բեր և ինձ համար խորտիկնե՛ր պատրաստիր, որ ուտեմ և օրհնեմ քեզ Տիրոջ առաջ, քանի դեռ չեմ մահացել”։ 8 Արդ, որդյա՛կ իմ, լսի՛ր ինձ, թե ի՛նչ եմ ասում քեզ։ 9 Գնա՛ և հոտի միջից երկու մատղաշ ու ընտիր ո՛ւլ բեր ինձ, որ դրանցով քո հոր համար նրա սիրած խորտիկները պատրաստեմ։ 10 Դու այն կմատուցես քո հորը, որ ուտի և նախքան մեռնելն օրհնի քեզ»։ 11 Հակոբն ասաց իր մորը՝ Ռեբեկային. «Իմ եղբայր Եսավը թավ մազերով մարդ է, իսկ ես՝ լերկ։ 12 Եթե իմ հայրը ինձ շոշափի, կհամարի, թե իրեն չեմ հարգում, և այն ժամանակ օրհնության փոխարեն անեծք կստանամ»։ 13 Սակայն նրա մայրը նրան ասաց. «Թող ինձ վրա գա այդ անեծքը, որդյա՛կ, միայն թե լսի՛ր ինձ. գնա՛ և բե՛ր»։ 14 Եվ գնաց, բերեց ու տվեց իր մորը, և նա պատրաստեց այնպես, ինչպես որ սիրում էր նրա հայրը։ 15 Ապա Ռեբեկան վերցրեց իր երեց որդու լավագույն զգեստը, որ պահված էր իր մոտ՝ տանը, հագցրեց Հակոբին՝ իր կրտսեր որդուն, 16 ուլի մորթին փաթաթեց նրա թևերին ու մերկ պարանոցին 17 և իր պատրաստած խորտիկներն ու հացը տվեց նրա ձեռքը։ 18 Հակոբը դրանք տարավ իր հորն ու ասաց. «Հա՛յր իմ»։ Նա պատասխանեց. «Ահա այստեղ եմ։ Դու ո՞վ ես, որդյա՛կ»։ 19 Հակոբն ասաց հորը. «Եսավն եմ՝ քո անդրանիկը։ Արեցի այն, ինչ ասացիր ինձ։ Վե՛ր կաց, նստի՛ր ու կե՛ր իմ որսից, որ օրհնես ինձ»։ 20 Իսահակն ասաց որդուն. «Ինչպե՞ս այդքան շուտ գտար, որդյա՛կ»։ Նա պատասխանեց. «Տերը՝ քո Աստվածը, իմ առջև բերեց այն»։ 21 Իսահակն ասաց Հակոբին. «Մո՛տ արի, որ շոշափեմ քեզ, որդյա՛կ, որպեսզի տեսնեմ, թե դո՞ւ ես իմ որդի Եսավը, թե՞ ոչ»։ 22 Հակոբը մոտեցավ իր հորը՝ Իսահակին. նա շոշափեց նրան ու ասաց. «Թեև ձայնը Հակոբի ձայնն է, բայց ձեռքերը Եսավի ձեռքերն են»։ 23 Եվ չճանաչեց նրան, որովհետև նրա ձեռքերն իր եղբայր Եսավի ձեռքերի նման մազոտ էին։ Եվ օրհնեց նրան։ 24 Եվ ասաց. «Դու իմ որդի Եսա՞վն ես»։ Նա պատասխանեց. «Ես եմ»։ 25 Իսահակն ասաց. «Մատուցի՛ր ինձ, որ ուտեմ քո որսից, որդյա՛կ, որպեսզի օրհնեմ քեզ»։ Հակոբը մատուցեց նրան, և նա կերավ։ Նրան գինի բերեց, և նա խմեց։ 26 Ապա Իսահակը՝ նրա հայրը, ասաց նրան. «Մո՛տ արի և համբուրի՛ր ինձ, որդյա՛կ»։ 27 Հակոբը մոտեցավ, համբուրեց նրան։ Իսահակն առավ նրա հագուստի հոտը և օրհնեց նրան՝ ասելով.

«Իրապես իմ որդու բուրմունքը

նման է բուրմունքին բարեբեր անդաստանի,

որ օրհնված է Տիրոջ կողմից։

28 Թող Աստված քեզ տա երկնքի ցող,

երկրի բերրիություն, ցորենի ու գինու առատություն։

29 Թող քեզ ժողովուրդներ ծառայեն,

և իշխաններ գլուխ խոնարհեն։

Տեր լինես քո եղբորը,

և քո հոր որդիները թող երկրպագեն քեզ։

Քեզ անիծողը թող անիծյալ լինի,

իսկ քեզ օրհնողը՝ օրհնյալ»։

Եսավը խնդրում է Իսահակի օրհնությունը

30 Երբ Իսահակն ավարտեց իր որդի Հակոբին օրհնելը, և Հակոբը գնաց իր հայր Իսահակի մոտից, որսից եկավ Եսավը՝ նրա եղբայրը։ 31 Նա ևս խորտիկներ պատրաստեց, մատուցեց իր հորը և ասաց նրան. «Թող իմ հայրը վեր կենա և ուտի իր որդու որսից, որպեսզի օրհնի ինձ»։ 32 Իսահակը՝ նրա հայրը, հարցրեց նրան. «Ո՞վ ես դու»։ Նա պատասխանեց. «Ես Եսավն եմ՝ քո անդրանիկ որդին»։ 33 Իսահակը մեծապես ցնցվեց ու ասաց. «Իսկ ո՞վ էր նա, որ ինձ համար որս արեց, մինչ քո գալը մատուցեց ինձ, և կերա ամենից, օրհնեցի նրան, և նա օրհնյալ պիտի լինի»։ 34 Երբ Եսավը լսեց Իսահակի՝ իր հոր խոսքերը, բարձր և շատ դառնացած ձայնով աղաղակեց ու ասաց. «Արդ, ի՛նձ էլ օրհնիր, հա՛յր»։ 35 Իսահակն ասաց նրան. «Քո եղբայրը եկավ և նենգությամբ առավ քո օրհնությունը»։ 36 Եսավն ասաց. «Իրավամբ կոչվեց Հակոբ, որովհետև այս երկրորդ անգամն է, որ խաբում է ինձ. նախ խլեց իմ անդրանիկությունը, իսկ այժմ՝ իմ օրհնությունը»։ Եվ ավելացրեց. «Արդ, ոչ մի օրհնություն չթողեցի՞ր ինձ, հա՛յր»։ 37 Իսահակը նրան պատասխանեց. «Քանի որ նրան քեզ տեր դարձրի և քո բոլոր եղբայրներին՝ նրան ծառաներ, և նրան ապահովեցի ցորենով ու գինով, ի՞նչ կարող եմ անել քեզ համար, որդյա՛կ»։ 38 Եսավը հարցրեց հորը. «Մի՞թե մեկ օրհնություն ունես, հա՛յր. ի՛նձ էլ օրհնիր, հա՛յր»։ Իսահակի սիրտը մղկտաց, իսկ Եսավը բարձրաձայն լաց եղավ։ 39 Իսահակն ասաց.

«Քո բնակության վայրը կախված պիտի լինի

երկրի պարարտությունից և երկնքի ցողից։

40 Քո սրի միջոցով պիտի ապրես

և քո եղբորը պիտի ծառայես։

Բայց կգա ժամանակ, երբ կքանդես

ու կթոթափես նրա լուծը քո պարանոցից»։

41 Եսավը Հակոբի նկատմամբ ոխ էր պահում այն օրհնության պատճառով, որ իր հայրը տվել էր նրան, և մտածում էր. «Թող մոտենան իմ հոր սգի օրերը, որպեսզի սպանեմ Հակոբին՝ իմ եղբորը»։ 42 Ռեբեկային տեղեկացրին Եսավի՝ իր երեց որդու մտադրության մասին։ Նա մարդ ուղարկեց, կանչեց իր կրտսեր որդուն՝ Հակոբին, ու ասաց նրան. «Ահա քո եղբայր Եսավը սպառնում է սպանել քեզ։ 43 Արդ, լսի՛ր իմ խոսքը, որդյա՛կ. վե՛ր կաց, գնա՛ Միջագետք՝ Խառան՝ իմ եղբայր Լաբանի մոտ։ 44 Նրա մոտ բնակվիր այնքա՛ն ժամանակ, մինչև որ անցնեն քո եղբոր՝ քո նկատմամբ տածած զայրույթն 45 ու ցասումը, և մոռանա այն, ինչ արեցիր նրան։ Ապա մարդ կուղարկեմ և կկանչեմ քեզ այնտեղից. չլինի թե ձեր երկուսից էլ զրկվեմ նույն օրը»։

ՀԱԿՈԲԻ ՊԱՏՄՈՒԹՅՈՒՆԸ

(27.46–35.29)

Իսահակը Հակոբին ուղարկում է Լաբանի մոտ

46 Ապա Ռեբեկան ասաց Իսահակին. «Զզվել եմ Քետի որդիների դուստրերից։ Եթե Հակոբը կին առնի այս երկրի դուստրերից՝ քետացիներից, էլ ինչո՞ւ եմ ապրում»։

28

1 Իսահակը կանչեց Հակոբին, օրհնեց նրան ու պատվիրեց՝ ասելով. «Քանանացիների դուստրերից կին չառնես։ 2 Վե՛ր կաց, գնա՛ Ասորիների Միջագետք՝ քո մոր հոր՝ Բաթուելի տունը, և այնտեղից քո մորեղբայր Լաբանի դուստրերից քեզ կի՛ն առ։ 3 Իմ Աստվածը թող օրհնի քեզ, աճեցնի քեզ, բազմացնի քեզ, և դու ժողովուրդներին միավորող դառնաս։ 4 Քեզ և քո սերունդներին թող տա իմ հոր՝ Աբրահամի օրհնությունը՝ ժառանգելու քո պանդխտության երկիրը, այն, որ Աստված տվեց Աբրահամին»։ 5 Իսահակն ուղարկեց Հակոբին, և նա գնաց Ասորիների Միջագետք՝ ասորի Բաթուելի որդի Լաբանի մոտ, որը Ռեբեկայի՝ Հակոբի ու Եսավի մոր եղբայրն էր։

6 Եսավը տեսավ, որ Իսահակն օրհնեց Հակոբին՝ գնալու Ասորիների Միջագետք և այնտեղից կին առնելու, և թե ինչպե՛ս հայրը Հակոբին օրհնելիս պատվիրեց՝ «Քանանացիների դուստրերից կին չառնես», 7 Հակոբն էլ, անսալով իր հոր ու մոր խոսքերին, գնաց Ասորիների Միջագետք, 8 հասկացավ, որ քանանացիների դուստրերը հաճելի չեն իր հոր՝ Իսահակի աչքին։ 9 Ուստի նա գնաց Իսմայելի մոտ և իր կանանցից բացի կին առավ նաև Աբրահամի որդի Իսմայելի դուստր Մայելեթին՝ Նաբեովթի քրոջը։

Հակոբի երազը Բեթելում

10 Հակոբը Երդման ջրհորի մոտից ելավ և գնաց դեպի Խառան։ 11 Հասնելով մի տեղ՝ վերցրեց այնտեղի քարերից մեկը, դրեց գլխի տակ ու քնեց, քանի որ արևը մայր էր մտնում։ 12 Երազ տեսավ. ահա երկրի վրա հաստատված մի սանդուղք, որի ծայրը հասնում էր մինչև երկինք, և Աստծու հրեշտակները ելնում-իջնում էին դրա վրայով։ 13 Տերը, որ կանգնած էր սանդուղքի վրա, ասաց. «Ես Տերն եմ՝ քո հոր՝ Աբրահամի Աստվածը և Իսահակի Աստվածը։ Մի՛ վախեցիր, քանի որ այն հողը, որի վրա քնել ես, տալու եմ քեզ և քո զավակներին։ 14 Քո սերունդը երկրի ավազի չափ է լինելու, տարածվելու է դեպի ծովակողմ, դեպի արևելք, դեպի հյուսիս ու դեպի հարավ։ Քո և քո սերունդների շնորհիվ օրհնվելու են երկրի բոլոր ազգերը։ 15 Ահա ես քեզ հետ եմ, որ պահպանեմ քեզ այն բոլոր ճանապարհներին, որոնցով գնալու ես, և վերադարձնելու եմ քեզ այս երկիրը, որովհետև քեզ չեմ լքելու, մինչև որ չկատարեմ այն ամենը, ինչ խոստացա քեզ»։ 16 Հակոբը քնից զարթնեց ու ասաց. «Տերն այստեղ է, իսկ ես չգիտեի»։ 17 Վախեցավ և ասաց. «Ահազդու է այս վայրը, և սա ոչ այլ ինչ է, եթե ոչ Աստծու տունը, իսկ սա էլ երկնքի դուռն է»։ 18 Առավոտյան Հակոբը վեր կացավ, վերցրեց այն քարը, որ դրել էր իր գլխի տակ, կանգնեցրեց իբրև կոթող և յուղ լցրեց նրա գագաթին։ 19 Հակոբն այդ վայրը կոչեց Աստծու տուն [*  Բեթել]. նախկինում այդ քաղաքի անունն Ուլամ Լուզ էր։ 20 Հակոբն ուխտ արեց՝ ասելով. «Եթե Տերը՝ Աստված, ինձ հետ լինի և ինձ պահպանի այն ճանապարհին, որով գնում եմ ես, ինձ ուտելու հաց և հագնելու հագուստ տա, 21 ինձ ողջ-առողջ վերադարձնի իմ հոր տունը, ուրեմն թող Տերը լինի իմ Աստվածը, 22 իսկ այս քարը, որ իբրև կոթող կանգնեցրի, թող ինձ համար Աստծու տուն լինի։ Եվ այն ամենից, Տե՛ր, ինչ կտաս ինձ, քեզ տասանորդ կտամ»։

29

Հակոբը և Ռաքելը

1 Հակոբը ելավ գնաց դեպի արևելք՝ Լաբանի՝ ասորի Բաթուելի որդու, Հակոբի ու Եսավի մոր՝ Ռեբեկայի եղբոր մոտ։ 2 Նա նայեց և դաշտի մեջ մի ջրհոր տեսավ, որի մոտ ոչխարի երեք հոտ էր մակաղել, քանի որ այդ ջրհորից էին ջուր տալիս հոտերին։ Ջրհորի բերանին մի մեծ քար էր դրված։ 3 Երբ բոլոր հոտերը հավաքվում էին, հովիվները գլորում էին ջրհորի բերանը ծածկող քարը, ջուր էին տալիս հոտերին, ապա քարը դարձյալ դնում ջրհորի բերանին։ 4 Հակոբը նրանց հարցրեց. «Եղբայրնե՛ր, որտեղի՞ց եք»։ Նրանք պատասխանեցին. «Խառանից ենք»։ 5 Կրկին հարցրեց նրանց. «Դուք ճանաչո՞ւմ եք Նաքովրի որդի Լաբանին»։ Նրանք պատասխանեցին. «Ճանաչում ենք»։ 6 Հարցրեց նրանց. «Ո՞ղջ է»։ Նրանք պատասխանեցին. «Ողջ է»։ Այդ ժամանակ Լաբանի դուստր Ռաքելը գալիս էր հոտերի հետ։ 7 Հակոբն ասաց. «Դեռ շուտ է հոտերը հավաքելու համար, ջո՛ւր տվեք դրանց և տարե՛ք արածեցնելու»։ 8 Նրանք ասացին. «Չենք կարող, մինչև բոլոր հովիվները չհավաքվեն և ջրհորի բերանից քարը չգլորեն. այդ ժամանակ ջուր կտանք ոչխարներին»։ 9 Մինչ նա խոսում էր նրանց հետ, ահա Լաբանի դուստրը՝ Ռաքելը, եկավ իր հոր հոտերի հետ, որովհետև նա էր արածեցնում իր հոր հոտերը։ 10 Երբ Հակոբը տեսավ իր մորեղբայր Լաբանի դուստր Ռաքելին և իր մորեղբայր Լաբանի հոտերը, մոտեցավ, ջրհորի բերանից գլորեց քարը և ջուր տվեց իր մորեղբայր Լաբանի ոչխարներին։ 11 Հակոբը համբուրեց Ռաքելին ու բարձրաձայն լաց եղավ։ 12 Եվ հայտնեց Ռաքելին, որ ինքը նրա հոր ազգականն է և Ռեբեկայի որդին։ Ռաքելը վազեց ու հորը պատմեց այն, ինչ պատահել էր։ 13 Երբ Լաբանը լսեց Հակոբի՝ իր քրոջ որդու անունը, ընդառաջ վազեց, գրկեց նրան, համբուրեց և տարավ իր տունը։ Հակոբը Լաբանին պատմեց ողջ անցուդարձը։ 14 Լաբանը նրան ասաց. «Դու իմ ոսկորներից և իմ մարմնից ես»։ Եվ Հակոբը մեկ ամիս մնաց նրա մոտ։

15 Այնուհետև Լաբանն ասաց Հակոբին. «Քանի որ դու իմ եղբայրն ես, ինձ ձրի չես ծառայի։ Ասա՛ ինձ, ի՞նչ է քո վարձը»։ 16 Լաբանը երկու դուստր ուներ. ավագի անունը Լիա էր, կրտսերինը՝ Ռաքել։ 17 Լիայի աչքերը հիվանդ էին, մինչդեռ Ռաքելը բարետես էր և գեղեցիկ։ 18 Հակոբը սիրեց Ռաքելին և ասաց. «Յոթ տարի կծառայեմ քեզ Ռաքելի՝ քո կրտսեր դստեր համար»։ 19 Եվ Լաբանը նրան ասաց. «Ավելի լավ է՝ նրան քեզ տամ, քան օտար մարդու։ Բնակվի՛ր ինձ հետ»։ 20 Հակոբը Ռաքելի համար ծառայեց յոթ տարի, որոնք նրա աչքին օրեր թվացին, որովհետև սիրում էր նրան։ 21 Այնուհետև Հակոբն ասաց Լաբանին. «Ժամանակը լրացավ. տո՛ւր ինձ իմ կնոջը, որ ամուսնանամ նրա հետ»։ 22 Լաբանը հավաքեց տեղի բոլոր մարդկանց ու հարսանիք արեց։ 23 Երբ մութն ընկավ, Լաբանն առավ իր դուստր Լիային, տարավ Հակոբի մոտ, և Հակոբը պառկեց նրա հետ։ 24 Լաբանն իր աղախին Զելփային իբրև նաժիշտ տվեց իր դուստր Լիային։ 25 Երբ լույսը բացվեց, Հակոբը տեսավ, որ Լիան է։ Եվ Լաբանին ասաց. «Այս ի՞նչ արեցիր, մի՞թե Ռաքելի համար չծառայեցի քեզ, ինչո՞ւ խաբեցիր ինձ»։ 26 Լաբանը պատասխանեց. «Մեր երկրում ընդունված չէ մեծից առաջ կրտսերին ամուսնացնել։ 27 Արդ, շաբաթն ապրի՛ր Լիայի հետ, և Ռաքելին էլ կտամ քեզ ևս յոթ տարի աշխատելու պայմանով»։ 28 Հակոբն ընդունեց այդ առաջարկը. շաբաթն ապրեց նրա հետ, և Լաբանն իր դուստր Ռաքելին կնության տվեց նրան։ 29 Լաբանն իր աղախին Բալլային իբրև նաժիշտ տվեց իր դուստր Ռաքելին։ 30 Հակոբը մերձեցավ Ռաքելին, նրան Լիայից ավելի սիրեց և նրա համար ծառայեց ևս յոթ տարի։

Հակոբի որդիները

31 Երբ Տերը տեսավ, որ Լիան անտեսվում է Հակոբի կողմից, նրա արգանդը բեղմնավոր դարձրեց, այնինչ Ռաքելն ամուլ էր։ 32 Լիան հղիացավ և Հակոբի համար որդի ծնեց։ Լիան նրան կոչեց Ռուբեն՝ ասելով. «Տերը տեսավ իմ տառապանքները։ Հիմա իմ ամուսինը կսիրի ինձ»։ 33 Լիան կրկին հղիացավ, Հակոբի համար ծնեց երկրորդ որդին և ասաց. «Քանի որ Տերը լսեց, որ ատելի եմ, սրան էլ պարգևեց ինձ»։ Եվ նրա անունը դրեց Շմավոն։ 34 Նա նորից հղիացավ, ծնեց որդի և ասաց. «Այլևս իմ կողքին կլինի իմ ամուսինը, որովհետև նրա համար երեք որդի ծնեցի»։ Դրա համար նրան կոչեց Ղևի։ 35 Նա մի անգամ էլ հղիացավ, ծնեց որդի և ասաց. «Այժմ դարձյալ գոհություն պիտի հայտնեմ Տիրոջը»։ Եվ նրա անունը դրեց Հուդա։ Եվ դադարեց ծնելուց։

30

1 Երբ Ռաքելը տեսավ, որ Հակոբի համար որդի չի ծնում, նախանձեց իր քրոջը և Հակոբին ասաց. «Ինձ զավակնե՛ր տուր, այլապես ես կմեռնեմ»։ 2 Հակոբը բարկացավ Ռաքելի վրա ու ասաց նրան. «Մի՞թե ես եմ Աստված, որ քեզ ամուլ դարձրեց»։ 3 Իսկ Ռաքելը Հակոբին ասաց. «Ահա իմ աղախին Բալլան, մերձեցի՛ր նրան. նա թող ծնի իմ ծնկների վրա, և ես նրա շնորհիվ որդիներ կունենամ»։ 4 Եվ նա իր աղախին Բալլային տվեց նրան կնության։ Հակոբը մերձեցավ նրան։ 5 Ռաքելի նաժիշտ Բալլան հղիացավ և որդի ծնեց Հակոբի համար։ 6 Ռաքելն ասաց. «Աստված դատս պաշտպանեց. լսեց իմ ձայնը և ինձ որդի պարգևեց»։ Դրա համար նրա անունը դրեց Դան։ 7 Ռաքելի նաժիշտ Բալլան կրկին հղիացավ և երկրորդ որդին ծնեց Հակոբի համար։ 8 Ռաքելն ասաց. «Աստված ինձ օգնեց, որովհետև մրցեցի քրոջս հետ և հաղթեցի»։ Եվ որդու անունը դրեց Նեփթաղիմ։ 9 Երբ Լիան տեսավ, որ այլևս չի կարողանում ծնել, իր նաժիշտ Զելփային տվեց Հակոբին կնության։ 10 Լիայի նաժիշտ Զելփան հղիացավ և Հակոբի համար որդի ծնեց։ 11 Լիան ասաց. «Բախտս բերեց»։ Եվ նրա անունը դրեց Գադ։ 12 Լիայի նաժիշտ Զելփան կրկին հղիացավ և երկրորդ որդին ծնեց Հակոբի համար։ 13 Լիան ասաց. «Երջանիկ եմ, որովհետև կանայք ինձ երանի են տալու»։ Եվ որդու անունը դրեց Ասեր, որ նշանակում է «մեծություն»։

14 Ռուբենը ցորենի հնձի օրերին գնաց դաշտ, այնտեղ մանրագորի պտուղներ գտավ և դրանք բերեց իր մորը՝ Լիային։ Ռաքելն ասաց իր քրոջը՝ Լիային. «Քո որդու մանրագորի պտուղներից տո՛ւր ինձ»։ 15 Լիան պատասխանեց. «Բավական չէ՞, որ խլեցիր իմ ամուսնուն, հիմա էլ իմ որդու բերա՞ծն ես ուզում վերցնել»։ Ռաքելն ասաց. «Այդպես չէ։ Քո որդու մանրագորի պտուղների փոխարեն թող Հակոբն այս գիշեր քնի քեզ հետ»։ 16 Երբ երեկոյան Հակոբը դաշտից վերադարձավ, Լիան ընդառաջ ելավ նրան ու ասաց. «Այսօր ինձ հետ պիտի քնես, որովհետև իմ որդու մանրագորի պտուղներով վարձեցի քեզ»։ Հակոբն այդ գիշեր քնեց Լիայի հետ։ 17 Աստված լսեց Լիայի աղաչանքը. նա հղիացավ և Հակոբի համար ծնեց հինգերորդ որդին։ 18 Լիան ասաց. «Աստված վարձահատույց եղավ ինձ, որովհետև իմ աղախնին տվեցի իմ ամուսնուն»։ Եվ նրա անունը դրեց Իսաքար, որ նշանակում է «վարձ»։ 19 Լիան մի անգամ էլ հղիացավ և Հակոբի համար ծնեց վեցերորդ որդին։ 20 Լիան ասաց. «Աստված ինձ լավ նվեր պարգևեց. սրանից հետո ամուսինս ինձ կսիրի, որովհետև նրա համար վեց որդի ծնեցի»։ Եվ նրա անունը դրեց Զաբուղոն։ 21 Դրանից հետո նա աղջիկ ծնեց և նրա անունը դրեց Դինա։ 22 Աստված հիշեց Ռաքելին, լսեց նրա աղաչանքը և բացեց նրա արգանդը։ 23 Նա հղիացավ և Հակոբի համար որդի ծնեց։ Ռաքելն ասաց. «Աստված ինձնից վերացրեց իմ նախատինքը»։ 24 Եվ նրա անունը դրեց Հովսեփ՝ ասելով. «Աստված թող ինձ մի որդի ևս պարգևի»։

25 Երբ Ռաքելը ծնեց Հովսեփին, Հակոբը Լաբանին ասաց. «Արձակի՛ր ինձ, որ գնամ իմ բնակավայրն ու իմ երկիրը։ 26 Եվ տո՛ւր իմ կանանց, որոնց համար ծառայեցի քեզ, ու իմ զավակներին, որպեսզի գնամ։ Դու ինքդ էլ գիտես, թե ի՛նչ ծառայություն մատուցեցի քեզ»։ 27 Լաբանը նրան ասաց. «Շնորհ գտա քո առաջ. կարող եմ ասել, որ Աստված օրհնեց ինձ քո գալստյամբ։ 28 Սահմանի՛ր քո վարձը, և ես կտամ»։ 29 Հակոբն ասաց նրան. «Դու գիտես, թե որքա՛ն ծառայեցի քեզ, և քո ոչխարներից ինչքա՛ն կար ինձ մոտ։ 30 Իմ գալուց առաջ դրանք փոքրաթիվ էին, իսկ այժմ դրանք անչափ աճել են։ Տերը՝ Աստված, օրհնեց քեզ իմ գալով։ Արդ, ե՞րբ եմ ես իմ տունն ունենալու»։ 31 Լաբանը հարցրեց նրան. «Ի՞նչ տամ քեզ»։ Հակոբը պատասխանեց. «Ինձ ոչինչ մի՛ տուր. եթե անես այն, ինչ ասեմ քեզ, դարձյալ կարածեցնեմ ու կպահեմ քո հոտերը։ 32 Այսօր թող քո առջևով անցնի քո ողջ հոտը, և դու առանձնացրո՛ւ բոլոր խայտաճամուկ ու գորշ ոչխարները և բոլոր կիսաճերմակ ու պտավոր այծերը, և դրանք թող լինեն իմ վարձը։ 33 Եվ վաղը կերևա իմ արդար լինելը, որ ես վարձ ունեմ քո առջև։ Այն բոլոր այծերը, որոնք կիսաճերմակ ու պտավոր չեն, և ոչխարները, որոնք գորշ չեն, թող ինձ գողոն համարվեն»։ 34 Լաբանը նրան ասաց. «Թող քո խոսքի համաձայն լինի»։ 35 Եվ այդ օրն առանձնացրեց կիսաճերմակ ու պտավոր նոխազները, բոլոր կիսաճերմակ ու պտավոր այծերը և բոլոր սպիտակ [*  սև] ու գորշ ոչխարներն ու այծերը և տվեց իր որդիներին 36 ու նրանց ուղարկեց Հակոբից երեք օրվա հեռու ճանապարհ։ Հակոբը շարունակեց արածեցնել Լաբանի մնացած հոտերը։

37 Հակոբն առավ խնկենու, ընկուզենու և սոսու դալար ճյուղեր ու շերտ առ շերտ հանեց դրանց կեղևը, և երևաց սպիտակը։ 38 Քերծած գավազանները դրեց ջրի գուռերի մեջ, որ երբ հոտերը գան ջուր խմելու, այդ գավազանների մոտ բեղմնավորվեն։ 39 Մաքիները գավազանների մոտ բեղմնավորվում էին և ծնում խայտաճամուկ, պտավոր ու կիսասպիտակ գառներ։ 40 Հակոբը գառներն առանձնացնում էր ու պահում մաքիներից բաժան, ինչպես նաև՝ կիսաճերմակ խոյերն ու բոլոր խայտաճամուկ ոչխարները։ Նա իր հոտն առանձնացնում էր, չէր խառնում Լաբանի հոտերին։ 41 Երբ գալիս էր մաքիների զուգավորվելու և հղիանալու ժամանակը, Հակոբը գավազանները դնում էր մաքիների դիմաց՝ գուռերի մեջ, որպեսզի նրանք բեղմնավորվեն գավազանների մոտ։ 42 Իսկ երբ մաքիները ծնում էին, այլևս չէր դնում։ Նշան չունեցողները լինում էին Լաբանի սեփականությունը, իսկ նշան ունեցողները՝ Հակոբի։ 43 Այսպես Հակոբը չափազանց հարստացավ. նա շատ ոչխարներ ու արջառներ, ծառաներ ու աղախիններ, ուղտեր ու էշեր ունեցավ։

31

Հակոբը վերադառնում է

1 Հակոբը լսեց Լաբանի որդիների ասածները, թե՝ «Հակոբը ձեռք գցեց մեր հոր ողջ ունեցվածքը և մեր հոր ունեցվածքի շնորհիվ հարստացավ»։ 2 Նկատեց նաև, որ Լաբանի վերաբերմունքն իր նկատմամբ նույնը չէ, ինչ առաջ էր։ 3 Եվ Տերը՝ Աստված, Հակոբին ասաց. «Վերադարձի՛ր քո հոր երկիրը՝ քո ազգակիցների մոտ, և ես քեզ հետ կլինեմ»։ 4 Հակոբը մարդ ուղարկեց և Ռաքելին ու Լիային կանչեց դաշտ, որտեղ հոտերն էին գտնվում։ 5 Եվ ասաց նրանց. «Նայելով ձեր հոր դեմքին՝ զգում եմ, որ նա իմ նկատմամբ նույնը չէ, ինչ առաջ էր։ Սակայն իմ հոր Աստվածն ինձ հետ է։ 6 Դուք ինքներդ էլ գիտեք, որ իմ ամբողջ ուժով ծառայեցի ձեր հորը, 7 բայց ձեր հայրը խաբեց ինձ և տասն անգամ փոխեց իմ վարձը, սակայն Աստված թույլ չտվեց, որ նա ինձ վատություն անի։ 8 Եթե նա ասեր՝ “Խայտաճամուկները թող լինեն քո վարձը”, ապա բոլոր մաքիները խայտաճամուկ գառներ կծնեին, իսկ եթե ասեր՝ “Սպիտակները թող լինեն քո վարձը”, ապա բոլոր մաքիները սպիտակ գառներ կծնեին։ 9 Աստված ձեր հորից վերցրեց բոլոր մաքիներն ու տվեց ինձ։ 10 Երբ մաքիները բեղմնավորվում էին, ես երազում իմ աչքերով տեսնում էի, թե նոխազներն ու խոյերն ինչպե՛ս էին ելնում պտավոր, կիսասպիտակ ու խայտաճամուկ մաքիների ու այծերի վրա։ 11 Աստծու հրեշտակը երազում ինձ ասաց. “Հակոբ”։ Ես պատասխանեցի. “Ի՞նչ է”։ 12 Եվ ասաց. “Նայի՛ր քո աչքերով ու տե՛ս, որ մաքիների ու էգ այծերի վրա ելնող խոյերն ու արու այծերը ինչպե՛ս պտավոր են, խայտաճամուկ ու խատուտիկ։ Որովհետև տեսա այն, ինչ արեց քեզ Լաբանը։ 13 Ես եմ Աստվածը, որ երևացի քեզ Բեթելում, որտեղ ինձ համար կոթող օծեցիր և ուխտ արեցիր։ Արդ, վե՛ր կաց, դո՛ւրս ելիր այս երկրից և գնա՛ այն երկիրը, որտեղ ծնվել ես, և ես քեզ հետ կլինեմ”»։ 14 Ռաքելն ու Լիան նրան պատասխանեցին. «Մի՞թե այսուհետև մեր հոր տանը մեզ համար բաժին կամ ժառանգություն կա. 15 չէ՞ որ մենք նրա համար օտար ենք, քանի որ վաճառեց մեզ և ամբողջովին կերավ մեր դրամը։ 16 Այն հարստությունն ու փառքը, որ Աստված վերցրեց մեր հոր ձեռքից, մերն է ու մեր որդիներինը։ Արդ, վարվի՛ր այնպես, ինչպես պատվիրել է քեզ Աստված»։ 17 Հակոբը վեր կացավ, վերցրեց իր կանանց ու երեխաներին, նրանց նստեցրեց ուղտերի վրա, 18 հավաքեց իր ողջ ունեցվածքն ու հարստությունը, որ կուտակել էր Ասորիների Միջագետքում, որպեսզի գնա իր հոր՝ Իսահակի մոտ՝ քանանացիների երկիրը։

19 Երբ Լաբանը գնացել էր իր ոչխարներին խուզելու, Ռաքելը գողացավ իր հոր կուռքերը։ 20 Հակոբն էլ թաքցրեց Լաբանից՝ իր աներոջից, որ գնում է։ 21 Այդպես թաքուն հեռացավ իր ամբողջ ունեցվածքով, անցավ գետը և ուղղվեց դեպի Գաղաադ լեռը։ 22 Երրորդ օրը Լաբան Ասորուն հայտնեցին, որ Հակոբը փախել է։ 23 Նա, վերցնելով իր եղբայրներին, հետապնդեց նրան և յոթ օրվա ճանապարհ անցնելով՝ նրան հասավ Գաղաադ լեռան վրա։ 24 Գիշերը երազում Աստված երևաց Լաբան Ասորուն ու ասաց նրան. «Զգո՛ւյշ եղիր, Հակոբի հետ հանկարծ չարությամբ չխոսես»։ 25 Լաբանը հասավ Հակոբին, որն իր վրանը խփել էր լեռան վրա։ Լաբանը Գաղաադ լեռան վրա իջևան տվեց իր եղբայրներին։ 26 Լաբանը Հակոբին ասաց. «Ի՞նչ արեցիր, ինչո՞ւ ինձնից գաղտնի հեռացար ու կողոպտեցիր ինձ, ինչո՞ւ առևանգեցիր իմ դուստրերին՝ իբրև սրով գերվածների։ 27 Եթե ինձ ասեիր, քեզ ճանապարհ կդնեի ուրախությամբ ու երգերով, թմբուկներով ու քնարներով։ 28 Մի՞թե ես արժանի չէի համբուրելու իմ թոռներին ու դուստրերին։ Արդ, անմտություն արեցիր։ 29 Ես հիմա կարող էի քեզ չարիք պատճառել, բայց քո հոր Աստվածը երեկ ասաց ինձ. “Զգո՛ւյշ եղիր, Հակոբի հետ հանկարծ չարությամբ չխոսես”։ 30 Արդ, գնալը գնացիր, քանի որ շատ էիր ցանկանում գնալ քո հոր տունը, բայց ինչո՞ւ գողացար իմ աստվածներին»։ 31 Հակոբը պատասխան տվեց Լաբանին՝ ասելով. «Որովհետև վախեցա՝ մտածելով, թե կարող է քո դուստրերին ու իմ ողջ ունեցվածքը խլես ինձնից»։ 32 Եվ ավելացրեց. «Ում մոտ գտնես քո աստվածները, թող նա չապրի մեր եղբայրների առաջ. քո ունեցածից ինչ որ գտնես ինձ մոտ, վերցրո՛ւ»։ Սակայն նա ոչինչ չգտավ։ Հակոբը չգիտեր, որ իր կինը՝ Ռաքելն էր գողացել դրանք։ 33 Լաբանը մտնելով խուզարկեց Հակոբի վրանը և Լիայի վրանն ու երկու հարճերի վրանը և չգտավ։ Եվ ելնելով Լիայի վրանից՝ մտավ Ռաքելի վրանը։ 34 Ռաքելը կուռքերը թաքցրել էր ուղտի թամբի տակ և նստել վրան։ Լաբանը խուզարկեց ամբողջ վրանը և չգտավ։ 35 Նա ասաց իր հորը. «Թող քեզ վիրավորական չթվա, տե՛ր, որ քո ներկայությամբ չեմ կարող ոտքի ելնել, որովհետև դաշտանի մեջ եմ»։ Լաբանը խուզարկեց ամբողջ վրանը, բայց կուռքերը չգտավ։

36 Հակոբը զայրացած վիճեց Լաբանի հետ. Հակոբը Լաբանին ասաց. «Ես ի՞նչ վնաս եմ տվել, կամ ո՞րն է իմ հանցանքը, որ հետապնդեցիր ինձ 37 և խուզարկեցիր իմ ողջ ունեցվածքը։ Իմ տանը քո ունեցվածքից ի՞նչ գտար. դի՛ր այն իմ եղբայրների ու քո եղբայրների առաջ, և նրանք թող դատ անեն մեր երկուսի միջև։ 38 Քսան տարի է, ինչ քեզ հետ էի, քո ոչխարներն ու այծերը չստերջացան, և քո մաքիների խոյերը ես չկերա։ 39 Գազաններից հոշոտված կենդանիները ես չբերեցի քեզ մոտ, այլ ես ինքս էի հատուցում ցերեկը գողացվածի ու գիշերը գողացվածի վնասը։ 40 Ցերեկը տանջվում էի տոթից, գիշերը՝ ցրտից։ Քունը փախել էր աչքերիցս։ 41 Քսան տարի է, որ քո տանն էի։ Տասնչորս տարի քեզ ծառայեցի քո դուստրերի դիմաց և վեց տարի քո հոտերը հովվեցի, բայց դու խաբեցիր ինձ և տասն անգամ փոխեցիր իմ վարձը։ 42 Եթե ինձ հետ չլիներ իմ նախահոր Աստվածը՝ Աբրահամի Աստվածը՝ Իսահակի Երկյուղը, այժմ գուցե ինձ ձեռնունայն հետ ուղարկեիր։ Սակայն Աստված տեսավ իմ չարչարանքն ու իմ վաստակը և երեկ հանդիմանեց քեզ»։

43 Լաբանը պատասխանեց Հակոբին՝ ասելով. «Դուստրերը իմ դուստրերն են, որդիները՝ իմ որդիները, կենդանիները՝ իմ կենդանիները։ Այն ամենը, ինչ դու տեսնում ես, իմն են ու իմ դուստրերինը։ Արդ, ի՞նչ կարող եմ անել իմ դուստրերին ու նրանց որդիներին, որոնց ծնեցին։ 44 Արդ, արի՛ ես ու դու ուխտ կապենք։ Դա թող վկայություն լինի իմ ու քո միջև»։ Նա, իր խոսքը շարունակելով, ասաց նրան. «Ահա մեր միջև որպես վկա Աստծուց բացի ոչ ոք չկա»։ 45 Եվ Հակոբը վերցրեց մի քար և կոթող կանգնեցրեց։ 46 Եվ իր եղբայրներին դիմելով՝ ասաց. «Քարե՛ր հավաքեք»։ Նրանք քարեր կուտակեցին, մինչև որ բլուր դարձավ, և այդ բլրի վրա կերան ու խմեցին։ 47 Լաբանն այն կոչեց Կարկառ Վկայության [*  Յըգար-Սահադութա[4]], և Հակոբը կոչեց Կարկառ Վկայության [*  Գալըեդ[5]48 Լաբանն ասաց նրան. «Այս բլուրն այսօր վկա է իմ ու քո միջև»։ Լաբանն ասաց Հակոբին. «Ահա այս բլուրն ու այս կոթողը, որ կանգնեցրի իմ ու քո միջև. վկա է այս բլուրը, վկա է այս կոթողը»։ Դրա համար էլ բլուրը կոչվեց Վկայություն։ 49 Կոչվեց նաև Տեսիլ [*  Միցպա], որովհետև Լաբանն ասաց. «Աստված թող մեր միջև դետ լինի, որովհետև բաժանվում ենք միմյանցից։ 50 Եթե վշտացնես իմ դուստրերին, եթե իմ դուստրերի կենդանության օրոք կանայք առնես, զգո՛ւյշ եղիր, քանի որ մարդ չկա, որ այդ բանը տեսնի, բայց Աստված վկա կլինի իմ ու քո միջև»։ 51 Եվ Լաբանն ասաց Հակոբին. «Ահա՛ այս բլուրն ու ահա՛ այս կոթողը, որ կանգնեցրինք իմ ու քո միջև. 52 վկա թող լինի այս բլուրը, վկա թող լինի այս կոթողը, որ ես չար դիտավորությամբ չեմ անցնի բլուրից այն կողմ, իսկ դու չես անցնի բլուրից ու կոթողից այս կողմ։ 53 Մեր դատավորը Աբրահամի Աստվածը, Նաքովրի Աստվածը, նրանց հայրերի Աստվածը թող լինի»։ Եվ Հակոբը երդվեց իր հոր՝ Իսահակի Երկյուղով։

54 Հակոբը զոհ մատուցեց լեռան վրա և իր եղբայրներին կանչեց հաց ուտելու։ Կերան, խմեցին ու գիշերեցին լեռան վրա։

32

1 [6]Լաբանն առավոտյան վեր կացավ, համբուրեց իր թոռներին ու դուստրերին, օրհնեց նրանց և վերադարձավ իր բնակատեղին։

2 Հակոբը շարունակեց իր ճանապարհը։ Հայացքը բարձրացրեց և տեսավ Աստծու բանակը բանակած։ Նրան ընդառաջ եկան Աստծու հրեշտակները։ 3 Հակոբը, նրանց տեսնելով, ասաց. «Այս բանակը Աստծունն է», և այդ վայրի անունը դրեց Բանակատեղիներ [*  Մախանայմ

4 Հակոբն իրենից առաջ բանագնացներ ուղարկեց իր եղբայր Եսավի մոտ՝ Սեիր երկիրը, Եդովմ աշխարհը, 5 պատվեր տվեց նրանց ու ասաց. «Այսպե՛ս կասեք իմ տեր Եսավին, թե այսպես է ասում քո ծառա Հակոբը. “Լաբանի մոտ ապրեցի մինչև այժմ։ 6 Ձեռք բերեցի արջառներ, ոչխարներ, էշեր, ծառաներ ու աղախիններ։ Հիմա լուր եմ ուղարկում իմ տեր Եսավին, որ քո ծառան շնորհ գտնի քո առաջ”»։ 7 Բանագնացները, Հակոբի մոտ վերադառնալով, ասացին. «Գնացինք քո եղբայր Եսավի մոտ, և ահա նա չորս հարյուր տղամարդկանցով ընդառաջ է գալիս քեզ»։ 8 Հակոբը վախեցավ ու կասկածանքի մեջ ընկավ։ Նա իր հետ եղած ժողովրդին, արջառները, ոչխարները և ուղտերը բաժանեց երկու մասի։ 9 Հակոբը մտածեց. «Եթե Եսավը գա և ջարդի մի բանակը, ապա երկրորդ բանակը կփրկվի»։ 10 Եվ Հակոբն ասաց. «Իմ նախահայր Աբրահամի՛ Աստված, իմ հայր Իսահակի՛ Աստված, Տե՛ր, որ ինձ ասացիր՝ “Գնա՛ քո ծննդյան երկիրը, և քեզ բարիք կանեմ”։ 11 Բավական են ինձ այն ողջ արդարությունն ու բարերարությունը, որ արեցիր քո ծառային, որովհետև ցուպը ձեռքիս անցա Հորդանանի այս կողմը, իսկ հիմա երկու բանակ եմ դարձել։ 12 Փրկի՛ր ինձ իմ եղբայր Եսավի ձեռքից, որովհետև ես նրանից վախենում եմ. գուցե գալով ոչնչացնի ինձ ու մայրերին՝ իրենց երեխաների հետ։ 13 Դու ասացիր. “Բարեհաճ կլինեմ քո նկատմամբ և քո սերունդները ծովի ավազի պես կբազմացնեմ, այնքան, որ հնարավոր չլինի նրանց հաշվել”»։

14 Այդ գիշեր Հակոբը քնեց այնտեղ։ Նա իր հետ բերածներից իր եղբայր Եսավին իբրև ընծա ուղարկեց 15 երկու հարյուր այծ, քսան նոխազ, երկու հարյուր մաքի, քսան խոյ, 16 երեսուն ուղտ՝ իրենց նորածին ձագերի հետ, քառասուն կով և տասը ցուլ, քսան էշ և տասը քուռակ։ 17 Ամեն մի հոտ առանձին հանձնեց իր ծառաներին և նրանց ասաց. «Դուք ինձնից առա՛ջ ընկեք և հոտերի միջև հեռավորություն թողնելով՝ տարե՛ք»։ 18 Նա առաջինին պատվիրեց՝ ասելով. «Եթե քեզ հանդիպի իմ եղբայր Եսավը և հարցնի՝ “Ո՞ւմն ես և ո՞ւր ես գնում, և ո՞ւմ է պատկանում այս հոտը, որ քո առջևից է գնում”, 19 կասես՝ “Քո ծառա Հակոբի ընծաներն են, որ ուղարկել է իր տեր Եսավին, իսկ ինքը գալիս է մեր հետևից”»։ 20 Եվ առաջինին, երկրորդին, երրորդին ու բոլոր նրանց, ովքեր հոտերի հետ գնում էին առջևից, ասաց. «Այսպե՛ս կասեք Եսավին, երբ նրան հանդիպեք։ 21 Կասեք՝ “Ահա քո ծառա Հակոբը գալիս է մեր հետևից”»։ Այդպես արեց՝ մտածելով. «Նրան կմեղմեմ այն ընծաներով, որ ուղարկում եմ ինձնից առաջ, և ապա կհանդիպեմ նրան. թերևս ընդունի ինձ»։ 22 Եվ այսպես ընծաներն ուղարկեց իրենից առաջ, իսկ ինքն այդ գիշեր քնեց այնտեղ՝ իջևանում։ 23 Նույն գիշերը վեր կենալով՝ նա վերցրեց իր երկու կանանց, երկու աղախիններին ու տասնմեկ որդիներին ու անցավ Հաբոկ գետի ծանծաղուտով։ 24 Նա նրանց ու իր ունեցվածքն անցկացրեց գետով։

Հակոբը գոտեմարտում է Փանուելում

25 Հակոբը մնաց միայնակ ու մինչև առավոտ մարտնչեց մի մարդու հետ։ 26 Երբ մարդը տեսավ, որ չի կարողանում հաղթել նրան, կռվի ընթացքում բռնեց Հակոբի ազդրի ջլերը և ընդարմացրեց դրանք։ 27 Եվ Հակոբին ասաց. «Թո՛ւյլ տուր՝ գնամ, որովհետև արդեն լուսացավ»։ Հակոբը պատասխանեց. «Թույլ չեմ տա՝ գնաս, մինչև որ ինձ չօրհնես»։ 28 Մարդն ասաց նրան. «Ի՞նչ է քո անունը»։ Նա պատասխանեց՝ Հակոբ։ 29 Եվ Հակոբին ասաց. «Այսուհետև Հակոբ չես կոչվելու, այլ Իսրայել, որովհետև դիմացար Աստծու հետ մաքառելիս, ուստի մարդկանց նկատմամբ էլ ուժեղ լինես»։ 30 Հակոբը հարցրեց. «Հայտնի՛ր ինձ քո անունը»։ Նա ասաց. «Ինչո՞ւ ես հարցնում իմ անունը», և օրհնեց նրան։ 31 Հակոբն այդ տեղն անվանեց Տեսիլ Աստծու [*  Պնիէլ], որովհետև «Աստծուն դեմ առ դեմ տեսա և ողջ մնացի»։ 32 Երբ Աստծու տեսիլն անցավ, արևը ծագեց. Հակոբը կաղում էր իր ազդրից։ 33 Այդ պատճառով էլ Իսրայելի որդիները մինչև այսօր չեն ուտում ազդրի ջլերը, որ ընդարմացրեց, և որոնք գտնվում են ազդրի միացման վրա, քանի որ բռնել էր Հակոբի ազդրի ջլերը և ընդարմացրել դրանք։

33

Հակոբի և Եսավի հանդիպումը

1 Հակոբն աչքերը բարձրացրեց ու տեսավ իր եղբայր Եսավին, որ գալիս էր չորս հարյուր հոգով։ Նա իր երեխաներին բաժանեց Լիայի, Ռաքելի և երկու աղախինների միջև։ 2 Երկու աղախիններին ու նրանց որդիներին կանգնեցրեց առջևում, ապա՝ Լիային ու նրա որդիներին, իսկ ամենավերջում՝ Ռաքելին ու Հովսեփին։ 3 Ինքը անցավ նրանցից առաջ և մինչ եղբորը մոտենալը յոթ անգամ մինչև գետին խոնարհվեց։ 4 Եսավը վազեց նրան ընդառաջ, գրկեց նրան և համբուրեց, ընկավ նրա պարանոցին, համբուրեց նրան, և երկուսով լաց եղան։ 5 Վեր նայելով՝ Եսավը տեսավ կանանց ու երեխաներին և հարցրեց. «Սրանք քո ի՞նչն են»։ Հակոբը պատասխանեց. «Իմ երեխաներն են, որոնցով Աստված ողորմեց ինձ՝ քո ծառային»։ 6 Աղախիններն ու նրանց որդիները մոտեցան ու խոնարհվեցին նրա առաջ։ 7 Մոտեցան նաև Լիան ու իր որդիները և խոնարհվեցին նրա առաջ։ Ապա մոտեցան Հովսեփն ու Ռաքելը և խոնարհվեցին նրա առաջ։ 8 Ապա Եսավը հարցրեց. «Իսկ ի՞նչ էին այն բոլոր գնացողները, որ ինձ հանդիպեցին»։ Նա պատասխանեց. «Որպեսզի քո ծառան շնորհ գտնի քո առաջ»։ 9 Եսավն ասաց. «Ես էլ շատ ունեմ, եղբա՛յր, քոնը թող քեզ մնա»։ 10 Հակոբն ասաց. «Այդպես չէ. եթե շնորհ գտա քո առաջ, ուրեմն ընդունի՛ր իմ ընծաները, որովհետև երբ քո դեմքը տեսա, կարծես թե Աստծու դեմքը տեսնեի։ Ինձ բարությամբ ընդունեցիր, 11 ընդունի՛ր և իմ ընծաները, որ մատուցեցի քեզ, որովհետև ողորմեց ինձ Աստված, և ես ամեն ինչ ունեմ»։ Հակոբն ստիպեց նրան, և նա ընդունեց։ 12 Եսավն ասաց. «Շարժվենք և ուղիղ գնանք»։ 13 Սակայն Հակոբը նրան ասաց. «Իմ տերը գիտի, որ երեխաներս դեռահաս են, իսկ ոչխարներն ու արջառները, որ սնում են իրենց ձագերին, եթե մի օրվա ճանապարհ գնան, ապա բոլորը կսատկեն։ 14 Իմ տերն իր ծառայի առջևից թող գնա, իսկ ես ըստ իմ կարողության ու իմ առջևից գնացողների ընթացքի, ըստ իմ երեխաների զորության կշարժվեմ, մինչև որ Սեիրում հասնեմ իմ տիրոջը»։ 15 Եսավը հարցրեց. «Քեզ մոտ թողնե՞մ ինձ հետ եղած մարդկանց մի մասին»։ Նա պատասխանեց. «Ի՞նչ կարիք կա։ Բավական է, որ շնորհ գտա քո առաջ, տե՛ր»։ 16 Այդ օրը Եսավն իր ճանապարհով վերադարձավ Սեիր, 17 իսկ Հակոբը գնաց Վրաններ [*  Սոկկոտ], այնտեղ իր համար կացարաններ կանգնեցրեց, իսկ իր հոտերի համար փարախներ շինեց։ Այդ պատճառով էլ այդ վայրը կոչեց Վրաններ։

18 Ասորիների Միջագետքից վերադառնալով՝ Հակոբը եկավ սյուքեմացիների Սաղեմ քաղաքը, որը գտնվում էր քանանացիների երկրում, և բնակվեց քաղաքի դիմաց։ 19 Նա Եմովրից՝ Սյուքեմի հորից, հարյուր ոչխարով մի կալվածք գնեց, որտեղ և հաստատեց իր վրանը։ 20 Նա այնտեղ զոհասեղան կանգնեցրեց և կանչեց Իսրայելի Աստծու անունը։

34

Դինայի պատվազրկումը և դրա վրեժը

1 Հակոբի համար Լիայի ծնած դուստրը՝ Դինան, ելավ այդ կողմի աղջիկներին տեսնելու։ 2 Նրան տեսավ Սյուքեմը՝ Եմովր Քոռեցու որդին, որը երկրի իշխանն էր, և նրան առևանգելով՝ պառկեց նրա հետ ու բռնաբարեց նրան։ 3 Ամբողջ հոգով կապվելով Հակոբի դուստր Դինային՝ սիրեց նրան և սրտագին խոսեց նրա հետ։ 4 Ապա դիմելով իր հորը՝ Եմովրին, ասաց. «Այս աղջկան ինձ համար կնությա՛ն առ»։ 5 Հակոբն իմացավ, որ Եմովրի որդին պատվազրկել է իր դուստր Դինային, բայց քանի որ իր որդիները դաշտում՝ անասունների մոտ էին, լուռ մնաց մինչև նրանց գալը։ 6 Սյուքեմի հայրը՝ Եմովրը, գնաց Հակոբի մոտ՝ խոսելու։ 7 Դաշտից եկան նաև Հակոբի որդիները, և երբ եղածի մասին լսեցին, խոր ցավ ապրեցին և շատ տխրեցին, որովհետև Սյուքեմը, Հակոբի դստեր ծոցը մտնելով, մեծ նախատինք էր հասցրել Իսրայելին, բայց այդպես չպետք է լիներ։ 8 Եմովրը, նրանց դիմելով, ասաց. «Իմ որդի Սյուքեմն ամբողջ հոգով սիրել է ձեր դստերը։ Արդ, աղջկան նրան կնությա՛ն տվեք 9 և խնամությո՛ւն արեք մեզ հետ. ձեր դուստրերին տվե՛ք մեզ և մեր դուստրերին առե՛ք ձեր որդիներին։ 10 Բնակվե՛ք մեզ հետ։ Ահա այս ընդարձակ երկիրը ձեր առջևում է. բնակվե՛ք, օգտվե՛ք դրանից և կալվածքնե՛ր ձեռք բերեք»։ 11 Իսկ Սյուքեմն աղջկա հորն ու եղբայրներին ասաց. «Թող շնորհ գտնեմ ձեր առաջ։ Եվ ինչ էլ ուզեք, կտանք։ 12 Ավելացրե՛ք պարգևագինը և օժիտը. որքան էլ ասեք, կտամ, միայն թե այդ աղջկան ինձ կնությա՛ն տվեք»։

13 Հակոբի որդիները Սյուքեմին ու նրա հայր Եմովրին պատասխանեցին խորամանկությամբ, քանի որ Սյուքեմը պատվազրկել էր իրենց քրոջը՝ Դինային։ 14 Լիայի որդիները՝ Դինայի եղբայրներ Շմավոնն ու Ղևին, ասացին. «Չենք կարող մեր քրոջն անթլփատ մարդու տալ, որովհետև դա մեզ համար նախատինք կլինի։ 15 Մենք կնմանվենք ձեզ և կբնակվենք ձեր մեջ, եթե դուք ևս նմանվեք մեզ՝ թլփատելով ձեր բոլոր արու զավակներին։ 16 Մեր դուստրերին կտանք ձեզ և ձեր դուստրերից մեզ կին կառնենք, կբնակվենք ձեզ հետ և կլինենք իբրև մեկ ժողովուրդ։ 17 Իսկ եթե հրաժարվեք թլփատվելուց, կվերցնենք մեր դուստրերին ու կհեռանանք»։ 18 Այդ խոսքերը դուր եկան Եմովրին ու Սյուքեմին՝ Եմովրի որդուն։ 19 Երիտասարդը, որ իր հոր ընտանիքի անդամներից ամենանշանավորն էր, չհապաղեց թլփատվել, քանի որ շատ էր սիրում Հակոբի դստերը։ 20 Եմովրն ու իր որդի Սյուքեմը եկան իրենց քաղաքի դարպասի մոտ և դիմելով իրենց քաղաքի տղամարդկանց՝ ասացին. 21 «Այս մարդիկ հաշտ ու խաղաղ են մեզ հետ։ Արդ, թող բնակվեն այս երկրում և վաստակեն այստեղ, քանի որ մեր երկիրն ընդարձակ է և բավարար նաև նրանց համար։ Նրանց դուստրերին մեզ կին առնենք և մեր դուստրերին տանք նրանց։ 22 Այդ մարդիկ կնմանվեն մեզ ու կբնակվեն մեզ հետ, և մենք կլինենք իբրև մեկ ժողովուրդ միայն մի պայմանով, որ մեր բոլոր արուները թլփատվեն, ինչպես իրենք են այդ անում։ 23 Նրանց ունեցվածքը, նրանց անասունները, նրանց չորքոտանիները արդյոք մերը չե՞ն լինի։ Միայն սրանով կնմանվենք նրանց, և նրանք կբնակվեն մեզ հետ»։ 24 Բոլոր նրանք, ովքեր անցնում էին իրենց քաղաքի դարպասով, համաձայնվեցին Եմովրի ու նրա որդի Սյուքեմի հետ, և բոլոր արուները թլփատվեցին։

25 Իսկ երրորդ օրը, երբ դեռ նրանք ցավերի մեջ էին, Հակոբի երկու որդիները՝ Դինայի եղբայրներ Շմավոնն ու Ղևին, վերցնելով իրենց սրերը, համարձակ մտան քաղաք ու կոտորեցին բոլոր արուներին։ 26 Նրանք սրի քաշեցին նաև Եմովրին ու նրա որդի Սյուքեմին. Սյուքեմի տնից վերցրին Դինային ու գնացին։ 27 Հակոբի մյուս որդիները հարձակվեցին վիրավորների վրա և կողոպտեցին այն քաղաքը, որտեղ պատվազրկել էին իրենց քրոջը՝ Դինային։ 28 Նրանք վերցրին քաղաքում և դաշտում գտնվող նրանց արջառները, ոչխարներն ու էշերը, 29 գերեվարեցին բոլոր ծառաներին, նրանց կանանց ու ավար առան այն ամենը, ինչ գտան թե՛ քաղաքում և թե՛ տներում։ 30 Այն ժամանակ Հակոբն ասաց Շմավոնին ու Ղևիին. «Ինձ ատելի և չար դարձրիք այս երկրի բնակիչների՝ քանանացիների ու փերեզացիների աչքին։ Մենք սակավաթիվ ենք։ Եթե նրանք հավաքվեն, ինձ վրա հարձակվեն ու հարվածեն ինձ, ապա կոչնչանանք և՛ ես, և՛ իմ տունը»։ 31 Իսկ նրանք պատասխանեցին. «Իսկ ինչո՞ւ նրանք մեր քրոջը վերաբերվեցին իբրև պոռնիկի»։

35

Աստված օրհնում է Հակոբին

1 Եվ Աստված ասաց Հակոբին. «Վե՛ր կաց, բարձրացի՛ր Բեթել և բնակվի՛ր այնտեղ։ Այնտեղ զոհասեղա՛ն պատրաստիր Աստծու համար, որը երևաց քեզ քո եղբայր Եսավից փախչելու ժամանակ»։ 2 Հակոբն իր ընտանիքի անդամներին ու իր հետ եղած բոլոր մարդկանց ասաց. «Դե՛ն նետեք ձեզ մոտ եղած օտար աստվածները, մաքրվե՛ք և փոխե՛ք ձեր զգեստները։ 3 Վեր կենանք բարձրանանք Բեթել, այնտեղ զոհասեղան կառուցենք Աստծու համար, ով լսեց ինձ նեղ օրերին, ինձ հետ եղավ և ինձ պահպանեց իմ ուղևորության ընթացքում»։ 4 Նրանք Հակոբին հանձնեցին իրենց մոտ եղած օտար աստվածներն ու իրենց ականջօղերը։ Հակոբը դրանք թաղեց Բևեկնի ծառի տակ՝ Սյուքեմում։ Դրանք մինչ օրս չեն գտնվել։ 5 Իսրայելը մեկնեց Սյուքեմից։ Աստծու երկյուղը պատեց շրջակայքի քաղաքներին, և նրանք չհետապնդեցին Իսրայելի որդիներին։ 6 Հակոբը և իր հետ եղած ողջ ժողովուրդը եկան Լուզ, այսինքն՝ Բեթել, որը գտնվում է քանանացիների երկրում։ 7 Նա այնտեղ զոհասեղան շինեց և այդ վայրը կոչեց Բեթել, որովհետև այնտեղ էր Աստված երևացել նրան, երբ նա փախչում էր իր եղբայր Եսավից։

8 Դեբովրան՝ Ռեբեկայի դայակը, մեռավ և թաղվեց Բեթելից ներքև՝ կաղնու տակ, որը Հակոբը կոչեց Սգո կաղնի [*  Ալոն-Բախուտ

9 Աստված երևաց Հակոբին, երբ նա Լուզում էր և նոր էր վերադարձել Ասորիների Միջագետքից. օրհնեց նրան 10 և ասաց. «Քո անունը Հակոբ է, բայց այլևս Հակոբ չես կոչվելու, այլ քո անունը Իսրայել կլինի»։ Եվ նրան կոչեց Իսրայել։ 11 Աստված նրան ասաց. «Ես եմ քո Ամենակալ Աստվածը. աճի՛ր և բազմացի՛ր։ Ազգեր ու ազգերի բազմություններ պիտի ծնվեն քեզնից, և թագավորներ պիտի ելնեն քեզնից։ 12 Այն երկիրը, որ տվել եմ Աբրահամին ու Իսահակին, տվեցի նաև քեզ. այն քոնն է, և քեզանից հետո այն տալու եմ քո զավակներին»։ 13 Եվ Աստված վերացավ այն վայրից, որտեղ խոսեց նրա հետ։ 14 Հակոբը կոթող կանգնեցրեց այն տեղում, որտեղ խոսել էր նրա հետ, քարե կոթող. նրա վրա գինի թափեց ու այն յուղով օծեց 15 և այն տեղը, որտեղ Աստված խոսել էր նրա հետ, կոչեց Բեթել։

Ռաքելի մահը

16 Հակոբը մեկնեց Բեթելից, և Եփրաթա չհասած, Ռաքելը ծննդաբերեց։ Նրա ծննդաբերությունը դժվարին եղավ, 17 և երկունքի ցավերի ժամանակ մանկաբարձը նրան ասաց. «Արիացի՛ր, որովհետև սա էլ տղա է»։ 18 Հոգին ավանդելիս, քանի որ մեռնում էր, նա որդու անունը դրեց Իմ վշտի որդի, սակայն հայրը նրան կոչեց Բենիամին։ 19 Ռաքելը մեռավ ու թաղվեց Եփրաթայի, այսինքն՝ Բեթղեհեմի ճանապարհի վրա։ 20 Հակոբը նրա շիրիմի վրա կոթող կանգնեցրեց։ Դա մինչև այսօր էլ հայտնի է որպես Ռաքելի շիրմաքար։ 21 Իսրայելը գնաց և իր վրանը խփեց Գադերի աշտարակից այն կողմ։

22 Երբ Իսրայելը բնակություն հաստատեց այդ երկրում, Ռուբենը գնաց ու պառկեց իր հոր հարճի՝ Բալլայի հետ։ Իսրայելն իմացավ և շատ վատ ընդունեց դա։

Հակոբի որդիները

(Ա Մն. 2.1-2)

Հակոբի որդիները տասներկուսն էին։ 23 Լիայի որդիներն էին Հակոբի անդրանիկը՝ Ռուբենը, Շմավոնը, Ղևին, Հուդան, Իսաքարը, Զաբուղոնը։ 24 Ռաքելի որդիներն էին Հովսեփն ու Բենիամինը։ 25 Բալլայի՝ Ռաքելի նաժիշտի որդիներն էին Դանն ու Նեփթաղիմը։ 26 Զելփայի՝ Լիայի նաժիշտի որդիներն էին Գադն ու Ասերը։ Ահա սրանք են Հակոբի որդիները, որ նա ունեցավ Ասորիների Միջագետքում։

Իսահակի մահը

27 Հակոբը եկավ իր հայր Իսահակի մոտ՝ Մամբրե՝ Դաշտի քաղաքը [*  Կիրիաթ Հաարբա], որը Քեբրոնն է, քանանացիների երկրում, որտեղ որպես պանդուխտ ապրեցին Աբրահամն ու Իսահակը։ 28 Իսահակն ապրեց հարյուր ութսուն տարի։ 29 Իսահակը տկարանալով մեռավ խոր ծերության մեջ և միացավ իր նախնիներին։ Նրան թաղեցին իր որդիները՝ Եսավն ու Հակոբը։

36

ԵՍԱՎԻ ՍԵՐՆԴԱԲԱՆՈՒԹՅՈՒՆԸ

(36.1-43)

Եսավի սերունդը

(Ա Մն. 1.34-37)

1 ԱՅՍ Է ԵՍԱՎԻ, ԱՅՍԻՆՔՆ՝ ԵԴՈՎՄԻ ՍԵՐՆԴԱԲԱՆՈՒԹՅՈՒՆԸ։ 2 Եսավը կին առավ քանանացիների դուստրերից Ադդային՝ Ելովն Քետացու դստերը, Ողիբամային՝ Սեբեգոն Խևացու որդի Անայի դստերը, 3 և Բասեմաթին՝ Իսմայելի դստերը՝ Նաբեութի քրոջը։ 4 Ադդան Եսավի համար ծնեց Եղիփազին, իսկ Բասեմաթը՝ Ռագուելին։ 5 Ողիբաման ծնեց Հեուսին, Եգղոմին ու Կորխին։ Սրանք են Եսավի որդիները, որոնց նա ունեցավ քանանացիների երկրում։

6 Եսավն առավ իր կանանց, տղաներին ու աղջիկներին, իր տան բոլոր մարդկանց, ողջ ունեցվածքն ու անասունները, այն ամենը, ինչ ձեռք էր բերել քանանացիների երկրում, և հեռացավ իր եղբայր Հակոբի մոտից՝ քանանացիների երկրից, 7 որովհետև նրանց անասուններն այնքան շատ էին, որ չէին կարող միասին բնակվել, և պանդխտության երկիրն ի վիճակի չէր նրանց բավարարելու նրանց չափազանց շատ ունեցվածքի պատճառով։ 8 Ուստի Եսավը, այսինքն՝ Եդովմը, հաստատվեց Սեիր լեռան վրա։ 9 Այս է Եսավի՝ եդովմացիների նախահոր սերունդը Սեիր լեռան վրա. 10 սրանք են Եսավի որդիների անունները՝ Եղիփազ՝ Եսավի կին Ադդայի որդին, Ռագուել՝ Եսավի կին Բասեմաթի որդին։

11 Եղիփազի որդիներն են Թեմանը, Ովմարը, Սովփարը, Գոթոմն ու Կենեզը։ 12 Թամնան, որ Եղիփազի՝ Եսավի որդու հարճն էր, Եղիփազի համար ծնեց Ամաղեկին։ Սրանք են Ադդայի՝ Եսավի կնոջ որդիները։

13 Ռագուելի որդիներն են Նաքովթը, Զարեհը, Սամման և Մեզան։ Սրանք են Բասեմաթի՝ Եսավի կնոջ որդիները։

14 Սրանք են այն որդիները, որ Եսավի կին Ողիբաման՝ Սեբեգովնի որդի Անայի դուստրը, ծնեց Եսավի համար՝ Հեուս, Եգղոմ և Կորխ։

15 Սրանք են Եսավի սերունդների իշխանները՝ Եսավի անդրանիկ որդու՝ Եղիփազի որդիները՝ իշխան Թեմանը, իշխան Ովմարը, իշխան Սովփարը, իշխան Կենեզը, 16 իշխան Կորխը, իշխան Գոթոմը և իշխան Ամաղեկը։ Սրանք են Եղիփազի իշխանները, որոնք բնակվում էին եդովմացիների երկրում։ Սրանք Ադդայի ժառանգներն են։

17 Եսավի որդի Ռագուելի որդիներն են իշխան Նաքովթը, իշխան Զարեհը, իշխան Սամման և իշխան Մոզեն։ Սրանք են Ռագուելի իշխանները Եդովմի երկրում։ Սրանք Եսավի կին Բասեմաթի ժառանգներն են։

18 Եսավի կին Ողիբամայի որդիներն են իշխան Հեուսը, իշխան Եգղոմը և իշխան Կորխը։ Սրանք են Եսավի կնոջից՝ Անայի դուստր Ողիբամայից ծնված իշխանները։

19 Սրանք են Եսավի, այսինքն՝ Եդովմի ժառանգները, և սրանք են նրանց իշխանները։

Սեիր Քոռացու սերունդը

(Ա Մն. 1.38-42)

20 Սրանք են Սեիրում բնակվող Սեիր Քոռացու որդիները՝ Ղովտանը, Սովբաղը, Սեբեգովնը, Անան, 21 Դեսոնը, Ասերը և Ռիսոնը։ Սրանք Սեիր Քոռացու որդիների իշխաններն են Եդովմի երկրում։

22 Ղովտանի որդիներն են Քոռին և Եմմանը, իսկ Ղովտանի քույրը Թամնան էր։

23 Սովբաղի որդիներն են Գաղոմը, Մանաքաթը, Գեբաղը, Սովփարը և Օնանը։ 24 Սեբեգովնի որդիներն են Այիեն և Օնանը։ Սա այն Օնանն է, որ անապատում աղբյուր գտավ, երբ արածեցնում էր իր հոր՝ Սեբեգովնի էշերը։

25 Անայի որդին է Դեսոնը, և Անայի դուստրը՝ Ողիբաման։

26 Դեսոնի որդիներն են Ամադանը, Եսբանը, Հեթրանը և Քառանը։

27 Ասերի որդիներն են Բալլանը, Զուկանը, Ոսնիկանը և Ուկամը։

28 Ռիսոնի որդիներն են Ովսը և Առանը։

29 Քոռեցիների իշխաններն են իշխան Ղովտանը, իշխան Սովբաղը, իշխան Սեբեգովնը, իշխան Անան, 30 իշխան Դեսոնը, իշխան Ասերը և իշխան Ռիսոնը։ Սրանք քոռեցի իշխաններն են իրենց իշխանություններում՝ Եդովմի երկրում։

Եդովմի թագավորները

(Ա Մն. 1.43-54)

31 Սրանք են այն թագավորները, որոնք թագավորեցին եդովմացիների երկրում, երբ դեռ որևէ թագավոր չէր թագավորում Իսրայելում։ 32 Եդովմում թագավորեց Բաղակը՝ Բեովրի որդին. նրա քաղաքի անունը Դեննաբա էր։ 33 Մեռավ Բաղակը, և նրա փոխարեն թագավորեց Հովբաբը՝ Զարեհի որդին, որ Բոսորայից էր։ 34 Մեռավ Հովբաբը, և նրա փոխարեն թագավորեց Ասոմը՝ թեմանացիների երկրից։ 35 Մեռավ Ասոմը, և նրա փոխարեն թագավորեց Ադադը՝ Բադադի որդին։ Նա մովաբացիների դաշտում կոտորեց Մադիամին։ Նրա քաղաքի անունը Գեթեմ էր։ 36 Մեռավ Ադադը, և նրա փոխարեն թագավորեց Սամաղան՝ Մասեկկայից։ 37 Մեռավ Սամաղան, և նրա փոխարեն թագավորեց Սավուղը՝ Ռոբովթից, որը գտնվում է գետեզրին։ 38 Մեռավ Սավուղը, և նրա փոխարեն թագավորեց Աքոբովրի որդի Բալայենոնը։ 39 Մեռավ Բալայենոնը՝ Աքոբովրի որդին, և նրա փոխարեն թագավորեց Ադադը՝ Բադադի որդին։ Նրա քաղաքի անունը Փոգովր էր, իսկ նրա կնոջ անունը՝ Մետաբեել։ Սա Մազովբի որդի Մատրեթի դուստրն էր։

40 Սրանք են Եսավի սերունդների ու նրանց իշխանների անուններն ըստ իրենց ցեղերի, ըստ իրենց տեղերի ու իշխանությունների և ըստ իրենց տոհմերի՝ իշխան Թամնա, իշխան Ղովտան, իշխան Հեթաթ, 41 իշխան Ողիբամասա, իշխան Հեղա, իշխան Փենովն, 42 իշխան Կենեզ, իշխան Թեման, իշխան Մազար, 43 իշխան Մագեդիել և իշխան Զաբոյին։ Սրանք եդովմացիների իշխաններն են ըստ երկրում իրենց ունեցած բնակավայրերի։ Եսավը եդովմացիների նախահայրն է։

37

ՀՈՎՍԵՓԻ ՊԱՏՄՈՒԹՅՈՒՆԸ

(37.1–50.26)

1 Հակոբը բնակվում էր այն երկրում, որտեղ պանդուխտ էր եղել իր հայրը, այսինքն՝ քանանացիների երկրում։ 2 ԱՀԱ ՀԱԿՈԲԻ ԵՎ ՆՐԱ ՍԵՐՆԴԻ ՊԱՏՄՈՒԹՅՈՒՆԸ։ Երբ Հովսեփը տասնյոթ տարեկան պատանի էր, իր եղբայրների հետ ոչխար էր արածեցնում, իբրև իր հոր կանանց՝ Բալլայի և Զելփայի որդիների օգնական։ Նրա եղբայրներն իրենց հայր Իսրայելի մոտ չարախոսում էին Հովսեփի մասին[7]։ 3 Բայց Իսրայելը Հովսեփին ավելի շատ էր սիրում, քան մյուս բոլոր որդիներին, որովհետև իր ծերության ժամանակ էր ծնվել, և նրա համար մի ծաղկյա պատմուճան պատրաստեց։ 4 Երբ նրա եղբայրները տեսան, որ իրենց հայրը նրան իր բոլոր որդիներից ավելի է սիրում, ատեցին նրան և նրա հետ այլևս չէին կարողանում հանդարտորեն խոսել։ 5 Մի օր Հովսեփը մի երազ տեսավ ու այն պատմեց իր եղբայրներին, և նրան առավել ևս ատեցին։ 6 Նրանց ասաց. «Լսե՛ք իմ տեսած երազը։ 7 Տեսա, իբր դաշտում հասկերի խուրձ էինք կապում։ Իմ խուրձը հանկարծակի բարձրացավ և ուղիղ կանգնեց, իսկ ձեր խրձերը թեքվեցին ու երկրպագեցին իմ խրձին»։ 8 Եղբայրները նրան ասացին. «Մի՞թե մեր թագավորը պիտի լինես կամ մեզ տե՞ր պիտի դառնաս»։ Եվ սկսեցին ավելի ատել նրան նրա երազների ու խոսքերի պատճառով։ 9 Նա այլ երազ ևս տեսավ և այն պատմեց իր հորն ու իր եղբայրներին։ Նա ասաց. «Ահա այլ երազ ևս տեսա. իբր արեգակն ու լուսինը և տասնմեկ աստղեր երկրպագում էին ինձ»։ 10 Հայրը սաստեց նրան ու ասաց. «Այդ ի՞նչ երազ է, որ տեսել ես։ Գուցե ես, քո մայրը և քո եղբայրները պիտի գանք և երկրպագե՞նք քեզ»։ 11 Նրա եղբայրները նախանձեցին նրան, իսկ հայրը մտքում պահում էր նրա պատմածը։

Հովսեփը վաճառվում և տարվում է Եգիպտոս

 12 Նրա եղբայրները գնացին իրենց հոր ոչխարներն արածեցնելու Սյուքեմում։ 13 Այն ժամանակ Իսրայելն ասաց Հովսեփին. «Չէ՞ որ քո եղբայրները հոտերն արածեցնում են Սյուքեմում։ Արի քեզ ուղարկեմ նրանց մոտ»։ Հովսեփն ասաց նրան. «Ես պատրաստ եմ»։ 14 Իսրայելը նրան ասաց. «Գնա՛, տե՛ս, թե ինչպե՛ս են քո եղբայրներն ու հոտերը, և ինձ լո՛ւր բեր»։ Եվ Հակոբը Քեբրոնի հովտից նրան ուղարկեց այնտեղ։ Հովսեփը եկավ Սյուքեմ 15 և մինչ դաշտում դես ու դեն էր անում, մի մարդ տեսավ նրան և հարցրեց. «Ի՞նչ ես փնտրում»։ 16 Նա պատասխանեց. «Իմ եղբայրներին եմ փնտրում։ Ասա՛ ինձ, որտե՞ղ են նրանք արածեցնում հոտերը»։ 17 Մարդը նրան ասաց. «Նրանք այստեղից գնացին, բայց ես լսեցի, որ ասում էին. “Գնանք Դովթայիմ”»։ Հովսեփը գնաց իր եղբայրների հետևից և նրանց գտավ Դովթայիմում։ 18 Նրա եղբայրները հեռվից նկատեցին նրան, նախքան նա կմոտենար իրենց, և իրար մեջ չար խորհուրդ արեցին՝ նրան սպանելու։ 19 Եվ միմյանց ասացին. «Ահա երազատեսը գալիս է։ 20 Եկեք սպանենք նրան, նետենք այս գուբերից մեկի մեջ և ասենք՝ “Վայրի գազան է կերել նրան”։ Այն ժամանակ կտեսնենք, թե ի՛նչ կլինեն նրա երազները»։ 21 Ռուբենը, լսելով այդ, փորձեց նրանց ձեռքից ազատել նրան և ասաց. «Եկեք սրան չսպանենք»։ 22 Եվ ավելացրեց. «Եկեք արյուն չթափենք, այլ գցե՛ք նրան անապատի այս գուբերից մեկի մեջ, բայց ձեռք մի՛ բարձրացրեք նրա վրա»։ Այդպես էր ասում, որպեսզի նրան փրկեր նրանց ձեռքից և վերադարձներ իր հորը։ 23 Երբ Հովսեփը հասավ իր եղբայրների մոտ, նրանք նրա վրայից հանեցին ծաղկյա պատմուճանը 24 և նրան նետեցին մի գուբի մեջ։ Այն դատարկ էր, մեջը ջուր չկար։ 25 Ապա նրանք նստեցին հաց ուտելու։ Հանկարծ աչքերը վեր բարձրացնելով՝ տեսան, որ իսմայելացի ճանապարհորդներ են գալիս Գաղաադից՝ ուղտերը բարձած խնկեղենով, ռետինով ու խեժով. գնում էին Եգիպտոս։ 26 Եվ Հուդան իր եղբայրներին ասաց. «Ի՞նչ օգուտ, եթե սպանենք մեր եղբորը և թաքցնենք նրա արյունը։ 27 Եկեք նրան վաճառենք իսմայելացիներին և մեր ձեռքերը նրա արյամբ չշաղախենք, որովհետև մեր եղբայրն է՝ մեր մարմինը»։ Եղբայրները լսեցին նրան։ 28 Երբ մադիանացի վաճառականներն անցնում էին, նրանք Հովսեփին քաշեցին և հանեցին գուբից ու քսան դահեկանով վաճառեցին իսմայելացիներին, որոնք Հովսեփին տարան Եգիպտոս։ 29 Երբ Ռուբենը եկավ դեպի գուբը և Հովսեփին այնտեղ չգտավ, պատառոտեց իր հագուստները, 30 վերադարձավ իր եղբայրների մոտ ու ասաց. «Պատանին այնտեղ չէ, ես այժմ ո՞ւր գնամ»։ 31 Նրանք առան Հովսեփի պատմուճանը, մի ուլ մորթեցին, պատմուճանը թաթախեցին արյան մեջ 32 և ծաղկյա պատմուճանն ուղարկեցին իրենց հորն ու ասացին. «Սա գտել ենք. տե՛ս՝ քո՞ որդու պատմուճանն է, թե՞ ոչ»։ 33 Նա ճանաչեց այն ու ասաց. «Այս պատմուճանն իմ որդունն է. վայրի գազան է կերել նրան, գազան է հափշտակել Հովսեփին»։ 34 Եվ պատառոտեց իր հագուստները, քուրձ կապեց իր մեջքին և շատ օրեր սուգ պահեց իր որդու համար։ 35 Հավաքվեցին նրա բոլոր որդիներն ու դուստրերը, եկան նրան մխիթարելու, բայց չէր կամենում մխիթարվել։ Ասում էր. «Ես այս սգով էլ կիջնեմ իմ որդու մոտ՝ գերեզման»։ Եվ հայրը ողբաց նրան։ 36 Իսկ մադիանացիները Եգիպտոսում Հովսեփին վաճառեցին փարավոնի դահճապետ [*  պահակազորի պետ, Ο΄ սեղանապետ] Պետափրես ներքինուն [*  պաշտոնյա

38

Հուդան և Թամարը

1 Այդ ժամանակ Հուդան հեռացավ իր եղբայրներից և եկավ Իրաս անունով ոդողոմացի մի մարդու մոտ։ 2 Հուդան այնտեղ տեսավ Շավա անունով մի քանանացու դստերը։ Նրան կին առավ և մերձեցավ նրան։ 3 Նա հղիացավ, որդի ծնեց և նրան անվանեց Էր։ 4 Կրկին հղիացավ, ծնեց որդի և նրան անվանեց Օնան։ 5 Մի որդի էլ ծնեց և նրան անվանեց Սելովմ։ Նա Քասբիում էր, երբ նրանց ծնեց։ 6 Հուդան իր անդրանիկ որդու՝ Էրի համար կին առավ, որի անունը Թամար էր։ 7 Հուդայի անդրանիկը՝ Էրը, մեղավոր գտնվեց Տիրոջ առջև, և Աստված սպանեց նրան։ 8 Այդ ժամանակ Հուդան ասաց Օնանին. «Մտի՛ր քո եղբոր կնոջ մոտ, ամուսնացի՛ր նրա հետ և քո եղբորը ժառա՛նգ հասցրու»։ 9 Քանի որ զավակն իրենը չէր լինելու, Օնանն իր եղբոր կնոջ հետ մերձենալիս սերմը թափեց գետնին, որպեսզի ժառանգ չթողնի իր եղբորը։ 10 Եվ քանի որ Օնանի արածն Աստված չար համարեց, ուստի նրան էլ սպանեց։ 11 Եվ Հուդան ասաց իր հարսին՝ Թամարին. «Այրի՛ մնա քո հոր տանը, մինչև որ իմ որդի Սելովմը մեծանա»։ Հուդան վախենում էր, որ նա էլ կմեռնի իր եղբայրների պես։ Թամարը գնաց ու մնաց իր հոր տանը։

12 Շատ օրեր անցան, և Հուդայի կինը՝ Շավայի դուստրը, մեռավ։ Հուդան սգից դուրս գալուց հետո իր ոդողոմացի հովիվ Իրասի հետ գնաց Թամնա՝ իր ոչխարները խուզելու։ 13 Այդ մասին հայտնեցին Թամարին՝ նրա հարսին՝ ասելով. «Ահա քո սկեսրայրը գալիս է Թամնա՝ իր ոչխարները խուզելու»։ 14 Թամարն իր վրայից հանեց այրիության զգեստները, քող նետեց երեսին, զարդարվեց ու նստեց Ենանի դարպասների մոտ՝ Թամնա տանող ճանապարհի վրա, որովհետև տեսավ, որ Սելովմը մեծացել է, բայց Հուդան իրեն կնության չի տալիս նրան։ 15 Երբ Հուդան տեսավ նրան, կարծեց, թե պոռնիկ է, որովհետև նա երեսը ծածկել էր, և նրան չճանաչեց։ 16 Իր ճանապարհը թեքելով դեպի նա՝ ասաց. «Թո՛ւյլ տուր՝ կենակցեմ քեզ հետ», որովհետև չճանաչեց, որ իր հարսն է։ Եվ նա ասաց. «Ի՞նչ կտաս ինձ, որ կենակցես ինձ հետ»։ 17 Նա պատասխանեց. «Քեզ իմ հոտի այծերից մի ուլ կուղարկեմ»։ Իսկ նա ասաց. «Միայն եթե մինչև ուղարկելդ գրավ տաս»։ 18 Նա ասաց. «Ի՞նչ գրավ տամ քեզ»։ Եվ նա ասաց. «Մատանիդ, գինդդ և այն գավազանը, որ քո ձեռքին է»։ Եվ կենակցեց նրա հետ՝ նրան հղի թողնելով։ 19 Ապա վեր կացավ գնաց։ Իսկ Թամարը իր վրայից հանեց քողը և հագավ այրիության զգեստը։ 20 Հուդան իր ոդողոմացի հովվի միջոցով մի ուլ ուղարկեց, որպեսզի այդ կնոջից հետ ստանա գրավը, բայց հովիվը չգտավ նրան։ 21 Տեղի մարդկանց հարցրեց. «Որտե՞ղ է այն պոռնիկը, որ Ենանում էր, ճանապարհի վրա»։ Նրանք պատասխանեցին. «Այստեղ որևէ պոռնիկ չի եղել»։ 22 Վերադառնալով Հուդայի մոտ՝ նա ասաց. «Նրան չգտա։ Տեղի մարդիկ էլ ասացին. “Այստեղ պոռնիկ չկա”»։ 23 Հուդան ասաց. «Դրանք թող մնան, միայն թե ծաղրի չենթարկվենք։ Ես ուլն ուղարկեցի, բայց դու նրան չգտար»։

24 Երեք ամիս հետո Հուդային հայտնեցին. «Քո հարսը՝ Թամարը, պոռնկացել է և հղիացել»։ Հուդան ասաց. «Դո՛ւրս հանեք նրան, թող այրվի»։ 25 Մինչ նրան տանում էին, Թամարը մարդ ուղարկեց իր սկեսրայրի մոտ՝ ասելով. «Ես հղիացել եմ այն տղամարդուց, որին պատկանում են այս գրավները»։ Եվ ավելացրեց. «Ճանաչի՛ր, ո՞ւմն են այս մատանին, գինդը և գավազանը»։ 26 Հուդան ճանաչեց դրանք ու ասաց. «Նա ավելի արդար է, քան ես, որովհետև նրան իմ որդի Սելովմին կնության չտվեցի»։ Եվ այլևս նրա հետ չկենակցեց։ 27 Երբ եկավ ծննդաբերելու ժամանակը, նրա որովայնում երկու զավակներ կային։ 28 Ծննդաբերության պահին մեկը դուրս հանեց իր ձեռքը։ Մանկաբարձը նրա ձեռքին կարմիր թել կապեց ու ասաց. «Սա առաջինը դուրս կգա»։ 29 Երբ սա ձեռքը հետ տարավ, անմիջապես դուրս եկավ նրա եղբայրը։ Մանկաբարձն ասաց. «Ինչպե՞ս, քո՞ շնորհիվ ճեղքվեց պատնեշը»։ Եվ նրան անվանեց Փարես։ 30 Ապա դուրս եկավ նրա եղբայրը, որի ձեռքին կարմիր թելն էր կապված, և նրան անվանեց Զարա։

39

Հովսեփը և Պետափրեսի կինը

1 Երբ Հովսեփին տարան Եգիպտոս, փարավոնի դահճապետ Պետափրես ներքինին՝ մի եգիպտացի, գնեց նրան այն իսմայելացիներից, որոնք նրան տարել էին Եգիպտոս։ 2 Տերը Հովսեփի հետ էր. նրա գործերը բարեհաջող էին, և նա մնաց իր եգիպտացի տիրոջ տանը։ 3 Երբ իր տերը տեսավ, որ Տերը նրա հետ է, և ամեն ինչ, որ անում է, Տերը հաջողեցնում է այն, 4 Հովսեփը շնորհ գտավ իր տիրոջ առաջ, եղավ նրա սիրելին։ Այդ պատճառով էլ նա վերակացու կարգեց նրան իր տան վրա և իր ողջ ունեցվածքը վստահեց Հովսեփին։ 5 Այն օրվանից, երբ տերը վերակացու կարգեց նրան իր տան և իր ունեցած ամեն ինչի վրա, Աստված օրհնեց եգիպտացու տունը հանուն Հովսեփի, և այդ օրհնությունը տարածվեց նրա տանն ու դաշտում եղած ամբողջ ունեցվածքի վրա։ 6 Այն ամենը, ինչ տերն ուներ, հանձնեց Հովսեփի ձեռքը։ Պետափրեսը չէր մտահոգվում իր տանը եղած որևէ բանի համար, բացի իր սննդից, որ ուտում էր։ Հովսեփը հաճելի արտաքին ուներ և շատ գեղեցիկ դեմք։ 7 Այս բոլորից հետո նրա տիրոջ կինն աչք դրեց Հովսեփի վրա ու ասաց նրան. «Կենակցի՛ր ինձ հետ»։ 8 Բայց նա չցանկացավ և իր տիրոջ կնոջն ասաց. «Քանի որ իմ շնորհիվ իմ տերը ոչ մի հոգս չունի իր տան ողջ ունեցվածքի նկատմամբ և իր ողջ ունեցվածքը վստահել է ինձ, 9 և այս տանն ինձնից ավելի մեծ մարդ չկա, ու ինձ ոչնչից չի զրկել, քեզնից բացի, որովհետև նրա կինն ես, արդ ես ինչպե՞ս գործեմ այդ չար արարքը և մեղանչեմ Աստծու առաջ»։ 10 Թեև նա ամեն օր այդ մասին էր խոսում Հովսեփի մոտ, բայց նա չէր համաձայնվում կենակցել նրա հետ, անգամ մոտենալ նրան։ 11 Այնպես պատահեց, որ մի օր Հովսեփը ինչ-որ գործով տուն մտավ, և տան մարդկանցից ներսում ոչ ոք չկար։ 12 Կինը բռնեց նրա շորերից ու ասաց. «Կենակցի՛ր ինձ հետ»։ Հովսեփը, թողնելով իր շորերը նրա ձեռքում, դուրս փախավ։ 13 Եվ երբ տեսավ, որ նա, շորերն իր ձեռքում թողած, դուրս է փախել, 14 կանչեց տան մարդկանց ու ասաց. «Տեսե՛ք, ամուսինս եբրայեցի ծառա բերեց տուն, որ մեզ խայտառակ անի։ Նա, մտնելով ինձ մոտ, ասաց. “Կենակցի՛ր ինձ հետ”։ Ես բարձրաձայն աղաղակեցի, 15 իսկ նա, լսելով իմ բարձրաձայն աղաղակը, շորերն ինձ մոտ թողած, փախավ, դուրս ելավ»։ 16 Նա շորերը պահեց մոտը, մինչև ամուսինը տուն եկավ, 17 և նրան ասաց այս խոսքերը. «Քո բերած եբրայեցի ծառան մտավ սենյակս, որպեսզի խայտառակի ինձ, և ինձ ասաց՝ “Կենակցի՛ր ինձ հետ”։ 18 Իսկ երբ լսեց, որ ձայնս բարձրացրի և աղաղակեցի, շորերն ինձ մոտ թողած՝ փախավ, դուրս ելավ»։ 19 Երբ տերը լսեց իր կնոջ պատմածը, թե՝ «Այսպես վարվեց ինձ հետ քո ծառան», խիստ բարկացավ։ 20 Հովսեփի տերը բռնեց ու բանտ նետեց նրան, այնտեղ, որտեղ արքունի կալանավորներն էին բանտարկված։ 21 Բայց Տերը Հովսեփի հետ էր. ողորմեց նրան, և նա շահեց բանտապետի բարեհաճությունը։ 22 Բանտապետը բանտն ու բանտում եղած բոլոր կալանավորներին վստահեց Հովսեփին։ Եվ ինչ որ լինում էր այնտեղ, նա էր անում։ 23 Բանտապետը նրա շնորհիվ բանտի գործերին չէր խառնվում, որովհետև ամեն ինչ Հովսեփի ձեռքում էր։ Աստված նրա հետ էր, և նա ինչ որ անում էր, Տերը հաջողեցնում էր այն։

40

Հովսեփը մեկնում է բանտարկյալների երազները

1 Այս դեպքերից հետո Եգիպտոսի արքայի տակառապետն ու մատակարարը մեղանչեցին իրենց տիրոջ՝ եգիպտացիների արքայի հանդեպ։ 2 Փարավոնը բարկացավ իր երկու պալատականների՝ տակառապետի ու մատակարարի վրա 3 և նրանց բանտարկեց դահճապետի բանտում, այն բանտում, որտեղ Հովսեփն էր բանտարկված։ 4 Բանտապետը նրանց վստահեց Հովսեփին, և նա հոգ էր տանում նրանց։ Որոշ ժամանակ բանտում մնալուց հետո 5 միևնույն գիշերը եգիպտացիների արքայի տակառապետն ու մատակարարը երազ տեսան։ 6 Առավոտյան Հովսեփը մտավ նրանց մոտ և տեսավ, որ նրանք խռովված են։ 7 Նա հարց տվեց փարավոնի պալատականներին, որոնք իր հետ իր տիրոջ բանտում էին. «Այսօր ձեր դեմքերն ինչո՞ւ են մռայլ»։ 8 Նրանք պատասխանեցին. «Երազ տեսանք, և չկա մեկը, որ մեկնի այն»։ Եվ Հովսեփը նրանց ասաց. «Չէ՞ որ Աստծու օգնությամբ հնարավոր է դրանց մեկնությունը։ Պատմե՛ք ինձ»։ 9 Տակառապետը Հովսեփին պատմեց իր երազը՝ ասելով. «Երազում իմ առջև մի որթատունկ երևաց։ 10 Որթատունկն ուներ երեք շատ կանաչ ճյուղեր և հասուն խաղողի երեք ողկույզներ։ 11 Փարավոնի բաժակն իմ ձեռքին էր. վերցնում էի խաղողը, ճզմում փարավոնի բաժակի մեջ և բաժակը տալիս էի փարավոնի ձեռքը»։ 12 Հովսեփն ասաց նրան. «Դրա մեկնությունն այս է. երեք ճյուղերը երեք օրեր են։ 13 Եվս երեք օր, և փարավոնը կհիշի քեզ ու քեզ կվերադարձնի տակառապետի պաշտոնին, և ըստ քո նախկին իշխանության՝ փարավոնի բաժակը կտաս նրա ձեռքը, ինչպես որ անում էիր իբրև տակառապետ։ 14 Եվ երբ այս բարիքը լինի քեզ, հիշի՛ր ինձ և ողորմությո՛ւն արա ինձ. փարավոնի առաջ հիշի՛ր իմ անունը և ինձ հանի՛ր այս բանտից, 15 որովհետև ինձ եբրայեցիների երկրից գողացան. այստեղ ոչինչ չարեցի, և ինձ գցեցին այս գուբը»։ 16 Երբ մատակարարը տեսավ, որ հաջող մեկնեց, Հովսեփին ասաց. «Ես էլ եմ երազ տեսել։ Երազիս մեջ գլխիս վրա նաշիհով լի երեք զամբյուղ կար։ 17 Վերևի զամբյուղի մեջ կային փարավոնի համար հացթուխների պատրաստած զանազան ուտելիքներ, և թռչուններն ուտում էին գլխիս վրա գտնվող զամբյուղից»։ 18 Հովսեփը նրան ասաց. «Քո երազի մեկնությունն այս է. երեք զամբյուղները երեք օրեր են։ 19 Երեք օր հետո փարավոնը կկտրի քո գլուխը, իսկ մարմինդ կկախի ծառից, և երկնքի թռչունները կհոշոտեն քո մարմինը»։ 20 Երեք օր հետո փարավոնի ծննդյան օրն էր։ Փարավոնը խնջույք էր կազմակերպել իր բոլոր պաշտոնյաների համար։ Նա իր պաշտոնյաների շարքում հիշեց նաև իր տակառապետին ու մատակարարին։ 21 Նա տակառապետին վերականգնեց իր պաշտոնին, և նա բաժակը տվեց փարավոնի ձեռքը, 22 իսկ մատակարարին կախեց ծառից, ինչպես որ մեկնել էր Հովսեփը։ 23 Սակայն տակառապետը չհիշեց Հովսեփին, այլ մոռացավ նրան։

41

Հովսեփը մեկնում է փարավոնի երազները

1 Երկու տարի անց փարավոնը մի երազ տեսավ։ Նրան թվաց, թե կանգնած է գետի եզերքին, 2 և ահա իբր գետից դուրս էին գալիս յոթ գեղեցիկ ու պարարտ երինջներ և արածում կանաչների մեջ։ 3 Դրանցից հետո գետից դուրս էին գալիս յոթ այլ՝ տգեղ ու նիհար երինջներ և մյուս երինջների հետ արածում գետի եզերքին։ 4 Տգեղ ու նիհար յոթ երինջներն ուտում էին գեղեցիկ ու պարարտ յոթ երինջներին։ Փարավոնը զարթնեց 5 և նորից քուն մտավ ու երկրորդ երազը տեսավ. ահա մեկ ցողունից յոթ ընտիր ու գեղեցիկ հասկեր ելան։ 6 Եվ ահա նրանցից հետո ելան յոթ չորուկ ու խորշակահար այլ հասկեր։ 7 Եվ չորուկ ու խորշակահար յոթ հասկերը կուլ տվեցին ընտիր ու լեցուն յոթ հասկերին։ Փարավոնը զարթնեց և տեսավ, որ երազ էր։

8 Լույսը բացվեց. փարավոնը խռովված էր։ Նա կանչել տվեց Եգիպտոսի բոլոր երազահաններին և իր բոլոր իմաստուններին ու պատմեց իր երազը, սակայն ոչ ոք չկարողացավ մեկնել այն։ 9 Տակառապետը խոսեց փարավոնի առաջ՝ ասելով. «Այժմ հիշում եմ իմ զանցանքը։ 10 Փարավոնը բարկացել էր իր պաշտոնյաների վրա և ինձ ու մատակարարին բանտարկել էր դահճապետի տանը։ 11 Մի գիշեր երկուսս էլ՝ ես և նա, երազ տեսանք. յուրաքանչյուրս տարբեր երազ տեսավ։ 12 Այնտեղ մեզ հետ էր եբրայեցի մի պատանի՝ դահճապետի ծառան։ Պատմեցինք նրան, և նա մեկնեց մեր երազները, յուրաքանչյուրիս երազն առանձին մեկնեց։ 13 Եվ ինչպես մեկնել էր, այնպես էլ եղավ. ես վերականգնվեցի իմ պաշտոնին, իսկ մատակարարին կախեցին ծառից»։

14 Փարավոնը մարդ ուղարկեց ու կանչել տվեց Հովսեփին։ Նրան հանեցին բանտից, ածիլեցին, հագուստը փոխեցին, և ներկայացավ փարավոնին։ 15 Փարավոնն ասաց Հովսեփին. «Երազ տեսա, և ոչ ոք չի կարողանում մեկնել այն։ Ես լսեցի քո մասին։ Ասում են, որ եթե երազները լսես, կարող ես մեկնել դրանք»։ 16 Հովսեփը, պատասխան տալով փարավոնին, ասաց. «Առանց Աստծու օգնության փարավոնին ոչ մի օգտակար պատասխան չի տրվի»։ 17 Փարավոնն ասաց. «Երազումս ինձ թվաց, թե կանգնած էի գետի եզերքին, 18 և իբր թե գետից ելնում էին պարարտ ու գեղեցիկ յոթ երինջներ և արածում կանաչների մեջ։ 19 Նրանցից հետո գետից դուրս էին գալիս յոթ այլ՝ ժանտ, զազիր ու նիհար երինջներ, որոնցից ավելի զազրելի չեմ տեսել եգիպտացիների ողջ երկրում։ 20 Եվ ահա յոթ նիհար ու զազիր երինջներն ուտում էին առաջին գեղեցիկ ու ընտիր յոթ երինջներին։ 21 Թեև կուլ էին տալիս նրանց, սակայն այդ չէր երևում. մնում էին նույն զազիր տեսքով։ Զարթնեցի ու նորից քնեցի։ 22 Մյուս անգամ երազում տեսա՝ իբր թե մեկ ցողունից ելնում էին լեցուն ու գեղեցիկ յոթ հասկեր։ 23 Նրանցից հետո ելնում էին բարակ, չորուկ ու խորշակահար յոթ այլ հասկեր, 24 և չորուկ ու խորշակահար յոթ հասկերը կուլ էին տալիս գեղեցիկ ու լեցուն հասկերին։ Պատմեցի երազահաններին, բայց ոչ ոք չկարողացավ մեկնել ինձ համար»։

25 Հովսեփն ասաց փարավոնին. «Փարավոնի տեսած երազները նույն իմաստն ունեն. Աստված փարավոնին հայտնել է այն, ինչ որ անելու է։ 26 Յոթ գեղեցիկ երինջները յոթ տարի են նշանակում, յոթ գեղեցիկ հասկերը նույնպես յոթ տարի են նշանակում։ Փարավոնի տեսած երազները նույն իմաստն ունեն։ 27 Դրանցից հետո ելած տգեղ ու վտիտ յոթ երինջները նույնպես յոթ տարի են նշանակում, ինչպես նաև չորուկ ու խորշակահար յոթ հասկերը, որոնք ազդարարում են, որ յոթ տարի սով է լինելու։ 28 Աստված փարավոնին հայտնել է այն, ինչ անելու է։ 29 Եգիպտացիների ողջ երկրում յոթ բերքառատ տարիներ են լինելու։ 30 Դրանց կհաջորդեն սովի յոթ տարիներ, կմոռացվի երկրում եղած բերքի առատությունը, և սովը կարող է երկիրը ոչնչացնել։ 31 Երկրի բերքի առատությունը կմոռացվի դրան հաջորդող սովի պատճառով, քանի որ այն շատ սաստիկ է լինելու։ 32 Այն, որ փարավոնի երազը կրկնվել է երկու անգամ, վկայում է, որ Աստծու խոսքը հաստատապես կատարվելու է, և որ Աստված չի հապաղելու։ 33 Արդ, ուրեմն, գտի՛ր խոհեմ ու իմաստուն մի մարդու և նրան կառավարի՛չ կարգիր եգիպտացիների երկրի վրա։ 34 Թող փարավոնը երկրի վրա վերակացուներ նշանակի, որ եգիպտացիների երկրի առատության յոթ տարիների ընթացքում բերքի մեկ հինգերորդ մասն ամբարեն։ 35 Նրանք թող տնտեսեն առաջին յոթ առատ տարիների պարենը, ցորենը թող ամբարվի փարավոնի հսկողության տակ, և բերքը քաղաքներում թող պահվի։ 36 Այդ պարենը թող տնտեսվի երկրում՝ եգիպտացիների երկրի վրա տարածվելիք սովի յոթ տարիների համար, որպեսզի երկիրը սովից չկոտորվի»։

Հովսեփը դառնում է Եգիպտոսի կառավարիչ

37 Հովսեփի խոսքերը հաճելի թվացին փարավոնին ու նրա բոլոր պաշտոնյաներին։ 38 Փարավոնն ասաց իր բոլոր պաշտոնյաներին. «Մի՞թե կարող ենք այսպիսի մարդ գտնել, որ իր մեջ ունենա Աստծու հոգին»։ 39 Եվ փարավոնն ասաց Հովսեփին. «Քանի որ Աստված քեզ հայտնեց այդ ամենը, ուրեմն քեզնից ավելի իմաստուն ու խելացի մարդ չկա։ 40 Դու կլինես իմ տան կառավարիչը, և քո հրամանին կհնազանդվի իմ ողջ ժողովուրդը։ Ես քեզնից բարձր կլինեմ միայն իմ գահով»։ 41 Եվ փարավոնը Հովսեփին ասաց. «Ահա այսօր քեզ կառավարիչ եմ կարգում եգիպտացիների երկրի վրա»։ 42 Փարավոնը, մատից հանելով իր մատանին, դրեց Հովսեփի մատին, նրան հագցրեց բեհեզյա պատմուճան և ոսկի մանյակ անցկացրեց նրա պարանոցին, 43 նրան բարձրացրեց իր երկրորդ կառքը, որի առջևից ազդարարվում էր։ Այսպիսով նրան կառավարիչ կարգեց եգիպտացիների երկրի վրա։ 44 Փարավոնն ասաց Հովսեփին. «Ես եմ փարավոնը. առանց քո թույլտվության եգիպտացիների ողջ երկրում ոչ ոք չի բարձրացնի իր ձեռքը կամ ոտքը»։ 45 Եվ փարավոնը Հովսեփի անունը դրեց Փսոմփթոմփանե [Երկրի փրկիչը] և Արեգ քաղաքի քուրմ Պետափրեսի դուստր Ասանեթին կնության տվեց նրան, ապա Հովսեփը դուրս եկավ փարավոնի առջևից։ 46 Հովսեփը երեսուն տարեկան էր, երբ ներկայացվեց փարավոնին՝ եգիպտացիների արքային։ Հովսեփը, ելնելով փարավոնի մոտից, շրջեց ողջ Եգիպտոսում։ 47 Երկիրն առատության յոթ տարիների ընթացքում հարուստ բերք տվեց։ 48 Հովսեփը տնտեսեց եգիպտացիների երկրի առատության յոթ տարիների բերքը՝ ամեն մի քաղաքի շուրջը գտնվող դաշտերի բերքն ամբարելով այդ քաղաքում։ 49 Հովսեփը ծովի ավազի չափ շատ ցորեն ամբարեց, այնքան շատ, որ հնարավոր չէր հաշվել։ 50 Նախքան սովի յոթ տարիների վրա հասնելը Հովսեփը երկու որդի ունեցավ, որոնց նրա համար ծնեց Ասանեթը՝ Արեգ քաղաքի քուրմ Պետափրեսի դուստրը։ 51 Հովսեփն անդրանիկին անվանեց Մանասե՝ ասելով. «Աստված ինձ մոռանալ տվեց իմ ու իմ հոր բոլոր վշտերը»։ 52 Իսկ երկրորդ որդուն անվանեց Եփրեմ՝ ասելով. «Աստված ինձ հզորացրեց իմ տառապանքների երկրում»։ 53 Անցան եգիպտացիների երկրի առատության յոթ տարիները, 54 և վրա հասան սովի յոթ տարիները, ինչպես ասել էր Հովսեփը։ Եվ ողջ աշխարհում սով եղավ, սակայն եգիպտացիների երկրում հաց կար։ 55 Երբ սովի մատնվեց նաև եգիպտացիների երկիրը, ողջ ժողովուրդը փարավոնից հաց խնդրեց։ Փարավոնն ասաց բոլոր եգիպտացիներին. «Գնացե՛ք Հովսեփի մոտ և արե՛ք այն, ինչ կասի ձեզ»։ 56 Երբ սովը տարածվեց ամենուր, Հովսեփը բացեց ցորենի շտեմարանները և սկսեց ցորեն վաճառել եգիպտացիներին։ 57 Բոլոր երկրներից գալիս էին Եգիպտոս՝ Հովսեփից հաց գնելու, որովհետև սովը տարածվել էր ամբողջ աշխարհում։

42

Հովսեփի եղբայրները գնում են Եգիպտոս

1 Երբ Հակոբը լսեց, որ եգիպտացիների երկրում ցորեն են վաճառում, իր որդիներին ասաց. «Ի՞նչ եք նստել։ 2 Լսեցի, որ Եգիպտոսում ցորեն կա։ Իջե՛ք այնտեղ և մեզ համար պարե՛ն գնեք, որ ապրենք և սովամահ չլինենք»։ 3 Հովսեփի տասը եղբայրներն իջան Եգիպտոս՝ ցորեն գնելու։ 4 Հակոբը Հովսեփի եղբայր Բենիամինին չթողեց, որ իր եղբայրների հետ գնա, քանզի մտածեց. «Գուցե նրան փորձանք պատահի»։ 5 Իսրայելի որդիներն այլ ճանապարհորդների հետ եկան ցորեն գնելու, քանի որ քանանացիների երկրում սով էր։ 6 Հովսեփը երկրի իշխանն էր, ուստի ինքն էր ցորեն վաճառում ողջ աշխարհին։ Հովսեփի եղբայրները գալով երկրպագեցին՝ խոնարհվելով մինչև գետին։ 7 Երբ Հովսեփը տեսավ իր եղբայրներին, ճանաչեց նրանց, բայց օտար ձևացրեց իրեն, խստորեն խոսեց նրանց հետ և ասաց. «Որտեղի՞ց եք գալիս»։ Նրանք պատասխանեցին. «Քանանացիների երկրից. եկել ենք պարեն գնելու»։ 8 Հովսեփը թեև ճանաչեց իր եղբայրներին, բայց նրանք իրեն չճանաչեցին։ 9 Հովսեփը հիշեց իր երազները և ասաց նրանց. «Դուք լրտեսներ եք և եկել եք երկրի ելքն ու մուտքն ուսումնասիրելու»։ 10 Նրանք ասացին. «Ո՛չ, տե՛ր։ Մենք՝ քո ծառաները, եկել ենք ցորեն գնելու։ 11 Մենք ամենքս մի մարդու որդիներ ենք։ Խաղաղասեր մարդիկ ենք, մենք՝ քո ծառաները, լրտես չենք»։ 12 Սակայն Հովսեփը կրկնեց. «Ո՛չ, դուք եկել եք երկրի ելքն ու մուտքն ուսումնասիրելու»։ 13 Նրանք պատասխանեցին. «Մենք՝ քո ծառաները, տասներկու եղբայրներ ենք, մի մարդու որդիներ՝ քանանացիների երկրից։ Մեր կրտսեր եղբայրն իր հոր մոտ է, իսկ մյուսն այլևս չկա»։ 14 Հովսեփը նրանց ասաց. «Հենց դա է, որ ասացի ձեզ, թե լրտեսներ եք։ 15 Սրանով հայտնի կլինի, թե ո՛վ եք. փարավոնի արևով եմ երդվում, այստեղից չեք գնա, մինչև ձեր կրտսեր եղբայրն այստեղ չգա։ 16 Արդ, ձեզնից մեկին ուղարկե՛ք, որ ձեր եղբորը բերի, իսկ դուք կմնաք արգելարանում, մինչև որ պարզվի՝ ճի՞շտ եք ասում, թե՞ ոչ։ Հակառակ դեպքում, երդվում եմ փարավոնի արևով, որ դուք լրտեսներ եք»։ 17 Եվ երեք օր նրանց բանտարկեց։ 18 Երրորդ օրը նրանց ասաց. «Ահա թե ինչ պիտի անեք, որպեսզի փրկվեք, որովհետև ես աստվածավախ եմ։ 19 Եթե խաղաղասեր մարդիկ եք, ձեր եղբայրներից մեկն այստեղ՝ բանտում կմնա, իսկ մյուսներդ կտանեք ձեր գնած ցորենը 20 և ձեր կրտսեր եղբորն ինձ մոտ կբերեք, որ հավատամ ձեր ասածներին, ապա թե ոչ՝ մահվան կդատապարտվեք»։ Նրանք այդպես էլ արեցին։ 21 Եվ մեկը մյուսին ասաց. «Իրապես մենք մեղավոր ենք մեր եղբոր համար, որովհետև անտեսեցինք նրա հոգու տագնապը, երբ նա մեզ աղաչում էր, և նրան չլսեցինք։ Դրա համար էլ մեզ պատահեց այս պատուհասը»։ 22 Ռուբենը պատասխանեց ու ասաց նրանց. «Ես չասացի՞ ձեզ. “Մեղք մի՛ գործեք պատանու դեմ”, սակայն դուք ինձ չլսեցիք։ Եվ ահա նրա արյունը վրեժ է խնդրում»։ 23 Նրանք չգիտեին, որ Հովսեփը հասկանում է իրենց, որովհետև նա թարգմանչով էր խոսում։ 24 Առանձնանալով՝ Հովսեփը լաց եղավ, ապա կրկին եկավ նրանց մոտ, խոսեց նրանց հետ և նրանց ներկայությամբ շղթայեց Շմավոնին։ 25 Այնուհետև Հովսեփը հրամայեց, որ նրանց պարկերը լցնեն ցորենով, յուրաքանչյուրի արծաթը դնեն իր պարկի մեջ և ճանապարհի պաշար տան։ Եվ այդպես էլ եղավ։

26 Նրանք, բարձելով իրենց էշերը, գնացին այնտեղից։ 27 Նրանցից մեկը, իջևանում իր գրաստին կեր տալու համար բացելով իր պարկը, տեսավ, որ իր արծաթի քսակը դրված է իր պարկի բերանին։ 28 Նա ասաց իր եղբայրներին. «Դրամը վերադարձվել է ինձ, ահա իմ պարկի մեջ է»։ Նրանք զարմացան, իրար անցան ու ասացին. «Աստված այս ի՞նչ արեց մեզ»։

29 Նրանք եկան իրենց հոր՝ Հակոբի մոտ՝ քանանացիների երկիրը, և ամեն ինչ, որ պատահել էր իրենց հետ, պատմեցին նրան և ասացին. 30 «Այն մարդը, որ երկրի տերն էր, մեզ հետ շատ խստորեն խոսեց և մեզ՝ իբրև այդ երկրի լրտեսների, բանտ նետեց։ 31 Մենք նրան ասացինք. “Մենք խաղաղասեր մարդիկ ենք, լրտեսներ չենք։ 32 Մենք տասներկու եղբայրներ ենք՝ նույն հոր որդիները։ Մեկն այլևս չկա, իսկ կրտսերն այս պահին մեր հոր մոտ է՝ քանանացիների երկրում”։ 33 Երկրի տերն այն ժամանակ մեզ ասաց. “Կհավատամ, որ դուք խաղաղասեր մարդիկ եք, եթե ձեր եղբայրներից մեկին այստեղ՝ ինձ մոտ թողնեք, ձեր գնած ցորենը վերցնեք տանեք ձեր տուն 34 և ձեր կրտսեր եղբորը բերեք ինձ մոտ։ Այն ժամանակ ես կիմանամ, որ դուք լրտեսներ չեք, այլ խաղաղասեր մարդիկ եք, և ձեր այս եղբորն էլ կվերադարձնեմ ձեզ, և դուք այս երկրում առևտուր կանեք”»։ 35 Եվ մինչ նրանք դատարկում էին իրենց պարկերը, յուրաքանչյուրի արծաթի քսակն իր պարկում գտան։ Եվ երբ իրենց արծաթի քսակները տեսան, թե՛ իրենք և թե՛ իրենց հայրը խիստ վախեցան։ 36 Նրանց հայրը՝ Հակոբը, ասաց նրանց. «Ինձ անորդի եք դարձնում։ Հովսեփը չկա, Շմավոնը չկա, հիմա էլ Բենիամինի՞ն եք վերցնելու։ Այս ամենը ի՞նձ պիտի պատահեր»։ 37 Ռուբենը, դիմելով հորը, ասաց. «Սպանի՛ր իմ երկու որդիներին, եթե Բենիամինին քեզ չվերադարձնեմ։ Նրան վստահի՛ր ինձ, և ես նրան կվերադարձնեմ քեզ»։ 38 Հակոբն ասաց. «Իմ որդին ձեզ հետ չի իջնի, որովհետև սրա եղբայրը մեռավ, և միայն սա է մնացել։ Եթե հանկարծ սրան մի փորձանք պատահի ճանապարհին, որ պիտի գնաք, ապա դուք ինձ վշտով այս ծեր հասակում գերեզման կիջեցնեք»։

43

Բենիամինը տարվում է Եգիպտոս

1 Սովն ավելի ու ավելի էր սաստկանում երկրում։ 2 Երբ եգիպտացիների երկրից բերած ցորենը կերան-սպառեցին, հայրն ասաց նրանց. «Դարձյալ գնացե՛ք և մի քիչ պարե՛ն գնեք»։ 3 Հուդան նրան պատասխանեց՝ ասելով. «Այն մարդը մեզ հստակ զգուշացրեց. “Իմ աչքին չերևաք, եթե ձեր կրտսեր եղբայրը ձեզ հետ չլինի”։ 4 Արդ, եթե մեր եղբորը մեզ հետ արձակես, կիջնենք և պարեն կգնենք, 5 իսկ եթե մեր եղբորը մեզ հետ չարձակես, չենք գնա, որովհետև այն մարդը մեզ ասաց. “Իմ աչքին չերևաք, եթե ձեր կրտսեր եղբայրը ձեզ հետ չլինի”»։ 6 Եվ Իսրայելն ասաց. «Ինչո՞ւ ինձ այդ չարիքն արեցիք՝ հայտնելով մարդուն, թե ուրիշ եղբայր ունեք»։ 7 Իսկ նրանք ասացին. «Այն մարդը հարցուփորձ արեց մեր և մեր ընտանիքի մասին, թե՝ “Տակավին կենդանի՞ է ձեր հայրը”, և թե՝ “Այլ եղբայր ունե՞ք”։ Եվ մենք պատմեցինք նրան՝ ըստ այդ հարցերի։ Մի՞թե գիտեինք, թե մեզ կասի. “Բերե՛ք ձեր եղբորը”»։

8 Ապա Հուդան իր հորը՝ Իսրայելին, ասաց. «Թո՛ւյլ տուր, որ պատանին գա ինձ հետ, վեր կենանք գնանք, որպեսզի և՛ մենք, և՛ դու, և՛ մեր երեխաներն ապրենք ու սովամահ չլինենք։ 9 Ես նրա համար երաշխավորում եմ. ինձնի՛ց կպահանջես նրան։ Եթե նրան հետ չբերեմ ու քո առաջ չկանգնեցնեմ, թող մեղավոր լինեմ իմ ամբողջ կյանքում։ 10 Եվ եթե չդանդաղեինք, ապա երկու անգամ գնացած-եկած կլինեինք»։ 11 Իրենց հայրը՝ Իսրայելը, ասաց նրանց. «Եթե այդպես է, արե՛ք այդ։ Ձեր ամանները լցրե՛ք մեր երկրի պտուղներով և այդ մարդուն նվերնե՛ր տարեք՝ կնդրուկ, մեղր, խունկ, զմուռս, բևեկն և ընկույզ։ 12 Կրկնակի արծա՛թ վերցրեք ձեզ հետ. այն արծաթը, որ ձեր պարկերի մեջ վերադարձվեց, տարե՛ք ձեզ հետ. գուցե սխալմունք է եղել։ 13 Վերցրե՛ք նաև ձեր եղբորն ու վե՛ր կացեք, գնացե՛ք այդ մարդու մոտ։ 14 Եվ իմ Աստվածը թող այնպես անի, որ շնորհ գտնեք այդ մարդու մոտ, և նա ձեզ հետ արձակի ձեր մյուս եղբորն ու Բենիամինին։ Իսկ ես եթե անզավակ պիտի մնամ, թող անզավակ մնամ»։ 15 Եվ նրանք, առնելով նվերները, կրկնակի արծաթն ու Բենիամինին, վեր կացան, իջան Եգիպտոս և ներկայացան Հովսեփին։ 16 Երբ Հովսեփը տեսավ նրանց և իր եղբորը՝ Բենիամինին, իր տան վերակացուին ասաց. «Այս մարդկանց տո՛ւն տար, անասո՛ւն մորթիր և ճա՛շ պատրաստիր, որովհետև այս մարդիկ կեսօրին ինձ հետ են ճաշելու»։ 17 Վերակացուն արեց այնպես, ինչպես ասել էր Հովսեփը, և նրանց տարավ Հովսեփի տուն։ 18 Նրանք, տեսնելով, որ իրենց տարան Հովսեփի տուն, ասացին. «Մեզ ներս տարան այն արծաթի համար, որ վերադարձվեց մեր պարկերում նախորդ անգամ, որպեսզի մեզ ամբաստանեն և մեզ ծառա դարձնեն ու տիրանան մեր էշերին»։ 19 Նրանք մոտեցան Հովսեփի տան վերակացուին, խոսեցին նրա հետ տան մուտքին 20 և նրան ասացին. «Աղաչում ենք քեզ, տե՛ր։ Երբ առաջին անգամ եկանք պարեն գնելու 21 և վերադարձին հասանք իջևան, բացելով մեր պարկերը՝ տեսանք, որ յուրաքանչյուրիս արծաթն իր պարկի մեջ է։ Արդ, արծաթը նույն կշռով հետ ենք բերել, ահա այն մեր ձեռքին է։ 22 Մեզ հետ այլ արծաթ էլ ենք բերել, որ պարեն գնենք։ Մենք չգիտենք, թե ո՛վ էր արծաթը դրել մեր պարկերի մեջ»։ 23 Նա նրանց ասաց. «Խաղաղությո՛ւն ձեզ, մի՛ վախեցեք։ Ձեր և ձեր հայրերի Աստվածն է գանձեր դրել ձեր պարկերի մեջ, մինչդեռ ես ձեր արծաթն ստացել եմ»։ Եվ նա նրանց մոտ բերեց նաև Շմավոնին։ 24 Վերակացուն նրանց տարավ ներս՝ Հովսեփի տուն։ Ջուր բերեց, որ նրանք լվանան իրենց ոտքերը, և նրանց գրաստներին կեր տվեց։ 25 Կեսօրին՝ մինչ Հովսեփի գալը, նրանք պատրաստեցին նվերները, որովհետև իմացան, որ այնտեղ է ճաշելու։ 26 Երբ Հովսեփը մտավ տուն, նրանք իրենց ձեռքերում բռնած ընծաները մատուցեցին նրան և մինչև գետին խոնարհվելով՝ երկրպագեցին նրան։ 27 Հովսեփը նրանց հարցրեց. «Ինչպե՞ս եք», և ավելացրեց. «Ձեր ծերունի հայրը, որի մասին ասել էիք, թե տակավին կենդանի է, ողջ-առո՞ղջ է»։ 28 Նրանք պատասխանեցին. «Մեր հայրը՝ քո ծառան, լավ է, դեռ ապրում է»։ Եվ Հովսեփն ասաց. «Աստծուց օրհնյալ է այդ մարդը»։ Եվ նրանք խոնարհվելով երկրպագեցին նրան։ 29 Հովսեփը բարձրացրեց իր աչքերը և տեսնելով իր համամայր եղբայր Բենիամինին՝ հարցրեց. «Սա՞ է ձեր կրտսեր եղբայրը, որին պիտի բերեիք ինձ մոտ»։ Եվ ասաց. «Աստված թող ողորմի քեզ, որդյա՛կ»։ 30 Հովսեփը հուզվեց, երբ տեսավ իր եղբորը, աղիքները գալարվեցին, և սիրտը լցվեց։ Մտնելով իր սենյակը՝ լաց եղավ։ 31 Ապա երեսը լվանալով՝ դուրս եկավ և զսպելով իրեն՝ ասաց. «Ճա՛շ մատուցեք»։ 32 Հովսեփին առանձին մատուցեցին, նրանց՝ առանձին, և եգիպտացիներին՝ առանձին, քանի որ եգիպտացիները եբրայեցիների հետ սեղան չէին նստում, որովհետև զզվում էին նրանցից։ 33 Հովսեփի եղբայրները նստեցին նրանց դիմաց ըստ ավագության՝ ավագից կրտսերը։ Եվ բոլորը զարմացած նայում էին միմյանց։ 34 Սպասավորները Հովսեփի կողմից բաժիններ մատուցեցին եղբայրներին, իսկ Բենիամինի բաժինը մյուսներից հնգապատիկ ավելին էր։ Եվ նրա հետ խմեցին ու հարբեցին։

44

1 Հովսեփն իր պալատի վերակացուին հրաման տվեց՝ ասելով. «Այդ մարդկանց պարկերը լցրե՛ք պարենով այնքան, որքան կարող են տանել, և յուրաքանչյուրի արծաթը դրե՛ք իր պարկի բերանին։ 2 Իմ արծաթե սկիհն էլ դրե՛ք կրտսերի պարկի մեջ։ Այնտեղ դրե՛ք նաև նրա ցորենի գինը»։ Եվ արվեց այնպես, ինչպես Հովսեփն էր ասել։ 3 Առավոտյան նրանց արձակեցին՝ իրենց էշերով հանդերձ։ 4 Երբ նրանք քաղաքից դուրս ելան և դեռ հեռու չէին գնացել, Հովսեփն ասաց իր տան վերակացուին. «Վե՛ր կաց, հետապնդի՛ր այն մարդկանց, հասի՛ր նրանց ու ասա՛. “Ինչո՞ւ լավությանը վատությամբ պատասխանեցիք։ Ինչո՞ւ գողացաք այն արծաթե սկիհը, 5 որով խմում էր իմ տերը և դրանով էլ գուշակություն անում։ Արդ, այն, ինչ արեցիք, վատ է”»։ 6 Երբ նա գտավ նրանց, այդպես էլ ասաց։ 7 Նրանք պատասխանեցին նրան. «Ինչո՞ւ է տերն այդպիսի բաներ ասում։ Քա՛վ լիցի, որ քո ծառաները նման բան արած լինեն։ 8 Եթե մեր պարկերում գտնված արծաթը քանանացիների երկրից մենք վերադարձրել ենք ձեզ, էլ ինչո՞ւ քո տիրոջ տնից արծաթ կամ ոսկի պիտի գողանայինք։ 9 Արդ, քո ծառաներից ում մոտ որ գտնվի սկիհը, թող մահվան դատապարտվի, իսկ մենք՝ մյուսներս, լինենք մեր տիրոջ ծառաները»։ 10 Եվ նա ասաց. «Թող այդպես լինի, ինչպես ասացիք. ում մոտ գտնվի սկիհը, թող նա դառնա իմ ծառան, իսկ մնացածներդ անպարտ եք»։ 11 Եվ նրանցից յուրաքանչյուրը, շտապ իջեցնելով իր բեռը, բացեց իր պարկը։ 12 Վերակացուն ավագից սկսած մինչև կրտսերը խուզարկեց և սկիհը գտավ Բենիամինի պարկի մեջ։ 13 Եղբայրները պատառոտեցին իրենց հագուստները և յուրաքանչյուրն իր բեռը բարձելով իր էշի վրա՝ վերադարձան քաղաք։ 14 Հուդան ու իր եղբայրները ներկայացան Հովսեփին, երբ նա դեռ տանն էր, և նրա առաջ ընկան գետնին։ 15 Հովսեփը նրանց ասաց. «Այս ի՞նչ է ձեր արածը, մի՞թե չգիտեք, որ այնպիսի մի մարդ, ինչպիսին ես եմ, գուշակելու կարողություն ունի»։ 16 Հուդան ասաց. «Ի՞նչ պատասխան տանք մեր տիրոջը, ի՞նչ ասենք կամ ինչպե՞ս արդարանանք։ Աստված հայտնեց քո ծառաների հանցանքը։ Արդ, մեր տիրոջ ծառաներն ենք և՛ մենք, և՛ նա, ում մոտ որ գտնվեց սկիհը»։ 17 Իսկ Հովսեփն ասաց. «Քա՛վ լիցի, ես այդպիսի բան չեմ անի։ Այն մարդը, որի մոտ գտնվել է սկիհը, նա՛ թող լինի իմ ծառան, իսկ դուք հանգիստ գնացե՛ք ձեր հոր մոտ»։ 18 Հուդան, մոտենալով նրան, ասաց. «Աղաչում եմ, տե՛ր, թո՛ւյլ տուր, որ քո ծառան խոսի քո առաջ։ Մի՛ բարկացիր քո ծառայի վրա, որովհետև փարավոնից հետո դո՛ւ ես։ 19 Դու, տե՛ր, հարցրիր քո ծառաներին և ասացիր՝ “Հայր կամ եղբայր ունե՞ք”։ 20 Եվ մենք պատասխանեցինք մեր տիրոջը. “Ունենք տարիքն առած հայր և մի կրտսեր եղբայր, որին նա ունեցել է ծեր տարիքում։ Նրա եղբայրը մեռավ, և միայն նա մնաց իր մոր որդին, և հայրը սիրում է նրան”։ 21 Դու քո ծառաներին ասացիր. “Նրան բերե՛ք ինձ մոտ, և ես հոգ կտանեմ նրան”։ 22 Մենք ասացինք մեր տիրոջը. “Տղան չի կարող բաժանվել իր հորից, որովհետև եթե բաժանվի իր հորից, հայրը կմեռնի”։ 23 Դու ասացիր քո ծառաներին. “Եթե ձեր կրտսեր եղբայրը ձեզ հետ չիջնի, չհամարձակվեք երևալ իմ աչքին”։ 24 Երբ մենք գնացինք քո ծառայի՝ մեր հոր մոտ, հայտնեցինք նրան մեր տիրոջ խոսքերը։ 25 Որոշ ժամանակ անց մեր հայրն ասաց. “Նորի՛ց գնացեք և մի քիչ պարե՛ն գնեք”։ 26 Մենք ասացինք. “Չենք կարող այնտեղ իջնել։ Եթե մեր կրտսեր եղբայրը մեզ հետ իջնի, ապա կիջնենք։ Որովհետև չենք կարող այդ մարդուն ներկայանալ, եթե մեր կրտսեր եղբայրը մեզ հետ չիջնի”։ 27 Եվ քո ծառան՝ մեր հայրը, մեզ ասաց. “Դուք լավ գիտեք, որ իմ կինը ինձ համար երկու որդի ծնեց։ 28 Մեկն իմ մոտից գնաց, և ասացիք, թե նա գազանի բաժին դարձավ։ Նրան այլևս չեմ տեսել մինչև հիմա։ 29 Արդ, եթե սրան էլ տանեք իմ մոտից, և ճանապարհին նրան մի փորձանք պատահի, ապա դուք ինձ այս ծեր հասակում վշտահար գերեզման կիջեցնեք”։ 30 Արդ, եթե մենք գնանք քո ծառայի՝ մեր հոր մոտ, և պատանին, որի կյանքից կախված է մեր հոր կյանքը, մեզ հետ չլինի, 31 և տեսնի, որ տղան մեզ հետ չէ, կմեռնի, որով մենք՝ քո ծառաները, մեր հորը՝ քո ծառային, ծեր հասակում վշտահար գերեզման կիջեցնենք։ 32 Եվ քանի որ ես՝ քո ծառան, երաշխավոր եմ եղել այդ տղային իր հորից ստանալու համար՝ ասելով. “Եթե նրան չվերադարձնեմ ու չկանգնեցնեմ քո առաջ, ապա իմ ամբողջ կյանքում թող հանցավոր լինեմ հորս առաջ”, 33 արդ, այս տղայի փոխարեն թող ես՝ քո ծառան, լինեմ իմ տիրոջ ծառան, իսկ պատանին թող գնա իր եղբայրների հետ։ 34 Որովհետև ինչպե՞ս կարող եմ իմ հորը ներկայանալ, եթե այս պատանին մեզ հետ չլինի։ Թող ես չտեսնեմ այն դժբախտությունը, որ հորս է վիճակվելու»։

45

Հովսեփը հայտնում է իրեն

1 Հովսեփը չկարողացավ իրեն զսպել իր շուրջը գտնվողների ներկայությամբ և ասաց. «Բոլորին դո՛ւրս հանեք իմ առջևից»։ Այդպիսով ոչ ոք չկար նրա կողքին այն պահին, երբ պիտի հայտնի դարձներ իրեն իր եղբայրներին։ 2 Նա այնպես բարձրաձայն լաց եղավ, որ եգիպտացիները լսեցին, և եղելությունը հայտնի դարձավ փարավոնի պալատում։ 3 Ապա Հովսեփն ասաց իր եղբայրներին. «Ես Հովսեփն եմ։ Իրապե՞ս դեռ կենդանի է իմ հայրը»։ Նրա եղբայրները չէին կարողանում նրան պատասխանել, որովհետև ցնցված էին։ 4 Հովսեփն ասաց եղբայրներին. «Մոտեցե՛ք ինձ»։ Եվ նրանք մոտ գնացին։ Հովսեփն ասաց. «Ես Հովսեփն եմ՝ ձեր եղբայրը, որին դուք վաճառեցիք Եգիպտոս։ 5 Բայց դուք մի՛ տրտմեք, մի՛ նեղվեք, որ ինձ վաճառել եք, որովհետև Աստված փրկության համար է ինձ այստեղ ուղարկել ձեզնից առաջ։ 6 Որովհետև երկրի վրա սովի երկրորդ տարին է այս, և հինգ տարի ևս կա, որ ո՛չ վար է լինելու, և ո՛չ հունձ։ 7 Աստված է ձեզնից առաջ ինձ ուղարկել այստեղ, որպեսզի ձեզ սերունդ թողնվի երկրի վրա, և կերակրվեն ձեր մեծաթիվ մնացորդները։ 8 Արդ, ոչ թե դուք եք ինձ ուղարկել այստեղ, այլ Աստված։ Նա ինձ դարձրեց փարավոնի խորհրդական, նրա ողջ տան խնամակալ և եգիպտացիների ողջ երկրի կառավարիչ։ 9 Արդ, շտապ գնացե՛ք իմ հոր մոտ և ասե՛ք նրան. “Այսպես է ասում Հովսեփը՝ քո որդին. Աստված ինձ եգիպտացիների ողջ երկրի կառավարիչ է դարձրել։ Արդ, արի՛, իջի՛ր ինձ մոտ և մի՛ դանդաղիր։ 10 Դու կբնակվես Արաբիայի Գեսեմ երկրում և ինձ մոտ կլինես դու, քո որդիները, քո որդիների որդիները՝ քո ոչխարներով ու արջառներով, ամբողջ ունեցվածքով։ 11 Ես պարենով կապահովեմ քեզ այնտեղ, որովհետև դեռ հինգ տարի ևս սով է լինելու, որպեսզի չկոտորվեք դու, քո որդիները, և չոչնչանա քո ամբողջ ունեցվածքը”։ 12 Ահա դուք և Բենիամինը ձեր սեփական աչքերով տեսնում եք, որ ես անձամբ խոսում եմ ձեզ հետ։ 13 Իմ հորը պատմե՛ք այն փառքի մասին, որ ունեմ Եգիպտոսում, նաև այն մասին, ինչ տեսել եք։ Իմ հորը շտապ բերե՛ք այստեղ»։ 14 Եվ նա ընկավ իր եղբոր՝ Բենիամինի պարանոցին ու լաց եղավ. Բենիամինն էլ լաց եղավ՝ նրա պարանոցին փաթաթված։ 15 Հովսեփը համբուրեց նաև իր բոլոր եղբայրներին և նրանց գրկած՝ լաց եղավ։ Դրանից հետո միայն իր եղբայրները խոսեցին նրա հետ։

16 Լուրը տարածվեց փարավոնի պալատում. ասացին. «Հովսեփի եղբայրներն են եկել»։ Ուրախացան փարավոնն ու նրա պաշտոնյաները։ 17 Փարավոնը Հովսեփին ասաց. «Քո եղբայրներին ասա՛. “Այսպե՛ս արեք. լցրե՛ք ձեր պարկերը, գնացե՛ք քանանացիների երկիրը 18 և վերցնելով ձեր հորն ու ձեր ունեցվածքը՝ եկե՛ք ինձ մոտ։ Ես ձեզ կտամ Եգիպտոսի բոլոր բարիքներից, և դուք կվայելեք երկրի սերուցքը”։ 19 Դու այսպիսի կարգադրություն կանես. “Եգիպտացիների երկրից վերցրե՛ք սայլեր ձեր մանուկների և կանանց համար և ձեր հորը վերցնելով՝ բերե՛ք այստեղ։ 20 Մի՛ ափսոսացեք այն ամենի համար, որ պիտի թողնեք այնտեղ, որովհետև եգիպտացիների երկրի բարիքները ձերն են լինելու”»։ 21 Այդպես էլ արեցին Իսրայելի որդիները։ Հովսեփը փարավոն արքայի կարգադրության համաձայն նրանց սայլեր ու ճանապարհի պաշար տվեց։ 22 Նա բոլորին երկուական պատմուճան տվեց, իսկ Բենիամինին տվեց երեք հարյուր դահեկան և հինգ պատմուճան՝ փոխնիփոխ հագնելու։ 23 Իր հոր համար ևս ուղարկեց նույնպիսի նվերներ և Եգիպտոսի բոլոր բարիքներով բեռնված տասը էշ, ինչպես նաև պարենով բեռնավորված տասը ջորի՝ իբրև ճանապարհի պաշար հոր համար։ 24 Նա ճանապարհեց իր եղբայրներին, և սրանք գնացին։ Նա նրանց ասաց. «Ճանապարհին չվիճեք»։ 25 Նրանք Եգիպտոսից ելան ու գնացին քանանացիների երկիրը՝ իրենց հոր՝ Հակոբի մոտ։ 26 Պատմեցին նրան և ասացին. «Քո որդին՝ Հովսեփը, կենդանի է. նա է եգիպտացիների ողջ երկրի կառավարիչը»։ Հակոբը շփոթվեց, որովհետև չէր հավատում նրանց։ 27 Նրանք իրենց հորը հաղորդեցին այն ամենը, ինչ ասել էր Հովսեփը։ Եվ երբ տեսավ այն սայլերը, որ Հովսեփն էր ուղարկել՝ իրեն տանելու համար, Հակոբի՝ նրանց հոր հոգին վերակենդանացավ։ 28 Եվ Իսրայելն ասաց. «Հրաշալի է, եթե իրապես իմ որդի Հովսեփը դեռ կենդանի է։ Գնամ տեսնեմ նրան, քանի դեռ ողջ եմ»։

46

Իսրայելի էջքը Եգիպտոս

1 Իսրայելն իր ամբողջ ունեցվածքով ճանապարհ ընկավ և եկավ Երդման ջրհորի մոտ, որտեղ զոհ մատուցեց իր հոր՝ Իսահակի Աստծուն։ 2 Այնտեղ Աստված գիշերը երազի մեջ խոսեց Իսրայելի հետ և ասաց. «Հակո՛բ, Հակո՛բ»։ Նա հարցրեց. «Ո՞վ ես»։ 3 Աստված ասաց. «Ես քո հայրերի Աստվածն եմ։ Մի՛ վախեցիր Եգիպտոս իջնելուց, որովհետև այնտեղ քեզ մեծ ազգ եմ դարձնելու։ 4 Ես քեզ հետ կիջնեմ Եգիպտոս և վերջում քեզ դարձյալ հետ կբերեմ։ Եվ Հովսեփն իր ձեռքով կփակի քո աչքերը»։ 5 Եվ Հակոբը Երդման ջրհորից մեկնեց։ Իսրայելի որդիներն իրենց հորը՝ Հակոբին, իրենց կահ-կարասին ու կանանց տեղավորեցին այն սայլերի վրա, որ ուղարկել էր Հովսեփը՝ նրան բերելու համար։ 6 Հակոբն ու նրա ժառանգները, վերցնելով իրենց ունեցվածքն ու քանանացիների երկրում ձեռք բերած ամեն ինչ, իջան Եգիպտոս։ Հակոբը Եգիպտոս բերեց իր ողջ սերնդին՝ 7 իր որդիներին ու որդիների որդիներին, իր դուստրերին ու դուստրերի դուստրերին։

8 Իսրայելի որդիների անունները, որոնք մտան Եգիպտոս, սրանք են՝ Հակոբն ու իր որդիները. Ռուբենը՝ Հակոբի անդրանիկը։ 9 Ռուբենի որդիները՝ Ենովքը, Փաղղուսը, Ասրովնը և Քարմին։ 10 Շմավոնի որդիները՝ Համուելը, Համինը, Ահովդը, Հաքինը, Սահառն ու քանանացի կնոջից ծնված Սավուղը։ 11 Ղևիի որդիները՝ Գեթսոնը, Կահաթն ու Մերարին։ 12 Հուդայի որդիները՝ Էրը, Օնանը, Սելովմը, Փարեսն ու Զարան։ Էրն ու Օնանը մեռան քանանացիների երկրում։ Իսկ Փարեսի որդիներն են Ասրովմն ու Համուելը։ 13 Իսաքարի որդիները՝ Թովղան, Փուդը, Հասուբն ու Զամամը։ 14 Զաբուղոնի որդիները՝ Սերեդը, Աղղոնը և Էելը։ 15 Սրանք Լիայի որդիներն են, որոնց, նաև իր դուստր Դինային նա ծնեց Հակոբի համար Ասորիների Միջագետքում։ Բոլորը՝ որդիներն ու դուստրերը, երեսուներեք հոգի էին։

16 Գադի որդիները՝ Սափովնը, Մեգիսը, Սոնիան, Թոսոբամը, Այեդիսը, Արոյելիսը և Արիելիսը։ 17 Ասերի որդիները՝ Հեմնան, Հեուսան, Հեուլը, Բարիան և նրանց քույր Սարան։ Բարիայի որդիները՝ Քոբորը և Մեղքիելը։ 18 Սրանք որդիներն են Զելփայի, որին Լաբանը տվել էր իր դուստր Լիային՝ իբրև նաժիշտ։ Այս տասնվեցին նա ծնեց Հակոբի համար։

19 Ռաքելի՝ Հակոբի կնոջ որդիները՝ Հովսեփն ու Բենիամինը։ 20 Եգիպտացիների երկրում Արեգ քաղաքի քուրմ Պետափրեսի դուստր Ասանեթից Հովսեփն ունեցավ իր Մանասե ու Եփրեմ որդիներին։ Մանասեի որդին, որին ծնեց ասորի հարճը, Մաքիրն է։ Մաքիրը ծնեց Գաղաադին։ Եփրեմի՝ Մանասեի եղբոր որդիները՝ Սուտաղաամն ու Տաամը։ Սուտաղաամի որդին է Եդեմը։ 21 Բենիամինի որդիները՝ Բաղան, Բոքորն ու Ասբեեն։ Բաղայի որդիները՝ Գեերան, Նեեմանը, Անաքիսը, Ռովսը, Մամփիմն ու Ոփիմինը։ Իսկ Գեերան ծնեց Արադին։ 22 Սրանք Ռաքելի որդիներն են, որոնց նա ծնեց Հակոբի համար. բոլորը՝ տասնութ հոգի։

23 Դանի որդին՝ Ասոմը։ 24 Նեփթաղիմի որդիները՝ Ասիելը, Գովնին, Աստարն ու Սիլիմը։ 25 Սրանք որդիներն են Բալլայի, որին Լաբանն իբրև նաժիշտ տվեց իր դուստր Ռաքելին։ Նա նրանց ծնեց Հակոբի համար։ Սրանց ընդհանուր թիվն է յոթ հոգի։

26 Բոլոր նրանք, որ Հակոբի հետ մտան Եգիպտոս, որոնք ծնվել էին նրանից, չհաշված նրա որդիների կանանց, վաթսունվեց հոգի էին։ 27 Հովսեփի որդիները, որոնք ծնվեցին Եգիպտոսում, երկուսն են։ Այսպիսով Հակոբի ընտանիքի՝ Եգիպտոս մտած բոլոր մարդկանց թիվը յոթանասունհինգ է։

28 Հակոբը Հուդային իրենից առաջ ուղարկեց Հովսեփի մոտ՝ հանդիպելու նրան Քաջաց քաղաքի մոտ՝ Ռամեսեի երկրում, իսկ ինքը եկավ Գեսեմ երկիրը։ 29 Հովսեփը լծեց իր կառքը և Քաջաց քաղաքի մոտ ընդառաջ գնաց իր հորը՝ Իսրայելին։ Եվ երբ նրան տեսավ, ընկավ նրա պարանոցին և հեկեկալով լաց եղավ։ 30 Իսրայելն ասաց Հովսեփին. «Այսուհետև կարող եմ մեռնել, որովհետև տեսա քո երեսը, և դու կենդանի ես»։ 31 Հովսեփն ասաց իր եղբայրներին ու իր հոր ընտանիքին. «Գնամ հայտնեմ փարավոնին, որ իմ եղբայրներն ու հորս ընտանիքը, որ քանանացիների երկրում էին, եկել են ինձ մոտ։ 32 Նրանք հովիվներ են։ Եվ քանի որ անասնապահությամբ են զբաղվում, իրենց հետ բերել են իրենց անասունները, արջառներն ու ողջ ունեցվածքը։ 33 Արդ, եթե փարավոնը կանչի ձեզ ու հարցնի՝ “Ի՞նչ է ձեր գործը”, 34 կասեք՝ “Մենք՝ քո ծառաները, մանուկ հասակից մինչև այժմ անասնապահությամբ ենք զբաղվում՝ և՛ մենք, և՛ մեր հայրերը”, որպեսզի նա ձեզ թույլ տա բնակվել Գեսեմ երկրում, քանի որ եգիպտացիների համար ոչխարների ամեն մի հովիվ գարշելի է»։

47

1 Հովսեփը գնաց ու փարավոնին ասաց. «Իմ հայրն ու եղբայրները իրենց ոչխարներով ու արջառներով, իրենց ամբողջ ունեցվածքով եկել են քանանացիների երկրից և ահա Գեսեմում են»։ 2 Նա, իր եղբայրներից հինգին հետն առնելով, ներկայացրեց փարավոնին։ 3 Փարավոնը հարցրեց Հովսեփի եղբայրներին. «Ի՞նչ գործ եք անում»։ Նրանք պատասխանեցին փարավոնին. «Քո ծառաները՝ թե՛ մենք, թե՛ մեր հայրերը, ոչխարների հովիվներ ենք»։ 4 Նրանք ասացին փարավոնին. «Պանդխտության ենք եկել այս երկիրը, որովհետև քո ծառաների ոչխարները կեր չունեին, քանի որ քանանացիների երկրում սովը սաստկացավ։ Արդ, թո՛ւյլ տուր, որ մենք՝ քո ծառաները, բնակվենք Գեսեմ երկրում»։ 5 Փարավոնը ասաց Հովսեփին. «Քո հայրն ու քո եղբայրները եկել են քեզ մոտ։ 6 Ահա եգիպտացիների երկիրը քո առջև է. արգավանդ մի շրջանում բնակեցրո՛ւ քո հորն ու եղբայրներին։ Նրանք թող բնակվեն Գեսեմ երկրում։ Իսկ եթե գիտես, որ նրանց մեջ կան հմուտ անձինք, իմ ոչխարների հոտերի վրա վերակացո՛ւ կարգիր»։ 7 Հովսեփը փարավոնին ներկայացրեց նաև իր հորը՝ Հակոբին, և Հակոբն օրհնեց փարավոնին։ 8 Փարավոնը հարցրեց Հակոբին. «Քանի՞ տարեկան ես»։ 9 Հակոբը պատասխանեց փարավոնին. «Իմ ապրած կյանքի տարիների թիվը հարյուր երեսուն է։ Քիչ ու դժվարին են եղել իմ կյանքի տարիները և չեն հասել իմ հայրերի ապրած կյանքի տարիներին»։ 10 Հակոբն օրհնեց փարավոնին և դուրս եկավ նրա մոտից։ 11 Հովսեփն իր հորն ու եղբայրներին բնակեցրեց եգիպտացիների երկրի բարեբեր մի շրջանում՝ Ռամեսեի երկրում, ինչպես հրամայել էր փարավոնը։ 12 Հովսեփն իր հորն ու եղբայրներին և իր հոր ընտանիքի բոլոր անդամներին ցորեն էր տալիս՝ ըստ իրենց շնչի։

13 Պարենն սպառվել էր ողջ երկրում, քանի որ սովը խիստ սաստկացել էր։ Սովից հյուծվեցին եգիպտացիների երկիրն ու քանանացիների երկիրը։ 14 Հովսեփը, ցորեն վաճառելով, հավաքեց եգիպտացիների երկրի ու քանանացիների երկրի ողջ արծաթը և այն տարավ փարավոնի պալատը։ 15 Երբ եգիպտացիների երկրի ու քանանացիների երկրի արծաթն սպառվեց, բոլոր եգիպտացիները եկան Հովսեփի մոտ ու ասացին. «Մեզ հա՛ց տուր. ինչո՞ւ մեռնենք քո աչքի առաջ. մեր արծաթն սպառվել է»։ 16 Հովսեփը նրանց ասաց. «Եթե արծաթն սպառվել է, բերե՛ք ձեր անասունները, և ես ձեր անասունների դիմաց հաց կտամ ձեզ»։ 17 Նրանք անասունները բերեցին Հովսեփի մոտ, իսկ Հովսեփը ձիու, ոչխարի, արջառի և էշի դիմաց նրանց կերակրեց հացով։ 18 Այդ տարին անցավ. նրանք երկրորդ տարին եկան Հովսեփի մոտ և ասացին. «Տե՛ր, կթողնե՞ս, որ կորստյան մատնվենք. մեր արծաթն սպառվեց, մեր անասուններն ու ունեցվածքը քեզ տվեցինք։ Մենք այլևս ոչինչ չունենք մեր տիրոջը տալու, բացի մեր անձերից ու մեր հողակտորներից։ 19 Արդ, որպեսզի քո աչքի առաջ սովամահ չլինենք, և երկիրն էլ չկործանվի, հացի դիմաց գնի՛ր մեզ և մեր հողակտորները. մենք ու մեր հողակտորները թող լինենք փարավոնի սեփականությունը։ Սերմացո՛ւ տուր, որ ցանենք, ապրենք ու չմեռնենք, և երկիրն էլ չկործանվի»։ 20 Հովսեփը փարավոնի համար գնեց եգիպտացիների ողջ երկիրը, որովհետև եգիպտացիներն իրենց հողերը վաճառեցին փարավոնին, քանի որ նրանց մեջ սովը սաստկացավ։ Այսպիսով երկիրը դարձավ փարավոնի սեփականությունը, 21 և Եգիպտոսի մի ծայրից մինչև մյուս ծայրը բնակվող ժողովուրդը դարձավ նրա ստրուկը, 22 բացի քրմերի կալվածքներից, որովհետև Հովսեփը դրանք չգնեց, քանի որ փարավոնը քրմերին առատորեն պարգևատրում էր, և նրանք սնվում էին այն պարգևներով, որ նրանց տալիս էր փարավոնը, այդ պատճառով էլ նրանք չվաճառեցին իրենց կալվածքները։ 23 Հովսեփը բոլոր եգիպտացիներին ասաց. «Ահա ձեզ և ձեր հողը ես գնեցի փարավոնի համար։ Ձեզ համար սերմացո՛ւ առեք և հողը սերմանե՛ք։ 24 Երբ բերքը ստանաք, մեկ հինգերորդ մասը կտաք փարավոնին, իսկ չորս հինգերորդը թող ձերը լինի իբրև հողի սերմացու և սնունդ՝ ձեզ, ձեր ընտանիքի բոլոր անդամների ու ձեր երեխաների համար»։ 25 Նրանք ասացին. «Մեզ փրկեցիր. շնորհ գտանք մեր տիրոջ առաջ, ուստի թող լինենք փարավոնի ծառաները»։ 26 Հովսեփը նրանց համար օրենք սահմանեց, որ մինչև այսօր էլ գործում է եգիպտացիների երկրում. բերքի մեկ հինգերորդ մասը տուրք տալ փարավոնին, բացի քրմական հողերից, որոնք փարավոնին չէին պատկանում։

27 Իսրայելը բնակվեց եգիպտացիների երկրում՝ Գեսեմում։ Նրանք այնտեղ կալվածքներ ստացան, խիստ աճեցին ու բազմացան։

28 Հակոբը եգիպտացիների երկրում ապրեց տասնյոթ տարի, և նրա կյանքի օրերը դարձան հարյուր քառասունյոթ տարի։ 29 Երբ Իսրայելի մահվան օրերը մոտեցան, նա կանչեց իր որդի Հովսեփին ու ասաց նրան. «Եթե ես շնորհ գտա քո առաջ, ապա ձեռքդ դի՛ր իմ զիստի տակ ու խոստացի՛ր, որ իմ նկատմամբ արդար ու ողորմած կլինես և ինձ Եգիպտոսում չես թաղի։ 30 Թող ննջեմ իմ հայրերի հետ. ինձ թող տանեն Եգիպտոսից ու թաղեն նրանց գերեզմանում»։ Հովսեփն ասաց. «Քո խոսքի համաձայն կանեմ»։ 31 Հակոբն ասաց. «Երդվի՛ր ինձ»։ Եվ նա երդվեց նրան, իսկ Իսրայելը խոնարհվեց՝ դիպչելով նրա գավազանի ծայրին։

48

Հակոբն օրհնում է Եփրեմին ու Մանասեին

1 Որոշ ժամանակ անց Հովսեփին հայտնեցին. «Քո հայրը՝ Հակոբը, հիվանդ է»։ Հովսեփը, վերցնելով իր երկու որդիներին՝ Մանասեին ու Եփրեմին, եկավ Հակոբի մոտ։ 2 Երբ Հակոբին ասացին՝ «Ահա քո որդի Հովսեփը գալիս է քեզ մոտ», Իսրայելն ուժ առավ, նստեց անկողնում 3 և Հովսեփին ասաց. «Իմ Աստվածն ինձ երևաց Լուզում՝ քանանացիների երկրում, օրհնեց ինձ 4 ու ասաց. “Ահա ես կաճեցնեմ ու կբազմացնեմ քեզ և բազում ազգերի նախահայր կդարձնեմ։ Այս երկիրը քեզ կտամ՝ իբրև հավիտենական ժառանգություն”։ 5 Արդ, մինչև իմ Եգիպտոս գալը Եգիպտոսում ծնված քո երկու որդիները՝ Եփրեմն ու Մանասեն, իմն են, ինչպես Ռուբենն ու Շմավոնը։ 6 Իսկ մյուս զավակները, որոնց ծնունդ կտաս սրանցից հետո, թող քոնը լինեն։ Նրանք թող իրենց եղբայրների անունով կոչվեն և բաժին ստանան նրանց ժառանգությունից։ 7 Երբ ես գալիս էի Ասորիների Միջագետքից և մոտեցել էի Եփրաթային, որը Բեթղեհեմն է, քանանացիների երկրում մեռավ քո մայրը՝ Ռաքելը, և ես նրան թաղեցի Եփրաթայի ճանապարհին»։

8 Երբ Իսրայելը տեսավ Հովսեփի որդիներին, հարցրեց. «Սրանք քո ի՞նչն են»։ 9 Հովսեփը պատասխանեց հորը. «Իմ որդիներն են, որոնց Աստված պարգևեց ինձ այստեղ»։ Հակոբն ասաց. «Նրանց բե՛ր ինձ մոտ, որ օրհնեմ նրանց»։ 10 Իսրայելի աչքերը ծերության պատճառով տկարացել էին. նա լավ չէր տեսնում։ Հովսեփը նրանց մոտ բերեց, Հակոբը համբուրեց նրանց ու գրկեց։ 11 Իսրայելն ասաց Հովսեփին. «Ահա ոչ միայն գտա քեզ, այլև Աստված ինձ ցույց տվեց քո զավակներին»։ 12 Հովսեփը նրանց վերցրեց նրա ծնկներից, և նրանք երկրպագեցին նրան՝ մինչև գետին խոնարհվելով նրա առաջ։ 13 Ապա Հովսեփը, բռնելով իր երկու որդիներին՝ Եփրեմին իր աջ կողմում, այսինքն՝ Իսրայելի ձախ կողմում, և Մանասեին՝ իր ձախ կողմում, այսինքն՝ Իսրայելի աջ կողմում, մոտեցրեց նրան։ 14 Իսրայելը, մեկնելով իր աջ ձեռքը, դրեց Եփրեմի գլխին, բայց նա կրտսերն էր, իսկ ձախը՝ Մանասեի գլխին, և փոխեց ձեռքերի տեղը, քանի որ Մանասեն էր անդրանիկը։ 15 Օրհնեց նրանց և ասաց. «Աստված, որի առջև աստվածահաճո կյանքով ապրեցին իմ նախնիները՝ Աբրահամն ու Իսահակը, Աստված, որ հոգ է տանում ինձ իմ մանկությունից մինչև այսօր, 16 Հրեշտակը, որ փրկեց ինձ ամեն տեսակ չարիքներից, թող օրհնի այս մանուկներին, և թող սրանց վրա կանչվի իմ անունը, և իմ նախնիների՝ Աբրահամի ու Իսահակի անունները, և թող անչափ բազմանան այս երկրի վրա»։ 17 Հովսեփը, տեսնելով, որ հայրն իր աջը դրել է Եփրեմի գլխին, տրտմեց։ Բռնեց հոր աջը, որ Եփրեմի գլխից տանի Մանասեի գլուխը՝ 18 ասելով իր հորը. «Ո՛չ այդպես, հա՛յր, սա է անդրանիկը։ Քո աջը դիր սրա՛ գլխին»։ 19 Նրա հայրը այդ չկամեցավ, այլ ասաց. «Գիտեմ, որդյա՛կ, գիտեմ։ Սա նույնպես ժողովուրդ կդառնա և կփառավորվի, բայց սրա կրտսեր եղբայրը նրանից մեծ կլինի, և նրա սերունդը մեծ ազգ կլինի»։ 20 Հակոբն այդ օրը օրհնեց նրանց՝ ասելով. «Իսրայելի որդիները ձեզանով թող օրհնեն միմյանց՝ ասելով. “Աստված թող քեզ անի այն, ինչ արեց Եփրեմին ու Մանասեին”»։ Եվ Եփրեմին ավելի առաջ դասեց, քան Մանասեին։ 21 Իսրայելը Հովսեփին ասաց. «Ահա ես մեռնում եմ։ Աստված թող ձեզ հետ լինի և ձեզ վերադարձնի ձեր նախնիների երկիրը։ 22 Եվ ես քեզ եմ տալիս Սյուքեմը, որ ամորհացիներից իմ սրով ու աղեղով գրավել եմ, քո եղբայրներից մի բաժին ավելի»։

49

Հակոբի օրհնությունները իր որդիներին

1 Հակոբը կանչեց իր որդիներին ու ասաց. «Հավաքվե՛ք, որ ձեզ հայտնեմ այն, ինչ պատահելու է ձեզ ապագայում։ 2 Հավաքվե՛ք և լսե՛ք, Հակոբի՛ որդիներ, լսե՛ք Իսրայելին՝ ձեր հորը։

3 Ռուբե՛ն, իմ անդրանի՛կ, դու իմ զորությո՛ւն և սկի՛զբը իմ որդիների. խիստ եղար քո վարմունքի մեջ և հանդուգն։ 4 Ջրի պես մի՛ եռա, որովհետև մտար քո հոր մահիճը և այնժամ պղծեցիր նրա մահիճը։

5 Եղբայրներ Շմավոնն ու Ղևին անիրավություն գործեցին կամովին։ 6 Իմ հոգին չի մասնակցի նրանց խորհուրդներին, ոչ էլ նրանց դավադրությանը կաջակցի իմ միտքը, որովհետև իրենց բարկության մեջ սպանեցին մարդկանց և իրենց մոլուցքի մեջ ջլակոտոր արեցին ցուլերի։ 7 Անիծյալ լինի նրանց բարկությունը, քանի որ հանդուգն էր, և նրանց մոլուցքը, քանի որ խիստ էր։ Ես նրանց կբաժանեմ Հակոբի մեջ, կցրեմ նրանց Իսրայելի մեջ։

8 Հուդա՛, քո եղբայրները կօրհնեն քեզ. քո թշնամիներին փախուստի կմատնես, քո հոր որդիները քո առաջ գլուխ կխոնարհեն։ 9 Հուդա՛, կորյո՛ւն առյուծի, բողբոջից ելար, որդյա՛կ իմ, բազմեցիր ու ննջեցիր որպես առյուծ և որպես կորյուն առյուծի. ո՞վ կհամարձակվի նրան արթնացնել։ 10 Հուդայից իշխան չի պակասելու, ոչ էլ առաջնորդ՝ նրա սերնդից, մինչև որ գա նա, ում պատկանում են հանդերձյալները, ում սպասում են ժողովուրդները։ 11 Իր ավանակին կկապի որթատունկից, իսկ որթատունկի ոստից՝ էշի քուռակին։ Իր պատմուճանը կլվա գինով և իր հագուստը՝ խաղողի արյամբ։ 12 Գինուց զվարթ են աչքերը նրա, իսկ ատամներն սպիտակ՝ կաթից ավելի։

13 Զաբուղոնը կբնակվի ծովի եզերքին՝ որպես նավերի նավահանգիստ, ու կտարածվի մինչև Սիդովն։

14 Իսաքարը բարին ցանկացավ՝ հանգստանալով իր տարածքներում։ 15 Տեսնելով, որ հանգիստ կյանքը լավ է, և հողը՝ բարեբեր, որոշեց չարչարվել ու դարձավ հողագործ։

16 Դանը կկառավարի իր ժողովրդին, ինչպես Իսրայելի ցեղերից մեկը. 17 Դանը թող լինի ճանապարհին դարանակալ օձի պես՝ ձիու գարշապարը խայթելու համար, որպեսզի ցած ընկնի նրա հեծյալը՝ 18 սպասելով Տիրոջից փրկության։

19 Գադին կթալանեն ավազակները, սակայն ինքը կասպատակի՝ հետապնդելով նրանց։

20 Ասերի հացն առատ կլինի, և նա պարեն կտա իշխաններին։

21 Նեփթաղիմը փռված ճյուղ է, որ իր պտուղներով գեղեցկություն է սփռում։

22 Պտղաբերած որդյա՛կ իմ Հովսեփ, որդյա՛կ իմ՝ պտղաբերած և նախանձելի, որդյա՛կ իմ դեռատի, դարձի՛ր դու ինձ մոտ, 23 որին բանսարկուները բամբասում էին ու դատափետում, և որի դեմ ոխ էին պահում աղեղնավորները։ 24 Նրանց աղեղները փշրվեցին, և թուլացան ջլերը նրանց բազուկների Հակոբի հզոր Աստծու օգնությամբ։ Նրանից է Իսրայելի զորությունը՝ քո հոր Աստծուց։ 25 Եվ քեզ օգնեց Աստվածն իմ. նա օրհնեց քեզ օրհնությամբ երկնային, ամեն ինչով լի երկրի օրհնությամբ, ստինքի ու արգանդի օրհնությամբ, 26 քո հոր ու մոր օրհնությամբ։ Սրանք առավել ուժեղ եղան, քան օրհնանքը հավերժական լեռների, քան օրհնանքը հավիտենական բլուրների։ Թող սրանք լինեն Հովսեփի գլխին ու նրա եղբայրների վրա, որոնց նա առաջնորդ եղավ։

27 Բենիամինը հափշտակող գայլ է. առավոտյան կուտի, իսկ երեկոյան կբաշխի կերակուրը»։

28 Սրանք բոլորը Հակոբի որդիներն են՝ թվով տասներկու։ Եվ այս է, որ նրանց հայրը խոսեց իրենց հետ։ Նա յուրաքանչյուրին օրհնեց իրեն արժանի օրհնությամբ։

Հակոբի մահը

29 Եվ պատվիրեց նրանց՝ ասելով. «Ես գնում եմ միանալու իմ ժողովրդին։ Ինձ թաղե՛ք իմ նախնիների մոտ՝ այն քարայրում, որ քետացի Եփրոնի ագարակում է, 30 այն զույգ քարայրում, որ Մամբրեի կաղնու դիմաց է, քանանացիների երկրում։ Այն քարայրում, որ Աբրահամը գնել էր քետացի Եփրոնից՝ իբրև սեփական շիրմավայր։ 31 Այնտեղ են թաղել Աբրահամին ու նրա կնոջը՝ Սառային։ Այնտեղ են թաղել Իսահակին ու նրա կնոջը՝ Ռեբեկային։ Այնտեղ թաղեցի Լիային. 32 այն ագարակում և նրա մեջ գտնվող այն քարայրում, որն իբրև կալվածք գնվեց Քետի որդիներից»։ 33 Հակոբը դադարեց իր որդիներին պատվիրան տալուց, ոտքերը բարձրացրեց, դրեց մահճին, հոգին ավանդեց և միացավ իր նախնիներին։

50

1 Հովսեփը, ընկնելով իր հոր դեմքին, լաց եղավ նրա վրա և համբուրեց նրան։ 2 Ապա Հովսեփը հրամայեց իր բժիշկ ծառաներին զմռսել իր հորը, և նրանք զմռսեցին Իսրայելին։ 3 Լրացան նրա մահվան քառասուն օրերը. այդքան էր պահանջվում զմռսելու համար։ Եգիպտոսը յոթանասուն օր սգաց նրան։ 4 Սգո օրերն անցնելուց հետո Հովսեփը խոսեց փարավոնի իշխանների հետ և ասաց. «Եթե շնորհ գտա ձեր առաջ, ապա դիմե՛ք փարավոնին և ասե՛ք, 5 որ իմ հայրը երդվեցրել է ինձ ու ասել. “Ահա ես մեռնում եմ։ Ինձ կթաղես այն շիրիմում, որ ես ինձ համար փորել եմ քանանացիների երկրում”։ Արդ, թո՛ւյլ տուր՝ գնամ, թաղեմ իմ հորն ու վերադառնամ»։ 6 Փարավոնն ասաց. «Գնա՛, թաղի՛ր քո հորը, ինչպես որ նա երդվեցրել է քեզ»։ 7 Եվ Հովսեփը գնաց թաղելու իր հորը։ Նրա հետ գնացին նաև փարավոնի ծառաները, նրա պալատի ավագանին, եգիպտացիների երկրի բոլոր ավագները, 8 Հովսեփի ամբողջ ընտանիքը, նրա եղբայրները, նրա հոր ողջ ընտանիքն ու ազգատոհմը։ Գեսեմում մնացին միայն ոչխարներն ու արջառները։ 9 Նրա հետ գնացին նաև կառքերն ու հեծյալները և դարձան մի հսկա բանակ։ 10 Նրանք հասան Հորդանանի այն կողմում գտնվող Ատադի կալը և այնտեղ սաստիկ ողբ ու կոծ արեցին նրա վրա։ Նա հոր համար յոթ օր սուգ արեց։ 11 Քանանացիների երկրի բնակիչները, տեսնելով Ատադի կալում արված սուգը, ասացին. «Եգիպտացիները մեծ սգի մեջ են»։ Այդ պատճառով էլ այդ վայրը, որ Հորդանանի մյուս կողմում է, կոչվեց Եգիպտոսի Սուգ [*  Ավել-Միցրայիմ12 Իսրայելի որդիները կատարեցին այն, ինչ նա պատվիրել էր իրենց։ 13 Նրան բերեցին քանանացիների երկիրը և թաղեցին Մամբրեի կաղնու դիմաց՝ զույգ քարայրում, որ Աբրահամը գնել էր քետացի Եփրոնից՝ իբրև սեփական շիրմավայր։ 14 Հովսեփը վերադարձավ Եգիպտոս. ինքը, իր եղբայրները և իր հորը թաղելու համար իր հետ գնացած բոլոր մարդիկ։

15 Երբ Հովսեփի եղբայրները տեսան, որ իրենց հայրը մահացել է, ասացին. «Գուցե Հովսեփը ոխ է պահել մեր դեմ և վրեժ լուծի այն բոլոր չարիքների համար, որ մենք պատճառեցինք նրան»։ 16 Նրանք եկան Հովսեփի մոտ ու ասացին. «Քո հայրը երբ դեռ չէր մեռել, մեզ երդվեցրեց՝ ասելով. 17 “Այսպե՛ս կասեք Հովսեփին. նրանք չարիք գործեցին քո դեմ, բայց դու ների՛ր նրանց հանցանքներն ու մեղքերը”։ Արդ, ների՛ր քո հոր Աստծու ծառաների հանցանքները»։ Եվ Հովսեփն ասված այս խոսքերից լաց եղավ։ 18 Նրա եղբայրները, գալով նրա մոտ, ընկան նրա ոտքերն ու ասացին. «Ահա մենք քո ծառաներն ենք»։ 19 Հովսեփը նրանց ասաց. «Մի՛ վախեցեք, որովհետև ես Աստծունն եմ։ 20 Դուք մտածեցիք ինձ չարիք պատճառել, բայց Աստված որոշեց ինձ բարիք անել, ինչպես որ եղավ այժմ, որովհետև մարդկանց մեծ բազմություն կերակրեցի»։ 21 Եվ նրանց ասաց. «Մի՛ վախեցեք։ Ես կկերակրեմ ձեզ և ձեր ընտանիքները»։ Եվ մխիթարեց նրանց ու սփոփեց նրանց սրտերը։

Հովսեփի մահը

22 Հովսեփն իր եղբայրների ու իր հոր ողջ գերդաստանի հետ մնաց Եգիպտոսում։ Հովսեփն ապրեց հարյուր տասը տարի։ 23 Հովսեփը տեսավ Եփրեմի որդիների մինչև երրորդ սերունդը։ Իսկ Մանասեի որդի Մաքիրի որդիները ծնվեցին Հովսեփի ծնկներին։ 24 Այս ամենից հետո Հովսեփն իր եղբայրներին ասաց. «Ահա ես մեռնում եմ։ Աստված կայցելի ձեզ և կհանի ձեզ այս երկրից ու կտանի այն երկիրը, որ Աստված երդվել է տալ մեր նախնիներին՝ Աբրահամին, Իսահակին ու Հակոբին»։ 25 Հովսեփը երդվեցրեց Իսրայելի որդիներին ու ասաց. «Երբ Աստված ձեզ կայցելի, այստեղից կհանեք նաև իմ ոսկորները և կտանեք ձեզ հետ»։ 26 Հովսեփը վախճանվեց հարյուր տասը տարեկան հասակում։ Նրան թաղեցին՝ դնելով տապանի մեջ Եգիպտոսում։

ԵԼՔ

1

ԵԳԻՊՏՈՍԻՑ ԵԼՔԸ

(1.1–15.21)

Եգիպտացիների անգթությունը

1 Սրանք են անունները Իսրայելի որդիների, որոնք իրենց հոր՝ Հակոբի հետ մտան Եգիպտոս։ Յուրաքանչյուրն իր ընտանիքով մտավ. 2 Ռուբեն, Շմավոն, Ղևի, Հուդա, 3 Իսաքար, Զաբուղոն, Բենիամին, 4 Դան, Նեփթաղիմ, Գադ և Ասեր։ 5 Իսկ Հովսեփը Եգիպտոսում էր։ Հակոբից սերած բոլորը յոթանասունհինգ հոգի էին։ 6 Վախճանվեց Հովսեփը, ինչպես նաև նրա բոլոր եղբայրներն ու այն ողջ սերունդը։ 7 Իսրայելի որդիներն աճեցին ու բազմացան, բազմամարդ դարձան ու շատ հզորացան։ Երկիրը նրանցով լցվեց։

8 Գահ բարձրացավ մեկ այլ թագավոր, որը չգիտեր Հովսեփին։ 9 Նա իր ժողովրդին ասաց. «Ահա Իսրայելի որդիների ազգը մեծ է զորությամբ և մեզնից ավելի է զորանում։ 10 Արդ, եկեք մի միջոց գտնենք, որպեսզի չլինի թե երբ նրանք բազմանան, և երբ մենք պատերազմի մեջ մտնենք, նրանք միանան թշնամիներին ու մեր դեմ կռվելով՝ դուրս ելնեն այս երկրից»։ 11 Եվ նրանց վրա գործավարներ կարգեց, որպեսզի չարչարեն նրանց աշխատանքով։ Եվ փարավոնի համար կառուցեցին պարսպապատ քաղաքներ՝ Փիդովնը, Ռամեսեն և Ովնը՝ Արեգ քաղաքը։ 12 Բայց որչափ ճնշում էին նրանց, այնքան ավելի էին բազմանում ու հույժ զորանում, և եգիպտացիներն ատում էին Իսրայելի որդիներին։ 13 Եգիպտացիները բռնությամբ ճնշում էին նրանց 14 ու դառնացնում էին նրանց կյանքը տաժանակիր աշխատանքով՝ կավագործությամբ, աղյուսաշինությամբ ու դաշտային զանազան գործերով։ Բոլոր գործերում նրանց ծառայեցնում էին ստրկաբար։

15 Եվ եգիպտացիների արքան խոսեց եբրայեցիների մանկաբարձների հետ, որոնցից մեկի անունը Սեպփովրա էր, իսկ երկրորդի անունը՝ Փուա, 16 և ասաց. «Երբ ծնեցնում եք եբրայեցիների կանանց, ծնելու պահին, եթե արու լինի, սպանե՛ք նրան, իսկ եթե էգ՝ թողե՛ք՝ ապրի»։ 17 Մանկաբարձները, սակայն, երկյուղ կրելով Աստծուց, չանսացին եգիպտացիների արքայի հրամանին և թողնում էին, որ արուներն ապրեն։ 18 Եգիպտացիների արքան կանչեց մանկաբարձներին ու ասաց նրանց. «Ինչո՞ւ եք այդպես վարվում և ողջ եք թողնում արուներին»։ 19 Մանկաբարձները փարավոնին ասացին. «Եբրայուհիները եգիպտացի կանանց նման չեն. մանկաբարձները դեռ չհասած՝ նրանք արդեն ծննդաբերում են»։ Եվ շարունակում էին ծննդաբերել։ 20 Եվ Աստված բարի եղավ մանկաբարձների նկատմամբ, իսկ ժողովուրդը բազմանում և հույժ զորանում էր։ 21 Եվ քանի որ մանկաբարձները երկյուղ ունեցան Աստծուց, ընտանիքներ ստեղծեցին իրենց համար։

22 Փարավոնը հրաման տվեց իր ողջ ժողովրդին՝ ասելով. «Եբրայեցիներից ծնված ամեն մի արու զավակի գե՛տը գցեք, իսկ բոլոր էգերին կենդանի՛ թողեք»։

2

Մովսեսի ծնունդը

1 Ղևիի ցեղից մի մարդ կար, որն իրեն կին էր առել Ղևիի դուստրերից մեկին։ 2 Սա հղիացավ ու մի արու զավակ ծնեց։ Տեսնելով, որ նա կայտառ է, երեք ամիս թաքցրին նրան։ 3 Երբ այլևս չէին կարողանում թաքցնել, նրա մայրն առավ եղեգյա մի զամբյուղ, ծեփեց այն կպրաձյութով, մանկանը դրեց դրա մեջ և գետափին՝ ծանծաղուտ մի տեղում, թողեց։ 4 Մանկան քույրը հեռվից հետևում էր՝ տեսնելու, թե ի՛նչ է լինելու նրա հետ։ 5 Այդ ժամանակ փարավոնի դուստրն իջավ գետում լվացվելու։ Նրա նաժիշտները շրջում էին գետափին։ Նա, ծանծաղուտի մեջ տեսնելով զամբյուղը, ուղարկեց մի նաժիշտի՝ հանելու այն։ 6 Բացեց ու տեսավ մանկանը, որ լաց էր լինում զամբյուղում։ Փարավոնի դուստրը գթաց նրան և ասաց. «Սա եբրայեցիների երեխաներից է»։ 7 Մանկան քույրն ասաց փարավոնի դստերը. «Ցանկանո՞ւմ ես, որ եբրայեցիներից մի դայակ կին կանչեմ, որ սնի այդ մանկանը քեզ համար»։ 8 Փարավոնի դուստրն ասաց. «Գնա՛»։ Աղջիկը գնաց ու կանչեց մանկան մորը։ 9 Փարավոնի դուստրը նրան ասաց. «Վերցրո՛ւ այդ մանկանը և սնի՛ր նրան ինձ համար։ Ես քեզ կվարձատրեմ»։ Կինը վերցրեց մանկանն ու սնեց նրան, 10 և երբ մանուկը մեծացավ, բերեց նրան փարավոնի դստեր մոտ, և նա եղավ նրա որդեգիրը։ Նրան անվանեց Մովսես՝ ասելով. «Ջրից հանեցի նրան»։

11 Շատ ժամանակ անց, երբ Մովսեսը մեծացավ, գնաց իր եղբայրների՝ Իսրայելի որդիների մոտ, տեսավ նրանց չարչարանքը։ Տեսավ, որ մի եգիպտացի ծեծում էր իր եբրայեցի եղբայրներից մեկին։ 12 Նայելով այս ու այն կողմ՝ տեսավ, որ մարդ չկա, սպանեց եգիպտացուն և թաքցրեց ավազի տակ։ 13 Հաջորդ օրը, տեսնելով, որ երկու եբրայեցիներ կռվում էին միմյանց հետ, անիրավողին ասաց. «Ինչո՞ւ ես հարվածում ընկերոջդ»։ 14 Նա պատասխանեց. «Ո՞վ քեզ իշխան և դատավոր կարգեց մեզ վրա, թե՞ ինձ էլ ես ցանկանում սպանել, ինչպես երեկ սպանեցիր եգիպտացուն»։ Մովսեսը վախեցավ և ասաց, թե այսպիսով հայտնի եղավ իր արածը։

15 Երբ փարավոնը լսեց այդ մասին, ցանկացավ սպանել Մովսեսին։ Մովսեսը փախավ փարավոնի մոտից և բնակվեց Մադիամի երկրում։ Գալով Մադիամի երկիրը՝ նստեց մի ջրհորի մոտ։ 16 Մադիանացիների քուրմը յոթ դուստր ուներ, որոնք արածեցնում էին իրենց հոր հոտերը։ Նրանք եկել էին ջուր հանելու, որպեսզի լցնեն ավազանները՝ իրենց հոր ոչխարներին ջուր տալու համար։ 17 Բայց ուրիշ հովիվներ եկան և նրանց քշեցին։ Մովսեսը ելնելով վռնդեց նրանց և ջուր հանեց ու խմեցրեց նրանց հոտերը։ 18 Աղջիկները եկան Ռագուելի՝ իրենց հոր մոտ։ Նա նրանց հարցրեց. «Ինչպե՞ս եղավ, որ այսօր արևը մայր չմտած՝ եկաք»։ 19 Նրանք պատասխանեցին. «Մի եգիպտացի այր փրկեց մեզ հովիվներից և ջուր հանեց ու տվեց մեր հոտերին»։ 20 Եվ նա ասաց իր դուստրերին. «Որտե՞ղ է, որտե՞ղ թողեցիք այդ մարդուն։ Արդ, կանչե՛ք նրան, որ մեզ հետ հաց ուտի»։ 21 Եվ Մովսեսը բնակվեց այդ մարդու մոտ, և սա իր դուստր Սեպփովրային կնության տվեց Մովսեսին։ 22 Կինը հղիացավ ու ծնեց որդի, որին Մովսեսը Գերսամ անվանեց՝ ասելով. «Ես պանդուխտ եմ օտար երկրում»։

23 Շատ օրեր անց մեռավ եգիպտացիների թագավորը։ Իսրայելի որդիները շարունակում էին տառապել գործերից և աղաղակ էին վեր առաքում։ Նրանց աղաղակը հասավ Աստծուն։ 24 Աստված լսեց նրանց հեծեծանքը, հիշեց իր ուխտը Աբրահամի, Իսահակի ու Հակոբի հետ, 25 նայեց Իսրայելի որդիներին ու հայտնվեց նրանց։

3

Աստված կանչում է Մովսեսին

1 Մովսեսն արածեցնում էր իր աներոջ՝ Հոթորի՝ մադիանացիների քրմի հոտերը։ Մի օր նա հոտերը տարավ անապատի միջով ու եկավ Աստծու լեռը՝ Քորեբ։ 2 Տիրոջ հրեշտակը կրակի բոցով մորենու միջից երևաց նրան։ Եվ Մովսեսը տեսավ, որ մորենին կրակով վառվում էր, բայց չէր կիզվում։ 3 Մովսեսն ասաց. «Առաջ անցնեմ և տեսնեմ այս զարմանալի տեսարանը. ինչպե՞ս է, որ մորենին չի կիզվում»։ 4 Երբ Տերը տեսավ, որ մոտենում է տեսնելու, մորենու միջից ձայն տվեց նրան ու ասաց. «Մովսե՛ս, Մովսե՛ս»։ Նա ասաց. «Ի՞նչ է»։ 5 Եվ ասաց. «Մի՛ մոտեցիր այս տեղին։ Կոշիկներդ հանի՛ր ոտքերիցդ, որովհետև կանգնածդ վայրը սուրբ տեղ է»։ 6 Եվ ասաց նրան. «Ես եմ քո հոր Աստվածը, Աբրահամի Աստվածը, Իսահակի Աստվածն ու Հակոբի Աստվածը»։ Մովսեսը շրջեց իր դեմքը, քանի որ երկնչում էր ուղիղ նայել Աստծուն։

7 Տերն ասաց Մովսեսին. «Ես իսկապես տեսա իմ ժողովրդի չարչարանքը Եգիպտոսում և լսեցի նրանց աղաղակը իրենց գործավարների պատճառով, գիտեմ նրանց վշտերը 8 և իջա փրկելու նրանց եգիպտացիների ձեռքից, հանելու նրանց այն երկրից ու տանելու բարի ու ընդարձակ մի երկիր, որ կաթ ու մեղր է բխեցնում՝ քանանացիների, քետացիների, ամորհացիների, փերեզացիների, խևացիների, գերգեսացիների և հեբուսացիների երկիրը։ 9 Եվ արդ, ահա Իսրայելի որդիների աղաղակը հասել է ինձ, և տեսա այն նեղությունը, որով եգիպտացիները նեղեցին նրանց։ 10 Արդ, արի՛ առաքեմ քեզ եգիպտացիների արքայի՝ փարավոնի մոտ, որ հանես իմ ժողովրդին՝ Իսրայելի որդիներին, եգիպտացիների երկրից»։

11 Եվ Մովսեսն ասաց Աստծուն. «Ո՞վ եմ ես, որ գնամ եգիպտացիների արքայի՝ փարավոնի մոտ և Իսրայելի որդիներին հանեմ եգիպտացիների երկրից»։ 12 Բայց Աստված ասաց. «Ես քեզ հետ կլինեմ։ Եվ պատրվակն այն պիտի լինի, որ ես ուղարկել եմ քեզ՝ հանելու իմ ժողովրդին Եգիպտոսից, որպեսզի պաշտեք Աստծուն այս լեռան վրա»։

13 Եվ Մովսեսն ասաց Աստծուն. «Ահա ես գնում եմ Իսրայելի որդիների մոտ ու ասում եմ նրանց. “Ձեր հայրերի Աստվածն ուղարկեց ինձ ձեզ մոտ”։ Եվ երբ ինձ հարցնեն, թե ի՛նչ է նրա անունը, ի՞նչ ասեմ նրանց»։ 14 Եվ Աստված ասաց Մովսեսին. «Ես եմ Աստված, որ Է»։ Եվ ավելացրեց. «Այսպե՛ս ասա Իսրայելի որդիներին. “Է-ն առաքեց ինձ ձեզ մոտ”»։ 15 Եվ Աստված նորից ասաց Մովսեսին. «Այսպե՛ս ասա Իսրայելի որդիներին. “Տերը՝ ձեր հայրերի Աստվածը, Աբրահամի Աստվածը, Իսահակի Աստվածը և Հակոբի Աստվածը, առաքեց ինձ ձեզ մոտ”։ Այս է իմ հավիտենական անունը, որով կհիշեք ինձ սերնդեսերունդ։ 16 Արդ, կգնաս և կհավաքես Իսրայելի որդիների ավագանուն ու կասես նրանց. “Տերը՝ ձեր հայրերի Աստվածը՝ Աբրահամի Աստվածը, Իսահակի Աստվածը և Հակոբի Աստվածը, երևաց ինձ ու ասաց. “Այցելեցի ձեզ և տեսա այն ամենը, ինչ որ պատահում է ձեզ հետ Եգիպտոսում։ 17 Ասում եմ, հանելու եմ ձեզ եգիպտացիների՝ չարչարանքի երկրից դեպի քանանացիների, քետացիների, ամորհացիների, փերեզացիների, գերգեսացիների, խևացիների ու հեբուսացիների երկիրը, որ կաթ ու մեղր է բխեցնում”, 18 և նրանք կանսան քո ձայնին։ Դու և Իսրայելի որդիների ավագանին կմտնեք եգիպտացիների արքայի՝ փարավոնի մոտ, և նրան կասես. “Տերը՝ եբրայեցիների Աստվածը, մեզ կանչում է իր մոտ։ Արդ, մենք երեք օրվա ճանապարհ պիտի գնանք դեպի անապատ, որպեսզի Տիրոջը՝ մեր Աստծուն, զոհ մատուցենք”։ 19 Եվ ես գիտեմ, որ եգիպտացիների արքան չի թողնելու ձեզ մեկնելու, եթե մի հզոր ձեռք իրեն չստիպի։ 20 Եվ երկարելով իմ ձեռքը՝ հարվածելու եմ Եգիպտոսին իմ բոլոր հրաշքներով, որ անելու եմ նրանց մեջ, և ապա կարձակի ձեզ։ 21 Ես եգիպտացիների առաջ շնորհ եմ անելու իմ ժողովրդին, և երբ ելնեք, դատարկ ձեռքով չեք ելնի։ 22 Այլ ամեն մի կին իր դրացուց և երդկակցից կխնդրի ոսկե ու արծաթե զարդեր, նաև զգեստներ։ Եվ կզարդարեք ձեր որդիներին ու ձեր դուստրերին և այդպիսով մերկացրած կլինեք եգիպտացիներին»։

4

Աստված Մովսեսին հրաշագործության կարողություն է տալիս

1 Պատասխան տվեց Մովսեսն ու ասաց. «Եթե չհավատան ինձ և իմ ձայնին ականջ չդնեն՝ ասելով. “Աստված քեզ չի երևացել”, ի՞նչ ասեմ նրանց»։ 2 Տերը նրան ասաց. «Այդ ի՞նչ է քո ձեռքին»։ Նա ասաց. «Գավազան»։ 3 Եվ ասաց. «Գցի՛ր դա գետնին»։ Եվ գցեց այն գետնին, և օձ դարձավ, ու Մովսեսը փախավ դրանից։ 4 Տերն ասաց Մովսեսին. «Երկարի՛ր ձեռքդ և բռնի՛ր դրա պոչից»։ Մովսեսը ձեռքը երկարեց ու բռնեց պոչից, և գավազան դարձավ իր ձեռքում։ 5 «Սա՝ որպեսզի քեզ հավատան, որ քեզ երևացել է Տերը՝ նրանց հայրերի Աստվածը՝ Աբրահամի Աստվածը, Իսահակի Աստվածը և Հակոբի Աստվածը»։

6 Տերը դարձյալ ասաց նրան. «Ձեռքդ դի՛ր ծոցդ»։ Եվ ձեռքը դրեց իր ծոցը, ապա հանեց այն իր ծոցից, և ձեռքը բորոտությունից սպիտակեց, ինչպես ձյունը։ 7 Եվ ասաց նրան. «Ձեռքդ դի՛ր ծոցդ»։ Ձեռքը դրեց ծոցը, ապա այն հանեց իր ծոցից, և ձեռքը նորից ստացավ իր մարմնի գույնը։ 8 Եվ ասաց. «Եթե չհավատան քեզ և չանսան առաջին նշանի ձայնին, ապա կհավատան քո երկրորդ նշանի ձայնին։ 9 Եթե պատահի, որ չհավատան այդ երկու նշաններին էլ և չանսան քո ձայնին, ապա գետի ջրից կվերցնես, կթափես ցամաքին, և գետից վերցրած ջուրը ցամաքի վրա արյուն կդառնա»։

10 Մովսեսն ասաց Տիրոջը. «Աղաչում եմ քեզ, Տե՛ր, ես կարող մեկը չեմ, այլ ցածրաձայն ու ծանրախոս եմ, և սա ոչ թե երեկվանից կամ նախանցյալ օրվանից, և ոչ էլ այն պահից, երբ սկսեցիր խոսել քո ծառայի հետ»։ 11 Տերն ասաց Մովսեսին. «Ո՞վ է մարդուն բերան տվել կամ ո՞վ է մեկին խուլ և համր դարձրել, տեսնող ու կույր։ Ո՞չ արդյոք ես՝ Աստվածս։ 12 Արդ, գնա՛, և ես կբացեմ քո բերանը. դու կասես այն, ինչ պետք է ասել»։ 13 Եվ ասաց. «Աղաչում եմ քեզ, Տե՛ր, մեկ այլ կարող մարդո՛ւ ընտրիր ուղարկելու համար»։ 14 Տերը խիստ բարկացավ Մովսեսի վրա ու ասաց. «Մի՞թե ղևտացի Ահարոնը քո եղբայրը չէ։ Գիտեմ, որ նա քո փոխարեն կխոսի։ Ահա նա քեզ ընդառաջ կելնի և քեզ տեսնելով՝ կուրախանա։ 15 Կխոսես նրա հետ և իմ պատգամները կդնես նրա շուրթերին։ Եվ ես կբացեմ քո բերանն ու նրա բերանը և կասեմ ձեզ, թե ի՛նչ պետք է անեք։ 16 Նա քո անունից կխոսի ժողովրդի հետ, քեզ բերան կլինի, իսկ դու նրան կխոսես Աստծու անունից։ 17 Այն գավազանը, որ օձ դարձավ, կառնես ձեռքդ և դրանով հրաշքներ կգործես»։

Մովսեսը վերադառնում է Եգիպտոս

18 Մովսեսը վերադարձավ Հոթորի՝ իր աներոջ մոտ ու ասաց նրան. «Վերադառնամ Եգիպտոսում գտնվող իմ եղբայրների մոտ և տեսնեմ, թե տակավին կենդանի՞ են»։ Եվ Հոթորն ասաց Մովսեսին. «Բարի ճանապարհ»։

19 Բազում օրեր անց վախճանվեց եգիպտացիների արքան։ Եվ Տերը Մադիամում ասաց Մովսեսին. «Գնա՛, վերադարձի՛ր Եգիպտոս, որովհետև մահացան բոլոր նրանք, ովքեր փնտրում էին քեզ»։ 20 Եվ Մովսեսը, առնելով իր կնոջն ու երեխաներին, նրանց նստեցրեց գրաստների վրա ու վերադարձավ Եգիպտոս։ Մովսեսն իր ձեռքում ուներ այն գավազանը, որ Աստված էր տվել իրեն։ 21 Տերն ասաց Մովսեսին. «Եգիպտոս վերադառնալիս տե՛ս, որ բոլոր հրաշքները, որ տվեցի քո ձեռքը, անես փարավոնի առաջ։ Եվ ես խստացնելու եմ նրա սիրտը, ու չի արձակելու իմ ժողովրդին։ 22 Եվ դու կասես փարավոնին. “Այսպես է ասում Տերը. “Իսրայելն իմ անդրանիկ որդին է։ 23 Քեզ ասացի՝ արձակի՛ր իմ ժողովրդին, որ պաշտի ինձ։ Իսկ եթե չուզենաս արձակել նրան, ահա ես կսպանեմ քո անդրանիկ որդուն”»։

24 Եվ եղավ, որ ճանապարհին՝ իջևանատանը, նրան հանդիպեց Տիրոջ հրեշտակը, որն ուզում էր սպանել նրան։ 25 Սեպփովրան, վերցնելով մի գայլախազ, կտրեց իր որդու թլիփը, նետեց նրա ոտքերի տակ և ասաց. «Արյան փեսա եղար ինձ համար»։ 26 Հրեշտակը հեռացավ նրանից, քանի որ նա թլփատության համար ասել էր. «Արյան փեսա»[8]։

27 Եվ Տերն ասաց Ահարոնին. «Ընդառա՛ջ գնա Մովսեսին՝ դեպի անապատ»։ Եվ գնաց ու դիմավորեց նրան Աստծու լեռան վրա ու համբուրեց նրան։ 28 Մովսեսն Ահարոնին պատմեց այն մասին, թե ինչպե՛ս Տերը առաքեց իրեն և հայտնեց այն նշանների մասին, որ պատվիրել էր իրեն անել։ 29 Եվ Մովսեսն ու Ահարոնը գնացին ու հավաքեցին Իսրայելի որդիների ողջ ավագանուն։ 30 Ահարոնը նրանց հաղորդեց բոլոր պատգամները, որ Տերը հայտնել էր Մովսեսին, և Մովսեսը ժողովրդի առաջ ցույց տվեց նշանները։ 31 Ժողովուրդը հավատաց և ուրախացավ, որ Աստված այցելել է Իսրայելի որդիներին և տեսել է նրանց նեղությունները։ Ժողովուրդը խոնարհվեց ու երկրպագեց։

5

Մովսեսը և Ահարոնը փարավոնի առջև

1 Այնուհետև Մովսեսն ու Ահարոնը մտան փարավոնի մոտ ու ասացին նրան. «Այսպես է ասում Տերը՝ Իսրայելի Աստվածը. “Արձակի՛ր իմ ժողովրդին, որ ինձ համար տոն անեն անապատում”»։ 2 Եվ փարավոնն ասաց. «Ո՞վ է նա, որի ձայնին անսալով՝ արձակեմ Իսրայելի որդիներին։ Ես չեմ ճանաչում Տիրոջը և Իսրայելին չեմ արձակի»։ 3 Նրան ասացին. «Եբրայեցիների Աստվածը մեզ կանչել է իր մոտ։ Արդ, դեպի անապատ երեք օրվա ճանապարհ ունենք գնալու, որպեսզի զոհ մատուցենք Տիրոջը՝ մեր Աստծուն, այլապես մեզ մահ կամ սպանություն կարող է պատահել»։ 4 Եգիպտացիների արքան նրանց ասաց. «Ինչո՞ւ եք դուք, Մովսե՛ս և Ահարո՛ն, ժողովրդին կտրում իրենց գործից։ Ամեն մեկդ ձեր գործի՛ն գնացեք»։ 5 Եվ փարավոնն ասաց. «Ահա երկրիս մեջ խիստ բազմանում է այս ժողովուրդը. արդ նրանց գործից չկտրենք»։

6 Փարավոնն այդ օրը ժողովրդի գործավարներին ու դպիրներին հրամայեց՝ ասելով. 7 «Այդ մարդկանց այլևս հարդ չտաք աղյուս շինելու համար, ինչպես որ երեկ էր և նախանցյալ օրը։ Իրենք թող գնան ու իրենց համար հարդ հավաքեն։ 8 Սակայն աղյուսների քանակը, ինչպես որ միշտ կար, նույնքան պահանջե՛ք նրանցից և մի՛ պակասեցրեք, որովհետև պարապ են մնում և այդ պատճառով էլ աղաղակում են ու ասում. “Գնանք զոհ մատուցենք մեր Աստծուն”։ 9 Թող այդ մարդկանց գործը ծանրանա, որպեսզի դրանով զբաղվեն և ոչ թե դատարկ բաների մասին մտածեն»։ 10 Ժողովրդի գործավարներն ու դպիրները ճնշում էին նրանց. նրանք խոսեցին ժողովրդի հետ ու ասացին. «Այսպես է ասում փարավոնը. “Ձեզ այլևս հարդ չեմ տա։ 11 Դուք ինքներդ գնացե՛ք, որտեղից ուզում եք, ձեզ համար հա՛րդ հավաքեք, բայց սահմանված չափից ոչինչ չպիտի պակասի”»։ 12 Եվ ժողովուրդը սփռվեց եգիպտացիների երկրով մեկ, որպեսզի եղեգ հավաքի հարդ պատրաստելու համար։ 13 Իսկ գործավարներն ստիպում էին նրանց՝ ասելով. «Ձեր պատրաստածը պետք է հաստատված չափով լինի, այնքան, որքան պատրաստում էիք այն ժամանակ, երբ ձեզ հարդ էին տալիս»։ 14 Իսրայելի որդիներից նշանակված գործավարներն անգամ տանջանքի էին ենթարկվում փարավոնի վերակացուներից, որոնք ասում էին. «Ինչո՞ւ այնքան աղյուս չեք տալիս այսօր, որքան երեկ էր և առաջի օրը»։

15 Եվ Իսրայելի որդիներից նշանակված գործավարները բողոք բարձրացրին փարավոնի առաջ՝ ասելով. «Ինչո՞ւ ես այդպես վարվում քո ծառաների հետ։ 16 Քո ծառաներին հարդ չեն տալիս, բայց հրամայում են, որ աղյուս շինենք։ Ահա քո ծառաները տանջանքի մեջ են։ Անիրավում ես քո ժողովրդին»։ 17 Եվ նրանց ասաց. «Դուք ծույլ ու անբան մարդիկ եք, դրա համար էլ ասում եք. “Գնանք զոհ մատուցենք մեր Աստծուն”։ 18 Արդ, գնացեք աշխատե՛ք, որովհետև ոչ ոք ձեզ հարդ չի տալու, բայց դուք աղյուսի սահմանված քանակը պետք է տաք»։

19 Իսրայելի որդիներից նշանակված գործավարներն իրենք իրենց տեսան չարչարանքի մեջ և ասացին. «Ոչ ոք չի նվազեցնի մեր՝ աղյուս շինելու ամենօրյա քանակը»։ 20 Նրանք հանդիպեցին Մովսեսին ու Ահարոնին, որոնք, փարավոնի մոտից ելնելով, գալիս էին դեպի իրենք։ 21 Եվ ասացին նրանց. «Թող Աստված տեսնի և դատի ձեզ, քանի որ մեր հոտը գարշելի դարձրիք փարավոնի ու նրա պաշտոնյաների աչքին և սուր տվեցիք նրա ձեռքը՝ մեզ կոտորելու»։

Մովսեսը գանգատվում է Աստծուն

22 Եվ Մովսեսը, դառնալով դեպի Տերը, ասաց. «Տե՛ր, ինչո՞ւ չարչարեցիր քո ժողովրդին և ինչո՞ւ ուղարկեցիր ինձ։ 23 Այն բանից հետո, երբ մտա փարավոնի մոտ քո անունից խոսելու, չարչարեց ժողովրդին, և դու չփրկեցիր քո ժողովրդին»։

6

1 Տերն ասաց Մովսեսին. «Հիմա կտեսնես, թե ի՛նչ եմ անելու փարավոնին։ Իմ հզոր ձեռքը կստիպի նրան ձեզ արձակել, և իմ բարձրացած բազուկը կստիպի նրան, որ ձեզ հանի իր երկրից»։

Աստված կանչում է Մովսեսին

2 Աստված ասաց Մովսեսին. «Ես եմ Տերը, 3 որ երևացի Աբրահամին, Իսահակին ու Հակոբին։ Նրանց Աստվածն եմ, և իմ անունը Տեր է, բայց նրանց այդ չհայտնեցի։ 4 Ես իմ ուխտը հաստատեցի նրանց հետ՝ տալու նրանց քանանացիների երկիրը, որտեղ նրանք պանդուխտ եղան։ 5 Ես լսեցի Իսրայելի որդիների հեծեծանքը եգիպտացիների ճնշման պատճառով և հիշեցի ձեզ տված իմ ուխտը։ 6 Գնա՛ Իսրայելի որդիների մոտ ու ասա՛. “Ես՝ Տերը, ազատելու եմ ձեզ եգիպտացիների բռնությունից և հանելու եմ ձեզ նրանց ծառայությունից, փրկելու եմ ձեզ իմ հզոր բազկով ու նրանց մեծ պատիժներ հասցնելով։ 7 Ձեզ պիտի վերցնեմ որպես իմ ժողովուրդը և պիտի լինեմ ձեր Աստվածը, և պիտի իմանաք, որ ես՝ Տերը, ձեր Աստվածն եմ, որ ձեզ հանելու եմ եգիպտացիների բռնությունից 8 և ձեզ տանելու եմ այն երկիրը, որ երդվեցի տալ Աբրահամին, Իսահակին ու Հակոբին։ Այն ձեզ եմ տալու որպես ժառանգություն, որովհետև ես եմ Տերը”»։ 9 Մովսեսն այսպես խոսեց Իսրայելի որդիների հետ, բայց նրանք չլսեցին նրան կարճամտության և տաժանելի աշխատանքի պատճառով։

10 Եվ Տերը Մովսեսին ասաց. 11 «Մտի՛ր ու խոսի՛ր եգիպտացիների արքա փարավոնի հետ, որ նա Իսրայելի որդիներին արձակի եգիպտացիների երկրից»։ 12 Մովսեսը Տիրոջ առջև ասաց. «Ահա Իսրայելի որդիներն ինձ չլսեցին, փարավոնն ինչպե՞ս ինձ կլսի, հատկապես որ ես լավ խոսող մեկը չեմ»։ 13 Եվ Տերը խոսեց Մովսեսի ու Ահարոնի հետ և պատվիրեց նրանց ասել Իսրայելի որդիներին ու եգիպտացիների արքա փարավոնին, որ Իսրայելի որդիները դուրս պիտի գան եգիպտացիների երկրից։

Մովսեսի և Ահարոնի ազգաբանությունը

14 Նրանց ցեղերի ընտանիքների նահապետները սրանք են՝ Իսրայելի անդրանիկի՝ Ռուբենի որդիները՝ Ենովքը, Փաղղուսը, Ասրովնը ու Քարմին. սա է Ռուբենի ցեղը։

15 Շմավոնի որդիներն են Համուելը, Համինը, Ահովդը, Հաքինը, Սահառն ու Սավուղը, որը փյունիկուհուց էր ծնվել։ Սրանք Շմավոնի որդիների ընտանիքների նահապետներն են։

16 Սրանք են Ղևիի որդիների անունները, ըստ իրենց սերունդների՝ Գեթսոն, Կահաթ և Մերարի։ Ղևին ապրեց հարյուր երեսունյոթ տարի։ 17 Գեթսոնի որդիներն են Ղոբենին և Սեմեին. սրանք ընտանեկան տների նահապետներն են։ 18 Կահաթի որդիներն են Ամրամը, Իսահառը, Քեբրոնն ու Ոզիելը։ Կահաթն ապրեց հարյուր երեսուներեք տարի։ 19 Մերարիի որդիներն են Մոոլին ու Մուսին։ Սրանք Ղևիի նահապետական տներն են ըստ իրենց ընտանիքների։ 20 Ամրամն իրեն կին առավ իր հորեղբոր դուստր Հովքաբեթին, որը նրան ծնեց Ահարոնին, Մովսեսին ու նրանց քույր Մարիամին։ Ամրամն ապրեց հարյուր երեսունյոթ տարի։ 21 Իսահառի որդիներն են Կորխը, Նափեգն ու Զեքրին։ 22 Ոզիելի որդիներն են Միսայելը, Ելիսափանն ու Սեթրին։ 23 Ահարոնն իրեն կին առավ Ամինադաբի դուստր՝ Նաասովնի քույր Եղիսաբեթին, որը նրան ծնեց Նադաբին, Աբիուդին, Եղիազարին ու Իթամարին։ 24 Կորխի որդիներն են Ասիրը, Եղկանան ու Բիասափը։ Սրանք Կորխի ծնունդներն են։ 25 Ահարոնի որդի Եղիազարը իրեն կին առավ Փուտիելի դուստրերից, որը նրա համար ծնեց Փենեեսին։ Սրանք են ղևտացիների նահապետական տների իշխանները ըստ իրենց ընտանիքների։

Աստծու հրամանը Մովսեսին և Ահարոնին

26 Այս Ահարոնն ու Մովսեսն էին, որոնց Աստված պատվիրեց Իսրայելի բոլոր որդիներին իրենց ողջ ունեցվածքով հանել եգիպտացիների երկրից։ 27 Այս Ահարոնն ու Մովսեսն էին, որ խոսում էին եգիպտացիների արքա փարավոնի հետ՝ Եգիպտոսից հանելու Իսրայելի որդիներին, 28 այն օրը, երբ Տերը եգիպտացիների երկրում խոսեց Մովսեսի հետ, 29 ասաց. «Ես եմ Տերը։ Ասա՛ եգիպտացիների արքա փարավոնին այն ամենը, ինչ կասեմ քեզ»։ 30 Եվ Մովսեսը Տիրոջ առջև ասաց. «Ահա ես ձայն չունեմ, փարավոնն ինձ ինչպե՞ս կլսի»։

7

1 Տերն ասաց Մովսեսին. «Փարավոնի առջև հանդես կգաս իբրև աստված, իսկ քո եղբայր Ահարոնը թող լինի քո մարգարեն։ 2 Դու Ահարոնին կհայտնես այն ամենը, ինչ կպատվիրեմ քեզ, իսկ քո եղբայր Ահարոնը թող խոսի փարավոնի հետ՝ Իսրայելի որդիներին արձակելու իր երկրից։ 3 Սակայն ես կկարծրացնեմ փարավոնի սիրտը և կբազմապատկեմ իմ նշաններն ու հրաշքները եգիպտացիների երկրում, 4 և փարավոնը չի լսի ձեզ. ես իմ ձեռքը կդնեմ Եգիպտոսի վրա և իմ զորությամբ իմ ժողովրդին՝ Իսրայելի որդիներին, կհանեմ եգիպտացիների երկրից՝ մեծապես վրեժխնդիր լինելով։ 5 Եվ եգիպտացիները կիմանան, որ ես եմ Տերը։ Ես իմ ձեռքը կերկարեմ Եգիպտոսի վրա և Իսրայելի որդիներին կհանեմ նրանց միջից»։ 6 Եվ Մովսեսն ու Ահարոնն արեցին այնպես, ինչպես Տերը պատվիրեց իրենց։

7 Մովսեսն ութսուն տարեկան էր, իսկ Ահարոնը՝ ութսուներեք, երբ նրանք խոսեցին փարավոնի հետ։

Ահարոնի գավազանը

8 Տերը Մովսեսին ու Ահարոնին ասաց. 9 «Եթե փարավոնը խոսի ձեզ հետ ու ասի՝ “Մեզ նշան կամ հրա՛շք ցույց տվեք”, այն ժամանակ քո եղբայր Ահարոնին կասես. “Ա՛ռ քո գավազանը, գետնի՛ն գցիր փարավոնի ու նրա պաշտոնյաների առաջ, և այն օձ կդառնա”»։

10 Մովսեսն ու Ահարոնը մտան փարավոնի մոտ և արեցին այնպես, ինչպես իրենց պատվիրել էր Տերը։ Ահարոնը գավազանը գցեց փարավոնի ու նրա պաշտոնյաների առաջ, և այն օձ դարձավ։ 11 Փարավոնը կանչեց եգիպտացիների իմաստուններին ու կախարդներին։ Եգիպտացիների գիտունները նույնն արեցին իրենց կախարդությամբ։ 12 Յուրաքանչյուրն իր գավազանը գցեց գետնին, և դրանք վիշապներ դարձան, բայց Ահարոնի գավազանը կուլ տվեց նրանց գավազանները։ 13 Սակայն փարավոնի սիրտը կարծրացավ, և նա չլսեց նրանց, ինչպես որ ասել էր Տերը։

Տասը հարվածները

1. Արյուն

14 Տերն ասաց Մովսեսին. «Փարավոնի սիրտը կարծրացել է, որ չարձակի ժողովրդին։ 15 Առավոտյան գնա՛ փարավոնի մոտ։ Երբ նա ելնի դեպի ջուրը, կանգնի՛ր նրա առջև՝ գետափին, քո ձեռքում բռնած այն գավազանը, որ օձ դարձավ։ 16 Եվ նրան կասես. “Տերը՝ եբրայեցիների Աստվածը, ուղարկել է ինձ քեզ մոտ՝ ասելով. “Արձակի՛ր իմ ժողովրդին, որ պաշտի ինձ անապատում”, թեև մինչև հիմա ինձ չլսեցիր։ 17 Տերն այսպես է ասում. “Բայց դու պիտի իմանաս, որ ես եմ Տերը. ահա ես իմ ձեռքի գավազանով կհարվածեմ գետի ջրին, և այն կվերածվի արյան։ 18 Եվ գետի մեջ եղած ձկները կսատկեն, գետը կնեխի, և եգիպտացիները չեն կարողանա գետից ջուր խմել”»։

19 Տերն ասաց Մովսեսին. «Ահարոնին ասա՛. “Վերցրո՛ւ գավազանդ և ձեռքդ երկարի՛ր Եգիպտոսի ջրերի վրա՝ նրանց գետերի վրա, նրանց լճերի վրա, նրանց ջրանցքների վրա, նրանց ջրակույտերի վրա, և ջուրը կվերածվի արյան։ Եվ արյուն կդառնա եգիպտացիների ողջ երկրում եղած փայտե ու քարե ամանների ջուրը”»։ 20 Մովսեսն ու Ահարոնն արեցին այնպես, ինչպես իրենց պատվիրել էր Տերը. Ահարոնը փարավոնի ու նրա պաշտոնյաների առաջ, վեր բարձրացնելով իր գավազանը, հարվածեց գետի ջրին և գետի ողջ ջուրը արյուն դարձրեց։ 21 Գետում եղած ձկները սատկեցին, գետը նեխեց, և եգիպտացիները չէին կարողանում գետից ջուր խմել։ Եգիպտացիների ողջ երկրում արյուն էր։ 22 Իրենց կախարդությամբ նույնն արեցին նաև եգիպտացիների գիտունները։ Եվ փարավոնի սիրտը կարծրացավ, և ինչպես որ ասել էր Տերը, նա նրանց չլսեց։ 23 Փարավոնը վերադարձավ, մտավ իր տուն, և իր միտքը սրանով ևս չփոխվեց։ 24 Եվ բոլոր եգիպտացիները հորեր փորեցին գետի շուրջը, որպեսզի խմելու ջուր ունենան, որովհետև գետից չէին կարողանում ջուր խմել։

2. Գորտեր

25 Եվ յոթ օր անցավ Տիրոջ կողմից գետը հարվածելուց հետո։ 26 [9] Տերն ասաց Մովսեսին. «Մտի՛ր փարավոնի մոտ ու ասա՛ նրան. “Այսպես է ասում Տերը. “Արձակի՛ր իմ ժողովրդին, որ պաշտեն ինձ։ 27 Իսկ եթե չկամենաս արձակել, ես քո ողջ երկիրը կհարվածեմ գորտեր լցնելով։ 28 Գետը գորտեր կառաջացնի, որոնք ելնելով կմտնեն քո տները, քո սենյակների պահարանները, քո գահույքները, քո պաշտոնյաների ու քո ժողովրդի տները, քո թոնիրներն ու քո խմորի զանգվածների մեջ։ 29 Գորտերը կբարձրանան նաև քեզ վրա, քո ժողովրդի ու քո պաշտոնյաների վրա”»։

8

1 Եվ Տերն ասաց Մովսեսին. «Քո եղբայր Ահարոնին ասա՛. “Ձեռքով գավազանդ երկարի՛ր գետի վրա, ջրանցքների, ծանծաղուտների վրա և գորտե՛ր դուրս բեր եգիպտացիների երկրի վրա”»։ 2 Ահարոնն իր ձեռքը երկարեց եգիպտացիների ջրերի վրա ու գորտեր դուրս բերեց։ Գորտը ելավ ու ծածկեց եգիպտացիների երկիրը։ 3 Իրենց կախարդություններով նույնն արեցին նաև եգիպտացի գիտունները և գորտեր հանեցին եգիպտացիների երկրի վրա։

4 Փարավոնը կանչեց Մովսեսին ու Ահարոնին և ասաց. «Աղոթե՛ք Տիրոջը, որ նա գորտերը հեռացնի ինձնից ու իմ ժողովրդից, և ես կարձակեմ ձեր ժողովրդին, և զոհ կմատուցեն Տիրոջը»։ 5 Մովսեսը փարավոնին ասաց. «Սահմանի՛ր ինձ, թե ե՛րբ աղոթեմ քեզ համար, քո պաշտոնյաների ու քո ժողովրդի համար, որպեսզի գորտերը չքանան քո, քո ժողովրդի մոտից ու ձեր տներից և մնան միայն գետում»։ 6 Նա ասաց. «Վաղը»։ Եվ սա ասաց. «Թող ասածիդ պես լինի, որ իմանաս, թե Տիրոջից՝ մեր Աստծուց բացի այլ աստված չկա։ 7 Եվ գորտերը կչքանան քո պալատներից, քո, քո ծառաների, քո ժողովրդի մոտից և կմնան միայն գետի մեջ»։ 8 Եվ Մովսեսն ու Ահարոնը դուրս ելան փարավոնի մոտից։ Մովսեսն աղաղակեց Տիրոջը, որպեսզի գորտերը հեռանան ըստ փարավոնի սահմանած ժամի։ 9 Տերն արեց այնպես, ինչպես խնդրել էր Մովսեսը։ Գորտերը վերացան տներից, բակերից ու դաշտերից։ 10 Դրանք հավաքեցին կույտ-կույտ, և երկիրը գարշահոտեց։ 11 Երբ փարավոնը տեսավ, որ հանգստություն տիրեց, կարծրացավ նրա սիրտը, և չլսեց նրանց, ինչպես ասել էր Տերը։

3. Մժեղ

12 Տերն ասաց Մովսեսին. «Ահարոնին ասա՛. “Ձեռքիդ գավազանը երկարի՛ր ու հարվածի՛ր գետնին, և եգիպտացիների ողջ երկրում մարդկանց ու անասունների վրա մժեղ կլինի”»։ Այդպես էլ արեցին. 13 Ահարոնն իր ձեռքով գավազանը երկարեց ու հարվածեց գետնին։ Եվ մժեղ եղավ մարդկանց, անասունների ու բոլոր հողակտորների վրա՝ եգիպտացիների ողջ երկրում։ 14 Իրենց կախարդություններով նույնը փորձեցին անել նաև եգիպտացի գիտունները, որպեսզի մժեղ հանեն, բայց չկարողացան։ Եվ մժեղը տարածվեց մարդկանց ու անասունների վրա։ 15 Եվ գիտուններն ասացին փարավոնին. «Սրա մեջ Աստծու մատը կա»։ Սակայն փարավոնի սիրտը կարծրացավ, և նա, ինչպես ասել էր Տերը, չլսեց նրանց։

4. Շնաճանճ

16 Տերն ասաց Մովսեսին. «Վաղ առավոտյան վե՛ր կաց, կանգնի՛ր փարավոնի առաջ, երբ նա դեպի ջուրը կգնա։ Եվ նրան կասես. “Այսպես է ասում Տերը. “Արձակի՛ր իմ ժողովրդին, որ պաշտեն ինձ։ 17 Իսկ եթե չկամենաս արձակել իմ ժողովրդին, ես շնաճանճեր կուղարկեմ քեզ վրա, քո պաշտոնյաների ու քո ժողովրդի վրա և ձեր տների վրա։ Եվ եգիպտացիների տներն ու նրանց բնակեցրած երկիրը կլցվեն շնաճանճերով։ 18 Նույն օրը փառավոր կդարձնեմ Գեսեմ երկիրը, որտեղ իմ ժողովուրդն է, և այնտեղ շնաճանճեր չեն լինի, որպեսզի իմանաս, որ ես եմ Տերը՝ ամբողջ երկրի Տերը։ 19 Եվ տարբերություն պիտի դնեմ իմ ժողովրդի և քո ժողովրդի միջև։ Վաղն իսկ շնաճանճը կտարածվի քո երկրում”»։ 20 Տերն այդպես էլ արեց։ Բազում շնաճանճեր թափվեցին փարավոնի տների, նրա պաշտոնյաների տների ու եգիպտացիների ողջ երկրի վրա։ Եվ երկիրը շնաճանճերից ոչնչացավ։

21 Փարավոնը կանչեց Մովսեսին ու Ահարոնին և ասաց. «Գնացե՛ք և այստե՛ղ զոհ մատուցեք Տիրոջը՝ ձեր Աստծուն»։ 22 Մովսեսն ասաց. «Հնարավոր չէ այդպես անել, որովհետև եգիպտացիներին գայթակղեցնող կենդանիներ պիտի զոհենք Տիրոջը՝ մեր Աստծուն, և եթե եգիպտացիներին գայթակղեցնող կենդանիներ զոհենք նրանց առաջ, մեզ կքարկոծեն։ 23 Այլ պետք է երեք օրվա ճանապարհ գնանք դեպի անապատ և զոհ մատուցենք Տիրոջը՝ մեր Աստծուն, ինչպես որ պատվիրել է մեզ Տերը»։ 24 Փարավոնն ասաց. «Ես արձակում եմ ձեզ. անապատո՛ւմ զոհ մատուցեք Տիրոջը՝ ձեր Աստծուն, սակայն հեռու չգնաք։ Արդ, նաև ինձ համա՛ր աղոթեք Տիրոջը»։ 25 Մովսեսն ասաց. «Ես քո մոտից կելնեմ և կաղոթեմ Աստծուն, և վաղն իսկ շնաճանճերը կչքանան փարավոնի, իր պաշտոնյաների ու իր ժողովրդի վրայից։ Միայն թե փարավոնը նորից չխաբի՝ չարձակելով ժողովրդին՝ Տիրոջը զոհ մատուցելու»։ 26 Մովսեսը փարավոնի մոտից դուրս եկավ և աղոթեց Աստծուն։ 27 Եվ Տերն արեց այնպես, ինչպես խնդրեց Մովսեսը. շնաճանճերը վերացրեց փարավոնի, նրա պաշտոնյաների ու ժողովրդի վրայից։ Մի շնաճանճ անգամ չմնաց։ 28 Այս անգամ էլ փարավոնը կարծրացրեց իր սիրտը և չկամեցավ ժողովրդին արձակել։

9

5. Անասունների կոտորածը

1 Տերն ասաց Մովսեսին. «Մտի՛ր փարավոնի մոտ ու նրան ասա՛. “Այսպես է ասում Տերը՝ եբրայեցիների Աստվածը. “Արձակի՛ր իմ ժողովրդին, որ պաշտեն ինձ։ 2 Իսկ եթե չկամենաս արձակել իմ ժողովրդին և շարունակես պահել նրան, 3 Տիրոջ ձեռքը կիջնի դաշտերում գտնվող քո հոտերի վրա, ձիերի, էշերի, ուղտերի, արջառների ու ոչխարների վրա, և շատ մեծ կոտորած կլինի։ 4 Ես կզատորոշեմ եգիպտացիների հոտերը Իսրայելի որդիների հոտերից, և Իսրայելի որդիներից ոչինչ չի կորչի”»։ 5 Եվ Աստված ժամ նշանակեց ու ասաց. «Վաղն իսկ Տերը կիրագործի այդ բանը երկրի վրա»։ 6 Եվ Տերը հաջորդ օրն իսկ արեց այդ բանը. եգիպտացիների բոլոր անասունները սատկեցին, իսկ Իսրայելի որդիների ոչ մի անասուն չոչնչացավ։ 7 Թեև փարավոնը տեսավ, որ Իսրայելի որդիների ոչ մի անասուն չի ոչնչացել, կարծրացավ նրա սիրտը, և նա ժողովրդին չարձակեց։

6. Խոցեր

8 Տերը Մովսեսին ու Ահարոնին ասաց. «Ձեր լիքը ձեռքով հնոցի մոխի՛ր վերցրեք, և Մովսեսը փարավոնի ու նրա պաշտոնյաների առաջ այն դեպի երկինք թող ցանի։ 9 Եվ եգիպտացիների ողջ երկիրը կծածկվի փոշով։ Մարդկանց ու անասունների վրա խոցեր կառաջանան, մարդկանց ու անասունների վրա վերքեր կելնեն եգիպտացիների ողջ երկրով մեկ»։ 10 Նրանք հնոցի մոխիր վերցրին, և Մովսեսը փարավոնի առաջ այն դեպի երկինք ցանեց։ Եվ մարդկանց ու անասունների վրա խոցեր և այրվող վերքեր առաջացան։ 11 Կախարդները խոցերի պատճառով չէին կարողանում Մովսեսի առաջ կանգնել, որովհետև խոցերը նաև նրանց վրա ելան ու եգիպտացիների ողջ երկրով մեկ։ 12 Տերը կարծրացրեց փարավոնի սիրտը, և ինչպես ասել էր Տերը Մովսեսին, փարավոնը չլսեց նրանց։

7. Կարկուտ

13 Տերն ասաց Մովսեսին. «Վաղ առավոտյան կանգնի՛ր փարավոնի առաջ ու նրան ասա՛. “Այսպես է ասում Տերը՝ եբրայեցիների Աստվածը. “Արձակի՛ր իմ ժողովրդին, որ պաշտեն ինձ, 14 որովհետև այս անգամ ամեն տեսակ փորձանքներով պիտի պատուհասեմ նաև քեզ, քո պաշտոնյաներին ու քո ժողովրդին, որպեսզի իմանաս, որ ամբողջ աշխարհում ինձ նմանը չկա։ 15 Եթե իմ ձեռքը երկարելով՝ մահվամբ հարվածեմ քեզ ու քո ժողովրդին, կվերանաս երկրից։ 16 Ես քեզ խնայեցի այն բանի համար, որ քեզ ցույց տամ իմ զորությունը, և իմ անունը հռչակվի ողջ աշխարհում։ 17 Եվ դու տակավին պիտի շարունակես չարչարե՞լ իմ ժողովրդին։ 18 Ես ահա վաղն իսկ՝ հենց այս ժամին, այնպիսի սաստիկ կարկուտ պիտի տեղացնեմ, որպիսին դեռևս չի եղել Եգիպտոսում՝ իր գոյության օրվանից մինչև այսօր։ 19 Արդ, շտապի՛ր հավաքել քո անասունները և այն ամենը, ինչ ունես դաշտում, որովհետև դաշտում գտնվող ու դեռևս տուն չմտած մարդկանց ու անասունների վրա կարկուտ է թափվելու և ոչնչացնելու է նրանց”»։ 20 Փարավոնի պաշտոնյաներից նա, ով վախեցավ Տիրոջ խոսքից, իր ծառաներին ու անասունները տուն արեց, 21 իսկ ով չանսաց Տիրոջ խոսքին, դաշտում թողեց իր ծառաներին ու անասունները։

22 Տերն ասաց Մովսեսին. «Ձեռքդ երկարի՛ր դեպի երկինք, և թող կարկուտ թափվի եգիպտացիների երկրի վրա, ինչպես նաև մարդկանց ու անասունների և եգիպտացիների երկրի դաշտերի բոլոր բույսերի վրա»։ 23 Մովսեսը ձեռքը մեկնեց դեպի երկինք, և Տերը որոտ ու կարկուտ ուղարկեց, ու երկրի վրա սկսեց կրակ թափվել։ Տերը կարկուտ տեղացրեց եգիպտացիների ողջ երկրի վրա։ 24 Կարկուտ էր և կարկուտի մեջ՝ բորբոքված կրակ։ Կարկուտն այնքան սաստիկ էր, որ նմանը չէր եղել եգիպտացիների ողջ երկրի վրա՝ այնտեղ մարդ բնակվելուց ի վեր։ 25 Կարկուտը հարվածեց եգիպտացիների ողջ երկիրը, այն ամենը, ինչ դաշտում էր մնացել՝ մարդուց մինչև անասուն։ Կարկուտը հարվածեց դաշտում եղած ողջ բուսականությանը, ջարդուփշուր արեց դաշտում եղած բոլոր ծառերը։ 26 Սակայն Իսրայելի որդիների ապրած Գեսեմ երկրում կարկուտ չտեղաց։ 27 Փարավոնը կանչեց Մովսեսին ու Ահարոնին և ասաց նրանց. «Այս անգամ մեղանչեցի։ Տերն արդար է, իսկ ես ու իմ ժողովուրդը՝ ամբարիշտ։ 28 Ինձ համար աղոթե՛ք Տիրոջը, որ Աստծու որոտը, կարկուտն ու կրակը դադարեն։ Եվ կարձակեմ ձեզ. այլևս այստեղ չեք մնա»։ 29 Եվ Մովսեսն ասաց նրան. «Երբ դուրս գամ քաղաքից, ձեռքս կմեկնեմ առ Աստված, և որոտը կդադարի, կարկուտ ու անձրև այլևս չեն տեղա, որպեսզի դու համոզվես, որ երկիրը Տիրոջն է։ 30 Բայց գիտեմ, որ դու և քո պաշտոնյաները դեռևս չեք վախենում Տիրոջից՝ Աստծուց»։ 31 Կտավատն ու գարին կարկտահարվեցին, որովհետև գարին հասած էր, կտավատը՝ սերմնակալած, 32 իսկ ցորենն ու հաճարը կարկտահար չեղան, որովհետև դեռ չէին հասունացել։

33 Մովսեսը փարավոնի մոտից ելավ ու գնաց քաղաքից դուրս, ձեռքը մեկնեց Տիրոջը, և որոտն ու կարկուտը դադարեցին, ու երկրի վրա այլևս անձրև չտեղաց։ 34 Երբ փարավոնը տեսավ, որ անձրևը, կարկուտն ու որոտը դադարել են, դարձյալ մեղանչեց. կարծրացրեց իր ու իր պաշտոնյաների սրտերը։ 35 Եվ այսպիսով փարավոնի սիրտը կարծրացավ, ու նա չարձակեց Իսրայելի որդիներին, ինչպես հայտնել էր Տերը Մովսեսի միջոցով։

10

8. Մորեխներ

1 Տերն ասաց Մովսեսին. «Մտի՛ր փարավոնի մոտ, որովհետև ես կարծրացրել եմ նրա ու նրա պաշտոնյաների սրտերը, որպեսզի իմ պատիժները հերթով թափվեն նրանց վրա, 2 որպեսզի դուք պատմեք ձեր որդիներին ու ձեր որդիների որդիներին, թե ինչպե՛ս վարվեցի եգիպտացիների հետ և ի՛նչ հրաշքներ գործեցի, որպեսզի ճանաչեք, որ ես եմ Տերը»։

3 Մովսեսն ու Ահարոնը մտան փարավոնի մոտ և ասացին նրան. «Այսպես է ասում Տերը՝ եբրայեցիների Աստվածը. “Մինչև ե՞րբ չես պատկառելու ինձնից։ Արձակի՛ր իմ ժողովրդին, որպեսզի պաշտեն ինձ։ 4 Եվ եթե չկամենաս արձակել իմ ժողովրդին, վաղն իսկ՝ հենց այս ժամին, անթիվ-անհամար մորեխ կթափեմ քո տարածքների վրա։ 5 Դրանք կծածկեն ողջ երկրի երեսը, և դու չես կարողանա տեսնել երկիրը։ Դրանք կուտեն կարկուտից փրկվածը, կխժռեն բոլոր տունկերը, որ բուսել են երկրի վրա ձեզ համար։ 6 Քո տները, քո պաշտոնյաների տները և եգիպտացիների ողջ երկրի բոլոր տներն այնպես կլցվեն մորեխներով, որ ո՛չ ձեր հայրերը, ո՛չ էլ նրանց նախահայրերը երբեք չեն տեսել երկրի վրա՝ իրենց ծնված օրից մինչև այսօր”»։ Եվ Մովսեսը դուրս եկավ փարավոնի մոտից։

7 Փարավոնի պաշտոնյաները նրան ասացին. «Մինչև ե՞րբ պիտի տառապենք։ Արձակի՛ր մարդկանց, որպեսզի պաշտեն Տիրոջը՝ իրենց Աստծուն, թե՞ ցանկանում ես տեսնել, թե ինչպե՛ս է կործանվում Եգիպտոսը»։ 8 Եվ նրանք Մովսեսին ու Ահարոնին վերադարձրին փարավոնի մոտ։ Եվ նրանց ասաց. «Գնացեք պաշտե՛ք Տիրոջը՝ ձեր Աստծուն։ Սակայն ովքե՞ր են լինելու գնացողները»։ 9 Մովսեսն ասաց. «Գնալու ենք մեր երիտասարդներով ու ծերերով, մեր տղաներով ու դուստրերով, մեր արջառներով ու ոչխարներով, որովհետև Տիրոջ՝ մեր Աստծու տոնն է»։ 10 Եվ նրանց ասաց. «Թող այդպես լինի։ Տերը ձեզ հետ։ Պատրաստ եմ ձեզ արձակելու, բայց ոչ ձեր ունեցվածքը։ Երևում է, որ չար մտադրություն ունեք։ 11 Այդպես չի լինի, այլ միայն տղամարդիկ թող գնան և պաշտեն Աստծուն, քանի որ այդքան ուզում եք»։ Եվ նրանց վռնդեցին փարավոնի մոտից։

12 Տերն ասաց Մովսեսին. «Ձեռքդ մեկնի՛ր եգիպտացիների երկրի վրա, և մորեխ կելնի եգիպտացիների երկրի վրա և կուտի երկրի այն ողջ բուսականությունն ու ծառերի պտուղները, որ փրկվել են կարկուտից»։ 13 Մովսեսը ձեռքը մեկնեց դեպի երկինք, և Տերը մի ամբողջ ցերեկ ու գիշեր հարավային հողմ բարձրացրեց երկրի վրա։ Երբ առավոտ եղավ, հարավային հողմն առավ մորեխն 14 ու ցրեց եգիպտացիների ողջ երկրի վրա ու սփռեց նրա տարածքների վրա։ Դրանից առաջ այդքան մորեխ չէր եղել և ոչ էլ դրանից հետո։ 15 Մորեխը ծածկեց ողջ երկիրը, և երկիրն ապականվեց։ Կերավ երկրի ողջ բուսականությունն ու ծառերի պտուղները, որ փրկվել էին կարկուտից։ Եգիպտացիների ողջ երկրում կանաչ բան չմնաց ո՛չ ծառերի, ո՛չ էլ դաշտային տունկերի վրա։

16 Փարավոնը շտապ կանչեց Մովսեսին ու Ահարոնին և ասաց. «Մեղանչեցի Տիրոջ՝ ձեր Աստծու և ձեր առաջ։ 17 Արդ, ներե՛ք իմ այս հանցանքը ևս և աղաչե՛ք Տիրոջը՝ ձեր Աստծուն, որ ինձ ազատի այս մորեխներից»։ 18 Մովսեսը ելավ փարավոնի մոտից և աղոթքի կանգնեց առ Աստված։ 19 Աստված ծովի կողմից սաստիկ հողմ բարձրացրեց. հողմն առավ մորեխն ու լցրեց Կարմիր ծովը։ Եվ եգիպտացիների ողջ երկրում մորեխ չմնաց։ 20 Տերը կարծրացրեց փարավոնի սիրտը, և նա չարձակեց Իսրայելի որդիներին։

9. Թանձրամած խավար

21 Տերն ասաց Մովսեսին. «Ձեռքդ մեկնի՛ր դեպի երկինք, և եգիպտացիների երկրի վրա խավար կտիրի, թանձրամած խավար»։ 22 Մովսեսը ձեռքը մեկնեց դեպի երկինք, և եգիպտացիների ողջ երկրի վրա երեք օր խավար, մեգ ու մութ եղավ։ 23 Ոչ ոք եղբորը երեք օր չտեսավ, երեք օր ոչ ոք իր անկողնուց չելավ, մինչդեռ Իսրայելի բոլոր որդիների բոլոր բնակավայրերում լույս էր։

24 Փարավոնը կանչեց Մովսեսին ու Ահարոնին և ասաց նրանց. «Գնացեք պաշտե՛ք Տիրոջը՝ ձեր Աստծուն, բայց ձեր արջառն ու ոչխարը թողե՛ք այստեղ, իսկ մնացածը թող գա ձեզ հետ»։ 25 Մովսեսն ասաց. «Ողջակիզության ու զոհաբերության անասուններ էլ դու պիտի տաս մեզ, որ մատուցենք Տիրոջը՝ մեր Աստծուն։ 26 Մեր անասուններն էլ մեզ հետ պիտի գնան. մենք մի կճղակ անգամ չենք թողնելու այստեղ, որովհետև Տիրոջը՝ մեր Աստծուն, դրանցից պիտի զոհ մատուցենք։ Մինչև մեր այնտեղ հասնելը մենք դեռ չգիտենք, թե ի՛նչ պիտի զոհաբերենք Տիրոջը՝ մեր Աստծուն»։ 27 Տերը կարծրացրեց փարավոնի սիրտը, և փարավոնը չկամեցավ արձակել նրանց։ 28 Փարավոնն ասաց. «Հեռացի՛ր ինձնից. զգո՛ւյշ եղիր, այլևս չհամարձակվես իմ աչքին երևալ, որովհետև որ օրը երևաս ինձ, կմեռնես»։ 29 Իսկ Մովսեսը պատասխանեց. «Ինչպես ասացիր. այլևս ինձ չես տեսնի»։

11

10. Անդրանիկների մահը

1 Եվ Տերն ասաց Մովսեսին. «Մի պատուհաս էլ պիտի հասցնեմ փարավոնին ու Եգիպտոսին, որից հետո փարավոնը ձեզ կարձակի այստեղից։ Եվ երբ ձեզ արձակի, ձեզ կվռնդի ամեն ինչով։ 2 Արդ, ժողովրդին գաղտնի հայտնի՛ր, որ յուրաքանչյուր ոք իր ընկերոջից և յուրաքանչյուր կին իր հարևանուհուց ոսկյա և արծաթյա իրեր ու զգեստներ թող փոխ առնեն»։ 3 Տերը շնորհ պարգևեց իր ժողովրդին եգիպտացիների առաջ, և զարդեր տվեցին նրանց։ Մովսեսը եգիպտացիների, փարավոնի, նրա բոլոր պաշտոնյաների առաջ ու ժողովրդի աչքին շատ պատկառելի դարձավ։

4 Մովսեսն ասաց. «Այսպես է ասում Տերը. “Կեսգիշերին ես կմտնեմ Եգիպտոս, 5 և եգիպտացիների երկրում կմեռնեն բոլոր անդրանիկները՝ իր գահին բազմած փարավոնի անդրանիկից մինչև երկանքի մոտ աշխատող աղախնի անդրանիկն ու բոլոր անասունների առաջնածինները։ 6 Եգիպտացիների ողջ երկրում այնպիսի մեծ աղաղակ կբարձրանա, որի նմանը չի եղել և չի էլ լինի։ 7 Բայց Իսրայելի որդիների մոտ մի շուն անգամ չի հաչա մարդու կամ անասունի վրա, և այդպիսով կիմանաք, որ Տերը սքանչելիքներ անելով Իսրայելին զատեց եգիպտացիներից։ 8 Եվ քո բոլոր ծառաները պիտի գան ինձ մոտ և երկրպագեն ինձ ու ասեն. “Ելի՛ր դու և քո ողջ ժողովուրդը, որին դու ես առաջնորդում”։ Եվ այդ ժամանակ կելնենք»։

Մովսեսը խիստ զայրացած ելավ փարավոնի մոտից։ 9 Եվ Տերն ասաց Մովսեսին. «Փարավոնը ձեզ չի լսի, որպեսզի ես եգիպտացիների երկրում նշաններ ու հրաշքներ անեմ»։ 10 Մովսեսն ու Ահարոնը այս բոլոր նշաններն ու հրաշքներն արեցին եգիպտացիների երկրում՝ փարավոնի առաջ։ Տերը կարծրացրեց փարավոնի սիրտը, և չկամեցավ Իսրայելի որդիներին արձակել եգիպտացիների երկրից։

12

Զատիկը

(Բ Օր. 16.1-2, 4-7)

1 Տերը եգիպտացիների երկրում Մովսեսին ու Ահարոնին ասաց. 2 «Այս ամիսը թող ձեզ համար ամիսների սկիզբը լինի. այն թող տարվա առաջին ամիսը լինի։ 3 Խոսի՛ր Իսրայելի որդիների ողջ ժողովրդի հետ՝ ասելով. “Այս ամսի տասներորդ օրը ամեն մարդ թող մի գառ առնի իր ընտանիքի համար՝ ամեն մի տան համար մի գառ։ 4 Եթե մի տանը քիչ են, որ չեն կարող մեկ գառ ուտել, ապա թող կանչեն իրենց հարևանին կամ ընկերոջն այն հաշվով, որ բավարար լինեն գառի համար։ 5 Գառը կատարյալ, արու, մեկ տարեկան ու առանց արատի պիտի լինի՝ ոչխարներից կամ այծերից։ 6 Այն կպահեք մինչև այս ամսի տասնչորսերորդ օրը, և Իսրայելի որդիները այն թող մորթեն երեկոյան։ 7 Թող վերցնեն նրա արյունից ու քսեն այն տան դռան երկու սյուներին ու բարավորին, որտեղ այն ուտելու են։ 8 Այդ գիշեր թող ուտեն միսը՝ կրակի վրա խորոված, բաղարջ հացով ու դառը խոտերով։ 9 Դրանցից հում կամ խաշած չուտեք, այլ կրակի վրա խորովելով։ Կուտեք նաև գլուխը, ոտքերն ու փորոտիքը։ 10 Առավոտյան դրանից ոչինչ թող չմնա։ Եվ ոչխարի ոսկորները մի՛ ջարդեք, ու ինչ որ ավելանա առավոտյան, կրակով կայրեք։ 11 Կուտեք այսպես. ձեր գոտիները թող ձեր մեջքին լինեն, ձեր կոշիկները՝ ձեր ոտքերին, ձեր ցուպերը՝ ձեր ձեռքին։ Արագ կուտեք, որովհետև Տիրոջ զատիկն է։ 12 Այդ գիշեր ես պիտի անցնեմ եգիպտացիների ողջ երկրով և պիտի հարվածեմ եգիպտացիների երկրի բոլոր անդրանիկներին՝ մարդկանցից մինչև անասուն։ Եվ եգիպտացիների բոլոր աստվածներից վրեժ պիտի լուծեմ, որովհետև ես եմ Տերը։ 13 Եվ նշված արյունը այն տների վրա, որտեղ ուտելու եք, թող ձեր նշանը լինի։ Եվ տեսնելով այդ արյունը՝ պիտի խնայեմ ձեզ, և ձեր գլխին մահաբեր հարվածներ չեն իջնի, երբ հարվածեմ եգիպտացիների երկիրը։ 14 Այդ օրը ձեզ համար հիշատակի օր թող լինի, և դուք իբրև Տիրոջ տո՛ն տոնեք այն սերնդեսերունդ, որպես հավիտենական օրե՛նք տոնեք այն”»։

Բաղարջակերաց տոնը

(Ելք 23.15–34.18, Բ Օր. 16.3-4ա, 8)

15 «Յոթ օր բաղարջ հաց կուտեք. առաջին իսկ օրից ձեր տնից կվերացնեք թթխմորը։ Բոլոր նրանք, ովքեր առաջին օրից մինչև յոթերորդ օրը թթխմորով հաց կուտեն, թող վերանան Իսրայելի միջից։ 16 Առաջին օրը թող սուրբ հռչակվի։ Թող սուրբ լինի նաև յոթերորդ օրը։ Այդ օրերին ոչ մի աշխատանք չկատարեք, այլ կատարեք միայն ա՛յն, ինչ կապված է յուրաքանչյուր մարդու անձնական կարիքների հետ։ 17 Իմ այս պատվիրանները կպահեք, քանի որ այդ օրը ձեր բանակը հանելու եմ եգիպտացիների երկրից։ Այդ օրը, իբրև հավիտենական օրենք, կնշեք սերնդեսերունդ։ 18 Առաջին ամսվա տասնչորսերորդ օրվա երեկոյից սկսած՝ բաղարջ հաց կուտեք մինչև ամսի քսանմեկերորդ օրվա երեկոն։ 19 Յոթ օր ձեր տներում թթխմոր չպիտի լինի։ Բոլոր նրանք, ովքեր թթխմորով հաց կուտեն, թող վերանան Իսրայելի միջից։ Ձեր երկիր եկած եկվորներ լինեն թե տեղաբնակներ, 20 ոչ ոք թթխմորով հաց թող չուտի։ Ձեր բոլոր բնակավայրերում բաղարջ հաց պիտի ուտեք»։

Առաջին Զատիկը

21 Մովսեսը կանչեց Իսրայելի որդիների ողջ ավագանուն ու նրանց ասաց. «Գնացե՛ք, ձեր յուրաքանչյուր ընտանիքի համար մի գա՛ռ առեք և մորթե՛ք զատկի համար։ 22 Վերցրե՛ք մի մշտիկ, դռան մոտ այն թաթախե՛ք արյան մեջ և դրանով նշա՛ն արեք դռան երկու սյուներին ու բարավորին։ Բայց ձեզնից ոչ ոք մինչև առավոտ իր տան դռնից թող դուրս չգա։ 23 Տերն անցնելու է եգիպտացիներին կոտորելու համար։ Նա, տեսնելով դռան բարավորի և երկու սյուների վրայի արյունը, կանցնի այդ դռան մոտով և ոչնչացնողին թույլ չի տա մտնել ձեր տներն ու կոտորել ձեզ։ 24 Կատարե՛ք այս ամենը, և այն թող հավիտենական օրենք լինի ձեզ և ձեր որդիների համար մինչև հավիտյան։ 25 Եվ եթե մտնեք այն երկիրը, որ Տերը, ինչպես որ խոստացել է, տալու է ձեզ, կկատարեք այդ ծեսը։ 26 Եվ եթե պատահի, որ ձեր որդիները հարցնեն ձեզ, թե՝ “Ի՞նչ է այս ծեսը”, 27 նրանց կասեք, որ սա Տիրոջ համար զատկի զոհն է, երբ Եգիպտոսում խնայեց Իսրայելի որդիների տները, մինչ հարվածում էր եգիպտացիներին, և մեր տները փրկեց»։ Եվ ժողովուրդը խոնարհվեց ու երկրպագեց։ 28 Իսրայելի որդիները գնացին ու արեցին այնպես, ինչպես Տերը պատվիրել էր Մովսեսին ու Ահարոնին։

Անդրանիկների մահը

29 Կեսգիշեր եղավ, և Տերը հարվածեց եգիպտացիների երկրի բոլոր անդրանիկներին՝ փարավոնի գահաժառանգ անդրանիկից մինչև բանտարկված գերու անդրանիկը, նաև անասունների բոլոր առաջնածիններին։ 30 Գիշերը վեր կացավ փարավոնը, ինչպես նաև նրա բոլոր պաշտոնյաներն ու բոլոր եգիպտացիները։ Եգիպտացիների ողջ երկրում մեծ աղաղակ բարձրացավ, որովհետև տուն չկար, որտեղ մահացած մեկը չլիներ։

31 Փարավոնը գիշերով կանչեց Մովսեսին ու Ահարոնին և ասաց նրանց. «Վե՛ր կացեք և հեռացե՛ք իմ ժողովրդից, և՛ դուք, և՛ Իսրայելի որդիները. գնացեք պաշտե՛ք Տիրոջը՝ ձեր Աստծուն, ինչպես որ ասացիք։ 32 Ձեզ հետ վերցնելով ձեր արջառն ու ոչխարը՝ գնացե՛ք, ինչպես որ ասացիք, բայց ի՛նձ էլ օրհնեցեք»։ 33 Եվ եգիպտացիներն ստիպում էին նրանց շուտ հեռանալ երկրից, որովհետև ասում էին. «Բոլորս էլ կմեռնենք»։

34 Ժողովուրդն իր հունցած, բայց դեռևս չհասած խմորը շորերի մեջ փաթաթելով՝ ուսն առավ։ 35 Իսրայելի որդիներն արեցին այնպես, ինչպես իրենց հրամայել էր Մովսեսը. եգիպտացիներից խնդրեցին ոսկյա և արծաթյա իրեր ու զգեստներ։ 36 Եվ Տերը շնորհ արեց իր ժողովրդին եգիպտացիների առաջ, և զարդեր տվեցին նրանց. այսպես կողոպտեցին եգիպտացիներին։

Իսրայելացիները հեռանում են Եգիպտոսից

37 Եվ Իսրայելի որդիները՝ վեց հարյուր հազար հետիոտն այր, չհաշված կանանց ու երեխաներին, Ռամեսեից մեկնեցին դեպի Սոկքովթ։ 38 Նրանց հետ ճանապարհ ընկավ մի խառն բազմություն, իրենց հետ նաև մեծ քանակությամբ արջառ, ոչխար ու անասուն։ 39 Նրանք Եգիպտոսից հանած ու դեռ չհասունացած խմորով բաղարջ հաց եփեցին, որովհետև այն դեռ չէր խմորվել, քանի որ եգիպտացիները երկրից հանել էին իրենց, և իրենք չէին կարողացել սպասել ու իրենց համար ճանապարհի պաշար չէին պատրաստել։

40 Իսրայելի որդիներն իրենք ու իրենց հայրերը քանանացիների երկրում և եգիպտացիների երկրում ապրեցին չորս հարյուր երեսուն տարի։ 41 Երբ չորս հարյուր երեսուն տարին լրացավ, նույն օրն իսկ Տիրոջ ամբողջ ժողովուրդը գիշերով եգիպտացիների երկրից դուրս եկավ։ 42 Տերն այն գիշեր անքուն մնաց, որպեսզի նրանց դուրս բերի եգիպտացիների երկրից. դրա համար այդ գիշերը Իսրայելի որդիների համար սերնդեսերունդ պիտի լինի հսկումի գիշեր։

Զատկի տոնակատարության կարգը

43 Տերը Մովսեսին ու Ահարոնին ասաց. «Սա է զատկի կարգը. ոչ մի օտարական չպիտի ուտի դրանից։ 44 Որևէ մեկի ծառան ու փողով գնված ստրուկը կարող է ուտել, եթե նախ թլփատվի։ 45 Պանդուխտն ու վարձկանը թող չուտեն դրանից։ 46 Տան մեջ պետք է ուտվի այն. միսը տնից դուրս չպիտի հանեք և դրա ոսկորը չպիտի ջարդեք։ 47 Իսրայելի ողջ ժողովուրդը պետք է կատարի դա։ 48 Եթե մի օտարական մոտենա ձեզ և ցանկանա կատարել Տիրոջ զատիկը, նախ պետք է թլփատվեն նրա բոլոր արու զավակները, և ապա միայն նա կարող է մոտենալ՝ կատարելու այն, ինչպես տեղաբնակը։ Ոչ մի անթլփատ դրանից չպետք է ուտի։ 49 Օրենքը նույնն է և՛ տեղաբնակի, և՛ ձեզ մոտ ապրել ցանկացող օտարականի համար»։ 50 Եվ Իսրայելի բոլոր որդիներն արեցին այնպես, ինչպես պատվիրել էր Տերը Մովսեսին ու Ահարոնին։ 51 Ճիշտ այդ օրը Տերը Իսրայելի որդիներին իրենց բանակով հանեց եգիպտացիների երկրից։

13

Անդրանիկները Տիրոջն են պատկանում

1 Տերը Մովսեսին ասաց. 2 «Ինձ նվիրաբերի՛ր բոլոր արու անդրանիկներին, որոնք բացում են արգանդը Իսրայելի որդիների մեջ, մարդուց մինչև անասուն, որովհետև անդրանիկը իմն է»։

Բաղարջակերաց տոնը

3 Մովսեսն ասաց ժողովրդին. «Հիշե՛ք այս օրը, երբ դուք դուրս եկաք Եգիպտոսից՝ ստրկության այս տնից, որովհետև Տերն իր հզոր ձեռքով ձեզ հանեց այստեղից։ Այս օրը թթխմորով հաց չպիտի ուտեք, 4 որովհետև դուք ելնում եք այսօր՝ Կանխոց [*  Ավիվ] ամսին։ 5 Երբ Տերը՝ քո Աստվածը, քեզ տանի քանանացիների, քետացիների, ամորհացիների, խևացիների, հեբուսացիների, փերեզացիների ու գերգեսացիների երկիրը, որ քո հայրերին խոստացավ տալ քեզ, որ կաթ ու մեղր է բխեցնում, այս ամսին այդ ծեսը կանես։ 6 Վեց օր բաղարջ կուտեք, և յոթերորդ օրը Տիրոջ տոնն է. բաղարջ կուտեք։ 7 Յոթ օր ձեր տանը թթխմորով հաց չլինի. քո ողջ երկրի սահմաններում թթխմոր թող չլինի։ 8 Այդ օրը քո որդուն կպատմես, թե ի՛նչ է արել Տերը՝ Աստված, Եգիպտոսից ելնելիս։ 9 Այն թող նշան լինի քո ձեռքի վրա և Հիշատակ[10]՝ քո աչքերի առաջ, որպեսզի Տիրոջ օրենքը լինի քո բերանին, որովհետև Տերն իր հզոր ձեռքով հանեց քեզ Եգիպտոսից։ 10 Սա կատարե՛ք ամեն տարի՝ իր ժամանակին»։

Անդրանիկները Տիրոջն են պատկանում

11 «Երբ Տերը՝ քո Աստվածը, բերի քեզ քանանացիների երկիրը, ինչպես խոստացել է քո հայրերին, և այն տա քեզ, 12 Տիրոջ համար կառանձնացնես արգանդ բացող ամեն մի արու, և ամեն ինչ, որ բացում է արգանդը, լինի քո նախրից թե այլ անասուններից. արուները կնվիրաբերես Տիրոջը։ 13 Ամեն մի արգանդ բացող էշ պիտի փոխանակես մի ոչխարով, իսկ եթե չցանկանաս փոխանակել, կարող ես այն վերագնել [*  ծոծրակը կոտրի՛ր]։ Քո որդիների բոլոր անդրանիկներին պետք է փրկագնես։ 14 Եթե երբևէ որդիդ հարցնի քեզ ու ասի, թե՝ “Ի՞նչ է այս”, նրան կասես. “Տերը հզոր ձեռքով հանեց մեզ եգիպտացիների երկրից՝ ստրկության տնից։ 15 Երբ փարավոնի սիրտը կարծրացավ, ու մեզ չարձակեց, Տերը եգիպտացիների երկրում կոտորեց բոլոր անդրանիկներին՝ մարդուց մինչև անասունների առաջնածինները։ Այդ պատճառով էլ ես Տիրոջն եմ նվիրաբերում ամեն մի արուի, որ արգանդ է բացում, և իմ որդիներից բոլոր անդրանիկներին փրկագին պետք է տամ”։ 16 Եվ դա թող լինի նշան ձեր ձեռքի վրա և հաստատուն՝ ձեր աչքերի առաջ, որովհետև Տերն իր հզոր ձեռքով հանեց մեզ Եգիպտոսից»։

Ամպի և կրակի սյունը

17 Երբ փարավոնն արձակեց ժողովրդին, Աստված նրանց կարճ ճանապարհով փղշտացիների երկիր չառաջնորդեց, որովհետև Աստված մտածեց, թե ժողովուրդը կարող է վախենալ պատերազմից ու վերադառնալ Եգիպտոս։ 18 Դրա համար Աստված ժողովրդին շրջանցիկ՝ անապատի ճանապարհով տարավ դեպի Կարմիր ծով։ Իսրայելի որդիները եգիպտացիների երկրից դուրս եկան հինգերորդ սերնդի ժամանակ։ 19 Մովսեսն իր հետ տարավ Հովսեփի ոսկորները, որովհետև Հովսեփը երդվեցրել էր Իսրայելի որդիներին՝ ասելով. «Երբ Տերը ձեզ այցի գա, իմ ոսկորները ձեզ հետ կհանեք այստեղից»։

20 Սոկքովթից ելնելով՝ Իսրայելի որդիները բանակեցին Ոթոմում՝ անապատի եզրին։ 21 Աստված առաջնորդում էր նրանց. ցերեկը ամպի սյունով էր ցույց տալիս ճանապարհը, իսկ գիշերը՝ հրե սյունով, որպեսզի նրանց լուսավորի, և գիշեր-ցերեկ գնան։ 22 Ցերեկը ամպի սյունը, իսկ գիշերը հրե սյունը երբեք չէր անհայտանում Իսրայելի որդիների առջևից։

14

Անցում Կարմիր ծովով

1 Տերն ասաց Մովսեսին. 2 «Խոսի՛ր Իսրայելի որդիների հետ, որ վերադառնան և բանակեն Մագդովղի ու ծովի միջև գտնվող Հանգրվանում [*  Պի հախիրոտ]՝ Բեեղսեպփովնի դիմաց։ Դրա դիմաց՝ ծովեզերքին, թող բանակեն։ 3 Եվ փարավոնը կասի իր ժողովրդին. “Իսրայելի որդիները մոլորվել են երկրում, քանի որ անապատը շրջափակել է նրանց”։ 4 Ես պիտի կարծրացնեմ փարավոնի սիրտը. նա պիտի հետապնդի նրանց, և պիտի փառավորվեմ փարավոնի ու նրա ողջ զորքի միջոցով։ Եվ բոլոր եգիպտացիները պիտի իմանան, որ ես եմ Տերը»։ Եվ արեցին այդպես։

5 Եգիպտացիների արքային հայտնեցին, որ ժողովուրդը փախել է։ Փարավոնն ու նրա պաշտոնյաները զղջացին և ասացին. «Այս ի՞նչ արեցինք. ինչո՞ւ արձակեցինք Իսրայելի որդիներին, որ այլևս չեն ծառայելու մեզ»։ 6 Եվ փարավոնը 7 լծեց իր կառքերն ու իր հետ վերցրեց իր բոլոր մարտիկներին։ Վերցրեց վեց հարյուր ընտիր կառքեր, եգիպտացիների ողջ հեծելազորն ու սպառազեն մարդկանց։ 8 Տերը կարծրացրեց եգիպտացիների արքա փարավոնի սիրտը, և նա հետապնդեց Իսրայելի որդիներին։ Իսկ Իսրայելի որդիները գնում էին Բարձր ձեռքի առաջնորդությամբ։ 9 Եգիպտացիները հետապնդեցին նրանց ու նրանց գտան ծովեզերքի մոտ բանակած։ Փարավոնի ողջ հեծելազորն ու կառքերը, նրա հեծյալներն ու բանակը կանգնեցին Հանգրվանի մոտ՝ Բեեղսեպփովնի դիմաց։

10 Փարավոնը մոտեցավ։ Իսրայելի որդիները, բարձրացնելով աչքերը, տեսան, որ եգիպտացիները գալիս են իրենց հետևից, և սաստիկ վախեցան։ Եվ Իսրայելի որդիներն աղաղակեցին առ Աստված 11 ու ասացին Մովսեսին. «Եգիպտացիների երկրում գերեզմաններ չկայի՞ն, որ հանեցիր մեզ անապատում սպանվելու։ Այս ի՞նչ արեցիր մեզ հետ՝ հանելով մեզ Եգիպտոսից։ 12 Մի՞թե եգիպտացիների երկրում քեզ չասացինք. “Թո՛ւյլ տուր, որ ծառայենք եգիպտացիներին”։ Մեզ համար ավելի լավ էր ծառայել եգիպտացիներին, քան մեռնել այս անապատում»։ 13 Եվ Մովսեսն ասաց ժողովրդին. «Քաջալերվե՛ք, պի՛նդ կացեք և կտեսնեք փրկությունը Տիրոջից, որ անելու է ձեզ համար այսօր, քանի որ այնպես, ինչպես այսօր կտեսնեք եգիպտացիներին, այլևս հավիտյանս չեք տեսնի։ 14 Տե՛րը պիտի պատերազմի ձեր փոխարեն, իսկ դուք լռե՛ք»։

15 Տերն ասաց Մովսեսին. «Ինչո՞ւ ես կանչում ինձ։ Ասա՛ Իսրայելի որդիներին, որ գնան։ 16 Իսկ դու ա՛ռ գավազանդ, ձեռքդ մեկնի՛ր ծովի վրա, ճեղքի՛ր այն, և Իսրայելի որդիները թող մտնեն ծովն ու անցնեն ցամաքով։ 17 Ես կկարծրացնեմ փարավոնի և բոլոր եգիպտացիների սրտերը, և կգան դրանց հետևից, ու ես կփառավորվեմ փարավոնի, նրա ամբողջ զորքի, կառքերի ու հեծելազորի առաջ։ 18 Եվ բոլոր եգիպտացիները կիմանան, որ ես եմ Տերը, երբ փառավորվեմ փարավոնի, նրա կառքերի ու հեծելազորի առաջ»։

19 Եվ Իսրայելի որդիների բանակի առջևից գնացող Աստծու հրեշտակն անցավ նրանց հետևը։ Նրանց առջևից վեր բարձրացավ նաև ամպի սյունն ու կանգնեց նրանց թիկունքին, 20 ապա մտավ եգիպտացիների ու Իսրայելի բանակների միջև։ Խավար ու մեգ եղավ։ Գիշերն անցավ, բայց ողջ գիշեր բանակներն իրար չմոտեցան։

21 Մովսեսը ձեռքը մեկնեց ծովի վրա, և Տերը հարավային հողմի ուժով ողջ գիշեր ծովը հետ մղեց և ծովը ցամաք դարձրեց՝ պատռելով ջուրը։ 22 Իսրայելի որդիները մտան ծովի մեջ, ինչպես ցամաքի, ու ջուրը նրանց աջ ու ձախ կողմերից պարիսպ դարձավ։

23 Եգիպտացիները հետապնդեցին, և փարավոնի ամբողջ հեծելազորը, նրա կառքերն ու հեծյալները նրանց հետևից մտան ծովը։ 24 Առավոտյան Տերը հրի ու ամպի սյան միջով նայեց եգիպտացիների բանակին և խուճապի մատնեց եգիպտացիների բանակը։ 25 Նա կապեց նրանց կառքերի անիվները, և սկսեցին դժվարությամբ շարժվել։ Եգիպտացիներն ասացին. «Հեռո՛ւ փախչենք Իսրայելի որդիներից, որովհետև Տերն է նրանց փոխարեն պատերազմում եգիպտացիներիս դեմ»։

26 Եվ Տերն ասաց Մովսեսին. «Ձեռքդ մեկնի՛ր ծովի վրա, և ջրերը թող վերամիանան ու ծածկեն եգիպտացիներին, նրանց կառքերն ու հեծյալներին»։ 27 Մովսեսը ձեռքը մեկնեց ծովի վրա, և ջրերն առավոտյան լցվեցին իրենց տեղը։ Եգիպտացիները փորձեցին փախչել ջրից, բայց Տերը եգիպտացիներին ընկղմեց ծովում 28 և ջուրը հետ բերելով՝ ծածկեց կառքերը, հեծյալներին ու փարավոնի ամբողջ զորքը, որոնք ծովն էին մտել նրանց հետ։ Նրանցից ոչ ոք կենդանի չմնաց։ 29 Իսկ Իսրայելի որդիներն անցան ծովի միջով, ինչպես ցամաքի վրայով, և ջուրը նրանց աջ ու ձախ կողմերից պարիսպ էր դարձել։ 30 Եվ Տերն այդ օրը Իսրայելի որդիներին փրկեց եգիպտացիների ձեռքից։ Իսրայելը տեսավ եգիպտացիների դիակները ծովի ափին։ 31 Երբ Իսրայելի որդիները տեսան, թե Տերն ինչպիսի՛ հզոր ձեռքով պատուհասեց եգիպտացիներին, վախեցան Տիրոջից, հավատացին Աստծուն ու նրա ծառա Մովսեսին։

15

Մովսեսի երգը

1 Այդ ժամանակ Մովսեսն ու Իսրայելի որդիներն այս օրհներգն ուղղեցին Աստծուն՝ ասելով.

«Օրհնենք Տիրոջը,

քանզի փառքով է փառավորված։

Նրանց երիվարներն ու հեծյալներին

ծովը գցեց։

2 Տերն իմ օգնականն է և հովանավորը,

որ եղավ իմ փրկությունը։

Նա է իմ Աստվածը,

նրան եմ փառաբանելու։

Իմ հոր Աստվածն է,

նրան եմ մեծարելու։

3 Տերը խորտակում է պատերազմները,

Տեր է նրա անունը։

4 Նա փարավոնի կառքերն ու զորքերը ծովը գցեց,

ընտիր հեծյալներին ու սպառազեն մարդկանց

ընկղմեց Կարմիր ծովում։

5 Խորքը ծածկեց նրանց.

քարի պես ընկղմվեցին անդունդը։

6 Քո աջը, Տե՛ր, զորությամբ փառավորվեց,

քո աջը, Տե՛ր, խորտակեց թշնամուն։

7 Քո փառքի հզորությամբ

ջարդուփշուր արեցիր հակառակորդներին,

առաքեցիր քո բարկությունը,

և կերավ նրանց, ինչպես կրակը՝ եղեգը։

8 Քո զայրույթի հողմից ճեղքվեցին ջրերը,

պարիսպների նման քարացան ջրերը,

ալիքները ծովի մեջ քարացան։

9 Թշնամին ասաց. “Հետապնդեմ ու հասնեմ,

բաժանեմ ավարը և դրանցով հագեցնեմ ինձ։

Սրով սպանեմ, և իմ ձեռքը տիրի նրանց”։

10 Քո հողմն առաքեցիր, և ծովը ծածկեց նրանց.

կապարի պես սուզվեցին սաստկացած ջրերում։

11 Աստվածների մեջ, Տե՛ր, ո՞վ կա քեզ նման,

ո՞վ կարող է նմանվել քեզ,

փառավորյա՛լդ սրբերի մեջ,

սքանչացյա՛լդ փառքի մեջ,

որ հրաշքներ ես գործում։

12 Մեկնեցիր քո աջը,

և երկիրը կուլ տվեց նրանց։

13 Արդարությամբ առաջնորդեցիր քո այս ժողովրդին, որին փրկեցիր,

քո զորությամբ բերեցիր դեպի քո սուրբ բնակավայրը։

14 Լսեցին ժողովուրդները և դողացին։

Սարսափը պատեց Քանանի բնակիչներին։

15 Տագնապեցին Եդովմի դատավորներն ու Մովաբի իշխանները։

Դող բռնեց նրանց, հալվեցին Քանանի բոլոր բնակիչները։

16 Թող պատեն նրանց ահն ու սարսափը,

քո բազկի հզորությամբ թող քարանան,

մինչև որ անցնի քո ժողովուրդը, Տե՛ր,

մինչև որ անցնի քո այս ժողովուրդը, որին ստացար։

17 Տանելով հաստատի՛ր նրանց քո ժառանգության լեռան վրա,

որ պատրաստել ես քո բնակության համար

և որ սրբություն ես դարձրել, Տե՛ր։

Տե՛ր, որ պատրաստեցին քո ձեռքերը։

18 Տե՛ր, թագավո՛ր հավիտենական,

միշտ և հավիտյան»։

19 Երբ փարավոնի հեծելազորն իր կառքերով ու հեծյալներով մտավ ծովը, Տերը նրա վրա թափեց ծովի ջրերը, իսկ Իսրայելի որդիներն անցան ծովի միջով, ինչպես ցամաքով։

Մարիամ մարգարեուհու երգը

20 Մարիամ մարգարեուհին՝ Ահարոնի քույրը, իր ձեռքն առավ թմբուկը, և բոլոր կանայք գնացին նրա հետևից՝ թմբուկ խփելով ու պարելով։ 21 Առջևից գնում էր Մարիամն ու ասում.

«Օրհնենք Տիրոջը,

քանզի նա փառքով է փառավորված.

երիվարներն ու հեծյալներին

ծովը գցեց»։

ԱՆԱՊԱՏԻ ԴԺՎԱՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ

(15.22–19.25)

Դառը ջուրը

22 Մովսեսն Իսրայելի որդիներին Կարմիր ծովից տարավ հասցրեց Սուր անապատը։ Նրանք երեք օրվա ճանապարհ գնացին անապատի միջով, բայց խմելու ջուր չգտան։ 23 Եկան Մեռա, բայց Մեռայում էլ չկարողացան ջուր խմել, որովհետև այն դառն էր։ Այդ պատճառով էլ Մովսեսն այդ վայրն անվանեց Դառնություն [*  Մեռա24 Եվ ժողովուրդը տրտնջաց Մովսեսի դեմ ու ասաց. «Ի՞նչ խմենք»։ 25 Մովսեսն աղաղակեց առ Աստված, և Տերը նրան մի փայտ ցույց տվեց։ Այն նետեց ջրի մեջ, և ջուրը քաղցրահամ դարձավ։ Այնտեղ Աստված ժողովրդին տվեց օրենք ու պատվիրաններ և այնտեղ էլ փորձության ենթարկեց նրան։ 26 Եվ ասաց. «Եթե լսես Տիրոջը՝ քո Աստծուն, նրա համար հաճելի գործեր կատարես, ունկնդիր լինես նրա պատվիրաններին ու կատարես նրա բոլոր հրամանները, քեզ վրա չեմ թափի բոլոր այն հիվանդությունները, որ թափեցի եգիպտացիների վրա, քանզի ես Տերն եմ՝ քեզ բժշկողը»։

27 Եվ եկան հասան Եղիմ։ Այնտեղ կային ջրի տասներկու աղբյուր ու յոթանասուն արմավենի։ Եվ բանակեցին այնտեղ՝ ջրի մոտ։

16

Մանանան և լորամարգիները

1 Իսրայելի որդիների ողջ ժողովուրդը Եղիմից չվեց ու եկավ Սին անապատը, որը գտնվում է Եղիմի ու Սինայի միջև, եգիպտացիների երկրից դուրս գալու երկրորդ ամսվա տասնհինգերորդ օրը։

2 Իսրայելի որդիների ողջ ժողովուրդը անապատում դժգոհեց Մովսեսից ու Ահարոնից։ 3 Եվ Իսրայելի որդիները նրանց ասացին. «Ավելի լավ կլիներ՝ Տիրոջ հարվածներից մահանայինք եգիպտացիների երկրում, երբ մսով լի կաթսաների մոտ էինք նստում ու կուշտ հաց ուտում, քան բերեիք մեզ այս անապատը, որ ողջ ժողովրդին սովամահ անեք»։ 4 Եվ Տերն ասաց Մովսեսին. «Ահա ես ձեզ համար հաց եմ տեղացնելու երկնքից։ Ժողովուրդը թող ելնի ու հավաքի այն, ինչքան անհրաժեշտ է յուրաքանչյուր օրվա համար։ Եվ կփորձեմ, թե կապրե՞ն իմ օրենքներով, թե՞ ոչ։ 5 Իսկ վեցերորդ օրը ինչ որ պիտի հավաքեն և բերեն, թող նախորդ յուրաքանչյուր օրվա համար հավաքածի կրկնապատիկը լինի»։ 6 Եվ Մովսեսն ու Ահարոնն ասացին Իսրայելի բոլոր որդիներին. «Երեկոյան կիմանաք, որ Տերն է հանել ձեզ եգիպտացիների երկրից, 7 իսկ առավոտյան ականատես կլինեք Տիրոջ փառքին, որովհետև նա լսել է ձեր տրտունջը Աստծու դեմ։ Մենք ո՞վ ենք, որ տրտնջում եք մեր դեմ»։ 8 Եվ Մովսեսն ասաց. «Տերը լսեց մեր դեմ ուղղված ձեր տրտունջը, դրա համար էլ նա երեկոները ձեզ ուտելու միս, իսկ առավոտները հագենալու չափ հաց պիտի տա։ Մենք ո՞վ ենք, որ ձեր տրտունջը մեր դեմ եք ուղղում. ձեր տրտունջը Աստծու դեմ է ուղղված»։ 9 Եվ Մովսեսն ասաց Ահարոնին. «Ասա՛ Իսրայելի որդիների ողջ ժողովրդին. “Եկե՛ք Տիրոջ առաջ, որովհետև լսեց ձեր տրտունջը”»։

10 Մինչ Ահարոնը խոսում էր Իսրայելի որդիների ողջ ժողովրդի հետ, դարձան դեպի անապատը, և ահա Տիրոջ փառքը երևաց ամպի մեջ։ 11 Եվ Տերը Մովսեսին ասաց. 12 «Լսեցի Իսրայելի որդիների տրտունջը։ Արդ, խոսի՛ր նրանց հետ ու ասա՛. “Երեկոները միս կուտեք, իսկ առավոտները հացով կհագենաք։ Եվ կիմանաք, որ ես եմ Տերը՝ ձեր Աստվածը”»։

13 Երեկոյան լորամարգիներ ելան ու ծածկեցին բանակատեղին։ Առավոտյան, երբ ցողը վերանում էր բանակատեղիի շրջապատից, 14 անապատի երեսին գինձի սերմի նման մանր, սպիտակ, եղյամի նման մի բան եղավ։ 15 Երբ Իսրայելի որդիները տեսան այն, իրար ասացին. «Ի՞նչ է սա»։ Որովհետև չգիտեին, թե դա ի՛նչ է։ Եվ Մովսեսն ասաց նրանց. «Դա այն հացն է, որ Տերը տվեց ձեզ՝ ուտելու։ 16 Եվ այս է Տիրոջ պատվերը. “Յուրաքանչյուր ոք դրանցից թող հավաքի այնքան, որքան անհրաժեշտ է՝ ըստ ձեր ընտանիքների շնչերի թվի։ Հավաքե՛ք ըստ յուրաքանչյուր վրանում գտնվող մարդկանց թվի”»։ 17 Իսրայելի որդիներն այդպես էլ արեցին. հավաքեցին ըստ իրենց կարիքի. որը՝ շատ, որը՝ քիչ։ 18 Չափեցին և տեսան՝ ումը որ շատ էր սահմանված չափից, չավելացավ, իսկ ումը՝ քիչ սահմանված չափից, չպակասեց։ Յուրաքանչյուրն իր կարիքի չափով էր հավաքել։ 19 Եվ Մովսեսն ասաց նրանց. «Ոչ ոք մինչև առավոտ դրանից ավելցուկ չթողնի»։ 20 Սակայն ոմանք Մովսեսին չլսեցին. դրանից ավելցուկ մնաց առավոտյան։ Դա որդնոտեց ու նեխեց։ Եվ Մովսեսը զայրացավ նրանց վրա։ 21 Դրանից հետո ամեն առավոտ յուրաքանչյուրը հավաքում էր իրեն պետք եղածի չափ։ Եվ երբ արևը տաքացնում էր, այն հալվում էր։ 22 Իսկ վեցերորդ օրը հավաքեցին պետք եղածի կրկնապատիկը՝ ամեն մեկի համար երկուական բաժին։ Եվ ժողովրդի բոլոր առաջնորդները գնացին ու պատմեցին Մովսեսին։

23 Մովսեսն ասաց նրանց. «Տիրոջ հրահանգն այս է. “Վաղը շաբաթ է, հանգիստ է, Տիրոջը նվիրված սուրբ օր։ Ինչ որ եփելու եք, եփե՛ք, և ինչ որ թխելու եք, թխե՛ք. ինչ որ ավելանա, թող ձեր ամաններում մնա մինչև առավոտ”»։ 24 Եվ դա թողեցին մինչև առավոտ, ինչպես որ հրամայել էր Մովսեսը, և այն չնեխեց ու չորդնոտեց։ 25 Մովսեսն ասաց. «Այդ կերե՛ք այսօր, քանի որ այսօր Տիրոջ շաբաթն է. դրանից այսօր դաշտում չեք գտնի։ 26 Վեց օր կհավաքեք դա, իսկ յոթերորդ օրը՝ շաբաթ օրը, դրանից չի լինի»։ 27 Եվ յոթերորդ օրը ժողովրդի միջից ոմանք ելան դրանից հավաքելու, բայց չգտան։ 28 Եվ Տերն ասաց Մովսեսին. «Մինչև ե՞րբ պիտի չանսաք իմ պատվիրաններին ու օրենքներին։ 29 Տեսե՛ք, Տերը այս օրը ձեզ շաբաթ՝ հանգիստ տվեց։ Դրա համար էլ նա վեցերորդ օրը ձեզ երկու օրվա հաց տվեց՝ ասելով. “Ձեզնից յուրաքանչյուրը յոթերորդ օրը թող նստի իր տանը, և թող ոչ ոք չելնի իր տեղից”»։ 30 Եվ ժողովուրդը յոթերորդ օրը հանգստացավ։ 31 Եվ Իսրայելի որդիները դրա անունը դրեցին մանանա։ Դա գինձի սերմի նման սպիտակ էր ու մեղրախորիսխի համ ուներ։

32 Մովսեսն ասաց. «Ահա թե ի՛նչ հրամայեց Աստված. “Մի ամանի մեջ մեկ չափ մանանա՛ լցրեք և այն պահե՛ք ձեր սերունդների համար, որպեսզի աչքի առաջ ունենաք այն հացը, որ դուք կերաք անապատում, երբ Տերը ձեզ հանեց եգիպտացիների երկրից”»։ 33 Մովսեսն ասաց Ահարոնին. «Մի ոսկե սափո՛ր վերցրու, դրա մեջ մեկ չափ մանանա՛ լցրու և դի՛ր Աստծու առաջ՝ ձեր սերունդների համար պահելու»։ 34 Ինչպես Տերը հրամայեց Մովսեսին, Ահարոնն այն ի պահ դրեց Վկայության[11] առաջ։ 35 Իսրայելի որդիները քառասուն տարի մանանա կերան, մինչև որ հասան շեն երկիր։ Նրանք մանանա էին ուտում, մինչև որ հասան փյունիկեցիների կողմերը։ 36 Մեկ չափը հավասար է երեք գրիվի մեկ տասներորդ մասի։

17

Ջուր ապառաժից

(Թվ. 20.1-13)

1 Տիրոջ խոսքով Իսրայելի որդիների ողջ ժողովուրդը Սին անապատից գնաց՝ ըստ իրենց բանակների, և բանակեց Ռափիդիմում։ Բայց ջուր չկար, որ ժողովուրդը խմեր։ 2 Եվ ժողովուրդն սկսեց մեղադրել Մովսեսին՝ ասելով. «Մեզ ջո՛ւր տուր, որ խմենք»։ Մովսեսը նրանց ասաց. «Ինչո՞ւ եք ինձ մեղադրում և ինչո՞ւ եք փորձում Տիրոջը»։ 3 Ժողովուրդը ծարավեց, տրտնջաց Մովսեսի դեմ ու ասաց. «Ինչո՞ւ մեզ հանեցիր Եգիպտոսից, որ ծարավից կոտորվե՞նք մենք և մեր որդիներն ու հոտերը»։ 4 Եվ Մովսեսն աղաղակեց Տիրոջը՝ ասելով. «Ի՞նչ անեմ այս ժողովրդին։ Քիչ էլ մնա՝ ինձ կքարկոծեն»։ 5 Եվ Տերն ասաց Մովսեսին. «Գնա՛ ժողովրդի առջևից, քեզ հետ վերցրո՛ւ ժողովրդի ծերերին, ձեռքդ ա՛ռ քո այն գավազանը, որով հարվածեցիր գետին, և ճամփա՛ ընկիր։ 6 Ես, քեզնից առաջ այնտեղ հասնելով, կկանգնեմ Քորեբում՝ մի ժայռի վրա։ Կհարվածես ժայռին, դրանից ջուր կբխի, և ժողովուրդը կխմի»։ Մովսեսն այդպես էլ արեց Իսրայելի որդիների ներկայությամբ։ 7 Եվ այդ վայրը կոչեց Փորձություն [*  Մասսա] ու Բամբասանք [*  Մերիվա]՝ Իսրայելի որդիների բամբասանքի և Տիրոջը փորձելու և ասելու համար, թե՝ «Տերը մեր մե՞ջ է, թե՞ ոչ»։

Պատերազմ Ամաղեկի դեմ

8 Ամաղեկացիներն եկան ու Ռափիդիմում պատերազմեցին Իսրայելի դեմ։ 9 Մովսեսն ասաց Հեսուին. «Ուժեղ տղամարդի՛կ ընտրիր և առավոտյան վեր կենալով՝ պատերազմի՛ր ամաղեկացիների դեմ։ Ես կգամ ու կկանգնեմ բլրի գագաթին, և Աստծու գավազանը կլինի իմ ձեռքին»։ 10 Հեսուն արեց այնպես, ինչպես իրեն ասել էր Մովսեսը. նա պատերազմեց ամաղեկացիների դեմ։ Մովսեսը, Ահարոնն ու Ովրը բարձրացան բլրի գագաթը։ 11 Եվ երբ Մովսեսը բարձրացնում էր ձեռքերը, հաղթում էր Իսրայելը, իսկ երբ իջեցնում էր ձեռքերը, հաղթում էին ամաղեկացիները։ 12 Եվ քանի որ Մովսեսի ձեռքերը ծանրանում էին, Ահարոնն ու Ովրը մի քար բերեցին, և նա նստեց դրա վրա, ապա Ահարոնն ու Ովրը՝ մեկն այս կողմից, մյուսն այն կողմից, բռնեցին նրա թևերի տակից։ Այսպիսով Մովսեսի ձեռքերը մինչև արևի մայր մտնելը բարձրացած մնացին։ 13 Հեսուն սրակոտոր արեց ամաղեկացիներին ու նրանց ողջ զորքը։ 14 Եվ Տերն ասաց Մովսեսին. «Այս դեպքը որպես հիշատակ գրի՛ առ։ Հաղորդի՛ր Հեսուին, որ ամաղեկացիների հիշատակը ջնջելու եմ երկրի վրայից՝ երկնքի ներքո»։ 15 Մովսեսը Տիրոջ համար զոհասեղան շինեց և դրա անունը դրեց «Տերն իմ ապավենն է» [*  Եհովա-նիսսի16 ասելով. «Տերն իր անտեսանելի ձեռքով պատերազմելու է ամաղեկացիների դեմ սերնդից սերունդ»։

18

Հոթորի այցը Մովսեսին

1 Մադիամի քուրմ Հոթորը՝ Մովսեսի աները, լսեց այն ամենի մասին, ինչ Տերն արել էր Մովսեսին ու Իսրայելին՝ իր ժողովրդին. քանի որ Տերը Իսրայելին հանել էր Եգիպտոսից։ 2 Հոթորը՝ Մովսեսի աները, վերցրեց Սեպփովրային՝ Մովսեսի կնոջը, որ ուղարկվել էր իր մոտ, 3 ու նրա երկու որդիներին, որոնցից մեկի անունը Գերսամ էր և նշանակում էր «Պանդուխտ եմ օտար երկրում», 4 իսկ երկրորդի անունը՝ Եղիազար, որ նշանակում էր «Իմ հոր Աստվածը իմ օգնականն է, և նա փրկեց ինձ փարավոնի ձեռքից»։ 5 Հոթորը՝ Մովսեսի աները, նրա կինը և նրա որդիները եկան Մովսեսի մոտ՝ անապատ, որտեղ նա բնակվում էր Աստծու լեռան վրա։ 6 Հայտնեցին Մովսեսին՝ ասելով. «Ահա քո աները՝ Հոթորը, գալիս է քեզ մոտ, և նրա հետ են քո կինը և քո երկու որդիները»։ 7 Մովսեսն ընդառաջ ելավ իր աներոջը, երկրպագեց նրան և համբուրեց նրան։ Ողջագուրվեցին խաղաղությամբ, և նրանց տարավ իր վրանը։ 8 Եվ Մովսեսն իր աներոջը պատմեց այն ամենը, ինչ Իսրայելի համար Տերն արել էր փարավոնի ու եգիպտացիների հետ, ինչպես նաև այն բոլոր դժվարությունները, որ իրենք կրել էին ճանապարհին, և թե Տերն ինչպե՛ս փրկեց իրենց։ 9 Հոթորն ուրախացավ այն բոլոր բարեգործությունների համար, որ Տերն արել էր նրանց և փրկել եգիպտացիների ձեռքից ու փարավոնի ձեռքից։ 10 Եվ Հոթորն ասաց. «Օրհնյա՜լ է Տերը, որ փրկեց սրանց եգիպտացիների ձեռքից ու փարավոնի ձեռքից, օրհնյա՜լ է Տերը, որ փրկեց ժողովրդին եգիպտացիների ձեռքի տակից։ 11 Արդ գիտեմ, որ Տերն ավելի մեծ է, քան բոլոր աստվածները, քանի որ նա ազատեց նրանց բռնացողների ձեռքից»։ 12 Հոթորը՝ Մովսեսի աները, ողջակեզ ու զոհ մատուցեց Աստծուն։ Եվ Մովսեսը, Ահարոնն ու Իսրայելի բոլոր ծերերը Մովսեսի աներոջ հետ գնացին հաց ուտելու Տիրոջ առջև։

Դատավորների հաստատումը

(Բ Օր. 1.9-18)

13 Առավոտյան Մովսեսը նստեց ժողովրդին դատելու։ Ողջ ժողովուրդը առավոտից մինչև երեկո շրջապատել էր Մովսեսին։ 14 Հոթորը, տեսնելով այն ամենը, ինչ Մովսեսն անում էր ժողովրդին, ասաց. «Դու այդ ի՞նչ ես անում ժողովրդին։ Ինչո՞ւ ես դու միայնակ նստած, իսկ ողջ ժողովուրդը առավոտից մինչև երեկո կանգնած է քո շուրջը»։ 15 Մովսեսն ասաց իր աներոջը. «Որովհետև ժողովուրդը գալիս է ինձ մոտ՝ Աստծուց իրավունք խնդրելու։ 16 Երբ նրանց միջև վեճ է ծագում, գալիս են ինձ մոտ։ Ես դատում եմ նրանցից յուրաքանչյուրին և հայտնում Աստծու հրամաններն ու օրենքները»։ 17 Մովսեսի աները նրան ասաց. «Քո արածը ուղիղ չէ։ 18 Սոսկալի տանջանքներով տանջում ես և՛ քեզ, և՛ քեզ հետ եղող ողջ ժողովրդին։ Ծանր է քո գործը, և միայնակ չես կարող այդ անել։ 19 Արդ, լսի՛ր ինձ, ես քեզ խորհուրդ պիտի տամ, և Աստված քեզ հետ կլինի։ Աստծու մոտ եղի՛ր ժողովրդի ներկայացուցիչը և մարդկանց ասածը հաղորդի՛ր Աստծուն։ 20 Եվ դրանց վկայի՛ր Աստծու հրամաններն ու օրենքները և ցո՛ւյց տուր այն ճանապարհը, որով ընթանալու են, և այն գործերը, որ պետք է կատարեն։ 21 Դու ողջ ժողովրդի միջից ընտրի՛ր կարող մարդկանց՝ աստվածապաշտ, արդարադատ, գոռոզությունն ատող մարդկանց ու ժողովրդի վրա նրանց հազարապետներ, հարյուրապետներ, հիսնապետներ ու տասնապետնե՛ր կարգիր։ 22 Նրանք մշտապես թող դատեն ժողովրդին. կարևոր գործերը թող հանձնեն քեզ, իսկ փոքր դատաստանները թող իրենք անեն. դրանով կթեթևացնես քո գործերը, և կլինեն քո օգնականները։ 23 Եթե այս բանն անես, Աստված կզորացնի քեզ, և կկարողանաս տոկալ, և ողջ ժողովուրդը խաղաղությամբ կվերադառնա իր տեղը»։

24 Մովսեսն անսաց իր աներոջ ասածին և արեց այն ամենը, ինչ նա ասաց իրեն։ 25 Մովսեսը ողջ Իսրայելից ընտրեց կարող մարդկանց և ժողովրդի վրա նրանց հազարապետներ, հարյուրապետներ, հիսնապետներ ու տասնապետներ կարգեց։ 26 Նրանք մշտապես դատում էին ժողովրդին։ Բայց կարևոր գործերը հանձնում էին Մովսեսին, իսկ թեթև գործերը իրենք էին դատում։ 27 Մովսեսը ճանապարհ դրեց իր աներոջը, որը գնաց իր երկիրը։

19

Իսրայելացիները Սինա լեռան մոտ

1 Իսրայելի որդիները եգիպտացիների երկրից դուրս գալու երրորդ ամսվա նույն օրը հասան Սինայի անապատը։ 2 Ռափիդիմից գնալով՝ եկան Սինայի անապատը և բանակեցին անապատում։ Իսրայելը բանակեց այնտեղ՝ լեռան դիմաց։ 3 Մովսեսը բարձրացավ Աստծու լեռը։ Աստված լեռան վրայից կանչեց նրան ու ասաց. «Այսպես կասես Հակոբի տանը և կհայտնես Իսրայելի որդիներին. 4 “Դուք ինքներդ տեսաք, թե ի՛նչ արեցի եգիպտացիներին, և կարծես ձեզ արծիվների թևերի վրա դնելով՝ մոտեցրի ինձ։ 5 Արդ, եթե ուշադիր լսեք իմ ասածը և պահեք իմ ուխտը, դուք բոլոր ազգերի մեջ կլինեք իմ սեփական ժողովուրդը, որովհետև իմն է ողջ երկիրը։ 6 Դուք կլինեք ինձ համար քահանաների թագավորություն և սուրբ ազգ”։ Այս ամենը հաղորդի՛ր Իսրայելի որդիներին»։ 7 Մովսեսը եկավ, կանչեց ժողովրդի ծերերին և նրանց հաղորդեց բոլոր այն խոսքերը, որ նրան պատվիրել էր Աստված։ 8 Ժողովուրդը միահամուռ պատասխան տվեց ու ասաց. «Այն ամենը, ինչ ասել է Աստված, կկատարենք ու կլսենք»։ Մովսեսը ժողովրդի ասածը հաղորդեց Աստծուն։ 9 Եվ Տերն ասաց Մովսեսին. «Ահա ես գալու եմ քեզ մոտ ամպի սյունով, որ ժողովուրդը լսի այն, ինչ ես ասելու եմ քեզ, և նա հավիտյան պիտի հավատա քեզ»։ Մովսեսը ժողովրդի ասածը պատմեց Տիրոջը։ 10 Եվ Տերն ասաց Մովսեսին. «Իջի՛ր, վկայի՛ր ժողովրդին և մաքրի՛ր նրանց այսօր և վաղը, և թող լվանան իրենց զգեստները։ 11 Թող երրորդ օրը պատրաստ լինեն, որովհետև երրորդ օրը Տերը պիտի իջնի ողջ ժողովրդի առաջ՝ Սինա լեռան վրա։ 12 Ժողովրդի ու լեռան միջև տարածություն կթողնես և կասես. “Զգո՛ւյշ եղեք լեռան վրա բարձրանալուց ու մոտենալուց, որովհետև լեռանը մոտեցողը կմեռնի։ 13 Լեռանը ոչ մի ձեռք չպետք է դիպչի, այլապես կքարկոծվի կամ նետերով կխոցոտվի. անասուն լինի, թե մարդ՝ չի ապրի”։ Նրանք կարող են լեռը բարձրանալ միայն այն ժամանակ, երբ որոտներն ու շեփորահարությունը դադարի, ու ամպը վերանա լեռան վրայից»։

14 Մովսեսը լեռից իջավ ժողովրդի մոտ ու մաքրեց նրանց։ Եվ լվացին իրենց զգեստները։ 15 Եվ ասաց ժողովրդին. «Պատրա՛ստ եղեք. երեք օր կանանց չմերձենաք»։

16 Երրորդ օրն առավոտյան Սինա լեռան վրա ձայներ, փայլատակումներ ու միգախառն ամպ եղավ, և շեփորի ձայնը հնչում էր ուժգին։ Բանակատեղիում գտնվող ողջ ժողովուրդը զարհուրեց։ 17 Մովսեսը ժողովրդին բանակատեղիից տարավ Աստծուն հանդիպելու և կանգնեցրեց Սինա լեռան ստորոտին։ 18 Սինա լեռն ամբողջովին ծխում էր, քանի որ Աստված հրով իջել էր նրա վրա, և նրա ծուխը ելնում էր, ինչպես հնոցի ծուխ։ Եվ ողջ ժողովուրդը խիստ զարհուրեց։ 19 Աստիճանաբար շեփորի ձայնն ավելի ու ավելի էր հզորանում ու սաստկանում։ Մովսեսը խոսում էր, իսկ Աստված պատասխանում էր նրան։ 20 Տերն իջավ Սինա լեռան վրա՝ լեռան կատարին։ Տերը կանչեց Մովսեսին լեռան գագաթը, և Մովսեսը ելավ այնտեղ։ 21 Եվ Աստված ասաց Մովսեսին. «Իջի՛ր, ասա՛ ժողովրդին, որ չմերձենան Աստծուն տեսնելու, որպեսզի նրանցից շատերը չկորչեն։ 22 Նույնիսկ քահանաները, որ սպասարկում են Աստծուն, պետք է սրբվեն, որպեսզի Տերը կորստյան չմատնի նրանց»։ 23 Մովսեսն Աստծուն ասաց. «Ժողովուրդը չի կարող Սինա լեռը բարձրանալ, որովհետև դու ինքդ ես մեզ պատվիրել և ասել. “Մարդկանց ու լեռան միջև տարածություն կթողնես և լեռը սուրբ կհռչակես”»։ 24 Եվ Տերն ասաց նրան. «Գնա՛, իջի՛ր ու հետո այստե՛ղ բարձրացիր Ահարոնի հետ, բայց քահանաներն ու ժողովուրդը թող չհանդգնեն բարձրանալ Աստծու մոտ, որպեսզի Տերը նրանց կորստյան չմատնի»։ 25 Մովսեսն իջավ ժողովրդի մոտ և ասաց նրանց.

20

ՕՐԵՆՔՆԵՐԻ ԳԻՐՔԸ

(20.1–24.18)

Տասը պատվիրանները

(Բ Օր. 5.6-21)

1 Տերը հայտնեց այս բոլոր պատգամները և ասաց.

2 «Ես եմ Տերը՝ քո Աստվածը, որ հանեցի քեզ եգիպտացիների երկրից՝ ստրկության տնից։ 3 Ինձնից բացի այլ աստվածներ չունենաս։

4 Քեզ համար կուռքեր չպատրաստես ո՛չ երկնքում եղածների, ո՛չ երկրի վրայի, ո՛չ էլ երկրի ջրերի մեջ եղած որևէ բանի նմանությամբ։ 5 Մի՛ երկրպագիր ու մի՛ պաշտիր նման բաների, որովհետև քո Աստվածը ես եմ՝ Տերը, Աստված նախանձախնդիր, ես, որ հայրերի մեղքերի համար պատժում եմ որդիներին մինչև երրորդ ու չորրորդ սերունդը, եթե ատում են ինձ, 6 իսկ ինձ սիրող ու իմ հրամանը կատարող մարդկանց մինչև հազարերորդ սերնդին ողորմություն եմ անում։

7 Տիրոջ՝ քո Աստծու անունը զուր տեղը մի՛ օգտագործիր, որովհետև Տերը չի արդարացնի նրան, ով իր անունը զուր տեղն է օգտագործում։

8 Հիշի՛ր շաբաթ օրը, որպեսզի սուրբ պահես այն։ 9 Վեց օր աշխատի՛ր և արա՛ քո բոլոր գործերը, 10 իսկ յոթերորդ օրը շաբաթ է՝ Տիրոջը՝ քո Աստծուն նվիրված օր։ Այդ օրը ոչ մի գործ չանես ո՛չ դու, ո՛չ էլ քո տղան ու դուստրը կամ քո ծառան ու քո աղախինը, քո եզն ու քո էշը և քո բոլոր անասունները, ինչպես նաև օտարականն ու քեզ մոտ բնակվող պանդուխտը, 11 որովհետև Տերը՝ Աստված, վեց օրում ստեղծեց երկինքն ու երկիրը, ծովն ու այն ամենը, ինչ դրանց մեջ է, իսկ յոթերորդ օրը հանգստացավ։ Դրա համար էլ Տերն օրհնեց յոթերորդ օրը և այն սուրբ հռչակեց։

12 Պատվի՛ր քո հորն ու քո մորը, որպեսզի բարիք գտնես, երկար ապրես բարեբեր այն երկրի վրա, որ Տերը՝ քո Աստվածը, տալու է քեզ։

13 Մի՛ սպանիր։

14 Մի՛ շնացիր։

15 Մի՛ գողացիր։

16 Քո նմանի դեմ սուտ վկայություն մի՛ տուր։

17 Մի՛ ցանկացիր քո նմանի կնոջը, քո նմանի տանը կամ էլ նրա ագարակին աչք մի՛ դիր, ո՛չ էլ նրա ծառային կամ աղախնին, ո՛չ նրա եզանը, ո՛չ նրա էշին, կամ նրա այլ անասունին, ո՛չ էլ այն ամենին, ինչ քո նմանինն է»։

Ժողովրդի վախը

(Բ Օր. 5.22-33)

18 Ողջ ժողովուրդը լսում էր որոտի ու շեփորի ձայնը, տեսնում բոցերն ու ծխացող լեռը։ Ողջ ժողովուրդը զարհուրեց, ընկրկեց ու կանգնեց հեռու։ 19 Եվ ասացին Մովսեսին. «Դո՛ւ խոսիր մեզ հետ, և մենք կլսենք։ Աստված թող չխոսի մեզ հետ, թե չէ կարող է մեռնենք»։ 20 Եվ Մովսեսն ասաց նրանց. «Քաջալերվե՛ք, որովհետև Աստված ձեզ փորձելու համար եկավ ձեզ մոտ, որպեսզի նրա երկյուղը լինի ձեր մեջ, և դուք չմեղանչեք»։ 21 Ժողովուրդը կանգնած էր հեռու, և Մովսեսը մտավ մառախուղի մեջ, որտեղ Աստված էր։

Օրենքներ խորանի մասին

22 Տերն ասաց Մովսեսին. «Այսպե՛ս ասա Հակոբի տանը և հաղորդի՛ր Իսրայելի որդիներին. “Դուք ինքներդ տեսաք, որ երկնքից խոսեցի ձեզ հետ։ 23 Ձեզ համար ոսկե ու արծաթե աստվածներ չպատրաստեք։ 24 Իսկ ինձ համար մի հողե զոհասեղա՛ն պատրաստեք և դրա վրա՛ մատուցեք ձեր ողջակեզն ու ձեր փրկության զոհը՝ ոչխար և արջառ, ամեն տեղ, որտեղ ես իմ անունը կծանուցեմ։ Եվ ես կգամ ու կօրհնեմ ձեզ։ 25 Իսկ եթե զոհասեղանը քարից կառուցես, կոփածո մի՛ արա, որովհետև եթե քո ձեռքի գործիքը դիպցնես դրան, ապա դա պղծված կլինի։ 26 Իմ զոհասեղանի վրա աստիճաններով չբարձրանաս, որպեսզի դրա վրա քո ամոթույքը չերևա”»։

21

Գերիների հետ վարվելը

(Բ Օր. 15.12-18)

1 «Սրանք են այն հրահանգները, որ պիտի տաս նրանց։

2 Եթե եբրայեցի ստրուկ գնես, նա թող ծառայի քեզ վեց տարի և յոթերորդ տարում առանց փրկագնի ազատ թող արձակվի։ 3 Եթե նա միայնակ է տունդ մտել, միայնակ էլ թող գնա, իսկ եթե իր կնոջ հետ է մտել, կինն էլ թող գնա նրա հետ։ 4 Եթե իր տերը նրան կին տա, և նրա համար տղաներ ու դուստրեր ծնի, ապա կինն ու զավակները թող պատկանեն նրա տիրոջը, և միայն նա թող ազատ արձակվի։ 5 Եթե ստրուկն ասի. “Սիրեցի իմ տիրոջը, իմ կնոջն ու իմ զավակներին և չեմ ցանկանում ազատ արձակվել”, 6 նրա տերը նրան թող կանգնեցնի Աստծու ատյանի առաջ, այնուհետև բերի իր տան դռան սեմի մոտ, հերյունով ծակի նրա ականջը, և նա թող ծառայի իրեն ցմահ։

7 Եթե որևէ մեկն իր դստերը վաճառի աղախնության, ապա այդ աղջիկը թող չազատագրվի այնպես, ինչպես ազատագրվում են ստրկուհիները։ 8 Եթե նրա տերն այլևս չցանկանա նրան, ապա պիտի թույլ տա նրան փրկագնով հետ գնելու. ամեն դեպքում օտարազգիի չի կարող վաճառել, քանի որ նրան անարգել է։ 9 Իսկ եթե նրան գնել է իր որդու համար, նրա հետ թող վարվի իր դուստրերի պես։ 10 Եթե նա այլ կին ևս առնի, նրան թող չզրկի սննդից, հագուստից ու ամուսնական պարտականությունից։ 11 Եթե այս երեք պահանջները չկատարի նրա նկատմամբ, ապա նա առանց փրկագնի թող ազատ արձակվի»։

Զանազան օրենքներ

12 «Եթե որևէ մեկը հարվածի մեկին, և սա մահանա, ապա հարվածողը մահապատժի թող ենթարկվի։ 13 Եթե սպանությունը կատարվել է ոչ թե սպանողի կամքով, այլ Աստված է մատնել նրա ձեռքը, ապա սպանողին թող ցույց տրվի մի տեղ, որտեղ նա ապաստան կգտնի։

14 Եթե մեկը մտադրվելով նենգությամբ սպանի իր նմանին, անգամ եթե փախուստի դիմելով ապաստանի իմ զոհասեղանին, նրան պիտի պոկել զոհասեղանից ու սպանել։

15 Ով հարվածի իր հորը կամ մորը, մահապատժի թող ենթարկվի։ 16 Ով որ չարաբանի իր հորն ու իր մորը, մահապատժի թող ենթարկվի։

17 Եթե մեկը գողանա Իսրայելի որդիներից մեկին և վաճառի, և կամ իր մոտ գտնեն նրան, ապա մահապատժի թող ենթարկվի։

18 Եթե երկու մարդ կռվեն, և նրանցից մեկը քարով կամ բռունցքով հարվածի մյուսին, և սա ոչ թե մահանա, այլ անկողին ընկնի, 19 և եթե ոտքի կանգնի ու կարողանա ցուպի օգնությամբ քայլել, հարվածողը թող անպարտ լինի, բայց տուժածի աշխատանքից զրկվելու վնասի ու բժշկության համար թող հատուցում վճարի։

20 Եթե մեկը գավազանով հարվածի իր ստրուկին կամ իր ստրկուհուն, և սա մեռնի նրա հարվածից, ապա տերը վրեժխնդրության պիտի ենթարկվի դատաստանով, 21 իսկ եթե նա մեկ կամ երկու օր ապրի, տերը վրեժխնդրության չի ենթարկվի, քանի որ նրան իր արծաթով է գնել։

22 Եթե երկու տղամարդ կռվելիս զարնվեն մի հղի կնոջ, և կինը, երեխան դեռ չձևավորված, վիժի, հարվածողը թող հատուցի վնասն ըստ կնոջ ամուսնու պահանջի և ըստ դատավորների։ 23 Իսկ եթե երեխան ձևավորված լինի, ապա թող հատուցի ըստ հետևյալ կարգի՝ կյանքի դիմաց՝ կյանք, 24 աչքի դիմաց՝ աչք, ատամի դիմաց՝ ատամ, ձեռքի դիմաց՝ ձեռք, ոտքի դիմաց՝ ոտք, 25 խարանի դիմաց՝ խարան, վերքի դիմաց՝ վերք, հարվածի դիմաց՝ հարված։

26 Եթե մեկը հարվածի իր ստրուկի կամ իր աղախնու աչքին ու կուրացնի նրան, ապա թող նրան ազատ արձակի իր վնասված աչքի փոխարեն։ 27 Եթե ջարդի իր ստրուկի կամ աղախնու ատամը, ապա իր ջարդած ատամի համար նրան թող ազատ արձակի»։

28 «Եթե մի ցուլ հարվածի մի տղամարդու կամ կնոջ, և սրանք մեռնեն, ապա ցուլը թող քարկոծվի, նրա միսը թող չուտեն, բայց ցլի տերը անպարտ թող լինի։ 29 Եթե ցուլը նախկինում ևս հարվածող է եղել, և նրա տիրոջը բողոքած են եղել, բայց սա ցլին մեջտեղից չի վերացրել, և եթե ցուլը տղամարդ կամ կին սպանի, ապա ցուլը թող քարկոծվի, և ցլի տերը նրա հետ թող մահապատժի ենթարկվի։ 30 Իսկ եթե նրան թույլատրվի փրկագին վճարել, ապա թող վճարի կյանքի համար այնչափ, որչափ կնշանակվի փրկագինը։ 31 Եթե ցուլը մի տղայի կամ մի աղջկա հարվածի, նույն կերպ թող վարվեն նրա հետ։ 32 Իսկ եթե ցուլը մի ստրուկի կամ աղախնու հարվածի, ցլատերը նրանց տիրոջը երեսուն կրկնադրամ արծաթ թող վճարի, իսկ ցուլը թող քարկոծվի։

33 Եթե մեկը փոս բացի կամ ջրհոր փորի ու դրանք չծածկի, և դրանց մեջ արջառ կամ էշ ընկնի, 34 փոսի տերը արծաթ թող վճարի անասունի տիրոջը, իսկ լեշը թող իրենը լինի։

35 Եթե մեկի ցուլը հարվածի մի ուրիշ մարդու ցլին, և սա սատկի, կենդանի մնացած ցուլը թող վաճառեն և դրա արժեքը թող բաժանեն։ Թող բաժանեն նաև սպանված ցուլը։ 36 Իսկ եթե նախկինում էլ գիտեին, որ ցուլը հարվածող է, և դրա տիրոջը բողոքած են եղել, բայց նա իր ցլին մեջտեղից չի վերացրել, թող ցլի փոխարեն ցուլ տա, իսկ սպանված ցուլը թող նրան տրվի»։

Փոխհատուցման հրահանգները

37 [12] «Իսկ եթե մեկը արջառ կամ ոչխար գողանա և մորթի կամ վաճառի, ապա մեկ արջառի փոխարեն հինգ արջառ թող հատուցի, իսկ մեկ ոչխարի փոխարեն՝ չորս ոչխար։

22

1 Եթե գողը գողության պահին նկատվի և խոցվելով մահանա, դա սպանություն չպետք է համարվի։ 2 Իսկ եթե գիշերային գողը արևածագից հետո սպանվի, սպանողը մահապարտ է և մահվամբ պիտի հատուցի։ Եթե գողը հատուցելու ոչինչ չունենա, ապա թող վաճառվի իր գողության փոխարեն։ 3 Իսկ եթե նա բռնվի, և գողոնը՝ արջառ, էշ կամ ոչխար, իր ձեռքում լինի, կրկնակի թող հատուցի։

4 Եթե մեկն իր անասունն արածեցնելիս թույլ է տալիս, որ անասունն արածի ուրիշի հանդում, ապա իր հանդից թող հատուցի ըստ փչացրած բերքի չափի։ Իսկ եթե հանդը փչացրել է ամբողջությամբ, ապա թող հատուցի իր հանդի ու իր այգու ընտիր հատվածով։

5 Եթե կրակը փշերն այրելով տարածվի ու այրի մեկ ուրիշի կալը կամ ցորենի շեղջը կամ հանդը, ապա կրակ անողը թող վնասը հատուցի։

6 Եթե մեկը մի մարդու արծաթ կամ որևէ այլ իր տա պահելու, և այն գողացվի այդ մարդու տնից, եթե գողը գտնվի, թող կրկնակին հատուցի, 7 իսկ եթե գողը չգտնվի, ապա տան տերը թող Աստծու առաջ երդվի, որ ինքն ամենևին չի յուրացրել այդ մարդու ավանդը։

8 Արջառի ու էշի, ոչխարի ու հագուստի և ամեն տեսակ բաների կորուստներին վերաբերող և վեճ հարուցող խնդիրների իսկությունը պարզելու նպատակով երկու կողմերը թող կանգնեն Աստծու դատաստանի առաջ։ Նրանցից ում Աստված մեղավոր ճանաչի, նա կրկնակին թող հատուցի մյուսին։

9 Եթե մեկը մի մարդու էշ, եզ, ոչխար կամ որևէ այլ անասուն պահ տա, և այն վնասվածք ստանա, սատկի կամ հափշտակվի, և այդ բանը հաստատող ոչ մի վկա չլինի, 10 ապա երկուսի միջև թող Աստծուն տրված երդումը որպես վկայություն լինի։ Նա, ում մոտ անասունը պահ է տրված եղել, եթե երդվի, որ երբեք նենգ մտադրություն չի ունեցել մյուսի տված ավանդի նկատմամբ, ապա տերը թող բավարարվի դրանով, իսկ պահողը թող չտուգանվի։ 11 Իսկ եթե ապացուցվի, որ յուրացրել է այն, ապրանքի տիրոջը թող հատուցի վնասը։ 12 Իսկ եթե պահ տրված անասունին մի գազան է հոշոտել, որպես ապացույց նա թող բերի անասունի լեշը և վնասը չհատուցի։

13 Եթե մեկը իր կամ անասուն խնդրի մեկ ուրիշից, որը ջարդվի կամ սատկի կամ հափշտակվի, և տերը ներկա չլինի, թող վնասը հատուցի։ 14 Եթե տերը ներկա լինի, թող չհատուցի։ Եթե վարձով է առել, վարձը բավական թող լինի»։

15 «Եթե մեկը խաբի չնշանված մի կույսի և պառկի նրա հետ, թող օժիտ վճարի ու ամուսնանա նրա հետ։ 16 Եվ եթե աղջկա հայրը չհամաձայնի նրան կնության տալ իր աղջկան, խաբողը նրա հորը արծաթ թող վճարի այնքան, ինչքան սահմանված է կույսերի համար։

17 Մի՛ թողեք, որ կախարդներն ապրեն։

18 Ով կենակցի անասունի հետ, նրան մահապատժի՛ ենթարկեք։

19 Ով կուռքերին զոհ մատուցի, մահապատժի թող ենթարկվի։ Զո՛հ մատուցեք միայն Տիրոջը։

20 Պանդուխտին մի՛ չարչարեք և մի՛ նեղեք նրան, որովհետև դուք ևս պանդուխտ էիք եգիպտացիների երկրում։

21 Ոչ մի այրի կնոջ կամ որբի մի՛ տանջեք։ 22 Եթե տանջեք նրանց, և նրանք բողոք բարձրացնելով դիմեն ինձ, ես կլսեմ նրանց ձայնը, 23 սաստիկ կբարկանամ, սրով կկոտորեմ ձեզ, և ձեր կանայք այրի կդառնան, իսկ ձեր մանուկները՝ որբ։

24 Եթե արծաթ ես փոխ տալիս աղքատ մեկին, նեղը մի՛ գցիր նրան և տոկոսներ մի՛ պահանջիր նրանից։

25 Եթե գրավ վերցնես մեկի բաճկոնը, մինչև արևի մայր մտնելը վերադարձրո՛ւ այն, 26 որովհետև դա նրա և՛ վերարկուն է, և՛ նրա մերկությունը ծածկող հանդերձը, որով և նա քնում է։ Եվ եթե նա բողոքի ինձ, ես կլսեմ նրան, որովհետև ողորմած եմ։

27 Քո Աստծուն մի՛ վատաբանիր և քո ժողովրդի իշխանին մի՛ հայհոյիր։

28 Քո կալի ու հնձանի արդյունքը մի՛ կտրիր ինձնից։

Քո որդիների անդրանիկներին ինձ կնվիրաբերես։ 29 Նույն կերպ կվարվես քո արջառի, ոչխարի ու էշի հետ։ Դրանք յոթ օր թող մնան իրենց մոր մոտ, իսկ ութերորդ օրը դրանք կնվիրաբերես ինձ։

30 Դուք ինձ համար սուրբ մարդիկ պիտի լինեք, որովհետև ես եմ Տերը՝ ձեր Աստվածը։

Գազանի հոշոտած կենդանու միս մի՛ կերեք, այլ շա՛նը նետեք»։

23

1 «Ականջ մի՛ դիր սուտ լուրերին։ Մի՛ գործակցիր անիրավի հետ՝ սուտ վկայելով։

2 Մեծամասնությանը հետևելով՝ չար գործերի հետևից մի՛ ընկիր։ Բազմությանը մի՛ խառնվիր՝ անիրավություն գործելու համար նրան ենթարկվելով։ 3 Դատի ժամանակ մի՛ խղճա հանցավորին աղքատ լինելու համար։

4 Եթե հանդիպես քո թշնամու մոլորված եզանը կամ էշին, դրան վերադարձրո՛ւ և հասցրո՛ւ իր տիրոջը։

5 Եթե տեսնես, որ քո ընկերոջ գրաստն ընկել է ծանր բեռան պատճառով, նրա կողքից անտարբեր մի՛ անցիր, այլ միասին բարձրացրե՛ք այն։

6 Աղքատի իրավունքը մի՛ անտեսիր նրա դատի ժամանակ։

7 Քեզ հեռո՛ւ պահիր ամեն տեսակ անիրավ բաներից։ Մի՛ սպանիր անպարտին ու արդարին։

Մեղավորին կաշառքով մի՛ արդարացրու։ 8 Կաշառք չվերցնես, որովհետև կաշառքը կուրացնում է անգամ պայծառ տեսնողների աչքերը և ապականում արդար խոսքերը։

9 Պանդուխտին մի՛ նեղեք. դուք գիտեք պանդուխտ մարդկանց վիճակը, որովհետև դուք ևս պանդուխտ էիք եգիպտացիների երկրում»։

Յոթերորդ տարին և օրը

10 «Վեց տարի կսերմանես քո հողը և կհավաքես դրա բերքը։ 11 Յոթերորդ տարում պիտի թողնես, որ այն հանգստանա։ Ինքնաբույս բերքը թող ուտեն քո ազգի աղքատները, իսկ դրանից ավելացածները՝ վայրի գազանները։ Այդպես կվարվես քո այգու և քո ձիթաստանի հետ։

12 Վեց օր կաշխատես, իսկ յոթերորդ օրը կթողնես, որ հանգստանան քո եզն ու էշը, հանգստանան նաև քո աղախնու որդին և օտարականը։

13 Ինչ որ ասացի ձեզ, կկատարեք։ Օտար աստվածների մի՛ պաշտեք, և նրանց անունները ձեր բերանից թող չլսվեն»։

Երեք մեծ տոները

(Ելք 34.18-26, Բ Օր. 16.1-17)

14 «Տարվա մեջ երեք անգամ ինձ համար տոն կկատարեք։

15 Բաղարջակերաց տոնը կպահեք։ Կանխոց ամսին յոթ օր բաղարջ հաց կուտեք, ինչպես պատվիրել եմ ձեզ, որովհետև դուք այդ ժամանակ ելաք եգիպտացիների երկրից։

Իմ առաջ դատարկաձեռն չերևաս։

16 Կկատարես ամառվա քո առաջին բերքը քաղելու տոնը, ինչ էլ ցանած լինես քո հանդում։

Տոն կկատարես նաև տարվա վերջում, երբ հանդից հավաքած կլինես քո բերքը։

17 Քո ժողովրդի բոլոր արու զավակները տարվա մեջ երեք անգամ պետք է ներկայանան Տիրոջը՝ քո Աստծուն։

18 Քո արած զոհաբերության արյունը թթխմորով հացի վրա չթափես և իմ տոնին արված զոհաբերության ճարպը մինչև առավոտ չպահես։

19 Քո առաջին բերքի արդյունքը կբերես Տիրոջ՝ քո Աստծու տունը։

Գառն իր մոր կաթի մեջ չեփես»։

Խոստումներ և ուսուցումներ

20 «Եվ ահա ես իմ հրեշտակին ուղարկում եմ քո առջևից՝ քեզ ճանապարհին պահպանելու ու այն երկիրը տանելու, որ պատրաստեցի քեզ համար։ 21 Զգո՛ւյշ եղիր, լսի՛ր ու հնազանդվի՛ր նրան, որպեսզի նա չխորշի քեզնից, որովհետև նա իմ անունով է գործելու։ 22 Եթե ուշադիր լսես իմ խոսքը և կատարես այն ամենը, ինչ ասել եմ քեզ, կլինեմ քո թշնամիների թշնամին և քո հակառակորդների հակառակորդը, 23 որովհետև իմ հրեշտակն առաջնորդելու է քեզ և տանելու է քեզ դեպի ամորհացիները, քետացիները, փերեզացիները, քանանացիները, գերգեսացիները, խևացիներն ու հեբուսացիները, և կոտորելու եմ նրանց։

24 Չերկրպագես նրանց աստվածներին, չպաշտես նրանց և չկատարես այն, ինչ նրանք են կատարում, այլ քարուքա՛նդ արա դրանք և փշրի՛ր նրանց արձանները։ 25 Պաշտի՛ր Տիրոջը՝ քո Աստծուն, և ես կօրհնեմ քո հացը և քո ջուրը և ձեզնից կվանեմ հիվանդությունները։ 26 Քո երկրում անսերմ տղամարդ և ամուլ կին չեն լինելու։ Ես ավելացնելու եմ քո կյանքի տարիները։ 27 Ես պիտի ուղարկեմ իմ ահը, որ առաջնորդի քեզ, պիտի սարսափեցնեմ բոլոր այն ազգերին, որոնց երկիրը պիտի մտնես։ Քո բոլոր հակառակորդներին փախուստի պիտի մատնեմ։ 28 Քո առջևից իշամեղուներ պիտի ուղարկեմ, որ քեզնից հեռու քշեն ամորհացիներին, խևացիներին, քանանացիներին ու քետացիներին։ 29 Մի տարվա ընթացքում չէ, որ պիտի հեռացնեմ նրանց քեզնից, որպեսզի երկիրը անապատի չվերածվի, և քո շրջակայքում չբազմանան երկրի գազանները։ 30 Կամաց-կամաց պիտի հեռացնեմ նրանց քեզնից, մինչև որ բազմանաս ու ժառանգես երկիրը։

31 Քո երկրի տարածքը սահմանելու եմ Կարմիր ծովից մինչև Փղշտացիների [Միջերկրական] ծովը և անապատից մինչև Եփրատ մեծ գետը։ Ձեր ձեռքը պիտի հանձնեմ այդ երկրի բնակիչներին ու նրանց հեռու պիտի քշեմ քեզնից։ 32 Դու նրանց ու նրանց աստվածների հետ ուխտ չկապես։ 33 Նրանք քո երկրում չպիտի բնակվեն, որպեսզի իմ նկատմամբ հանցանքի չմղեն քեզ, որովհետև եթե ծառայես նրանց աստվածներին, նրանք գայթակղություն կլինեն քեզ համար»։

24

Իսրայելի հետ կնքված ուխտը

1 Եվ ասաց Մովսեսին. «Բարձրացե՛ք Տիրոջ մոտ դու, Ահարոնը, Նադաբը, Աբիուդն ու Իսրայելի ծերերից յոթանասուն այր։ Նրանք Տիրոջը թող երկրպագեն հեռվից։ 2 Աստծուն թող մոտենա միայն Մովսեսը, իսկ մյուսները թող չմոտենան։ Բայց ժողովուրդը նրանց հետ թող չբարձրանա»։ 3 Մովսեսը եկավ ու ժողովրդին հայտնեց Աստծու բոլոր պատգամներն ու կանոնները։ Ողջ ժողովուրդը միաձայն պատասխան տվեց ու ասաց. «Կկատարենք այն բոլոր պատգամները, որ տվել է Տերը, և կլսենք»։

4 Մովսեսը գրի առավ Տիրոջ բոլոր պատգամները։ Մովսեսը, առավոտյան կանուխ վեր կենալով, զոհասեղան կառուցեց լեռան ստորոտին և տասներկու վեմ կանգնեցրեց՝ ըստ Իսրայելի տասներկու ցեղերի թվի։ 5 Նա Իսրայելի որդիներից երիտասարդներ ուղարկեց, որոնք ողջակեզներ մատուցեցին և որպես փրկության զոհ՝ հորթեր զոհեցին Աստծուն։ 6 Մովսեսը, վերցնելով զոհերի արյան կեսը, լցրեց ամանների մեջ, իսկ արյան մյուս կեսը հեղեց զոհասեղանի առաջ։ 7 Նա, վերցնելով Ուխտի գիրքը, կարդաց ի լուր ժողովրդի։ Եվ ասացին. «Այն ամենը, ինչ ասել է Տերը, կկատարենք ու կլսենք»։ 8 Մովսեսը, վերցնելով արյունը, շաղ տվեց ժողովրդի վրա ու ասաց. «Սա այն ուխտի արյունն է, որ Տերը կնքեց ձեզ հետ, որպեսզի կատարեք նրա բոլոր պատգամները»։

9 Մովսեսը, Ահարոնը, Նադաբը, Աբիուդն ու Իսրայելի յոթանասուն ծերերը բարձրացան 10 և տեսան այն վայրը, որտեղ Իսրայելի Աստվածն էր։ Նրա ոտքերի տակ կարծես շափյուղայի աղյուսներով էր զարդարված և ջինջ երկնքի պես լուսավոր էր։ 11 Իսրայելի ընտրյալներից ոչ մեկը չմեռավ։ Նրանք եղան Աստծու վայրում, կերան ու խմեցին։

Մովսեսը Սինա լեռան վրա

12 Եվ Տերն ասաց Մովսեսին. «Բարձրացի՛ր ինձ մոտ՝ լեռը, այնտե՛ղ եղիր, և քեզ պիտի տամ քարե տախտակներ, օրենքներ ու պատվիրաններ, որ գրեցի նրանց համար, որ հետևեն դրանց»։ 13 Մովսեսն ու նրա գործակից Հեսուն բարձրացան Աստծու լեռը։ 14 Եվ ծերերին ասաց. «Հանգստացե՛ք այստեղ, մինչև որ մենք վերադառնանք ձեզ մոտ։ Ահա Ահարոնն ու Ովրը ձեզ հետ են։ Եթե որևէ մեկը վեճ ունենա, թող գնա նրանց մոտ»։ 15 Մովսեսը բարձրացավ լեռը, և ամպը ծածկեց լեռը։ 16 Տիրոջ փառքն իջավ Սինա լեռան վրա, և ամպն այն ծածկեց վեց օր։ Եվ յոթերորդ օրը Տերը ամպի միջից կանչեց Մովսեսին։ 17 Տիրոջ փառքի տեսիլքը՝ իբրև բորբոքված հուր, լեռան գագաթին էր՝ Իսրայելի որդիների առաջ։ 18 Մովսեսը մտավ ամպի մեջ ու բարձրացավ լեռը։ Մովսեսը լեռան վրա մնաց քառասուն օր ու քառասուն գիշեր։

25

ՎԿԱՅՈՒԹՅԱՆ ԽՈՐԱՆԸ ԵՎ ՔԱՀԱՆԱՅՈՒԹՅՈՒՆԸ

(25.1–40.36)

Ընծաներ սուրբ խորանին

(Ելք 35.4-9)

1 Տերը Մովսեսին ասաց. 2 «Ասա՛ Իսրայելի որդիներին, և նրանցից ընծանե՛ր առեք ինձ համար։ Ընդունե՛ք բոլոր նրանցից, ովքեր սիրով են մատուցում։ 3 Սրանք են այն ընծաները, որ պիտի ընդունեք նրանցից՝ ոսկի, արծաթ, պղինձ, 4 կապույտ, ծիրանագույն և վառ կարմիր մանվածքներ, նրբահյուս բեհեզ, այծի մազ, 5 կարմիր ներկված խոյի մորթիներ, կապույտ ներկված մորթիներ և չփտող փայտեր, 6 լուսավորության համար ձիթայուղ, օծության յուղի և խնկի համար անուշահոտ նյութեր, 7 սարդիոնի քարեր, նաև հղկված ակնաքարեր՝ զարդարելու քահանայական լանջապանակը[13] և պատմուճանը։ 8 Ինձ համար սրբարան կկառուցես, որտեղ ես կերևամ ձեզ։ 9 Կպատրաստես այնպես, ինչպես ցույց կտամ քեզ լեռան վրա՝ իբրև նախօրինակ խորանի ու նրա ողջ սպասքի։ Այսպե՛ս պատրաստիր։

Ուխտի տապանակը

(Ելք 37.1-9)

10 Չփտող փայտից պատրաստի՛ր Ուխտի տապանակը՝ երկուսուկես կանգուն երկարությամբ, մեկուկես կանգուն լայնությամբ և մեկուկես կանգուն բարձրությամբ։ 11 Այն ներսից պատի՛ր մաքուր ոսկով, արտաքինից ոսկեզօծի՛ր և վերևի եզրին ալյակաձև ոսկե շրջանա՛կ արա։ 12 Չորս ոսկե օղակներ կձուլես և կամրացնես դրա չորս անկյուններին. երկու օղակները՝ մի կողմից, երկու օղակները՝ մյուս կողմից։ 13 Չփտող փայտից բռնակներ կպատրաստես և դրանք կպատես ոսկով։ 14 Բռնակները կանցկացնես տապանակի կողքերին ամրացված օղակների մեջ, որպեսզի դրանցով բարձրացնեն տապանակը։ 15 Բռնակները Ուխտի տապանակի օղակների մեջ թող անշարժ մնան։ 16 Տապանակի մեջ կդնես Վկայության այն տախտակները, որ ես պիտի տամ քեզ։

17 Տապանակի կափարիչը, որ կոչվելու է Քավություն, կպատրաստես մաքուր ոսկուց, երկուսուկես կանգուն երկարությամբ և մեկուկես կանգուն լայնությամբ։ 18 Քանդակված ոսկյա երկու քերովբեներ կպատրաստես և կդնես Քավության երկու ծայրերի վրա։ 19 Քերովբեներից մեկը թող լինի Քավության մի ծայրին, իսկ մյուսը՝ մյուս ծայրին։ Երկու քերովբեներ կանես դրա երկու ծայրերին. 20 թող քերովբեները դեպի վեր տարածեն իրենց թևերը և իրենց թևերով հովանի անեն Քավության վրա։ Նրանց դեմքերը թող նայեն միմյանց, որպեսզի քերովբեների երեսները հայեն Քավությանը։ 21 Քավությունը կդնես տապանակի վրա՝ վերևի կողմից։ Տապանակի մեջ կդնես այն վկայությունները, որ ես պիտի տամ քեզ։ 22 Ես քեզ կհայտնվեմ այնտեղ և քեզ հետ կխոսեմ Քավության վրայից՝ երկու քերովբեների մեջտեղից, որոնք Ուխտի տապանակի վրա են. ամեն անգամ, երբ ցանկանամ մի հրաման տալ Իսրայելի որդիներին»։

Առաջավորության հացի սեղանը

(Ելք 37.10-16)

23 «Չփտող փայտից սեղա՛ն պատրաստիր երկու կանգուն երկարությամբ, մեկ կանգուն լայնությամբ և մեկուկես կանգուն բարձրությամբ։ 24 Այն պատի՛ր մաքուր ոսկով, նրա շուրջբոլորը ալյակաձև ոսկե եզրե՛ր 25 արա և շուրջանակի չորս մատնաչափ մեծությամբ մի պսակ։ Պսակի շուրջբոլորը ևս ալյակաձև եզրե՛ր արա։ 26 Եվ չորս ոսկե օղակնե՛ր պատրաստիր ու դրանք դի՛ր չորս անկյուններին՝ չորս ոտքերից վերև, 27 պսակից ներքև։ Օղակները ծառայելու են սեղանը բարձրացնելու համար՝ բռնակները դրանց մեջ անցկացնելով։ 28 Բռնակները պատրաստի՛ր չփտող փայտից ու դրանք պատի՛ր մաքուր ոսկով, և դրանցով թող սեղանը բարձրացվի։

29 Պատրաստի՛ր խնկաղացներ, խնկատուփեր, գավաթներ ու սկիհներ, որոնցով գինի պիտի մատուցես։ Մաքուր ոսկո՛ւց պատրաստիր դրանք։

30 Սեղանի վրա իմ առաջ մշտապես կդնես Առաջավորության հացը»։

Աշտանակը

(Ելք 37.17-24)

31 «Մաքուր ոսկուց աշտանակ կպատրաստես՝ քանդակված, իր բնով, ճյուղերով, սկահակներով, գնդերով ու զարդածաղիկներով միաձույլ։ 32 Վեց ճյուղեր պետք է տարածվեն նրա կողքերից. աշտանակի երեք ճյուղերը պետք է լինեն մի կողմից, իսկ աշտանակի մյուս երեք ճյուղերը՝ մյուս կողմից։ 33 Ամեն մի ճյուղ պետք է ունենա գնդիկից ու զարդածաղկից բաղկացած ընկուզաձև երեք սկահակ։ Մյուս ճյուղերն էլ պետք է ունենան գնդիկից ու ծաղկից բաղկացած ընկուզաձև երեք սկահակ։ Այսպես թող լինեն աշտանակի կողքերից դուրս եկած վեց ճյուղերը. 34 աշտանակի վրա պետք է լինեն ընկուզաձև չորս սկահակներ՝ իրենց խոյակներով և զարդածաղիկներով։ 35 Բնից դուրս եկած երկու ճյուղերը ներքևում պիտի միանան մի գնդիկով։ Իրենց բնի կողքերից դուրս եկած երկու մյուս ճյուղերի տակ նույնպես պետք է լինի մի գնդիկ։ Նույն ձևով կպատրաստես աշտանակի կողքերից դուրս եկած վեց ճյուղերն 36 այնպես, որ նրանց գնդիկներն ու ճյուղերը դուրս եկած լինեն իրենց բնի կողքերից՝ ամբողջությամբ քանդակազարդ, մեկ կտոր մաքուր ոսկուց։ 37 Դրա համար յոթ ճրագարան կպատրաստես և դրանք կդնես աշտանակի վրա այնպես, որ դրանք լուսավորեն դիմացից՝ մի կողմից։ 38 Դրա յուղամաններն ու յուղամանի տակի ափսեները կպատրաստես մաքուր ոսկուց։ 39 Այս ամբողջ սպասքը մի տաղանդ մաքուր ոսկուց կպատրաստես։ 40 Ուշադի՛ր եղիր. կանես ըստ այն օրինակի, որ քեզ ցույց տրվեց լեռան վրա»։

26

Վկայության խորանը

(Ելք 36.8-38)

1 «Խորանը պատրաստի՛ր տասը վարագույրով՝ մանված բեհեզից և կապույտ, ծիրանագույն ու վառ կարմիր կերպասից։ Դրանց վրա կասեղնագործես քերովբեների պատկերներ։ 2 Ամեն մի վարագույրի երկարությունը պետք է լինի քսանութ կանգուն, իսկ լայնությունը՝ չորս կանգուն։ Բոլոր վարագույրների չափսերը նույնը պետք է լինեն։ 3 Հինգ վարագույրները պետք է միացած լինեն իրար։ Իրար պետք է միացած լինեն նաև մյուս հինգ վարագույրները։ 4 Վարագույրների առաջին կցվածքի վերջին վարագույրի ծայրին կապույտ ճարմանդներ կպատրաստես։ Նույնը պետք է անես նաև երկրորդ կցվածքի առաջին վարագույրի եզրին։ 5 Հիսուն ճարմանդ կդնես մի վարագույրի վրա, հիսուն ճարմանդ էլ կդնես երկրորդ կցվածքի վարագույրի կողմից։ Բոլոր ճարմանդները միմյանց դեմ դիմաց պետք է լինեն։ 6 Կպատրաստես հիսուն ոսկե օղակներ և վարագույրները միմյանց կմիացնես օղակներով։ Այսպիսով կստացվի խորան։

7 Խորանը ծածկելու համար այծի մազից հյուսված տասնմեկ վարագույրներ կպատրաստես։ 8 Ամեն մի վարագույրի երկարությունը պետք է լինի երեսուն կանգուն, իսկ լայնությունը՝ չորս կանգուն։ Տասնմեկ վարագույրների չափսերը նույնը պետք է լինեն։ 9 Հինգ կտորները իրար կմիացնես առանձին և վեց կտորները՝ առանձին։ Վեցերորդ կտորը կծալես խորանի ճակատին։ 10 Հիսուն ճարմանդ կպատրաստես մի կցվածքի եզերքին, հիսուն ճարմանդ էլ՝ երկրորդ կցվածքի եզերքին։ 11 Կպատրաստես պղնձե հիսուն օղակներ և ճարմանդները օղակների մեջ անցկացնելով՝ իրար կմիացնես վարագույրները, և մեկ կլինեն։ 12 Վարագույրների ավելացած մասերը թող թափվեն խորանի կողքերին. վարագույրների ավելորդ մնացած կես մասով կծածկես խորանը հետևի կողմից։ 13 Խորանի վարագույրների երկարության ավելացած մասից մի կանգուն թող կախվի այս կողմից, և մի կանգուն՝ այն կողմից։ Խորանի կողքերը թող ծածկվեն այս ու այն կողմից։ 14 Խորանի ծածկը կպատրաստես խոյերի շիկակարմիր մորթուց, իսկ դրա վրա էլ մի ծածկ կդնես կապույտ մորթուց։

15 Խորանի մույթերը կպատրաստես չփտող փայտից։ 16 Ամեն մույթի երկարությունը տասը կանգուն թող լինի, իսկ լայնությունը՝ մեկուկես կանգուն։ 17 Ամեն մի մույթ իրար միացած երկու ագույց թող ունենա։ Այդպես կպատրաստես խորանի բոլոր մույթերը։ 18 Խորանի հյուսիսային կողմում կդնես քսան մույթ 19 և այդ քսան մույթերի համար կպատրաստես արծաթե քառասուն խարիսխ. երկուական խարիսխ՝ յուրաքանչյուր մույթի համար։ 20 Խորանի մյուս՝ հարավային կողմում նույնպես կդնես քսան մույթ 21 արծաթե քառասուն խարիսխներով. երկուական խարիսխ՝ յուրաքանչյուր մույթի համար։ 22 Խորանի հետևում՝ ծովահայաց կողմում, կդնես վեց մույթ։ 23 Երկու մույթ կշինես խորանի հետևի կողմի անկյունների համար։ 24 Դրանք թող լինեն կրկնակի, միացած մույթեր՝ հատակից մինչև գագաթը։ Նույն ձևով կշինես երկու անկյունների մույթերը։ 25 Այսպիսով կստացվի ութ մույթ, և դրանց արծաթե խարիսխները՝ տասնվեց խարիսխ. երկու կողմերից մեկ մույթի համար երկուական խարիսխ։ Երկու խարիսխ մյուս մույթի համար ևս։ 26 Չփտող փայտից նիգեր կպատրաստես. հինգ նիգ՝ մի կողմի մույթաշարքի համար, 27 հինգ նիգ՝ խորանի երկրորդ կողմի մույթաշարքի համար և հինգ նիգ՝ խորանի թիկունքի՝ ծովահայաց կողմի մույթաշարքի համար։ 28 Մի նիգ էլ մույթերի միջով թող անցնի մի ծայրից մինչև մյուսը։ 29 Մույթերը կպատես ոսկով։ Կպատրաստես ոսկե օղակներ, որոնց մեջ կհագցնես նիգերը։ Նիգերը կպատես ոսկով։ 30 Խորանը կկանգնեցնես այն ձևով, որ ցույց տրվեց քեզ լեռան վրա։

31 Մի վարագույր կպատրաստես կապույտ, ծիրանագույն ու վառ կարմիր մանվածքից և ասեղնագործված բեհեզից։ Դրանց վրա կասեղնագործես քերովբեների պատկերներ։ 32 Այն կամրացնես չփտող փայտից շինված և ոսկով պատած չորս մույթերի վրա, որոնց խոյակները ոսկուց պիտի լինեն, իսկ խարիսխները՝ արծաթից։ 33 Վարագույրը կձգես մույթից մույթ։

Ուխտի տապանակը կտանես վարագույրից ներս, և վարագույրը սրբությունը կառանձնացնի Սրբություն սրբոցից։ 34 Սրբություն սրբոցում Ուխտի տապանակի վրա կդնես Քավարանը։

35 Սեղանը կդնես վարագույրից դուրս, իսկ աշտանակը՝ սեղանի դիմաց՝ խորանի հարավային կողմում, մինչ սեղանը կդնես խորանի հյուսիսային կողմում։

36 Խորանի դռան համար մեկ այլ վարագույր կպատրաստես կապույտ, ծիրանագույն և կարմիր մանվածքից և նրբահյուս բեհեզից՝ հմտորեն ասեղնագործված։ 37 Վարագույրի համար չփտող փայտից հինգ մույթ կպատրաստես և դրանք կոսկեզօծես։ Դրանց խոյակները թող լինեն ոսկուց։ Դրանց համար պղնձե հինգ խարիսխ կձուլես»։

27

Զոհասեղանը

(Ելք 38.1-7)

1 «Չփտող փայտից զոհասեղա՛ն պատրաստիր՝ հինգ կանգուն երկարությամբ և հինգ կանգուն լայնությամբ։ Քառակուսի թող լինի զոհասեղանը՝ երեք կանգուն բարձրությամբ։ 2 Դրա չորս անկյունների վրա եղջյուրնե՛ր արա այնպես, որ դրանք միաձույլ լինեն զոհասեղանի հետ։ Դրանք կպատես պղնձով։ 3 Զոհասեղանի ծայրերին եզե՛րք պատրաստիր։ Մոխրի ամանները, տաշտերը, մսահանները, կրակամանները և ամբողջ սպասքը պղնձից կպատրաստես։ 4 Դրա համար պղնձից վանդակավոր կասկարա կպատրաստես։ Կասկարայի համար չորս կողմից չորս պղնձե օղակներ կպատրաստես։ 5 Դրանք կդնես զոհասեղանի կասկարայի տակ՝ ներքևի մասում։ Կասկարան թող հասնի մինչև զոհասեղանի մեջտեղը։ 6 Զոհասեղանի համար լծակնե՛ր պատրաստիր չփտող փայտից և դրանք պատի՛ր պղնձով։ 7 Լծակները մտցրո՛ւ օղակների մեջ։ Լծակները թող լինեն զոհասեղանի երկու կողմերից՝ այն բարձրացնելու համար։ 8 Զոհասեղանը պիտի լինի մույթերով, մեջը դատարկ, ըստ այն օրինակի, որ ցույց է տրվել քեզ լեռան վրա»։

Տիրոջ խորանի բակը և վարագույրը

(Ելք 38.9-20)

9 «Խորանի առաջ բա՛կ շինիր, բակի հարավային կողմում՝ նրբահյուս բեհեզից պատրաստված առագաստ՝ հարյուր կանգուն երկարությամբ՝ մի կողմում։ 10 Սյուները թող լինեն քսան հատ, դրանց պղնձե խարիսխները՝ քսան հատ։ Դրանց օղակներն ու խոյակները թող արծաթից լինեն։

11 Նույնը և հյուսիսային կողմում. առագաստների երկարությունը թող լինի հարյուր կանգուն։ Դրանց պղնձե սյուները թող լինեն քսան հատ, դրանց պղնձե խարիսխները՝ քսան հատ։ Դրանց գալարազարդերը, սյուները և խարիսխները թող լինեն արծաթապատ։

12 Բակի ծովահայաց կողմի առագաստների երկարությունը թող լինի հիսուն կանգուն։ Դրանց սյուները թող լինեն տասը հատ, դրանց խարիսխները՝ տասը հատ։

13 Բակի արևելյան կողմի առագաստների երկարությունը թող լինի հիսուն կանգուն։ Դրանց սյուները թող լինեն տասը հատ, դրանց խարիսխները՝ տասը հատ։ 14 Ընդ որում՝ դռան մի թևի առագաստների երկարությունը[14] թող լինի տասնհինգ կանգուն։ Դրանց սյուները թող լինեն երեք հատ, դրանց խարիսխները՝ երեք հատ։ 15 Դռան մյուս թևի առագաստների երկարությունը թող լինի տասնհինգ կանգուն։ Դրանց սյուները թող լինեն երեք հատ, դրանց խարիսխները՝ երեք հատ։ 16 Բակի դռան վարագույրի երկարությունը թող լինի քսան կանգուն։ Կապույտ, ծիրանի ու կարմիր մանվածքից և նրբահյուս բեհեզից պատրաստված թող լինի այն՝ նկարագեղ ասեղնագործությամբ։ Դրանց սյուները թող լինեն չորս հատ, խարիսխներն էլ՝ չորս հատ։

17 Բակը շրջափակող բոլոր սյուներն արծաթապատ թող լինեն, դրանց խոյակները՝ արծաթից, դրանց խարիսխները՝ պղնձից։

18 Բակի երկարությունը հարյուր կանգուն թող լինի, լայնությունը՝ հիսուն, իսկ բարձրությունը՝ հինգ կանգուն։

Առագաստը նրբահյուս բեհեզից թող լինի։ Դրանց խարիսխները պղնձից թող լինեն։ 19 Խորանի ամբողջ սպասքը, դրա բոլոր գործիքները և գավթի բոլոր ցցերը պղնձից թող լինեն»։

Ձեթ՝ ճրագի համար

(Ղևտ. 24.1-4)

20 «Պատվիրի՛ր Իսրայելի որդիներին, որ քեզ ձիթենու զուլալ, անարատ, ծեծած ձիթապտղի ձեթ բերեն լույսի համար, որպեսզի մշտավառ ճրագ լինի 21 Վկայության խորանում՝ Ուխտի տապանակի վարագույրի դիմաց։ Ահարոնն ու նրա որդիները երեկոյից մինչև առավոտ թող այն վառեն Տիրոջ առաջ։ Դա Իսրայելի որդիների կողմից կատարվելիք հավիտենական օրենք թող լինի սերնդեսերունդ»։

28

Քահանաների զգեստները

(Ելք 39.1-30)

1 «Դու Իսրայելի որդիներից քեզ մոտ կբերես քո եղբայր Ահարոնին, նրա հետ նաև նրա որդիներին, որ ինձ համար քահանայություն անեն Ահարոնը և նրա որդիներ Նադաբը, Աբիուդը, Եղիազարն ու Իթամարը։ 2 Քո եղբայր Ահարոնի համար սրբազան զգեստներ կպատրաստես պատվավոր և փառավոր ծառայության համապատասխան։ 3 Դու կխոսես մտքով իմաստուն բոլոր մարդկանց հետ, որոնց ես իմաստության հոգով եմ լցրել, որ նրանք Ահարոնի սրբազան հանդերձանքը պատրաստեն, որ դրանք սրբացնեմ և դրանցով նա քահանայության պաշտոն կատարի ինձ համար։ 4 Այս է այն հանդերձանքը, որ նրանք պիտի պատրաստեն. լանջապանակը[15], պատմուճանը, եփուդը՝ ուսերի և լանջի համար, բեհեզյա շապիկը, խույրը և գոտին։ Սրբազան զգեստներ թող պատրաստեն քո եղբայր Ահարոնի ու նրա որդիների համար, որպեսզի ինձ համար քահանայություն անեն։ 5 Նրանք թող վերցնեն ոսկի, կապույտ, ծիրանի ու կարմիր մանվածք և նրբահյուս բեհեզ։

6 Եփուդը թող պատրաստեն մաքուր ոսկուց, կապույտ, ծիրանագույն և կարմիր մանվածքից և նրբահյուս բեհեզից՝ հմտորեն ասեղնագործված։ 7 Թող լինեն երկու կտորներ, որոնք կարող են իրար կապվել երկու ծայրերից։ 8 Եփուդի վերևի մասը նույն ձևով պետք է պատրաստված լինի՝ մաքուր ոսկուց, կապույտ, ծիրանագույն և կարմիր մանվածքից և նրբահյուս բեհեզից։ 9 Զմրուխտե երկու ակնաքար կվերցնես և դրանց վրա կփորագրես Իսրայելի որդիների անունները։ 10 Նրանցից վեցի անունները կփորագրես մի ակնաքարի վրա և մյուս վեցինը՝ երկրորդ ակնաքարի վրա՝ ըստ իրենց ցեղերի։ 11 Դա ակնագործների արվեստին վայել մի գործ պետք է լինի։ Իսրայելի որդիների անունները կքանդակես երկու ակնաքարերի վրա այնպես, ինչպես կնիքներն են քանդակում։ Դրանց շուրջը ոսկով կզարդարես։ 12 Երկու ակնաքարերը կզետեղես եփուդի երկու ուսերի վրա. այդ ակնաքարերը խորհրդանիշ են Իսրայելի որդիների։ Ահարոնը, ի հիշատակ նրանց, Աստծու առաջ իր երկու ուսերի վրա պետք է բարձրացնի Իսրայելի որդիների անունները։ 13 Վահանակներ կպատրաստես մաքուր ոսկուց։ 14 Կհյուսես երկու շղթա՝ մաքուր ոսկուց, ասեղնագործված ծաղիկներով, և շղթաները կամրացնես օղակներին՝ ուսակապերի մոտ, նրանց առջևի կողմից»։

Լանջապանակը

(Ելք 39.8-21)

15 «Դատաստանի լանջապանակը հմտորեն ասեղնագործված կանես եփուդի նման՝ ոսկուց, կապույտ, ծիրանագույն և կարմիր մանվածքից և նրբահյուս բեհեզից։ 16 Կպատրաստես այն քառակուսի՝ մեկ թիզ երկարությամբ և մեկ թիզ լայնությամբ կտորից։ 17 Դրա վրա ակնաքարերը կշարես չորս շարք ընդելուզվածքով։ Ակնաքարերի շարքերն այսպես թող լինեն. առաջինը՝ զմրուխտ, սարդիոն և տպազիոն՝ մեկ շարքով։ 18 Երկրորդ շարքը՝ նռնաքար, շափյուղա և հասպիս։ 19 Երրորդ շարքը՝ գոճազմ, ագատ և սուտակ։ 20 Չորրորդ շարքը՝ հակինթ, բյուրեղ և եղնգաքար։ Դրանք թող դասավորվեն ըստ իրենց նշված շարքերի՝ ընդելուզված, ոսկով ամրացված։ 21 Իսրայելի որդիների անուններով փորագրված ակնաքարերը թող լինեն տասներկուսը՝ ըստ նրանց անունների թվի։ Յուրաքանչյուրն ըստ այդ տասներկու ցեղերի թող ունենա իր անունը։ 22 Լանջապանակի վրա մաքուր ոսկուց շինված ոլորուն շղթա կպատրաստես։ 23 Լանջապանակի վրա երկու շղթա կպատրաստես ոսկուց և երկու ոսկյա օղակներ կամրացնես լանջապանակի երկու ծայրերին։ 24 Երկու ոսկե շղթաները կանցկացնես լանջապանակի ծայրերին ամրացված երկու օղակների մեջ։ 25 Երկու շղթաների երկու ծայրերը կմտցնես երկու օղակների մեջ և եփուդի առջևի կողմից տանելով՝ կանցկացնես եփուդի հետևի կողմը։ 26 Երկու ոսկե օղակներ էլ կպատրաստես և դրանք կամրացնես լանջապանակի ներքևի երկու ծայրերին՝ եփուդին կցված եզրերին։ 27 Երկու ոսկե այլ օղակներ կպատրաստես և դրանք կանցկացնես եփուդի երկու ուսերին ներքևի կողմից՝ միմյանց դեմ դիմաց։ Դրա կոճակները թող լինեն եփուդի գոտու վրա։ 28 Լանջապանակի ու եփուդի օղակների միջով կապույտ թել անցկացնելով՝ դրանք թող պինդ ամրացվեն իրար այնպես, որ լանջապանակը լինի եփուդի գոտու վրա և եփուդից չառանձնանա։ 29 Երբ Ահարոնը սրբարան մտնի, նա իր կրծքի վրա թող կրի Իսրայելի որդիների անուններով քանդակված դատաստանի լանջապանակը, որպեսզի Աստծու առաջ հավիտենապես պահպանի նրանց հիշատակը։ 29ա Դատաստանի լանջապանակին կամրացնես շղթաների ծայրերը և լանջապանակի երկու կողմերից կկապես։ Երկու օղակ կդնես եփուդի երկու ուսերին՝ առջևի կողմից և ներքևից։ 30 Դատաստանի լանջապանակի վրա կդնես Հայտնությունն ու Ճշմարտությունը[16] [*  Ուրիմ և Թումիմ]։ Դա թող լինի Ահարոնի կրծքի վրա, երբ նա, սրբարան մտնելով, ներկայանա Տիրոջը։ Ահարոնը Տիրոջ առաջ իր կրծքի վրա միշտ թող կրի Իսրայելի որդիների դատաստանի լանջապանակը»։

Քահանայական սրբազան այլ զգեստներ

(Ելք 39.22-31)

31 «Պատմուճան կպատրաստես ամբողջությամբ կապույտ թելով հյուսված կտավից։ 32 Դրա վերին մասը շուրջանակի կլոր կտրելով՝ բացվածք կթողնես։ Միացման տեղերը ամբողջական՝ մեկ կտոր թող լինեն, որպեսզի այդ զգեստը չպատռվի։ 33 Պատմուճանի ներքևի քղանցքին մանված կապույտ, ծիրանի ու կարմիր թելերով և նրբահյուս բեհեզով նռան ծաղկաբողբոջներ կգործես։ Դրանք կգործես պատմուճանի ներքևի քղանցքների շուրջբոլորը։ Այդ զարդերը թող ունենան նռան ծաղկաբողբոջի ձևը, և դրանց միջև շուրջանակի ոսկե զանգակներ թող լինեն։ 34 Ոսկե զանգակներն ու նռան ծաղկաբողբոջները շուրջանակի թող զարդարեն պատմուճանի ներքևի քղանցքները։ 35 Դա թող հագնի Ահարոնը, որպեսզի երբ պաշտամունք է կատարում, Տիրոջ առաջ սրբարան մտնելիս ու ելնելիս լսվեն դրանց արձակած ձայները, և Ահարոնը չմեռնի։

Խույրը

36 Մաքուր ոսկուց թիթեղ կպատրաստես և դրա վրա, ինչպես կնիքի վրա են փորագրում, “Ընծայված Տիրոջը” կփորագրես։ 37 Այն կամրացնես նրբահյուս կապույտ ժապավենի վրա։ 38 Դա կկապես Ահարոնի գլխին դրվող խույրի ճակատին։ Ահարոնը թող իր վրա վերցնի այն բոլոր մեղքերը, որ Իսրայելի որդիները կգործեն սուրբ բաներ ընծայաբերելու ժամանակ։ Դա միշտ Ահարոնի ճակատին պետք է լինի, որպեսզի այդ ընծաները ընդունելի լինեն Տիրոջը։

39 Պատմուճանը բեհեզից կպատրաստես։ Բեհեզից կպատրաստես նաև ապարոշն ու նախշազարդ գոտին։

40 Ահարոնի որդիների համար պատմուճաններ, գոտիներ ու ապարոշներ կպատրաստես՝ պատվի և փառքի համար։ 41 Դրանք կհագցնես քո եղբայր Ահարոնին ու նրա որդիներին։ Կօծես նրանց, կնվիրագործես նրանց ձեռքերն ու կսրբագործես նրանց, որպեսզի ինձ համար քահանայություն անեն։

42 Նրանց համար կտավից անդրավարտիքներ կպատրաստես, որպեսզի դրանք, նրանց մեջքից մինչև սրունքները հասնելով, ծածկեն նրանց ամոթույքը։ 43 Ահարոնն ու նրա որդիները թող հագնեն այն, երբ մտնեն Վկայության խորանը կամ երբ պաշտամունք կատարելու համար մոտենան սուրբ սեղանին։ Նրանք մեղք թող չգործեն, որպեսզի չմեռնեն։ Դա թող լինի հավիտենական օրենք իր և իրեն հաջորդող սերնդի համար»։

29

Ձեռնադրության հրահանգներ

(Ղևտ. 8.1-36)

1 «Ահա թե ի՛նչ պիտի անես նրանց սրբելու համար, որպեսզի ինձ համար քահանայություն անեն։ Հոտից կընտրես մի զվարակ և երկու խոյ՝ արատ չունեցող, 2 կվերցնես յուղով հունցված բաղարջ հացեր և բաղարջ կարկանդակներ ու յուղով օծված բաղարջ բլիթներ։ Այդ բոլորը յուղով հունցված նաշիհով կպատրաստես։ 3 Կդնես մի զամբյուղի մեջ և զամբյուղով էլ կմատուցես դրանք, ինչպես նաև զվարակն ու երկու խոյերը։

4 Ահարոնին ու նրա որդիներին կբերես Վկայության խորանի դռան մոտ և նրանց կլվանաս ջրով։ 5 Զգեստներն առնելով՝ կհագցնես Ահարոնին՝ քո եղբորը, երկար շապիկը, պատմուճանը, եփուդն ու լանջապանակը։ Լանջապանակը կամրացնես եփուդին։ 6 Խույրը կդնես նրա գլխին, իսկ ոսկյա սուրբ թիթեղը կդնես խույրի ճակատին։ 7 Կվերցնես օծության յուղից, կթափես նրա գլխին և կօծես նրան։ 8 Մոտ կբերես նրա որդիներին, նրանց նույնպես կհագցնես շապիկները, 9 գոտիները կկապես Ահարոնի ու նրա որդիների մեջքին, կդնես ապարոշները. այսուհետև նրանք հավիտյան քահանայագործելու են ինձ համար։ Եվ կսրբագործես Ահարոնի ձեռքերն ու նրա որդիների ձեռքերը։

10 Զվարակը կբերես Վկայության խորանի դռան մոտ, և Ահարոնն ու նրա որդիները Վկայության խորանի դռան մոտ՝ Տիրոջ առաջ, իրենց ձեռքերը թող դնեն զվարակի գլխին։ 11 Զվարակը կմորթես Տիրոջ առաջ՝ Վկայության խորանի դռանը։ 12 Կառնես զվարակի արյունից և մատով կքսես զոհասեղանի եղջյուրներին, իսկ մնացած ամբողջ արյունը կհեղես զոհասեղանի հատակին։ 13 Կվերցնես փորոտիքը ծածկող ամբողջ ճարպը, լյարդի տակի բլթակը և երկու երիկամներն իրենց ճարպի հետ, կդնես զոհասեղանի վրա։ 14 Զվարակի միսը, մորթին ու փորոտիքը թող այրեն բանակատեղիից դուրս։ Այդ զոհաբերությունը մեղքերի համար է։

15 Կվերցնես խոյերից մեկը, և Ահարոնն ու նրա որդիները իրենց ձեռքերը թող դնեն խոյի գլխին։ 16 Մորթի՛ր խոյը և վերցնելով նրա արյունը՝ հեղի՛ր զոհասեղանի շուրջը։ 17 Խոյը անդամահատի՛ր, ջրով լվա՛ նրա փորոտիքն ու ոտքերը և դրանք նրա գլխի հետ դի՛ր կտրտած անդամների վրա։ 18 Ողջ խոյը կմատուցես զոհասեղանին՝ իբրև ողջակեզ, անուշահոտություն Տիրոջ համար։ Դա Տիրոջ զոհն է։

19 Կվերցնես երկրորդ խոյը, և Ահարոնն ու նրա որդիները իրենց ձեռքերը թող դնեն խոյի գլխին։ 20 Կմորթես խոյը, կվերցնես նրա արյունից և կքսես Ահարոնի աջ ականջի բլթակին, նրա աջ ձեռքի ծայրերին, նրա աջ ոտքի ծայրերին, նրա որդիների աջ ականջների բլթակներին, նրանց աջ ձեռքերի ծայրերին, նրանց աջ ոտքերի ծայրերին։ Եվ արյունը կհեղես զոհասեղանի շուրջը։ 21 Կվերցնես զոհասեղանի վրա գտնվող արյունից ու օծության յուղից և կցանես Ահարոնի ու նրա զգեստների վրա, նրա որդիների ու նրա որդիների զգեստների վրա, որպեսզի սրբագործվեն ինքն ու իր զգեստները, նրա որդիներն ու նրա որդիների զգեստները։ Խոյի արյունը կհեղես զոհասեղանի շուրջը։ 22 Կվերցնես խոյի ճարպը, դմակը, փորոտիքը ծածկող ճարպը, լյարդի տակի բլթակը, երկու երիկամներն իրենց ճարպով և աջ զիստը։ Դա նվիրագործման կիզակետն է։

23 Տիրոջ առաջ դրված բաղարջների զամբյուղից կվերցնես մի հաց, յուղով հունցված մի կարկանդակ ու մի բլիթ, 24 այդ ամենը կդնես Ահարոնի ձեռքերի վրա, նրա որդիների ձեռքերի վրա և որպես ընծա կնվիրաբերես Տիրոջ առաջ։ 25 Կվերցնես նրանց ձեռքերից և կհանես ողջակեզների զոհասեղանին՝ իբրև անուշահոտություն Տիրոջ համար։ Դա Տիրոջը նվիրված զոհ է։

26 Կվերցնես Ահարոնին քահանա օծելու համար զոհաբերված խոյի կուրծքը և այն որպես ընծա կնվիրաբերես Տիրոջ առաջ, և դա կլինի քո բաժինը։ 27 Խոյի կուրծքը, ինչպես նաև նրա զիստը, պիտի համարվի սուրբ, որ պիտի անջատվի խոյից Ահարոնի և նրա որդիների նվիրագործման համար. 28 դա թող հավիտենական օրենք լինի Ահարոնի և նրա որդիների վերաբերյալ՝ Իսրայելի որդիների համար, քանզի դա է նրանց բաժինը։ Եվ դա Իսրայելի որդիների՝ իրենց փրկության համար Տիրոջ առաջ զոհաբերվելիք նվերը թող լինի։

29 Ահարոնի սրբազան զգեստներն իրենից հետո թող պատկանեն իր որդիներին, որպեսզի նրանք այդ զգեստով օծվեն, ու նրանց ձեռքերը սրբվեն։ 30 Նրա որդիներից նա, ով պիտի փոխարինի նրան, երբ մտնի Վկայության խորան՝ սրբարանում պաշտամունք կատարելու, թող յոթ օր այդ զգեստները հագնի։

31 Սրբացման համար մատուցվող խոյը և դրա միսը կեփես մի սուրբ վայրում։ 32 Ահարոնն ու նրա որդիները թող ուտեն խոյի մսից և սկուտեղի վրայի բաղարջ հացերից Վկայության խորանի դռանը։ 33 Թող ուտեն այն բաները, որոնցով նրանք սրբագործվել են և մաքրել իրենց ձեռքերը։ Այլ ոք թող դրանցից չուտի, որովհետև դրանք սուրբ ուտելիքներ են։ 34 Եթե սրբացման համար մատուցված զոհի մսից ու հացից մնա մինչև առավոտ, ապա դրանք կայրես կրակով. այն թող չուտվի, որովհետև սուրբ է։

35 Այն ամենը, ինչ կարգադրում եմ քեզ Ահարոնի ու նրա որդիների վերաբերյալ, կկատարես։ Յոթ օր կկատարես նրանց ձեռքերի սրբագործումը։ 36 Սրբագործման յուրաքանչյուր օր մեկական զվարակ կզոհես՝ իբրև մեղքերի քավության զոհ։

37 Յոթ օր կմաքրես և կսրբագործես զոհասեղանը, որպեսզի զոհասեղանը լինի սրբագույն։ Զոհասեղանին դիպչող ամեն ոք կսրբվի»։

Ամենօրյա ընծաներ

(Թվ. 28.1-8)

38 «Ահա թե ի՛նչ պիտի զոհես զոհասեղանի վրա. ամեն օր, մշտապես, արատ չունեցող մեկ տարեկան երկու գառ. դա ամենօրյա զոհաբերություն պիտի լինի։ 39 Գառներից մեկը կզոհես առավոտյան, իսկ մյուս գառը կզոհես երեկոյան։ 40 Ամեն մի գառան հետ կբերես նաև շուրջ մեկուկես լիտր զտված յուղ՝ շաղված երեք կիլոգրամ նաշիհի հետ, ինչպես նաև մեկուկես լիտր գինի՝ իբրև ընծա։ 41 Երկրորդ գառը կզոհես երեկոյան այնպես, ինչպես առավոտյան զոհված գառը՝ բերելով նույն ընծաները՝ որպես անուշահոտ ընծա Տիրոջ համար։ 42 Այս ամենօրյա զոհաբերությունը պիտի լինի մշտապես, Վկայության խորանի դռանը՝ Տիրոջ առաջ, որտեղ ես քեզ կհայտնվեմ և կխոսեմ քեզ հետ։ 43 Այնտեղ պիտի երևամ Իսրայելի որդիներին, ու պիտի հայտնվի իմ սրբությունը փառքով։ 44 Ես պիտի սրբագործեմ Վկայության խորանն ու զոհասեղանը, պիտի սրբագործեմ Ահարոնին ու նրա որդիներին, որպեսզի նրանք ինձ համար քահանայություն անեն։ 45 Այսպիսով Իսրայելի որդիները կկանչեն ինձ, և ես կլինեմ նրանց Աստվածը։ 46 Եվ նրանք կիմանան, որ ես՝ Տերը՝ իրենց Աստվածը, որ իրենց հանեցի եգիպտացիների երկրից, պիտի բնակվեմ նրանց մեջ»։

30

Խնկարկության սեղանը

(Ելք 37.25-28)

1 «Խնկարկության սեղան կպատրաստես չփտող փայտից։ 2 Այն կշինես քառակուսի՝ մեկ կանգուն երկարությամբ, մեկ կանգուն լայնությամբ և երկու կանգուն բարձրությամբ, եղջյուրները նույն կտոր փայտից։ 3 Մաքուր ոսկով կպատես այն, ինչպես նաև դրա կասկարան, չորս կողմերն ու եղջյուրները։ Դրա շուրջբոլորը ոսկե պսակ կդնես։ 4 Երկու կողմերից մաքուր ոսկուց երկուական օղակներ կպատրաստես պսակից ներքև։ Դրանք կամրացնես նրա երկու անկյուններին, որպեսզի լծակները օղակների մեջ անցկացնելով՝ այն բարձրացվի։ 5 Լծակները կպատրաստես չփտող փայտից ու դրանք կպատես ոսկով։ 6 Այն կդնես պատվիրանները պարունակող տապանակի առջև գտնվող վարագույրի առաջ, որով ես երևալու եմ քեզ այնտեղ։ 7 Ահարոնն ամեն առավոտ դրա վրա մանրացրած, բաղադրյալ խունկ թող դնի, և երբ կանթեղներն է պատրաստում, թող դրա վրա ծխի։ 8 Երբ Ահարոնը երեկոյան վառի կանթեղները, Տիրոջ առաջ՝ խնկարկության սեղանի վրա, միշտ խունկ թող ծխի։ Դա նրանց սերունդների մեջ խնկարկության մշտնջենական կարգ թող լինի։ 9 Խնկարկության սեղանի վրա օտար խունկ մի՛ ծխեք, ողջակեզներ, զոհեր ու գինի մի՛ մատուցեք։ 10 Ահարոնը տարին մեկ անգամ խնկարկության սեղանի եղջյուրների վրա մեղքերի թողության և քավության ծես պետք է անի մեղքերի քավության համար զոհվող կենդանու արյամբ։ Նրա սերունդները տարին մեկ անգամ թող սրբագործեն այն, որովհետև դա Տիրոջ սրբությունների սրբությունն է»։

Սրբարանի տուրքը

11 Տերն ասաց Մովսեսին. 12 «Երբ Իսրայելի որդիների թիվն իմանալու համար մարդահամար անես, նրանք Տիրոջը թող տան իրենց փրկագինը, որպեսզի մարդահամարի ժամանակ պատուհասի չենթարկվեն։ 13 Մարդահամարի ենթարկվողները պետք է փրկագին վճարեն երկդրամյանի կեսի չափով՝ ըստ սրբարանի սակագնի։ Երկդրամյանը քսան դանգի է հավասար։ Երկդրամյանի կեսը թող լինի Տիրոջը հասանելիք տուրքը։ 14 Քսան տարեկան և ավելի բարձր տարիք ունեցող բոլոր նրանք, ովքեր կանցնեն մարդահամարով, Տիրոջը հասանելիք տուրքը պետք է վճարեն։ 15 Իսրայելի որդիներից մեծահարուստը թող չավելացնի, իսկ աղքատը թող չպակասեցնի Տիրոջը որպես տուրք հասանելիք կես երկդրամյանը, որպեսզի դա ձեզ համար քավություն լինի։ 16 Իսրայելի որդիներից կվերցնես Տիրոջ հասանելիք արծաթը և այն կհատկացնես Վկայության խորանի սպասավորությանը։ Դա Տիրոջ առաջ հիշատակ կլինի Իսրայելի որդիների համար՝ որպես քավություն նրանց»։

Պղնձե ավազանը

(Ելք 38.8)

17 Տերն ասաց Մովսեսին. 18 «Պղնձե ավազա՛ն պատրաստիր պղնձե պատվանդանով, որպեսզի լվացվեք նրա մեջ։ Այն դի՛ր Վկայության խորանի ու զոհասեղանի միջև։ Դրա մեջ ջուր կլցնես։ 19 Ահարոնն ու նրա որդիները դրա մեջ կլվանան իրենց ձեռքերն ու ոտքերը։ 20 Երբ մտնեն Վկայության խորանը, ջրով թող լվացվեն, և չեն մեռնի։ Կամ երբ մերձենան զոհասեղանին՝ ծառայելու և Տիրոջը ողջակեզները մատուցելու, 21 թող լվանան իրենց ձեռքերն ու ոտքերը, որպեսզի չմեռնեն։ Դա նրանց համար թող հավիտենական օրենք լինի, նրա և նրա հետնորդների համար»։

Օծության յուղը

(Ելք 37.29ա)

22 Տերն ասաց Մովսեսին. 23 «Վերցրո՛ւ անուշահոտ խունկեր. զմռնենու հինգ հարյուր սիկղ ընտիր ծաղիկներ, դրա կեսի չափ՝ երկու հարյուր հիսուն սիկղ, անուշաբույր կինամոն, երկու հարյուր հիսուն սիկղ անուշաբույր խնկեղեգ, 24 սրբարանի հինգ հարյուր սիկղ հիրիկ և մեկ հիմեն ձիթապտղի ձեթ։ 25 Կպատրաստես սուրբ օծության յուղ, եփված յուղ ըստ անուշահոտություն պատրաստող վարպետների արվեստի։ Այն սուրբ օծության յուղը թող լինի։ 26 Դրանով կօծես Վկայության խորանը, Ուխտի տապանակը, 27 զոհասեղանն ու նրա ամբողջ սպասքը, աշտանակն ու նրա ամբողջ սպասքը, խնկարկության սեղանը, 28 ողջակեզների զոհասեղանն ու նրա ամբողջ սպասքը, ավազանն ու նրա պատվանդանը։ 29 Կսրբագործես դրանք, և դրանք կլինեն սրբությունների սրբություն։ Ամեն ոք, որ դիպչի դրանց, կմաքրվի։

30 Կօծես Ահարոնին ու նրա որդիներին, կսրբես նրանց, որպեսզի ինձ համար քահանայագործեն։ 31 Կասես Իսրայելի որդիներին. “Օծության այս յուղը թող սուրբ լինի ձեզ և ձեր սերունդների համար։ 32 Այն մարդու մարմինը օծելու համար թող չօգտագործվի։ Ձեզ համար նույն բաղադրությամբ նման բան չպատրաստեք, որովհետև դա սրբություն է և ձեզ համար սրբություն էլ թող մնա։ 33 Ով այդպիսի բան պատրաստի և ով դրանից օտարականի տա, թող վերանա իր ժողովրդի միջից”»։

Խունկը

(Ելք 37.29բ)

34 Տերն ասաց Մովսեսին. «Վերցրո՛ւ անուշաբույր նյութեր. ստաշխ, եղնգաքար, անուշաբույր քաղբան և մաքուր կնդրուկ։ Դրանք թող քաշով իրար հավասար լինեն։ 35 Եվ դրանցով յուղագործի արվեստով բաղադրյալ խունկ կպատրաստես, մաքուր, սուրբ գործ։ 36 Դրանք կմանրացնես և կդնես Վկայությունների դիմաց՝ Վկայության խորանի մեջ, որտեղից պիտի երևամ քեզ։ Այդ խունկը սրբություն թող լինի ձեզ համար։ 37 Ձեզ համար նույն բաղադրությամբ խունկ մի՛ պատրաստեք, որովհետև դա Տիրոջը պատկանող սրբություն է։ 38 Այն մարդը, որ նույն այս բաղադրությամբ խունկ կպատրաստի հոտոտելու համար, կվերանա իր ժողովրդի միջից»։

31

Սրբարանը պատրաստող պաշտոնյաները

(Ելք 35.30–36.1)

1 Տերը խոսեց Մովսեսի հետ և ասաց. 2 «Ահա անվանապես ընտրեցի Բեսելիելին՝ Հուդայի ցեղից Ովրի որդի Ուրիի որդուն։ 3 Եվ լցրի նրան աստվածային իմաստության հոգով, հանճարով և գիտությամբ՝ ամեն մի գործի համար՝ 4 խելամուտ լինելու և ճարտարապետելու, մշակելու ոսկին, արծաթն ու պղինձը, մանելու կապույտ, ծիրանի ու կարմիր մանվածք, 5 կարող լինելու զբաղվելու ակնագործությամբ, նաև ատաղձագործությամբ և հաջողությամբ կատարելու ամեն մի գործ։ 6 Ահա ես նրան օգնական տվեցի Եղիաբին՝ Դանի ցեղից Աքիսամի որդուն, նաև շատերին տվեցի իմաստություն, որպեսզի անեն այն, ինչ պատվիրել եմ քեզ՝ 7 Վկայության խորանը, Ուխտի տապանակն ու նրա վրայի Քավությունը և խորանի ողջ սպասքը, 8 զոհարաններն ու սեղանը և ողջ սպասքը, սուրբ աշտանակն ու նրա ամբողջ սպասքը, խնկարկության սեղանը, ողջակեզների սեղանն ու նրա ողջ սպասքը, 9 ավազանն ու նրա պատվանդանը, 10 ծիսակատարության զգեստները, Ահարոն քահանայի սրբազան զգեստներն ու նրա որդիների զգեստները՝ ինձ քահանայություն անելու, 11 օծության յուղն ու սրբարանի բաղադրյալ խունկը։ Այն ամենը, ինչ պատվիրել եմ քեզ, կանես»։

Շաբաթը՝ հանգստյան օր

(Ելք 35.1-3)

12 Տերը խոսեց Մովսեսի հետ և ասաց. 13 «Խոսի՛ր Իսրայելի որդիների հետ և ասա՛. “Զգո՛ւյշ եղեք, պահե՛ք իմ շաբաթները, որովհետև դա իմ ու ձեր միջև դրված նշանն է սերնդեսերունդ, որպեսզի ճանաչեք, որ ես Տերն եմ՝ ձեզ սրբագործողը։ 14 Պահե՛ք շաբաթները, քանի որ շաբաթը սուրբ է ձեզ համար՝ ընծայված Տիրոջը։ Ով այն պղծի, թող մահվան դատապարտվի։ Ամեն ոք, ով այդ օրը գործ անի, թող վերանա իր ժողովրդի միջից։ 15 Վեց օր աշխատե՛ք, իսկ յոթերորդ օրը շաբաթ է՝ Տիրոջը նվիրված սուրբ հանգստյան օր։ Ով շաբաթ օրը գործ անի, թող մահվան դատապարտվի։ 16 Իսրայելի որդիները թող պահեն շաբաթները սերնդեսերունդ՝ որպես հավիտենական ուխտ։ 17 Իմ ու Իսրայելի որդիների միջև հավիտենական նշան է, որովհետև Տերը վեց օրում ստեղծեց երկինքն ու երկիրը, իսկ յոթերորդ օրը դադար առավ և հանգստացավ”»։

18 Եվ երբ Սինա լեռան վրա ավարտեց իր խոսքը, Մովսեսին տվեց Վկայության երկու տախտակները՝ քարեղեն տախտակներ՝ գրված Աստծու մատով։

32

Ոսկե հորթը

(Բ Օր. 9.7-29)

1 Իսկ ժողովուրդը, տեսնելով, որ լեռից Մովսեսի իջնելն ուշացավ, հավաքվեց Ահարոնի մոտ ու ասաց նրան. «Վե՛ր կաց և մեզ համար աստվածնե՛ր ստեղծիր, որ առաջնորդեն մեզ, որովհետև չգիտենք, թե ի՛նչ եղավ այն մարդը՝ Մովսեսը, որ մեզ Եգիպտոսից դուրս հանեց»։ 2 Ահարոնն ասաց նրանց. «Ձեր կանանց, ձեր տղաների ու աղջիկների ականջներից հանե՛ք ոսկե գինդերը և բերե՛ք ինձ»։ 3 Ողջ ժողովուրդն իրենց կանանց ականջներից հանեց ոսկե գինդերը և բերեց Ահարոնին։ 4 Եվ վերցրեց նրանց ձեռքից, կաղապարի մեջ ձուլեց և ձուլածո մի հորթ պատրաստեց։ Եվ ասացին. «Սրանք են քո աստվածները, Իսրայե՛լ, որ հանեցին քեզ եգիպտացիների երկրից»։

5 Երբ Ահարոնն այդ տեսավ, նրա առաջ զոհասեղան շինեց։ Եվ Ահարոնը քարոզեց ու ասաց. «Վաղը Տիրոջ տոնն է»։ 6 Առավոտյան վեր կենալով՝ նա ողջակեզներ մատուցեց, ինչպես նաև փրկության զոհեր։ Ժողովուրդը նստեց ուտելու և ըմպելու, ապա վեր կացավ պարելու։

7 Տերը Մովսեսին ասաց. «Գնա՛, շտապ իջի՛ր, որովհետև քո ժողովուրդը, որին հանեցիր եգիպտացիների երկրից, անօրինացավ։ 8 Շուտ շեղվեցին այն ճանապարհից, որ պատվիրեցիր նրանց. իրենց համար ձուլածո հորթ ստեղծեցին և երկրպագում են նրան, զոհեր մատուցում ու ասում. “Սրանք են քո աստվածները, Իսրայե՛լ, որ հանեցին քեզ Եգիպտոսից”»։ 9 Եվ Տերն ասաց Մովսեսին. «Տեսնում եմ, որ այս ժողովուրդը խստապարանոց է։ 10 Թող, որ իմ զայրույթով կոտորեմ նրանց և քեզ մեծ ազգ դարձնեմ»։ 11 Մովսեսն աղաչեց Տիրոջը՝ իր Աստծուն՝ ասելով. «Տե՛ր, ինչո՞ւ ես այդպես խիստ զայրանում քո ժողովրդի վրա, որին քո մեծ զորությամբ ու հզոր բազկով դուրս բերեցիր եգիպտացիների երկրից։ 12 Այնպես չլինի, որ եգիպտացիները, որոնց միջից հանեցիր մեզ, ասեն. “Չար մտադրությամբ դուրս բերեց նրանց, որպեսզի լեռների վրա կոտորի և ջնջի նրանց երկրի երեսից”։ Մի՛ զայրացիր, հրաժարվի՛ր քո ժողովրդին չարիք պատճառելուց։ 13 Հիշի՛ր քո ծառաներ Աբրահամին, Իսահակին ու Հակոբին, որոնց քո անձով երդվեցիր, խոսեցիր նրանց հետ՝ ասելով. “Երկնքի աստղերի չափ պիտի բազմացնեմ ձեր սերունդը”։ Եվ այն երկիրը, որ խոստացար տալ նրանց զավակներին, թող հավիտյան տիրեն դրան»։ 14 Եվ Տերը մեղմացավ ու նրանց չպատժեց։

15 Մովսեսը վերադառնալով իջավ լեռից՝ Վկայության երկու տախտակները ձեռքին։ Քարե տախտակներ՝ գրված երկու երեսին՝ այս ու այն կողմից։ 16 Տախտակներն Աստծու գործն էին, տախտակների վրա դրոշմած գիրը՝ Աստծու գիրը։ 17 Հեսուն, լսելով աղաղակող ժողովրդի ձայնը, Մովսեսին ասաց. «Բանակատեղիից պատերազմի ձայն է գալիս»։ 18 Մովսեսն ասաց. «Ո՛չ հարձակվողների կոչեր են և ո՛չ էլ պարտվածների աղաղակ։ Այլ գինուց ընդարմացած մարդկանց ձայնն եմ ես լսում»։ 19 Երբ Մովսեսը մոտեցավ բանակատեղիին և տեսավ հորթն ու պարողներին, խիստ զայրացավ, նետեց ձեռքում եղած երկու տախտակներն ու դրանք ջարդուփշուր արեց լեռան ստորոտին։

20 Եվ վերցնելով նրանց ստեղծած հորթը՝ այրեց կրակով, ապա մանրեց, փոշու վերածեց, փոշին խառնեց ջրին ու խմեցրեց Իսրայելի որդիներին։

21 Մովսեսն ասաց Ահարոնին. «Ի՞նչ է արել քեզ այս ժողովուրդը, որ նրան այդպիսի մեծ մեղքերի մղեցիր»։ 22 Ահարոնն ասաց Մովսեսին. «Մի՛ զայրացիր, տե՛ր իմ, որովհետև դու ինքդ էլ գիտես քո ժողովրդի մոլուցքը։ 23 Որովհետև ասացին. “Մեզ համար աստվածնե՛ր ստեղծիր, որ մեզ առաջնորդեն, որովհետև չգիտենք, թե ի՛նչ պատահեց այն մարդուն՝ Մովսեսին, որը Եգիպտոսից հանեց մեզ”։ 24 Եվ նրանց ասացի. “Եթե որևէ մեկը ոսկի ունի, նրա վրայից հանե՛ք դա և բերե՛ք ինձ”։ Նրանք ինձ տվեցին ոսկին. ես այն նետեցի կրակը, և ահա եղավ այս հորթը»։

25 Մովսեսը տեսավ, որ ժողովուրդը հանցանքի մեջ է ընկել, որովհետև Ահարոնը նրանց մղել է դրան՝ ի չարախնդություն իրենց թշնամիների։ 26 Մովսեսը, կանգնելով բանակատեղիի մուտքի մոտ, ասաց. «Ով Տիրոջն է պատկանում, ինձ մոտենա»։ Նրա շուրջը հավաքվեցին Ղևիի բոլոր որդիները։ 27 Եվ նրանց ասաց. «Այսպես է ասում Տերը՝ Իսրայելի Աստվածը. “Յուրաքանչյուրն իր սուրը թող կապի իր ազդրին. մտե՛ք բանակատեղիի մի մուտքից ու անցե՛ք դեպի մյուսը, և ձեզնից յուրաքանչյուրը թող սպանի իր եղբորը, իր ընկերոջն ու իր մերձավորին”»։ 28 Ղևիի որդիներն արեցին այնպես, ինչպես ասել էր Մովսեսը։ Այդ օրը ժողովրդի միջից շուրջ երեք հազար մարդ ընկավ։ 29 Մովսեսն ասաց նրանց. «Այսօր ձեր ձեռքով ծառայեցիք Տիրոջը՝ յուրաքանչյուրդ սպանելով իր որդուն կամ իր եղբորը, որի համար այսօր ձեզ վրա կիջնի Տիրոջ օրհնությունը»։

30 Հաջորդ օրը Մովսեսն ասաց ժողովրդին. «Դուք մեծ մեղք եք գործել, բայց ես հիմա կբարձրանամ Աստծու մոտ, որպեսզի ձեր մեղքերի համար քավություն խնդրեմ»։ 31 Մովսեսը վերադարձավ Տիրոջ մոտ ու ասաց նրան. «Աղաչում եմ քեզ, Տե՛ր, այս ժողովուրդը մեծ մեղք է գործել՝ իր համար ոսկե աստվածներ պատրաստելով։ 32 Արդ, եթե ներելու ես նրանց մեղքերը, ների՛ր, իսկ եթե ոչ, ուրեմն իմ անունը ևս ջնջի՛ր քո մատյանից, որի մեջ գրեցիր»։

33 Տերն ասաց Մովսեսին. «Եթե մեկը մեղանչի իմ առաջ, կջնջեմ նրան իմ մատյանից։ 34 Բայց հիմա գնա՛, իջի՛ր և այդ ժողովրդին առաջնորդի՛ր այն վայրը, որի մասին ասել եմ քեզ։ Իմ հրեշտակը կգնա քո առջևից։ Բայց այն օրը, երբ այցելեմ, նրանց մեղքերը իրենց վրա պիտի դնեմ»։ 35 Եվ Տերը ժողովրդին պատուհասեց այն հորթի համար, որ ստեղծել էր Ահարոնը։

33

Մեկնումի հրաման

1 Տերն ասաց Մովսեսին. «Ելե՛ք այստեղից դու և քո ժողովուրդը, որին հանեցիր եգիպտացիների երկրից, դեպի այն երկիրը, որ երդվել եմ Աբրահամին, Իսահակին ու Հակոբին՝ ասելով. “Ձեր զավակներին եմ տալու այն”։ 2 Ես քո առջևից կուղարկեմ իմ հրեշտակին, որը կքշի քանանացիներին, ամորհացիներին, քետացիներին, փերեզացիներին, գերգեսացիներին, խևացիներին ու հեբուսացիներին 3 և քեզ կտանի այն երկիրը, որ կաթ ու մեղր է բխեցնում։ Բայց ես չեմ գա ձեզ հետ, որովհետև խստապարանոց ժողովուրդ եք, որ չլինի թե ճանապարհին ձեզ կոտորեմ»։ 4 Ժողովուրդը, լսելով այդ խիստ խոսքերը, մեծ սուգ արեց, և ոչ ոք իր վրա զարդ չկրեց։ 5 Տերն ասաց Մովսեսին. «Ասա՛ Իսրայելի որդիներին. “Դուք խստապարանոց ժողովուրդ եք։ Զգո՛ւյշ եղեք, որ այլ պատուհաս չբերեմ ձեր գլխին և կոտորեմ ձեզ։ Արդ, հանե՛ք ձեր շքեղ պատմուճանները, ձեր զարդերը, և ցույց կտամ ձեզ, թե ի՛նչ եմ անելու ձեզ”»։ 6 Եվ Իսրայելի որդիները Քորեբ լեռան մոտ հանեցին իրենց զարդերն ու իրենց պատմուճանները։

Տիրոջ ներկայության խորանը

7 Եվ Մովսեսը, վերցնելով իր վրանը, խփեց բանակատեղիից դուրս՝ մեկուսի մի տեղում։ Եվ այն կոչվեց Վկայության խորան։ Ով ինչ հայցում էր Տիրոջից, գալիս էր բանակատեղիից դուրս գտնվող Վկայության խորանը։ 8 Երբ Մովսեսը դեպի խորանն էր գնում, ողջ ժողովուրդը, ամեն մեկն իր վրանի դռան մոտ կանգնած, ուշադիր հետևում էր նրան, մինչև որ նա մտնում էր խորանը։ 9 Երբ Մովսեսը մտնում էր խորանը, ամպի մի սյուն էր իջնում ու կանգնում խորանի դռանը, և Տերը խոսում էր Մովսեսի հետ։ 10 Ողջ ժողովուրդը, տեսնելով խորանի դռանը կանգնած ամպի սյունը, ոտքի էր կանգնում, և յուրաքանչյուրը երկրպագում էր իր վրանի դռան մոտից։ 11 Տերը Մովսեսի հետ խոսում էր դեմ հանդիման, ինչպես մեկը կխոսեր իր բարեկամի հետ, և ապա Մովսեսը վերադառնում էր բանակատեղի։ Բայց նրա սպասավոր Հեսուն՝ Նավեի որդին, խորանից չէր հեռանում։

Տերը խոստանում է լինել իր ժողովրդի հետ

12 Մովսեսն ասաց Տիրոջը. «Ահա ինձ ասում ես. “Տա՛ր այս ժողովրդին”, բայց դու չես հայտնել, թե ո՛ւմ ես ուղարկելու ինձ հետ։ Դու ինձ ասացիր՝ “Քեզ բոլորից բարձր եմ դասում, և վայելում ես իմ շնորհը”։ 13 Արդ, եթե շնորհ եմ գտել քո առաջ, ինձ ցո՛ւյց տուր քո անձը, որպեսզի իմանամ, թե ինչո՛վ եմ արժանացել քո շնորհին, և իմանամ, որ քո այս ժողովուրդը մեծ ազգ է լինելու»։ 14 Եվ Տերն ասաց. «Ես ինքս պիտի գնամ քո առջևից և քեզ տեղավորեմ»։ 15 Եվ ասաց նրան. «Եթե դու ինքդ մեզ հետ չգաս, ուրեմն մեզ այստեղից մի՛ հանիր։ 16 Եվ ինչի՞ց պիտի իմացվի, որ ես ու քո ժողովուրդն իրոք շնորհ ենք գտել քո առաջ։ Եթե դու մեզ հետ գաս, ես ու քո ժողովուրդը կփառավորվենք շատ ավելի, քան երկրի վրա եղած բոլոր ազգերը»։

17 Եվ Տերն ասաց Մովսեսին. «Քո այդ ասածն էլ կկատարեմ, որովհետև շնորհ գտար իմ առաջ, և քեզ ավելի եմ գնահատում, քան մյուսներին»։ 18 Մովսեսն ասաց. «Ցո՛ւյց տուր ինձ քո փառքը»։ 19 Եվ ասաց. «Ես քո առաջ ցույց կտամ իմ փառքը և քեզ կհայտնեմ իմ անունը՝ Տեր. կողորմեմ նրան, ում ողորմելու եմ, և կգթամ նրան, ում գթալու եմ»։ 20 Եվ ասաց. «Դու չես կարող տեսնել իմ երեսը, որովհետև մարդ չի կարող տեսնել իմ երեսն ու կենդանի մնալ»։ 21 Եվ Տերը շարունակեց. «Ահա իմ առաջ մի տեղ կա. կանգնի՛ր այս ժայռի վրա։ 22 Երբ ես անցնեմ իմ փառքով, քեզ կդնեմ ժայռի ծերպի մեջ և իմ ձեռքով կծածկեմ քեզ, մինչև որ անցնեմ։ 23 Իմ ձեռքը քո վրայից կվերցնեմ, և ապա դու ինձ կտեսնես թիկունքից։ Բայց իմ դեմքը չես տեսնի»։

34

Քարե նոր տախտակները

(Բ Օր. 10.1-5)

1 Տերն ասաց Մովսեսին. «Երկու քարե տախտակնե՛ր կոփիր՝ առաջին տախտակների նման, և ինձ մոտ՝ լե՛ռը բարձրացիր, և այդ տախտակների վրա կգրեմ այն պատգամները, որ առաջին տախտակների վրա էին, որոնք ջարդուփշուր արեցիր։ 2 Պատրա՛ստ եղիր. առավոտյան բարձրանալու ես Սինա լեռը և այնտեղ ինձ սպասելու ես լեռան գագաթին։ 3 Քեզ հետ ոչ ոք թող չբարձրանա և լեռան վրա ոչ ոք թող չերևա։ Նույնիսկ արջառ ու ոչխար թող չարածեն լեռան մոտ»։ 4 Եվ Մովսեսը քարե երկու տախտակներ կոփեց առաջին տախտակների նմանությամբ և վաղ առավոտյան վեր կենալով՝ բարձրացավ Սինա լեռը, ինչպես հրամայել էր իրեն Տերը. Մովսեսն իր հետ վերցրեց քարե երկու տախտակները։ 5 Տերն իջավ ամպով, կանգնեց այնտեղ՝ նրա դիմաց, ու կոչեց իր անունը՝ Տեր։ 6 Եվ Տերն անցավ Մովսեսի առջևից՝ ասելով. «Տերը՝ Աստված, գթացող է և ողորմած, երկայնամիտ, բազումողորմ ու ճշմարիտ, 7 որ պաշտպանում է արդարությունը և ողորմություն է անում հազարավոր մարդկանց, վերացնում է անօրենությունները, անիրավություններն ու մեղքերը, մեղավորին չի ազատում պատժից, հայրերի գործած մեղքերը բարդում է որդիների և որդիների որդիների վրա մինչև երրորդ ու չորրորդ սերունդը»։ 8 Մովսեսը, իսկույն խոնարհվելով, երկրպագություն արեց 9 ու ասաց. «Տե՛ր, եթե շնորհ գտա քո առաջ, ուրեմն Տերը մեզ հետ թող շարժվի, որովհետև այս ժողովուրդը խստապարանոց է։ Դու կներես մեր անօրենություններն ու մեղքերը, և մենք կլինենք քոնը»։

Ուխտի նորոգումը

(Ելք 23.14-19, Բ Օր. 7.1-5, 16.1-17)

10 Տերն ասաց Մովսեսին. «Ահա ես քեզ հետ ուխտ եմ կապում։ Քո ողջ ժողովրդի առաջ այնպիսի հրաշքներ պիտի անեմ, որ ամբողջ երկրի վրա և բոլոր ազգերի մեջ չեն կատարվել, և ողջ ժողովուրդը, որոնց մեջ դու ես, տեսնելու է Տիրոջ գործերը։ Որովհետև իմ արածները ձեզ համար զարմանալի պիտի լինեն։ 11 Ուշադի՛ր եղիր, թե ի՛նչ եմ պատվիրում քեզ այսօր։ Ահա ես ձեզնից վանելու եմ ամորհացիներին, քանանացիներին, քետացիներին, փերեզացիներին, խևացիներին, գերգեսացիներին ու հեբուսացիներին։ 12 Զգո՛ւյշ եղիր. ուխտ չկապես այն երկրի բնակիչների հետ, ուր մուտք ես գործելու, որպեսզի հանկարծ գայթակղություն չլինի։ 13 Քարուքանդ կանեք նրանց բագինները, կփշրեք նրանց արձանները, կջարդեք նրանց պաշտամունքային փայտե սյուները [*  Աշերայն] և հրով կայրեք նրանց աստվածների արձանները։ 14 Օտար աստվածների չերկրպագեք, որովհետև Տերը անունն է պահանջկոտ Աստծու. Աստված նախանձախնդիր է։ 15 Չլինի թե ձեր մարդիկ ուխտ կապեն այդ երկրի բնակիչների հետ և նրանց աստվածներին պաշտամունք մատուցելով՝ պոռնկանան ու զոհեր մատուցեն նրանց աստվածներին և հրավիրեն քեզ, ու ուտես նրանց զոհերից։ 16 Եվ նրանց դուստրերին առնես ձեր տղաների համար և քո դուստրերին կնության տաս նրանց տղաներին, և այդպիսով քո դուստրերը, նրանց հետ նրանց աստվածներին պաշտամունք մատուցելով, պոռնկանան, և կամ պոռնկացնեն քո տղաներին՝ իրենց աստվածներին պաշտամունք մատուցելով։ 17 Քեզ համար կուռք աստվածներ չձուլես։

18 Կպահես Բաղարջակերաց տոնը. Կանխոց ամսին, ինչպես պատվիրել եմ քեզ, յոթ օր բաղարջ հաց կուտես, քանի որ Կանխոց ամսին ես դուրս եկել Եգիպտոսից։

19 Արգանդ բացող բոլոր արուները ինձ պիտի պատկանեն, 20 ինչպես նաև քո անասունների արուները՝ արջառի առաջնածինն ու ոչխարի առաջնածինը։ Էշի առաջնածինին կփրկագնես գառով, իսկ եթե չփրկագնես այն, կվճարես դրա արժեքը։ Քո որդիների բոլոր անդրանիկների համար փրկագին պիտի տաս։

Իմ առաջ ձեռնունայն չերևաս։

21 Վեց օր կաշխատես, իսկ յոթերորդ օրը կհանգստանաս։ Կհանգստանաս նաև ցանքի ու հնձի ժամանակ։

22 Յոթօրյակի տոնը ինձ համար կկատարես ցորենի հնձի սկզբում, իսկ բերքահավաքի տոնը՝ տարվա կեսին։

23 Տարին երեք անգամ քո բոլոր արու զավակները թող ներկայանան Տիրոջը՝ Իսրայելի Աստծուն, 24 որովհետև ես ազգեր պիտի հեռացնեմ քո առաջից, պիտի ընդարձակեմ քո սահմանները, և ոչ ոք աչք չպիտի ունենա քո երկրի վրա, եթե տարվա մեջ երեք անգամ ներկայանաս Տիրոջը՝ Աստծուն։

25 Իմ զոհերի արյունը խմորի հետ չմատուցեք, և զատկի տոնի զոհը մինչև առավոտ չմնա։

26 Քո երկրի առաջին բերքը կտանես Տիրոջ՝ քո Աստծու տունը։

Գառն իր մոր կաթի մեջ չեփես»։

27 Տերն ասաց Մովսեսին. «Գրի՛ առ այդ պատգամները, որովհետև այդ խոսքերով եմ ուխտ կապում քեզ հետ և Իսրայելի հետ»։

28 Մովսեսը Տիրոջ առջև էր քառասուն օր ու քառասուն գիշեր։ Նա հաց չկերավ, ջուր չխմեց և տախտակների վրա գրի առավ ուխտի խոսքերը՝ տասը պատվիրանները։

Մովսեսն իջնում է Սինա լեռից

29 Մովսեսն իջնում էր Սինա լեռից, և ուխտի երկու տախտակները նրա ձեռքին էին։ Լեռից իջնելիս Մովսեսը չգիտեր, որ Տիրոջ հետ խոսելու պատճառով իր երեսը ճառագում է։ 30 Ահարոնն ու Իսրայելի բոլոր որդիները տեսան, որ նրա երեսի գույնը լուսափայլ էր, և վախեցան մոտենալ նրան։ 31 Մովսեսը կանչեց նրանց. Ահարոնն ու ժողովրդի բոլոր իշխանները եկան նրա մոտ, և Մովսեսը խոսեց նրանց հետ։ 32 Ապա նրան մոտեցան Իսրայելի բոլոր որդիները, և պատմեց նրանց այն ամենը, ինչ Տերը խոսել էր իր հետ Սինա լեռան վրա։ 33 Երբ Մովսեսն իր խոսքն ավարտեց, երեսը ծածկեց քողով։ 34 Երբ Մովսեսը Տիրոջ հետ խոսելու համար ներկայանում էր նրան, հանում էր քողը մինչև այնտեղից հեռանալը։ Եվ երբ հեռանում էր այնտեղից, նա Իսրայելի բոլոր որդիներին հաղորդում էր այն, ինչ Տերը հրամայել էր իրեն։ 35 Իսրայելի որդիները տեսնում էին, որ Մովսեսի երեսը ճառագում է։ Մովսեսը քողով ծածկում էր երեսը մինչև խոսելու համար Տիրոջ մոտ մտնելը։

35

Շաբաթը՝ հանգստյան օր

(Ելք 31.12-18)

1 Մովսեսը հավաքեց Իսրայելի որդիների ողջ ժողովրդին ու ասաց նրանց. «Ահա այն բաները, որ Տերն ասաց, որ պետք է անել. 2 “Վեց օր պիտի աշխատեք, իսկ յոթերորդ օրը պիտի հանգստանաք. շաբաթ օրը սուրբ է՝ Տիրոջը նվիրված հանգստյան օր։ Ով այդ օրն աշխատի, կմեռնի։ 3 Շաբաթ օրը ձեր բոլորի տներում կրակ չպիտի վառվի, որովհետև ես եմ Տերը”»։

Խորանի ընծաներ

(Ելք 25.1-9)

4 Մովսեսը, դիմելով Իսրայելի որդիների ողջ ժողովրդին, ասաց. «Այս է այն պատգամը, որ պատվիրեց Տերը՝ ասելով. 5 “Դուք Տիրոջը ընծա՛ տվեք. յուրաքանչյուրն ըստ իր ցանկության թող բերի՝ ոսկի, արծաթ, պղինձ, 6 կապուտակ, ծիրանի և կրկնակի կարմիր մանվածք, նրբահյուս բեհեզ, այծի մազ, 7 կարմիր ներկված խոյի մորթի, կապույտ ներկված մորթիներ, չփտող փայտեր, 8 լուսավորության համար ձիթայուղ, օծության յուղի համար անուշահոտ նյութեր, բաղադրյալ խունկ, 9 սարդիոն քարեր, զմրուխտ քարեր, եփուդի և պատմուճանի համար քարեր”»։

Տիրոջ խորանի առարկաները

(Ելք 39.31-43)

10 «Ձեր բոլոր հմուտ մասնագետները թող գան ու պատրաստեն այն ամենը, ինչ պատվիրեց Տերը. 11 խորանը և նրա ծածկը, նրա ծոպավոր վարագույրներն ու օղակները, նրա տախտակներն ու նիգերը, նրա սյուներն ու խարիսխները, 12 Ուխտի տապանակը, նրա լծակները, Քավությունը, վարագույրը, բակի առագաստն ու նրա սյուները, զմրուխտ քարերը, խնկերը, օծության յուղը, 13 սեղանն ու նրա ամբողջ սպասքը, սեղանի ամպհովանին, նրա լծակներն ու ամբողջ սպասքը, Առաջավորության հացը, 14 լույսի աշտանակն ու նրա բոլոր մասերը, նրա կանթեղներն ու լուսավորության ձիթայուղը, 15 խնկարկության սեղանն ու նրա լծակները, օծության յուղը, բաղադրյալ խունկը, խորանի դռան վարագույրը, 16 ողջակեզների զոհասեղանն ու նրա պղնձե կասկարան, նրա լծակներն ու ամբողջ սպասքը, ավազանն ու նրա պատվանդանը, 17 բակի առագաստը, նրա սյուներն ու խարիսխները, 18 բակի դռան վարագույրը, խորանի ցցերն ու բակի ցցերը, դրանց պարանները, 19 այն զգեստները, որոնցով սրբազան պաշտամունք պիտի կատարեն սրբարանում, Ահարոն քահանայի սրբազան զգեստներն ու Ահարոնի որդիների քահանայության զգեստները»։

Ընծաների նվիրաբերում

20 Իսրայելի որդիների ողջ ժողովուրդը ելավ Մովսեսի մոտից, 21 և ամեն մեկը բերեց իր սրտից բխածը։ Նրանք Տիրոջն էին նվիրաբերում այն ամենը, ինչ անհրաժեշտ էր Վկայության խորանի, նրա պարագաների և սրբազան զգեստների համար։ 22 Տղամարդիկ, ամեն մեկը ինչ որ ցանկացավ, իրենց կանանցից բերեցին թանկագին քարեր, գինդեր, մատանիներ, ծամակալներ, մանյակներ ու ամեն տեսակ ոսկե անոթներ։ Բոլոր տղամարդիկ ոսկե նվերներ էին բերում Տիրոջը։ 23 Ամեն մեկը ինչ որ գտնում էր՝ կապուտակ, ծիրանի և կարմիր մանվածք, բեհեզ, այծի մազ, խոյի կարմիր ներկված մորթիներ, կապույտ ներկված մորթիներ, բերում էր։ 24 Նվիրաբերողներն արծաթե ու պղնձե նվերներ էին բերում Տիրոջը։ Ում մոտ կահույքի համար պիտանի չփտող փայտ կար, բերում էր։ 25 Բոլոր շնորհալի կանայք իրենց ձեռքով կապույտ, ծիրանի ու կարմիր գույնի թելեր ու բեհեզ էին հյուսում և նվեր բերում։ 26 Բոլոր կանայք հոժարակամ այծերի մազ էին մանում հմտությամբ։ 27 Իշխանները բերում էին զմրուխտե քարեր, եփուդի ու լանջապանակի համար անհրաժեշտ քարեր, 28 բաղադրյալ խունկ, լուսավորության համար ձիթայուղ ու օծության յուղ։ 29 Եվ բոլոր տղամարդիկ ու կանայք հոժարակամ գալիս էին՝ կատարելու այն բոլոր գործերը, որ Տերը պատվիրել էր անել Մովսեսի միջոցով։ Իսրայելի որդիները նվերներ էին մատուցում Տիրոջը։

Տիրոջ խորանի գործավորները

(Ելք 31.1-11)

30 Մովսեսն ասաց Իսրայելի որդիներին. «Տեսե՛ք, Աստված անվանապես կանչեց Հուդայի ցեղից Ովրի որդի Ուրիի որդուն՝ Բեսելիելին։ 31 Աստված նրան լցրել է ամեն ինչի համար անհրաժեշտ աստվածային իմաստության ոգով, հանճարով և գիտությամբ, 32 որպեսզի նա ամեն գործ կատարի հմտությամբ. մշակի ոսկին, արծաթն ու պղինձը, 33 մշակի քարերը, մշակի փայտը և ամեն մի գործ կատարի վարպետորեն ու խելամիտ կերպով, որովհետև Տերը նրան իմաստություն է պարգևել, 34 ինչպես նաև Դանի ցեղից Աքիսամի որդի Եղիաբին։ 35 Եվ նրանց իմաստուն մտքով ու խելամտությամբ լցրեց, որպեսզի կատարեն սրբարանի բոլոր գործերը. հյուսեն ու ասեղնագործեն կապույտ, ծիրանի ու կարմիր ներկված թելերով կտորներ ու բեհեզ, նկարեն ու քանդակեն»։

36

1 Բեսելիելը, Եղիաբն ու բոլոր տղամարդիկ, որոնց Տիրոջից իմաստություն և գիտություն տրվեց՝ գործի մեջ խելամուտ լինելու, ըստ ամենայնի կատարեցին սրբարանը հանդերձավորելու աշխատանքներն այնպես, ինչպես հրամայել էր Տերը։

2 Մովսեսը կանչեց Բեսելիելին, Եղիաբին ու բոլոր նրանց, ովքեր սրտում ունեին իմաստություն, և որոնց Աստված հանճար էր պարգևել, բոլորին, ովքեր հոժար կամքով ուզում էին ձեռնարկել ու ավարտել այդ գործը։ 3 Նրանք Մովսեսից ստացան այն բոլոր նվերները, որ Իսրայելի որդիները բերել էին սրբարանի գործերի համար։ Իրենք նույնպես ամեն առավոտ ընդունում էին նվիրատուների բերած նվերները։ 4 Գալիս էին սրբարանի գործերը կատարող բոլոր վարպետները, որպեսզի յուրաքանչյուրն ըստ իր մասնագիտության գործադրի իր վարպետությունը։ 5 Նրանք խոսեցին Մովսեսի հետ ու ասացին. «Ժողովուրդը շատ ավելին է բերում, քան անհրաժեշտ է Աստծու հրամայած գործերը կատարելու համար»։ 6 Մովսեսը կարգադրեց բանակատեղիում հայտարարություն անել և ասել. «Տղամարդ լինի թե կին, սրբարանի համար այլևս նվերներ չպատրաստի»։ Դրանից հետո ժողովրդին արգելեցին նվերներ բերել։ 7 Նրանց բերածը բավարար էր, որպեսզի ավարտեն բոլոր գործերը։ Եվ մարդիկ դադարեցին բերելուց։

Տիրոջ խորանի շինությունը

(Ելք 26.1-37)

8 Հմուտ մասնագետները արհեստավորների հետ պատրաստեցին խորանի տասը վարագույր՝ կապույտ, ծիրանագույն ու վառ կարմիր նրբահյուս բեհեզից. դրանք զարդարեցին ասեղնագործ քերովբեներով։ 9 Մեկ վարագույրի երկարությունը քսանութ կանգուն էր, իսկ լայնությունը՝ չորս կանգուն։ Բոլոր վարագույրների չափսերը նույնն էին։ 10 Հինգ վարագույրները միացած էին միմյանց, իսկ մյուս հինգ վարագույրներն էլ միմյանց էին միացած։ 11 Նա կապույտ ճարմանդներ դրեց վարագույրների առաջին շարքի կցման եզրին։ 12 Նույնն արեց վարագույրների երկրորդ շարքի կցման եզրին։ 13 Հիսուն ճարմանդ դրեց մի շարքի և հիսուն ճարմանդ էլ՝ երկրորդ շարքի կցման եզրերին, որպեսզի ճարմանդներից յուրաքանչյուրը միանա մյուսին։ Պատրաստեց հիսուն ոսկե օղակ և դրանցով վարագույրների շարքերը միացրեց միմյանց, որպեսզի խորանն ամբողջական լինի։

14 Խորանի ծածկի համար այծի մազից հյուսված տասնմեկ վարագույրներ պատրաստեց։ 15 Մեկ վարագույրի երկարությունը երեսուն կանգուն էր, իսկ լայնությունը՝ չորս կանգուն։ Տասնմեկ վարագույրների չափսերը նույնն էին։ 16 Հինգ վարագույրները միացրեց առանձին և մնացած վեց վարագույրներն էլ՝ իրար։ 17 Կցման տեղում՝ յուրաքանչյուր շարքի եզրին, դրեց հիսունական ճարմանդ։ 18 Պատրաստեց պղնձե հիսուն օղակ և խորանը կցեց, որ ամբողջանա։

19 Եվս երկու ծածկոց պատրաստեց խորանի համար՝ խոյերի կարմիր ներկված մորթիներից և կապույտ մորթուց արտախուրակներ՝ վերևի կողմից։

20 Խորանի մույթերը պատրաստեց չփտող փայտից և կանգնեցրեց դրանք։ 21 Մեկ մույթի երկարությունը տասը կանգուն էր, իսկ հաստությունն ու լայնությունը՝ մեկուկես կանգուն։ 22 Ամեն մի մույթի վրա դրեց դրանք իրար միացնող երկու ագույց։ Այդպես պատրաստեց նաև խորանի բոլոր մույթերը։

23 Խորանի համար մույթեր պատրաստեց. քսան մույթ դրեց հարավային կողմում և այդ քսան մույթերի համար պատրաստեց արծաթե քառասուն խարիսխ. 24 մեկ մույթի համար՝ երկու խարիսխ և մյուս մույթի համար էլ՝ երկու խարիսխ։

25 Խորանի երկրորդ՝ հյուսիսային կողմի համար պատրաստեց քսան մույթ 26 և արծաթե քառասուն խարիսխ. մեկ մույթի համար՝ երկու խարիսխ և մյուս մույթի համար էլ՝ երկու խարիսխ։

27 Խորանի հետևի՝ ծովահայաց կողմում դրեց վեց մույթ 28 և երկու մույթ էլ դրեց խորանի հետևի անկյուններին։ 29 Ներքևի կողմից նրանք միացած էին. նույն օրինակով միացած էին վերևի կողմից, միահյուսված. նույնպես արեց նաև անկյունների երկու մույթերի համար։ 30 Այսպիսով ստացվեց ութ մույթ։ Դրանց խարիսխներն արծաթից էին. ընդամենը տասնվեց խարիսխ. յուրաքանչյուր մույթի համար՝ երկու խարիսխ։

31 Եվ չփտող փայտից նիգեր պատրաստեց. հինգը՝ խորանի մի կողմի մույթերի համար, 32 հինգը՝ խորանի մյուս կողմի մույթերի համար և հինգն էլ՝ խորանի թիկունքի՝ ծովահայաց կողմի մույթերի համար։ 33 Մեջտեղի նիգը մույթերի մի ծայրից մինչև մյուսն անցկացրեց։ 34 Մույթերը պատեց ոսկով։ Ոսկուց պատրաստեց նրանց օղակները, որոնց մեջ մտնում էին նիգերը։ Նիգերը նույնպես պատեց ոսկով։

35 Կապույտ, ծիրանագույն ու կարմիր մանվածքից և նրբահյուս բեհեզից վարագույր պատրաստեց՝ ասեղնագործ քերովբեներով, 36 և ամրացրեց չփտող փայտից շինված ոսկեպատ չորս մույթերի վրա։ Դրանց խոյակները ոսկուց էին, իսկ չորս խարիսխները՝ արծաթից։ 37 Վկայության խորանի դռան վարագույրը կապույտ, ծիրանագույն և կարմիր մանվածքից և նրբահյուս բեհեզից պատրաստեց՝ ասեղնագործ քերովբեներով։ 38 Դրանց մույթերը հինգն էին, ու դրանց օղակներն ու խոյակները պատեց ոսկով։ Դրանց հինգ խարիսխները պղնձյա էին։

37

Ուխտի տապանակի պատրաստումը

(Ելք 25.10-22)

1 Բեսելիելը տապանակը շինեց չփտող փայտից, երկուսուկես կանգուն երկարությամբ, մեկուկես կանգուն լայնությամբ և մեկուկես կանգուն բարձրությամբ։ Այն ներսից ու դրսից պատեց ոսկով, 2 դրա վրա շուրջանակի ոսկե պսակ շինեց։ 3 Չորս կողմերի համար չորս ոսկե օղակներ ձուլեց. երկու օղակներ՝ մի կողմի և երկու օղակներ՝ մյուս կողմի համար ու դրանք հագցրեց լծակներին։ 4 Լծակները շինեց չփտող փայտից և դրանք պատեց ոսկով։ 5 Լծակները տապանակի կողքերից մտցրին օղակների մեջ, որպեսզի դրանցով բարձրացնեն այն։

6 Տապանակի վրայի Քավությունը պատրաստեցին մաքուր ոսկուց, երկուսուկես կանգուն երկարությամբ և մեկուկես կանգուն լայնությամբ։ 7 Քավության երկու ծայրերին երկու ոսկյա հղկված քերովբեներ պատրաստեց։ 8 Մի քերովբեն դրված էր Քավության մի ծայրին, իսկ մյուս քերովբեն՝ Քավության մյուս ծայրին։ Երկու քերովբեները միաձույլ էին Քավության երկու ծայրերին։ 9 Քերովբեները դեպի վեր էին տարածել իրենց թևերը և իրենց թևերով հովանի էին անում Քավության վրա։ Քավության վրայի քերովբեների դեմքերը նայում էին միմյանց։

Աստծուն մատուցված հացի սեղանի պատրաստումը

(Ելք 25.23-30)

10 Առաջավորության հացի սեղանը պատրաստեց մաքուր ոսկուց։ Դրա համար ոսկե չորս օղակներ ձուլեց. երկուսը՝ մի կողմի և երկուսը՝ մյուս կողմի համար։ Պատրաստեց նաև լծակներ, որպեսզի դրանցով բարձրացնեն սեղանը։ Տապանակի ու սեղանի լծակները պատրաստեց չփտող փայտից և դրանք պատեց ոսկով։ Երկու կանգուն էր սեղանի երկարությունը, մեկուկես կանգուն[17]՝ դրա լայնությունը, և մեկուկես կանգուն՝ դրա բարձրությունը։ 11 Այն պատեց մաքուր ոսկով և շուրջանակի պատեց ոսկե պսակով։ 12 Դրա վրա շուրջանակի մեկ թզաչափ բարձրությամբ շրջանակ դրեց և շրջանակի չորս կողմը ոսկե պսակներ դրեց։ 13 Սեղանի համար ոսկե չորս օղակներ պատրաստեց և օղակներն ամրացրեց չորս անկյուններին, 14 որոնք նրա չորս ոտքերի վրա էին՝ պսակի տակ։ Օղակները լծակների համար իբրև ագույց ծառայեցին սեղանը բարձրացնելու համար։ 15 Չփտող փայտից երկու լծակներ պատրաստեց, որպեսզի դրանցով բարձրացնեն սեղանը, և դրանք պատեց ոսկով։ 16 Մաքուր ոսկուց պատրաստեց սեղանի անոթները՝ խնկամաններն ու սկուտեղները, գավաթներն ու սկիհները, որոնցով գինի են նվիրաբերում։

Աշտանակի պատրաստումը

(Ելք 25.31-40)

17 Ձույլ ոսկուց պատրաստեց լույսի աշտանակը՝ բունն ու նրա երկու կողմերի թևերը։ Աշտանակի թևերից բաժանվում էին ճյուղերը. երեքը՝ մի կողմից, և երեքը՝ մյուս կողմից՝ իրար հավասար։ Ձույլ ոսկուց պատրաստեց նաև աշտանակի ընկուզաձև ծայրեր ունեցող լուսակալներն ու ճրագակալները, որոնց վրա ճրագամաններն են դրվում, և աշտանակի լուսակալի գլխին յոթերորդ կանթեղը, որը բնի ամենավերին մասում է դրվում, ձույլ ոսկուց էր։ Մաքուր ոսկուց պատրաստեց աշտանակի վրա գտնվող յոթ ճրագամանները, ունելիներն ու մոխրակալները։ Քանդակազարդ արեց աշտանակը՝ բունն ու նրա թևերն ու ճյուղերը։ Հղկված պատրաստեց աշտանակը, բունը և նրա ճյուղերը։ Սկահակները, գնդիկներն ու շուշանաձև ծաղիկները միաձույլ էին։ 18 Վեց ճյուղեր էին բաժանվում նրա երկու կողմերից. երեք ճյուղը՝ աշտանակի մի կողմից, և երեք ճյուղը՝ աշտանակի մյուս կողմից։ 19 Մի ճյուղն ուներ գնդիկից ու շուշանաձև ծաղկից բաղկացած ընկուզաձև երեք սկահակ, մյուս ճյուղն էլ ուներ գնդիկից ու շուշանաձև ծաղկից բաղկացած ընկուզաձև երեք սկահակ։ Այսպես բոլոր վեց ճյուղերը դուրս էին գալիս աշտանակի երկու կողմերից։ 20 Աշտանակի բնի վրա քանդակված էին ընկուզաձև չորս սկահակներ՝ իրենց գնդիկներով ու շուշանաձև ծաղիկներով։ 21 Երկու ճյուղերի տակ՝ մեկական գնդիկ ու ծաղիկ՝ բնին ձուլված. այսպես էին բնից բաժանված վեց ճյուղերը։ 22 Դրանց գնդիկներն ու ծաղիկները միաձույլ էին՝ բոլորը քանդակված մի կտոր մաքուր ոսկուց։ 23 Դրա յոթ ճրագամանները, ունելիներն ու մոխրակալները մաքուր ոսկուց էին։ 24 Մի տաղանդ մաքուր ոսկուց պատրաստեց աշտանակն ու դրա բոլոր մասերը։

Խնկարկության սեղանի պատրաստումը

(Ելք 30.1-5)

25 Նա խնկարկության սեղանը՝ ոսկեպատ, պատրաստեց չփտող փայտից, քառակուսի, մեկ կանգուն երկարությամբ, մեկ կանգուն լայնությամբ և երկու կանգուն բարձրությամբ։ Դրա եղջյուրավոր անկյունները զոհասեղանի հետ միաձույլ էին։ 26 Մաքուր ոսկով պատեց այն, ինչպես նաև դրա կափարիչը, բոլոր կողերն ու եղջյուրավոր անկյունները։ 27 Դրա չորս կողմերի համար պատրաստեց ոսկե պսակներ, պսակների տակ՝ երկու կողմերին, ոսկե երկու օղակներ ամրացրեց, որպեսզի այն բարձրացնելիս լծակները մտցնեն այդ օղակների մեջ։ 28 Լծակները պատրաստեց կարծր փայտից և դրանք պատեց ոսկով։

Օծության յուղի և խնկի պատրաստությունը

(Ելք 30.22-38)

29 Նա վարպետ յուղագործների նման պատրաստեց օծության սուրբ յուղը և բաղադրյալ խունկը։

38

Զոհասեղանի պատրաստումը

(Ելք 27.1-8)

1 Չփտող փայտից պղնձապատ զոհասեղան պատրաստեց այն բուրվառների պղնձով, որոնք Կորխի ժողովրդի հետ ապստամբած մարդկանց ձեռքին էին։ Զոհասեղանը քառակուսի էր՝ հինգ կանգուն երկարությամբ, հինգ կանգուն լայնությամբ, երեք կանգուն բարձրությամբ։ 2 Զոհասեղանի չորս անկյուններին պատրաստեց եղջյուրներ, որոնք զոհասեղանի հետ միաձույլ էին, և դրանք պատեց պղնձով։ 3 Պատրաստեց զոհասեղանի ամբողջ սպասքը՝ մոխիրի ամանները, մոխրահավաքները, տաշտերը, մսահաններն ու կրակամանները։ Այդ ամբողջ սպասքը պատրաստեց պղնձից։ 4 Նա բուրվառներից պատրաստեց զոհասեղանի վանդակավոր կասկարան, ներքևից մինչև զոհասեղանի մեջտեղը։ 5 Զոհասեղանի կասկարայի չորս կողմերին ամրացրեց պղնձե չորս օղակներ, որպեսզի լծակներն անցկացնեն այդ օղակների մեջ։ 6 Լծակները շինեց չփտող փայտից և դրանք պատեց պղնձով։ 7 Լծակներն անցկացրին զոհասեղանի կողքերին գտնվող օղակների մեջ, որպեսզի զոհասեղանը դրանցով բարձրացնեն։ Այն պատրաստված էր մույթերից։

Պղնձե ավազանի պատրաստումը

(Ելք 30.18)

8 Պղնձե ավազանն ու դրա պղնձե պատվանդանը պատրաստեց ուխտավոր այն կանանց հայելիների պղնձից, որոնք վրանը խփելու օրը Վկայության խորանի դռան մոտ էին հավաքվել։

Բակի շինությունը

(Ելք 27.9-19)

9 Կառուցեց մի բակ։ Բակի հարավային կողմի առագաստները հարյուր կանգուն երկարություն ունեին՝ նրբահյուս բեհեզից։ 10 Դրանց սյուները քսան հատ էին, դրանց պղնձե խարիսխները՝ քսան հատ։ Սյուների զարդերն ու խոյակներն արծաթից էին։ 11 Հյուսիսային կողմի առագաստներն ունեին հարյուր կանգուն երկարություն։ Դրա սյուները քսան հատ էին, պղնձե խարիսխները՝ քսան հատ։ Սյուների զարդերն ու խոյակներն արծաթից էին։ 12 Բակի ծովահայաց կողմի առագաստները հիսուն կանգուն էին։ Դրանց սյուները տասը հատ էին, խարիսխները՝ տասը հատ։ Սյուների զարդերն ու խոյակներն արծաթից էին։ 13 Բակի արևելյան կողմի առագաստները հիսուն կանգուն էին, 14 մի թևի առագաստները տասնհինգ կանգուն էին։ Դրանց սյուները երեք հատ էին, խարիսխները՝ երեք հատ։ 15 Դռան մյուս թևի առագաստները տասնհինգ կանգուն էին։ Դրանց սյուները երեք հատ էին, խարիսխները՝ երեք հատ։ 16 Խորանի չորս կողմերի բոլոր առագաստները նրբահյուս բեհեզից էին։ 17 Սյուների խարիսխները պղնձից էին, սյուների դրվագներն ու դրանց գալարազարդերը՝ արծաթից, դրանց խոյակները՝ արծաթապատ, բակի բոլոր սյուները՝ արծաթապատ։

18 Բակի դռան վարագույրները կապույտ, ծիրանի ու կարմիր մանվածքից էին և նրբահյուս բեհեզով զարդարված։ Քսան կանգուն էր դրանց երկարությունը։ Բարձրությունը հինգ կանգուն էր՝ բակի առագաստներին հավասար։ 19 Դրանց սյուները չորս հատ էին, դրանց պղնձե խարիսխները՝ չորս հատ։ Դրանց չորս գալարազարդերն արծաթից էին, իսկ դրանց խոյակները՝ արծաթապատ։ 20 Բակի ու խորանի չորս կողմերի բոլոր ցցերը պղնձից էին։

Օգտագործված մետաղների քանակը

21 Ահա Վկայության խորանի կառուցման հաշիվը, ինչպես հրաման տվեց Մովսեսը, ղևտացիների ծառայության համար, Ահարոն քահանայի որդի Իթամարի միջոցով։ 22 Հուդայի ցեղից Բեսելիելը՝ որդին Ուրիի, որը որդին էր Ովրի, արեց այնպես, ինչպես Տերը հրամայել էր Մովսեսին։ 23 Բեսելիելին օգնում էր Դանի ցեղից Աքիսամի որդի Եղիաբը, որը, կապույտ, ծիրանագույն ու կարմիր մանված նրբահյուս բեհեզ գործածելով, կատարում էր ոստայնանկության, ասեղնագործության ու նկարչության աշխատանքները։

24 Սրբարանի բոլոր գործերի համար օգտագործված ոսկու կշիռը, որը գոյացել էր նվերներից, եղավ քսանինը տաղանդ և յոթ հարյուր երեսուն սիկղ՝ ըստ սրբարանի կշռաչափի։ 25 Մարդկանցից հավաքված արծաթե նվերները կշռում էին հարյուր տաղանդ և հազար յոթ հարյուր յոթանասունհինգ սիկղ՝ ըստ սրբարանի կշռաչափի. մարդագլուխը՝ կես սիկղ՝ ըստ սրբարանի սակագնի։ Քսան տարեկան և ավելի բարձր տարիք ունեցող մարդիկ, որոնք անցնում էին մարդահամարով, վեց հարյուր երեք հազար հինգ հարյուր հիսուն հոգի էին։ 26 Հարյուր տաղանդ արծաթ ձուլվեց խորանի հարյուր խոյակների և վարագույրի խոյակների համար. 27 հարյուր տաղանդ՝ հարյուր խոյակի համար. մեկ տաղանդ՝ ամեն մի խոյակի համար։ 28 Հազար յոթ հարյուր յոթանասունհինգ սիկղը գործածվեց սյուների գալարազարդերի համար. ոսկով պատվեցին դրանց խոյակները և զարդարվեցին։ 29 Նվիրած պղինձը յոթանասուն տաղանդ և երկու հազար չորս հարյուր սիկղ էր։ 30 Դրանով պատրաստվեցին Վկայության խորանի դռան խարիսխները, պղնձե զոհասեղանը, պղնձե զոհասեղանի կասկարան, զոհասեղանի ամբողջ սպասքը, բակի չորս կողմերի խարիսխները, բակի դռան խարիսխները, 31 խորանի բոլոր ցցերը, բակի չորս կողմի բոլոր ցցերը և կապույտ, ծիրանագույն և կարմիր մանվածքից և նրբահյուս բեհեզից հյուսված պարանների ծայրերի օղերը։

39

Քահանաների զգեստների պատրաստությունը

(Ելք 28.1-14)

1 Պատրաստեց պաշտամունքի զգեստներ՝ սրբարանում պաշտամունք կատարելու համար։ Պատրաստեց նաև սրբարանում Ահարոն քահանայի հագնելիք զգեստներն այնպես, ինչպես Տերն էր հրամայել Մովսեսին։

Եփուդը

(Ելք 28.6-14)

2 Եփուդը պատրաստեցին ոսկով, ծիրանի, կապուտակ ու կարմիր մանվածքով և նրբահյուս բեհեզով։ 3 Ոսկու թերթերը թել-թել կտրում էին, որպեսզի դրանք կապեն կապուտակ, ծիրանի ու կարմիր ժապավենով և նրբահյուս բեհեզով։ Զարդարված եփուդի համար պատրաստեցին փոկեր, 4 որպեսզի այն ամրացնեն երկու կողմից։ 5 Նույն ձևով ոսկուց և կապույտ, ծիրանագույն և կարմիր մանվածքից և նրբահյուս բեհեզից պատրաստեցին եփուդի վրայի ժապավենը, ինչպես Տերն էր հրամայել Մովսեսին։ 6 Ոսկով ժապավենված և ընդելուզված զմրուխտե երկու ակնաքարերի վրա փորագրեցին Իսրայելի որդիների անուններն այնպես, ինչպես կնիքներն են փորագրում, և դրանք ամրացրին եփուդի վրա։ 7 Իսրայելի որդիների հիշատակի ակնաքարերն ամրացրին եփուդի ուսին, ինչպես որ Տերը հրամայել էր Մովսեսին։

Լանջապանակի պատրաստությունը

(Ելք 28.15-30)

8 Լանջապանակը պատրաստեցին ոսկուց, կապույտ, ծիրանագույն և կարմիր մանվածքից և նրբահյուս բեհեզից՝ հմտորեն ասեղնագործված, ինչպես եփուդն էին պատրաստել։ 9 Քառակուսի և կրկնածալ արեցին լանջապանակը. այն ուներ մի թզաչափ երկարություն և մի թզաչափ լայնություն։ 10 Դրա վրա կար ակնաքարերի չորս շարք։ Առաջին շարքի վրա կային սարդիոն, տպազիոն և զմրուխտ։ Դա առաջին շարքն էր։ 11 Երկրորդ շարքը նռնաքար էր, շափյուղա և հասպիս։ 12 Երրորդ շարքը սուտակ էր, ագատ և մեղեսիկ։ 13 Չորրորդ շարքը ոսկեքար էր, եղնգաքար և բյուրեղ՝ ոսկով պատված և ընդելուզված։ 14 Ակնաքարերն ըստ Իսրայելի որդիների անունների էին։ Նրանց տասներկու անունները գրված և փորագրված էին ըստ տասներկու ցեղերից յուրաքանչյուրի անվան։ 15 Լանջապանակի երկու օղակների վրա ամրացրին մաքուր ոսկուց պատրաստված հյուսկեն շղթաներ։ 16 Պատրաստեցին ոսկե երկու կոճակներ և ոսկե երկու օղակներ. ոսկե երկու օղակներն ամրացրին լանջապանակի վերին երկու ծայրերին։ 17 Հյուսկեն շղթաները լանջապանակի երկու կողմերից ամրացրին երկու օղակների մեջ, իսկ երկու շղթաների ծայրերը մտցրին երկու անցքերի մեջ։ Լանջապանակը դրեցին եփուդի ուսերին՝ երեսի կողմից իրար դեմ դիմաց։ 18 Պատրաստեցին ոսկե երկու այլ օղակներ և լանջապանակի ներսի կողմից ամրացրին եփուդին կցված մասի երկու ծայրերին։ Պատրաստեցին ոսկե երկու այլ օղակներ և դրեցին եփուդի երկու ուսերին ներսի կողմից՝ եփուդի առջևի միացման տեղում։ 19 Լանջապանակի օղակների ու եփուդի օղակների միջով կապույտ ժապավեն անցկացնելով՝ այդ երկուսը միացրին իրար այնպես, որ լանջապանակն ու եփուդը միմյանցից չառանձնանան, ինչպես Տերն էր հրամայել Մովսեսին։

Քահանայական այլ զգեստներ

(Ելք 28.31-43)

20 Եփուդի վրա ամբողջությամբ կապուտակ ժապավեններով հյուսված կտավից պատմուճաններ պատրաստեցին։ 21 Դրանց օձիքը հյուսածո գործվածքի ճիշտ մեջտեղից էր, իսկ օձիքի շուրջանակի բացվածքը չքանդվող եզր ուներ։ 22 Պատմուճանի փեշերին կապույտ, ծիրանագույն և կարմիր մանվածքից և նրբահյուս բեհեզից նռան ծաղկաբողբոջներ գործեցին։ 23 Մաքուր ոսկուց զանգակներ պատրաստեցին և զանգակները պատմուճանների ներքևում շուրջանակի դրեցին նռնազարդերի միջև։ 24 Նռնազարդերն ու զանգակները պատմուճանների ներքևում շուրջանակի հաջորդում էին միմյանց. պաշտամունք կատարելու համար, ինչպես Տերն էր հրամայել Մովսեսին։

25 Նրանք բեհեզյա հյուսված շապիկներ պատրաստեցին Ահարոնի ու նրա որդիների համար, 26 ինչպես նաև բեհեզյա ապարոշներ, բեհեզյա խույր, 27 բեհեզյա անդրավարտիք։ 28 Նրանց համար պատրաստեցին բեհեզից և մանված կապուտակ, ծիրանի ու կարմիր ժապավեններով հյուսված գոտիներ՝ զարդանախշ մի գործ, ինչպես Տերն էր հրամայել Մովսեսին։

29 Թիթեղը պատրաստեցին մաքուր ոսկուց և դրա վրա փորագրեցին «Ընծայված Տիրոջը»։ 30 Այն կապեցին մի կապույտ ժապավենով, որպեսզի վերևի կողմից ամրացնեն խույրի վրա, ինչպես Տերն էր հրամայել Մովսեսին։

Գործի ավարտը

(Ելք 35.10-19)

31 Ավարտվեց Վկայության խորանի ամբողջ գործը։ Իսրայելի որդիներն արեցին ամեն ինչ. ինչպես Տերն էր հրամայել Մովսեսին, այդպես էլ արեցին։ Նվերներից ավելացած ոսկին նրանք վերածեցին սպասքի, որոնցով Տիրոջ առաջ պաշտամունք են կատարում։ 32 Մովսեսի մոտ՝ խորան բերեցին զգեստները, վրանի ծածկն ու դրա բոլոր մասերը, դրա ճարմանդները, փայտերը, միջաձողերը, դրա սյուները, վերջինիս խարիսխները, 33 խոյերի կարմիր ներկված, մշակված և անմշակ մորթիները, կապույտ վարագույրները, 34 Ուխտի տապանակը ծածկող վարագույրը, 35 լծակները, կափարիչը, Առաջավորության հացի սեղանն ու դրա ամբողջ սպասքը, Առաջավորության հացը, 36 սուրբ աշտանակն ու դրա ճրագամանները, կանթեղներն ու դրա բոլոր մասերը, լուսավորության ձեթը, 37 ոսկե սեղանը, օծության յուղը, բաղադրյալ խունկը, 38 մուտքի վարագույրը, խորանը, 39 պղնձե զոհասեղանը, դրա լծակներն ու ամբողջ սպասքը, ավազանն ու դրա պատվանդանը, բակի առագաստները, դրա սյուներն ու խարիսխները, 40 վրանի դռան և բակի դռան վարագույրները, պարաններն ու ցցերը, Վկայության խորանի ամբողջ սպասքը, 41 սրբարանում պաշտամունք կատարելու սրբազան զգեստները, Ահարոն քահանայի սրբազան զգեստներն ու նրա որդիների քահանայության համար նախատեսված զգեստները։ 42 Ինչպես Տերը պատվիրել էր Մովսեսին, Իսրայելի որդիներն այդ ամենը այդպես էլ կատարեցին։

43 Մովսեսը տեսավ բոլոր գործերը, որ նրանք կատարել էին այնպես, ինչպես Տերն էր հրամայել Մովսեսին։ Նրանք ճիշտ նույն ձևով էին կատարել։ Եվ Մովսեսն օրհնեց նրանց։

40

Վկայության խորանի կանգնեցումն ու օծումը

1 Տերն ասաց Մովսեսին. 2 «Առաջին ամսի առաջին օրը կկանգնեցնես Վկայության խորանը, 3 այնտեղ կդնես Ուխտի տապանակը և տապանակը կծածկես շղարշով։

4 Ներս կտանես սեղանը և դրա վրա կդասավորես հացը։ Ներս կտանես աշտանակը և դրա վրա կդնես նրա ճրագամանները։ 5 Խունկ ծխելու ոսկե սեղանը կտեղավորես Ուխտի տապանակի առաջ։ Քողե վարագույր կանցկացնես Վկայության խորանի դռանը։

6 Ողջակեզների զոհասեղանը կդնես Վկայության խորանի դռանը և շուրջանակի կօծես խորանն ու այն ամենը, ինչ նրա մեջ է. դրանց չորսբոլորը կսրբես։ 7 Ավազանը կդնես Վկայության խորանի ու զոհասեղանի միջև և դրա մեջ ջուր կլցնես։ 8 Բակը շուրջանակի կօծես և կիջեցնես բակի դռան վարագույրը։ 9 Կվերցնես օծության յուղը, կօծես խորանն ու այն ամենը, ինչ դրա մեջ է. կսրբագործես դա ու դրա ամբողջ սպասքը. այնուհետև դրանք սուրբ կլինեն։

10 Կօծես ողջակեզների զոհասեղանն ու դրա ամբողջ սպասքը։ 11 Կսրբագործես զոհասեղանը, և դա սուրբ սրբություն կլինի։

Կօծես ավազանն ու նրա պատվանդանը և կսրբագործես այն։

12 Ահարոնին ու նրա որդիներին կբերես Վկայության խորանի դռան մոտ և նրանց կլվանաս ջրով։ 13 Ահարոնին կհագցնես սրբազան հանդերձանքը, կօծես նրան, կսրբագործես նրան, և նա ինձ համար քահանայություն կանի։ Կբերես նրա որդիներին, նրանց հանդերձանքներ կհագցնես, կօծես նրանց այնպես, ինչպես օծեցիր նրանց հորը, և նրանք ինձ համար քահանայություն կանեն։ Նրանց քահանայական օծումը իրենց սերունդների մեջ հավիտենական թող լինի»։

14 Մովսեսն այդ ամենը արեց այնպես, ինչպես որ Տերը պատվիրել էր իրեն. նա հենց այդպես էլ արեց։ 15 Եգիպտացիների երկրից նրանց դուրս գալու երկրորդ տարվա առաջին ամսին՝ ամսամուտին, խորանը կանգնեցվեց։ 16 Մովսեսը կանգնեցրեց խորանը. դրեց դրա խարիսխները և կանգնեցրեց դրա սյուները, դրանց վրա ամրացրեց խոյակները, 17 տեղադրեց միջաձողերը, խորանի վրա տարածեց տանիքի ծածկոցները։ Ծածկի երկու շերտերը գցեց խորանի վրա, ինչպես Տերն էր հրամայել Մովսեսին։ 18 Վերցրեց օրենքի քարե տախտակները, դրեց տապանակի մեջ, կրելու ձողերն անցկացրեց տապանակին և Քավությունը դրեց տապանակի վրա։ 19 Տապանակը տարավ խորանի ներսը, քաշելով քողաձև վարագույրը՝ ծածկեց Ուխտի տապանակը, ինչպես Տերն էր հրամայել Մովսեսին։

20 Սեղանը դրեց Վկայության խորանի մեջ՝ խորանի հյուսիսային կողմից, խորանի վարագույրից դուրս։ 21 Դրա վրա Տիրոջ առաջ դասավորեց Առաջավորության հացը, ինչպես Տերն էր հրամայել Մովսեսին։

22 Աշտանակը դրեց Վկայության խորանի մեջ՝ սեղանի դիմաց, խորանի հարավային կողմում։ 23 Ճրագամանները դրեց դրա վրա՝ Տիրոջ առաջ, ինչպես Տերն էր հրամայել Մովսեսին։

24 Ոսկե սեղանը դրեց Վկայության խորանի մեջ՝ վարագույրի դիմաց։ 25 Եվ խունկ ծխեց դրա վրա՝ պատրաստված խունկից, ինչպես Տերն էր հրամայել Մովսեսին։ 26 Նա կախեց խորանի դռան վարագույրը։

27 Ողջակեզների զոհասեղանը դրեց Վկայության խորանի դռան մոտ և դրա վրա ողջակեզներ ու զոհեր մատուցեց, ինչպես Տերն էր հրամայել Մովսեսին։

28 Ավազանը դրեց Վկայության խորանի ու զոհասեղանի միջև և դրա մեջ ջուր լցրեց, 29 որպեսզի Մովսեսը, Ահարոնն ու նրա որդիները դրանով լվանան իրենց ձեռքերն ու ոտքերը, 30 երբ Վկայության խորանը մտնեն կամ երբ զոհասեղանին մոտենան՝ պաշտամունք կատարելու։ Նրանք լվացվում էին դրա միջի ջրով, ինչպես Տերն էր հրամայել Մովսեսին։

31 Բակ կառուցեց խորանի ու զոհասեղանի շուրջը և քաշեց բակի դռան վարագույրը։ Մովսեսն այսպես ավարտեց իր ամբողջ գործը։

Վկայության խորանը՝ լցված Տիրոջ փառքով

(Թվ. 9.15-23)

32 Ամպը ծածկեց Վկայության խորանը, և խորանը լցվեց Տիրոջ փառքով։ 33 Մովսեսը չէր կարողանում մտնել Վկայության խորան, որովհետև ամպը ծածկել էր այն, և խորանը լցված էր Տիրոջ փառքով։

34 Երբ ամպը վերանում էր խորանի վրայից, Իսրայելի որդիները գնում էին իրենց ամբողջ բազմությամբ, 35 իսկ երբ ամպը չէր վերանում, չէին գնում, մինչև ամպը վերանար, 36 որովհետև Իսրայելի որդիների ողջ երթի ընթացքում ցերեկները խորանի վրա Տիրոջ ամպն էր, գիշերները՝ կրակ։


ՂԵՎՏԱԿԱՆ

1

ԶՈՀԱԲԵՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

(1–7)

Ողջակեզ զոհ

1 Տերը կանչեց Մովսեսին, խոսեց նրա հետ Վկայության խորանից՝ ասելով. 2 «Խոսի՛ր Իսրայելի որդիների հետ և ասա՛ նրանց. “Եթե ձեզանից մեկը Տիրոջը ընծա մատուցի հոտերից, արջառ կամ ոչխար թող լինի ձեր ընծան։

3 Եթե ողջակեզի համար նրա ընծան արջառներից է, արու և առանց արատի թող լինի։ Այն թող բերի Վկայության խորանի դռան մոտ, որպեսզի ընդունվի Տիրոջ առջև քավության համար։ 4 Նա իր ձեռքը թող դնի ընծայի գլխին՝ ընդունելի լինելու անձի քավության համար։ 5 Ապա թող Տիրոջ առաջ մորթեն զվարակը և քահանաները՝ Ահարոնի որդիները, արյունը թող բերեն ու շաղ տան Վկայության խորանի դռան առջև գտնվող զոհասեղանի վրա՝ շուրջանակի։ 6 Ողջակեզը թող քերթեն և անդամահատեն։ 7 Քահանաները՝ Ահարոնի որդիները, զոհասեղանի վրա կրակ թող դնեն և կրակի վրա փայտ դիզեն։ 8 Ահարոնի որդիները՝ քահանաները, անդամատված մասերը, գլուխն ու ճարպը թող դնեն զոհասեղանի կրակին դիզված փայտի վրա։ 9 Փորոտիքն ու ոտքերը թող լվանան ջրով, և քահանաները դրանք նույնպես թող դնեն զոհասեղանի վրա, որովհետև զոհը ողջակեզ է՝ անուշահոտություն Տիրոջ համար։

10 Եթե Տիրոջը մատուցվող ողջակեզի ընծան ոչխարների ցեղից է՝ գառ կամ ուլ, թող մատուցի արու և առանց արատի, իր ձեռքը թող դնի նրա գլխին, 11 այն թող մորթեն Տիրոջ առաջ՝ զոհասեղանի հյուսիսային կողմում, և Ահարոնի որդիները՝ քահանաները, արյունը թող շուրջանակի շաղ տան զոհասեղանի վրա։ 12 Այն թող անդամատեն և քահանաները գլխով ու ճարպով հանդերձ թող դնեն զոհասեղանի վրա եղած կրակի և փայտի վրա, 13 փորոտիքն ու ոտքերը թող լվանան ջրով, և քահանան դրանք նույնպես թող բերի ու դնի զոհասեղանի վրա, որովհետև ողջակեզ զոհ է՝ անուշահոտություն Տիրոջ համար։

14 Իսկ եթե Տիրոջը մատուցվող ողջակեզի ընծան թռչուն է, տատրակ կամ աղավնի թող լինի ընծան։ 15 Քահանան այն թող մոտ բերի զոհասեղանին, ոլորելով պոկի գլուխը, դնի զոհասեղանին, իսկ արյունը քամի զոհասեղանի խարսխին։ 16 Թող պոկի քարաճիկը և իր կեղտով[18] նետի զոհասեղանի մոտ գտնվող մոխրակույտի մեջ։ 17 Ապա այն թող ջարդի թևերից, սակայն բաժան-բաժան չանի։ Քահանան այն թող դնի զոհասեղանի վրայի կրակին դիզված այրվող փայտի վրա, որովհետև զոհը ողջակեզ է՝ անուշահոտություն Տիրոջ համար”»։

2

Անարյուն ընծա

1 «Եթե մեկը անարյուն ընծա մատուցի Տիրոջը, թող իր ընծան նաշիհ լինի, վրան ձիթայուղ լցնի ու կնդրուկ դնի։ 2 Այն թող տանի քահանաներին՝ Ահարոնի որդիներին։ Քահանան թող վերցնի ձիթայուղով հունցված մի բուռ նաշիհ ու ողջ կնդրուկը և դրանք դնի զոհասեղանին՝ իբրև հիշատակի ընծա՝ անուշահոտություն Տիրոջ համար։ 3 Այդ ընծայի մնացյալ մասը թող պատկանի Ահարոնին ու նրա որդիներին։ Դա Տիրոջը մատուցվող ամենասուրբ զոհատեսակներից է։

4 Եթե մեկը որպես անարյուն ընծա մատուցի թոնրի մեջ եփվածը, ապա Տիրոջը թող ընծայի ձիթայուղով հունցված նաշիհից բաղարջ նկանակ և բաղարջ լավաշ։ 5 Եթե քո ընծան եփված է տապակի մեջ, այն թող բաղարջ լինի ձիթայուղով հունցված նաշիհից։ 6 Այն կբրդես և վրան ձիթայուղ կլցնես։ Այն Տիրոջը մատուցվող անարյուն զոհ է։ 7 Եթե քո ընծան կասկարայի վրա եփված է, ապա ձիթայուղով հունցված նաշիհից թող պատրաստվի։

8 Տիրոջը մատուցվող անարյուն ընծաներն այդպես պատրաստելով՝ մատուցի՛ր քահանային։ Եվ քահանան, մոտենալով զոհասեղանին, 9 մի մաս թող վերցնի և դնի զոհասեղանին իբրև հիշատակի մաս՝ անուշահոտություն Տիրոջ համար։ 10 Իսկ մնացած մասը թող պատկանի Ահարոնին ու նրա որդիներին։ Դա կրակի վրա Տիրոջը մատուցած ամենասուրբ ընծաներից է։

11 Տիրոջը մատուցվող ոչ մի անարյուն ընծա թթխմորով չպատրաստեք։ Թթխմորով ու մեղրով պատրաստված որևէ ընծա Տիրոջը չմատուցեք։ 12 Դրանք կարող եք մատուցել Տիրոջը՝ որպես բերքի երախայրիք, բայց զոհասեղանի վրա այն չայրեք իբրև անուշահոտություն Տիրոջ համար։ 13 Ձեր բոլոր անարյուն ընծաները թող աղով աղվեն. Աստծու ուխտի աղը մի՛ պակասեցրեք ձեր զոհերից. բոլոր ընծաների հետ ա՛ղ մատուցեք։

14 Եթե բերքի երախայրիքից Տիրոջն ընծա մատուցես, մաքրած ու բոված նոր ցորե՛ն մատուցիր՝ իբրև քո բերքի երախայրիքի ընծա։ 15 Վրան ձիթայո՛ւղ լցրու և կնդրո՛ւկ դիր։ Դա անարյուն ընծա է։ 16 Քահանան թող կրակի վրա դնի ձիթայուղով աղանձից և ողջ կնդրուկը՝ իբրև հիշատակի ընծա, որովհետև ընծա է Տիրոջ համար»։

3

Փրկության զոհ

1 «Եթե Տիրոջը մատուցվող ընծան փրկության զոհ է, եթե արջառ է, արու լինի թե էգ, Տիրոջ առջև արատ չունեցողը թող մատուցվի։ 2 Նա իր ձեռքը թող դնի ընծայի գլխին և մորթի այն Վկայության խորանի դռան մոտ։ Ահարոնի որդիները՝ քահանաները, արյունը թող շաղ տան ողջակեզի զոհասեղանի վրա՝ շուրջանակի։ 3 Փրկության զոհից Տիրոջը թող մատուցեն փորի ճարպաթաղանթն ու փորոտիքի ամբողջ ճարպը, 4 երկու երիկամները, դրանց վրայի ճարպը, ազդրին կից ճարպը. երիկամների հետ պետք է հանվի նաև լյարդի բլթակը։ 5 Ահարոնի որդիները՝ քահանաները, դրանք թող դնեն ողջակեզի զոհասեղանի կրակին դիզված փայտի վրա։ Այն կրակով այրվող զոհ է՝ անուշահոտություն Տիրոջ համար։

6 Եթե Տիրոջը մատուցվող ընծան փրկության զոհ է ոչխարների ցեղից, արու լինի թե էգ, թող արատ չունեցողը մատուցի։ 7 Եթե իր ընծան գառ է, այն թող մատուցի Տիրոջ առջև։ 8 Իր ձեռքը թող դնի ընծայի գլխին և մորթի այն Վկայության խորանի դռանը։ Ահարոնի որդիները՝ քահանաները, արյունը թող շաղ տան ողջակեզի զոհասեղանի վրա՝ շուրջանակի։ 9 Փրկության զոհից Տիրոջը ընծա թող մատուցեն ճարպը, ողնաշարը՝ զիստերով հանդերձ, փորի ճարպաթաղանթը, փորոտիքի ամբողջ ճարպը, 10 երկու երիկամներն ու դրանց վրայի ճարպը, ազդրին կից ճարպը. երիկամների հետ պետք է հանվի նաև լյարդի բլթակը։ 11 Այս ամենը քահանան թող դնի զոհասեղանին՝ որպես այրվող զոհ՝ անուշահոտություն Տիրոջ համար։

12 Իսկ եթե իր ընծան այծ լինի, այն թող մատուցի Տիրոջ առջև, 13 իր ձեռքը թող դնի նրա գլխին, թող մորթեն Տիրոջ առջև՝ Վկայության խորանի դռանը, և Ահարոնի որդիները՝ քահանաները, արյունը թող շաղ տան զոհասեղանի վրա՝ շուրջանակի։ 14 Եվ դրանից Տիրոջն ընծա թող մատուցեն փորի ճարպաթաղանթը և փորոտիքի ամբողջ ճարպը, 15 երկու երիկամներն ու դրանց վրայի ճարպը, ազդրին կից ճարպը. երիկամների հետ պետք է հանվի նաև լյարդի բլթակը։ 16 Քահանան դրանք թող դնի զոհասեղանին՝ իբրև ընծա՝ անուշահոտություն Տիրոջ համար։ Ողջ ճարպը պատկանում է Տիրոջը։ 17 Հավիտենական օրենք թող լինի ձեր սերունդների համար, որտեղ էլ բնակվելիս լինեք. ճարպ և արյուն երբեք չուտեք»։

4

Քավության զոհ

1 Տերն ասաց Մովսեսին. 2 «Խոսի՛ր Իսրայելի որդիների հետ ու ասա՛.

“Եթե մեկն ակամա մեղանչի Տիրոջ առջև, անի բաներ, որոնք դեմ են Տիրոջ պատվիրանին, 3 եթե օծված քահանայապետը մեղանչի՝ ժողովրդին հանցավոր դարձնելով, իր գործած մեղքը քավելու համար նա Տիրոջը առանց արատի մի արջառ թող մատուցի։ 4 Նա արջառը թող բերի Վկայության խորանի դռան մոտ՝ Տիրոջ առջև, իր ձեռքը Տիրոջ առջև թող դնի նրա գլխին, և արջառը թող մորթեն Տիրոջ առջև։ 5 Զոհաբերությունը կատարող օծյալ քահանան, իր ձեռքով վերցնելով արջառի արյունից, այն թող տանի Վկայության խորան։ 6 Քահանան իր մատը թող թաթախի արյան մեջ, այդ արյունից թող յոթ անգամ իր մատով շաղ տա Տիրոջ առջև՝ սրբարանի վարագույրի մոտ։ 7 Քահանան արջառի արյունից թող քսի Տիրոջ առջև՝ Վկայության խորանում դրված խնկարկության սեղանի եղջյուրներին, իսկ մնացած արյունը թող հեղի Վկայության խորանի դռանը գտնվող ողջակեզի զոհասեղանի խարսխին։ 8 Նա թող հանի մեղքերի քավության համար զոհաբերվող արջառի ճարպը, փորի ճարպաթաղանթը և փորոտիքի ամբողջ ճարպը, 9 երկու երիկամներն ու դրանց վրայի ճարպը, ազդրին կից ճարպը, երկու երիկամների հետ պետք է հանվի նաև լյարդի բլթակը. 10 այնպես, ինչպես արվում է փրկության համար զոհաբերվող արջառի դեպքում։ Քահանան այս ամենը թող դնի ողջակեզի զոհասեղանին։ 11 Արջառի մորթը, նրա ամբողջ մարմինը գլխի ու ոտքերի, փորոտիքի հետ՝ 12 արջառն ամբողջությամբ, թող հանեն բանակատեղիից դուրս՝ մի մաքուր տեղ, ուր մոխիրն են թափում, և փայտի կրակի վրա թող այրեն այն։ Արջառը պետք է այրվի մոխիրը թափելու վայրում։

13 Եթե Իսրայելի ողջ ժողովուրդն ակամա մոլորվի՝ անելով մի բան, որ չեն թույլատրում Տիրոջ պատվիրանները, և այդպիսով մեղանչի, և այդ բանը վրիպած լինի ժողովրդի աչքից, 14 իսկ դրանից հետո հայտնի դառնա նրանց կատարած մեղքը, ժողովուրդն իր գործած մեղքը քավելու համար նախրից առանց արատի մի արջառ թող զոհաբերի։ Այն թող բերեն Վկայության խորանի դռան մոտ, 15 ժողովրդի ծերերը Տիրոջ առջև իրենց ձեռքը թող դնեն արջառի գլխին և Տիրոջ առջև թող մորթեն այն։ 16 Օծյալ քահանան արջառի արյունից թող տանի Վկայության խորան 17 և մատը թաթախելով արջառի արյան մեջ՝ Տիրոջ առջև յոթ անգամ թող շաղ տա սրբարանի վարագույրի դիմաց։ 18 Քահանան արջառի արյունից թող քսի Տիրոջ առջև՝ Վկայության խորանում դրված խնկարկության սեղանի եղջյուրներին, իսկ մնացած արյունը թող հեղի Վկայության խորանի դռան մոտ գտնվող ողջակեզի զոհասեղանի խարսխին։ 19 Ապա թող հանի ամբողջ ճարպը և դնի զոհասեղանին։ 20 Այդ արջառի զոհաբերությունը թող կատարի ըստ մեղքերի քավության համար մատուցվող արջառի զոհաբերության կարգի։ Քահանան նույն կերպ թող կատարի նրանց մեղքի զոհը, և նրանց մեղքերը կներվեն։ 21 Արջառն ամբողջությամբ պետք է հանեն բանակատեղիից դուրս և այրեն այնպես, ինչպես նախորդ արջառն այրեցին, որովհետև ժողովրդի մեղքերի համար է։

22 Իսկ եթե մեղանչի իշխանը՝ անելով մի բան, որ չեն թույլատրում Տիրոջ՝ Աստծու պատվիրանները, և այդպիսով մեղանչի ակամա, 23 և իրեն հայտնի դառնա այն մեղքը, որ գործել է, ապա թող ընծա մատուցի այծերից արու և արատ չունեցող մի նոխազ։ 24 Նա իր ձեռքը թող դնի նոխազի գլխին, թող այն մորթեն Տիրոջ առջև՝ այնտեղ, որտեղ ողջակեզներն են մորթում, քանի որ սա մեղքի զոհ է։ 25 Քահանան մեղքերի զոհի արյունը մատով թող քսի ողջակեզի զոհասեղանի եղջյուրներին, ապա մնացած ամբողջ արյունը թող հեղի ողջակեզի զոհասեղանի խարսխին։ 26 Ապա ամբողջ ճարպը թող դնի զոհասեղանին, փրկության զոհի ճարպի նման։ Քահանան քավություն կանի նրա մեղքերին, և նրա մեղքերը կներվեն։

27 Եթե երկրի բնակիչներից մեկն ակամա մեղք գործի՝ անելով մի բան, որ չեն թույլատրում Տիրոջ պատվիրանները, և այդպիսով մեղանչի, 28 և երբ իրեն հայտնի դառնա այն մեղքը, որ գործել է, իր գործած մեղքի համար թող ընծա մատուցի այծերից էգ և արատ չունեցող մի ուլ։ 29 Իր ձեռքը թող դնի նրա գլխին, և մեղքերի քավության համար զոհաբերվող ուլը թող մորթեն այնտեղ, որտեղ ողջակեզներն են մորթում։ 30 Քահանան իր մատով թող վերցնի զոհի արյունից և քսի ողջակեզի զոհասեղանի եղջյուրներին։ Մնացած ամբողջ արյունը թող հեղի ողջակեզի զոհասեղանի խարսխին։ 31 Ապա թող հանի ամբողջ ճարպը, փրկության զոհի ճարպի նման, և քահանան թող դնի այն զոհասեղանին՝ անուշահոտություն Տիրոջ համար, և այսպիսով քահանան թող քավի նրա մեղքերը, և նա թող թողություն ստանա։ 32 Իսկ եթե իր մատուցած ընծան ոչխար լինի, թող էգը և արատ չունեցողը մատուցի։ 33 Իր ձեռքը թող դնի մեղքի զոհի գլխին, ապա թող մորթեն այն այնտեղ, որտեղ ողջակեզներն են մորթում։ 34 Քահանան իր մատով թող վերցնի մեղքի զոհի արյունից և քսի ողջակեզի զոհասեղանի եղջյուրներին։ Մնացած ամբողջ արյունը թող հեղի ողջակեզի զոհասեղանի խարսխին։ 35 Ապա թող հանի ամբողջ ճարպը փրկության համար մատուցվող ոչխարի ճարպի նման, և քահանան թող դնի այն զոհասեղանին՝ որպես ողջակեզ Տիրոջ համար, և այսպիսով քահանան թող քավի նրա մեղքերը, և նա թող թողություն ստանա”»։

5

1 «Եթե մեկը մեղանչի, երբ հրավիրվի երդումով վկայություն տալու մի բանի մասին, որ տեսել է կամ տեղյակ է, և չհայտնի, մեղքի տակ կընկնի։

2 Եթե մեկը դիպչի անմաքուր մի բանի, ինչպես օրինակ սատկածի կամ գազանի կողմից հոշոտվածի, լինեն դրանք սողուն թե անմաքուր կենդանի, ինքն էլ կպղծվի ու մեղավոր կդառնա։ 3 Կամ դիպչի մարդկային ամեն տեսակի պղծությունների, որոնց դիպչելիս մարդ պղծվում է, սակայն անգիտակից լինի իր մեղքին, և երբ գիտակցի այն, մեղավոր կլինի։

4 Նա, ով խոստանա չար կամ բարի գործ կատարել և այդ խոստումը հաստատի երդմամբ, և հետո անդրադառնա, որ սխալ է, թեկուզ և չանի, միևնույն է, երկու դեպքում էլ մեղանչել է։ 5 Պետք է խոստովանի իր գործած մեղքերը։

6 Տիրոջ նկատմամբ կատարած իր հանցանքների ու գործած մեղքերի համար նա հոտից մի էգ գառ կամ մի էգ ուլ թող մատուցի՝ իբրև մեղքի զոհ։ Քահանան թող քավի նրա մեղքերը, և նրա մեղքերը թող ներվեն։

7 Իսկ եթե կարողություն չունի ոչխարի, իր գործած մեղքերի համար երկու տատրակ կամ աղավնիների երկու ձագ թող մատուցի. մեկը՝ մեղքի համար, մյուսը՝ որպես ողջակեզ։ 8 Դրանք թող բերի քահանային։ Քահանան նախ թող ներս տանի մեղքի զոհը, գլուխը ոլորելով պոկի ողնաշարից, բայց մարմնից չանջատի։ 9 Նա զոհասեղանի պատին թող շաղ տա մեղքի զոհի արյունից, իսկ մնացած արյունը թող քամի զոհասեղանի խարսխին, որովհետև մեղքի զոհ է։ 10 Երկրորդ թռչունը թող ողջակեզ անի, ինչպես որ կարգն է։ Այդպես քահանան քավություն կտա նրա գործած մեղքերին, և նա թողություն կստանա։

11 Եթե նա ի վիճակի չէ զույգ տատրակներ կամ աղավնիների երկու ձագեր մատուցելու, իր գործած մեղքերի քավության համար թող նվիրաբերի մեկ տասներորդ գրիվ նաշիհ՝ իբրև մեղքի զոհ։ Դրա վրա թող ձիթայուղ չլցնի և կնդրուկ չդնի, որովհետև մեղքի զոհ է։ 12 Նա այդ թող տանի քահանային, և քահանան, դրանից մի բուռ վերցնելով իբրև հիշատակի բաժին, թող դնի Տիրոջ ողջակեզի զոհասեղանին, որովհետև մեղքի զոհ է։ 13 Քահանան թող քավի նրա գործած մեղքերից յուրաքանչյուրը, և նրա մեղքը կներվի։ Մնացյալը թող պատկանի քահանային, ինչպես նաշիհի ընծան»։

Վերանորոգման զոհ

14 Տերն ասաց Մովսեսին. 15 «Այն անձը, որ կվրիպի ու Տիրոջ սրբությունների հանդեպ ակամա կմեղանչի, իր հանցանքի համար թող Տիրոջը ոչխարների հոտից հիսուն արծաթ սիկղ արժողությամբ, ըստ սրբարանի սիկղաչափի, արատ չունեցող մի խոյ մատուցի, 16 թող հատուցի նաև սրբություններին հասցրած վնասը՝ դրան ավելացնելով արժեքի մեկ հինգերորդը, և տա քահանային։ Քահանան հանցանքի քավության խոյով թող թողություն տա նրա հանցանքին և ների նրան։

17 Այն անձը, որ անգիտակցաբար վրիպի՝ կատարելով բաներ, որոնք դեմ են Տիրոջ պատվիրաններին և մեղանչի, սակայն ընդունի իր մեղքը, 18 իր հանցանքի թողության համար իր հոտից նա քահանային թող բերի մեկ արծաթ արժողությամբ արատ չունեցող մի խոյ, որով քահանան թող քավի անգիտակցաբար գործած նրա մեղքը, և թողություն տա նրան, 19 որովհետև հանցանք էր գործել Տիրոջ առջև»։

20 Տերն ասաց Մովսեսին. 21 «Եթե մեկը մեղանչի և արհամարհի Տիրոջ պատվիրանները, ընկերոջ կողմից իրեն պահ տրված ավանդը կամ գրավը ուրանա, հափշտակի կամ որևէ վնաս հասցնի իր մերձավորին և 22 կամ կորած մի բան գտնի, բայց ուրանա և սուտ երդում տա այս ամենից որևէ բանի վերաբերյալ, որոնք անում է մարդ և դրանով իսկ մեղանչում, 23 երբ այսպիսի գործերով մեղանչի և հանցանքի մեջ ընկնի, նա պետք է հատուցի իր հափշտակածը կամ իր հասցրած վնասը, կամ իրեն պահ տրված ավանդը կամ կորածը, որ գտել է։ 24 Այն ամենը, որոնց մասին սուտ երդում է տվել, պետք է հատուցի ամբողջությամբ, դրան ավելացրած նաև վնասի մեկ հինգերորդը։ Ումը որ լինի, թող հատուցի նույն օրը, երբ իր մեղքը հայտնի դառնա։ 25 Իր գործած մեղքի համար նա Տիրոջը պետք է հոտից, իր գործած հանցանքի արժողության համաձայն, արատ չունեցող մի խոյ մատուցի։ 26 Քահանան Տիրոջ առջև թող քավություն անի նրա համար նրա այն հանցանքը, որ նա գործել է, և թողություն տա նրան»։

6

ԶՈՀԵՐԻ ԵՎ ԱՆԱՐՅՈՒՆ ԸՆԾԱՆԵՐԻ ՄԱՏՈՒՑՄԱՆ ԿԱՐԳԸ

(6–7)

1 Տերն ասաց Մովսեսին. 2 «Պատվիրի՛ր Ահարոնին ու նրա որդիներին՝ ասելով. “Այս է ողջակեզի կարգը. զոհասեղանի վրա այն պետք է մնա ամբողջ գիշեր՝ մինչև առավոտ, և զոհասեղանի վրա այրվող կրակը չպետք է հանգչի։ 3 Քահանան կտավե պատմուճան թող հագնի և կտավե անդրավարտիք՝ իր մարմնի վրա։ Կրակով այրված ողջակեզի մոխիրը թող հավաքի զոհասեղանի վրայից ու դնի զոհասեղանի մոտ։ 4 Ապա թող հանի իր պատմուճանը և հագնի այլ պատմուճան ու մոխիրը թող տանի բանակատեղիից դուրս՝ մի մաքուր տեղ։ 5 Զոհասեղանի վրա վառվող կրակը չպետք է հանգչի։ Քահանան առավոտները դրա վրա թող փայտ ավելացնի, դնի ողջակեզը և փրկության զոհի ճարպը։ 6 Կրակը միշտ պիտի վառվի զոհասեղանի վրա ու երբեք չհանգչի”»։

7 «Այս է անարյուն ընծա մատուցելու կարգը, որը Տիրոջ առջև՝ զոհասեղանի դիմաց, պետք է անեն Ահարոնի որդիները՝ քահանաները։ 8 Քահանան, իբրև հիշատակի բաժին, մի բուռ պիտի առնի նվիրաբերվող նաշիհից՝ նրա վրա դրված յուղով ու կնդրուկով հանդերձ, և դնի զոհասեղանին՝ անուշահոտություն Տիրոջ համար։ 9 Մնացած նաշիհը պիտի ճաշակեն Ահարոնն ու նրա որդիները։ Այս բաղարջը պիտի ուտվի սուրբ վայրում՝ Վկայության խորանի բակում։ 10 Այն թթխմորով չպիտի եփվի։ Ինձ հատկացված ընծայի այդ մասը ես իրենց տվեցի։ Դրանք սրբությունների սրբություն են՝ լինի այդ մեղքի զոհ, թե հանցանքների զոհ։ 11 Քահանաների ընտանիքների բոլոր արու անդամները թող ուտեն դրանից։ Այս թող լինի Տիրոջը մատուցվելիք նվիրաբերության հավիտենական կարգը ձեր սերունդների մեջ։ Ով որ դիպչի դրանց, կսրբանա»։

12 Տերն ասաց Մովսեսին. 13 «Այս է Ահարոնի ու նրա որդիների ընծան, որ իրենց օծվելու օրը պիտի մատուցեն Տիրոջը. ամենօրյա ընծա՝ մեկ տասներորդ գրիվ նաշիհ. կեսը՝ առավոտյան, կեսը՝ երեկոյան։ 14 Յուղով հունցելուց հետո տապակի մեջ պիտի պատրաստվի այն։ Դա կտրտված, մաքուր վիճակում պիտի մատուցվի՝ իբրև Տիրոջն ընծայաբերվող անուշահոտ ընծա։

15 Այս բանը պիտի կրկնի Ահարոնի որդիներից նա, որն օծվելով՝ պիտի հաջորդի նրան։ Սա հավիտենական օրենք է և պիտի կատարվի ամբողջությամբ։ 16 Քահանայի բոլոր զոհերը ողջակեզ պետք է լինեն, դրանցից ոչ մի բան չպիտի ուտվի»։

17 Տերն ասաց Մովսեսին. 18 «Խոսի՛ր Ահարոնի ու նրա որդիների հետ՝ ասելով. “Մեղքի համար զոհ մատուցելու կարգն այս է. մեղքի զոհը թող մորթեն այնտեղ, որտեղ ողջակեզի զոհն են մորթում՝ Տիրոջ առջև։ Դա սրբությունների սրբություն զոհ է։ 19 Զոհ մատուցող քահանան պետք է ուտի այն։ Այն պետք է ուտել սուրբ վայրում՝ Վկայության խորանի բակում։ 20 Այդ մսին դիպչողը կսրբանա, և եթե դրա արյունից ընկնի զգեստի վրա, այն պետք է լվացվի մաքուր վայրում։ 21 Կավե անոթը, որի մեջ կեփվի, պետք է ջարդվի, իսկ եթե եփվի պղնձե անոթի մեջ, պետք է այն շփել ու ջրով ողողել։ 22 Քահանաների ընտանիքների բոլոր արու անդամները թող ուտեն դրանից, որովհետև դա Տիրոջը մատուցվող սրբությունների սրբություն զոհ է։ 23 Մեղքի ամեն մի զոհ, որի արյան մի մասը բերվում է Վկայության խորան՝ սրբարանում քավություն ստանալու համար, չպետք է ուտվի, այլ կրակով պետք է այրվի”։

7

1 Հանցանքի համար մատուցվող խոյի զոհաբերման կարգն այս է. դա սրբությունների սրբություն զոհ է։ 2 Հանցանքի զոհը պետք է մորթել ողջակեզի խոյ մորթելու վայրում՝ Տիրոջ առջև, իսկ արյունը թող հեղի զոհասեղանի խարսխին՝ շուրջանակի։ 3 Թող հանի նրա ամբողջ ճարպը, դմակը, փորի ողջ ճարպաթաղանթը և փորոտիքի ամբողջ ճարպը, 4 պոկի երկու երիկամները, դրանց վրայի ճարպը, մկանների վրայի՝ մինչև ազդրերը հասնող ճարպը և լյարդի բլթակը՝ երիկամներով հանդերձ։ 5 Քահանան դրանք թող դնի զոհասեղանին՝ այրելու Տիրոջ համար. դա հանցանքի զոհ է։ 6 Քահանայական դասի բոլոր արուները թող ուտեն դրանից. սուրբ վայրում թող ուտեն, քանի որ դա սրբությունների սրբություն զոհ է։ 7 Ինչպես մեղքի զոհի պարագայում է, նույնը և հանցանքինն է։ Միևնույն օրենքն է երկուսի համար էլ։ Պատկանում է քահանային, որը կատարում է քավության կարգը։ 8 Քահանային, որ ողջակեզի կարգ է կատարում, պատկանում է ողջակեզի մորթին։ 9 Թոնրում պատրաստվող ամեն մի զոհ, ինչպես նաև կասկարայի կամ տապակի մեջ պատրաստվող ամեն մի զոհ, թող պատկանի այն քահանային, որ կատարում է այդ կարգը, 10 իսկ ձիթայուղով հունցված ամեն մի զոհ, ինչպես նաև չհունցվածը, պատկանում է Ահարոնի որդիներից յուրաքանչյուրին հավասարապես։

11 Այս է Տիրոջը մատուցվող փրկության զոհի կարգը. 12 եթե գոհության համար է մատուցվում այն, ապա իբրև գոհության զոհ թող մատուցեն ձիթայուղով հունցված նաշիհից պատրաստված բաղարջ հաց, ձիթայուղով օծված բաղարջ կարկանդակ, ձիթայուղով շաղախված նաշիհ։ 13 Խաղաղության համար գոհության զոհը թող մատուցվի նաշիհի բաղարջ հացերով հանդերձ։ 14 Իր յուրաքանչյուր ընծայի մի մասը Տիրոջը թող նվիրի, որպեսզի պատկանի խաղաղության զոհի արյունը հեղող քահանային։ 15 Նրան թող պատկանի նաև խաղաղության համար մատուցված գոհության զոհի միսը, որը պիտի ուտվի նույն օրը, երբ զոհաբերվում է. մինչև առավոտ դրանից ոչինչ չպետք է մնա։

16 Իսկ եթե մատուցվածը ուխտի կամ կամավոր զոհ է, ապա դրա միսը կարող է ուտվել թե՛ զոհի մատուցման և թե՛ հաջորդ օրը, 17 իսկ մինչև երրորդ օրը մնացած զոհի միսը պետք է հրով այրվի։ 18 Իսկ եթե մեկը խաղաղության իր զոհի՝ երրորդ օրը մնացած միսն ուտի, զոհաբերությունն ընդունելի չի լինի, և այն նրա օգտին չի համարվի, որովհետև այն անպետք է ու պիղծ։ Այն ուտողը մեղքի մեջ կընկնի։

19 Միսը, որ դիպել է որևէ պղծության, չի կարելի ուտել, այլ պետք է կրակով այրվի։

Միսը թող ուտեն բոլոր մաքուրները։ 20 Այն անձը, որ անմաքուր լինելով կուտի խաղաղության զոհից, որ Տիրոջն է, թող կորչի իր ժողովրդի միջից։ 21 Այն անձը, որ դիպչի որևէ պիղծ բանի՝ մարդկային պղծության կամ անմաքուր անասունների և կամ այլ գարշելի պղծությունների, և ապա ուտի խաղաղության զոհից, որ Տիրոջն է, թող կորչի իր ժողովրդի միջից»։

22 Տերն ասաց Մովսեսին. 23 «Խոսի՛ր Իսրայելի որդիների հետ և ասա՛. “Արջառի, ոչխարի ու այծի ճարպերից ոչինչ չուտեք։ 24 Սատկածի կամ գազանից հոշոտվածի ճարպը կարող եք օգտագործել զանազան նպատակներով, սակայն ոչ իբրև կերակուր։ 25 Ամեն ոք, որ ուտի այն անասունների ճարպից, որ մատուցվում են Տիրոջը՝ իբրև այրվող ընծա, թող կորչի իր ժողովրդի միջից։

26 Ձեր բոլոր բնակավայրերում արյուն չուտեք՝ ո՛չ թռչունի, ո՛չ անասունի։ 27 Ամեն ոք, որ արյուն ուտի, թող կորչի իր ժողովրդի միջից”»։

28 Տերն ասաց Մովսեսին. 29 «Խոսի՛ր Իսրայելի որդիների հետ և ասա՛. “Ով Տիրոջը խաղաղության զոհ մատուցի, նա իր խաղաղության զոհից Տիրոջն ընծա թող մատուցի։ 30 Նա իր ձեռքով թող մատուցի Տիրոջ ընծան՝ կրծքի ճարպն ու լյարդի բլթակը՝ դնելով Տիրոջ առջև, 31 և քահանան դրանք թող դնի զոհասեղանին, իսկ կուրծքը պատկանում է Ահարոնին ու նրա որդիներին։ 32 Ձեր խաղաղության զոհի աջ թևը որպես հաս տվեք քահանային։ 33 Ահարոնի որդիներից նա, ով կմատուցի փրկության զոհի արյունն ու ճարպը, նրան թող լինի աջ թևը՝ իբրև բաժին։ 34 Որովհետև կուրծքն ու թևը ես վերցրի Իսրայելի որդիների խաղաղության զոհերից և տվեցի Ահարոն քահանային ու նրա որդիներին։ Դա Իսրայելի որդիների համար հավիտենական օրենք թող լինի”»։

35 Սրանք են իրավունքները Ահարոնի ու նրա որդիների՝ Տիրոջը նվիրաբերվող ընծաներից, այն օրվանից, երբ նրանց քահանա կարգեց։ 36 Այն օրվանից, երբ Տերն օծեց նրանց, պատվիրեց, որ տրվի նրանց բաժինը Իսրայելի որդիներից՝ իբրև հավիտենական օրենք սերնդեսերունդ։ 37 Այս է կարգը ողջակեզի, անարյուն զոհի, մեղքերի քավության, հանցանքի, նվիրագործման ու խաղաղության զոհերի, 38 ինչպես որ պատվիրեց Տերը Մովսեսին Սինա լեռան վրա այն օրը, երբ Տերը պատվիրեց, որ Իսրայելի որդիներն իրենց ընծաները մատուցեն Տիրոջ առջև՝ Սինայի անապատում։

8

ՔԱՀԱՆԱՅՈՒԹՅՈՒՆԸ

(8–10)

Ահարոնի և իր որդիների օծումը

(Ելք 29.1-37)

1 Տերն ասաց Մովսեսին. 2 «Վերցրո՛ւ Ահարոնին ու նրա որդիներին, նրանց հանդերձանքը ու օծության յուղը, մեղքերի քավության զվարակը, երկու խոյերն ու բաղարջ հացերի զամբյուղը 3 և ողջ ժողովրդին հավաքի՛ր Վկայության խորանի դռան առջև»։ 4 Եվ Մովսեսն արեց այն, ինչ Տերը հրամայել էր իրեն. նա ժողովրդին հավաքեց Վկայության խորանի դռան առջև։

5 Եվ Մովսեսն ասաց ժողովրդին. «Տերը պատվիրել է այսպես անել»։ 6 Մովսեսը բերեց Ահարոնին ու նրա որդիներին, լողացրեց նրանց ջրով, 7 Ահարոնին հագցրեց շապիկը և գոտին կապեց նրա մեջքին, գցեց պատմուճանը, դրա վրա դրեց եփուդը և այն եփուդի ժապավեններով ամրացրեց նրա վրա։ 8 Եփուդի վրա կապեց լանջապանակը, վերջինիս վրա դրեց Հայտնությունն ու Ճշմարտությունը [*  Ուրիմ և Թումիմ9 Նրա գլխին դրեց խույրը, խույրի ճակատին ամրացրեց ոսկյա սուրբ թիթեղը, ինչպես որ Տերը պատվիրել էր Մովսեսին։ 10 Մովսեսը, վերցնելով օծության յուղից, 11 յոթ անգամ ցանեց զոհասեղանի վրա, օծելով սրբագործեց զոհասեղանը, նրա ողջ սպասքը, ավազանն ու նրա խարիսխը։ Ապա օծեց ու սրբագործեց խորանը և խորանում եղած ամեն ինչ։ 12 Մովսեսն օծության յուղից հեղեց Ահարոնի գլխին, օծեց ու սրբագործեց նրան։ 13 Ապա Մովսեսն առաջ բերեց Ահարոնի որդիներին և նրանց պատմուճաններ հագցրեց, նրանց մեջքերին կապեց գոտիներ, գլուխներին դրեց ապարոշներ, ինչպես որ Տերը պատվիրել էր Մովսեսին։

14 Մովսեսն այնուհետև մոտ բերեց մեղքերի քավության զվարակը, Ահարոնն ու նրա որդիներն իրենց ձեռքերը դրեցին մեղքերի քավության զվարակի գլխին, 15 Մովսեսը մորթեց այն, վերցրեց նրա արյունից և իր մատով մեկ առ մեկ քսեց զոհասեղանի եղջյուրներին՝ սրբագործելով զոհասեղանը։ Մնացած արյունը թափեց զոհասեղանի խարսխին։ Այսպես սրբագործեց զոհասեղանը, որպեսզի նրա վրա քավության զոհ մատուցի։ 16 Ապա Մովսեսը հանեց փորոտիքի ամբողջ ճարպը, լյարդի բլթակը, երկու երիկամներն ու դրանց վրայի ամբողջ ճարպը և դրեց զոհասեղանին։ 17 Իսկ զվարակը՝ կաշին, միսն ու փորոտիքը, հրով այրեց բանակատեղիից դուրս, ինչպես որ Տերը պատվիրել էր Մովսեսին։

18 Ապա Մովսեսը մոտ բերեց ողջակեզի խոյը, և Ահարոնն ու նրա որդիներն իրենց ձեռքերը դրեցին խոյի գլխին։ 19 Մովսեսը մորթեց խոյը և նրա արյունը շուրջանակի թափեց զոհասեղանի վրա։ 20 Նա խոյը կտրատեց ըստ անդամների. գլուխը, անդամ-անդամ կտրտված միսն ու ճարպը դրեց զոհասեղանին, 21 փորոտիքն ու ոտքերը լվաց ջրով և խոյն ամբողջությամբ տեղադրեց զոհասեղանի վրա, քանի որ ողջակեզ է՝ անուշահոտություն Տիրոջ համար, ինչպես որ Տերը պատվիրել էր Մովսեսին։

22 Մովսեսն առաջ բերեց երկրորդ խոյը՝ նվիրագործման խոյը, և Ահարոնն ու նրա որդիներն իրենց ձեռքերը դրեցին խոյի գլխին, 23 ապա Մովսեսը մորթեց այն, վերցրեց նրա արյունից և քսեց Ահարոնի աջ ականջի բլթակին, աջ ձեռքի ծայրին ու աջ ոտքի ծայրին։ 24 Մովսեսն առաջ բերեց Ահարոնի որդիներին, այդ արյունից քսեց նրանց աջ ականջների բլթակներին, նրանց աջ ձեռքերի ծայրին ու նրանց աջ ոտքերի ծայրին, իսկ մնացած արյունը շուրջանակի թափեց զոհասեղանի վրա։ 25 Վերցրեց ճարպն ու դմակը, փորի վրայի ճարպը, լյարդի բլթակը, երկու երիկամներն ու դրանց վրայի ճարպը և աջ թևը։ 26 Նվիրագործման զամբյուղից, որ դրված էր Տիրոջ առաջ, մի բաղարջ հաց վերցրեց, ինչպես նաև ձիթայուղով հունցված մի հաց, և դրեց ճարպի ու աջ թևի վրա։ 27 Այդ ամենը դրեց Ահարոնի ձեռքերին ու նրա որդիների ձեռքերին և դրանք ընծայաբերեց Տիրոջը։ 28 Ապա Մովսեսը նրանց ձեռքերից վերցրեց այդ ամենը և դրեց զոհասեղանին՝ նվիրագործման ողջակեզի վրա՝ իբրև նվեր և անուշահոտություն Տիրոջ համար, ինչպես որ պատվիրել էր Տերը։ 29 Մովսեսը, վերցնելով նվիրագործման խոյի կուրծքը, նվիրաբերեց Տիրոջը։ Դա Մովսեսի հասանելիք բաժինն էր, ինչպես որ Տերը պատվիրել էր Մովսեսին։

30 Մովսեսը, վերցնելով օծության յուղից ու զոհասեղանի վրայի արյունից, ցանեց Ահարոնի ու նրա հանդերձանքի, նրա որդիների ու նրանց հանդերձանքների վրա և սրբագործեց Ահարոնին ու նրա հանդերձանքը, նրա հետ նաև նրա որդիներին ու նրանց հանդերձանքները։

31 Մովսեսն ասաց Ահարոնին ու նրա որդիներին. «Միսը եփե՛ք Վկայության խորանի բակում՝ սուրբ վայրում, և այնտեղ կերե՛ք այն, ինչպես նաև նվիրագործման զամբյուղի հացերը, ինչպես որ պատվիրել էր ինձ Տերը՝ ասելով. “Ահարոնն ու նրա որդիները թող ուտեն դրանք”։ 32 Հացի ու մսի մնացորդը այրե՛ք հրով։ 33 Վկայության խորանի դռնից յոթ օր դուրս չեք գա, մինչև ձեր նվիրագործման օրերի լրումը, որովհետև Տերը յոթ օրում պետք է սրբագործի ձեզ։ 34 Ինչպես որ այսօր եղավ, Տերը պատվիրել է անել շարունակ՝ ձեր քավության համար։ 35 Վկայության խորանի դռանը նստե՛ք յոթ օր՝ գիշեր ու ցերեկ և պահե՛ք Տիրոջ պատվիրանները, որպեսզի չմեռնեք։ Այդպես է ինձ պատվիրել Տերը»։ 36 Ահարոնն ու նրա որդիներն արեցին այն ամենը, ինչ որ Տերը պատվիրել էր Մովսեսին։

9

Քահանայության համար առաջին զոհաբերությունները

1 Ութերորդ օրը Մովսեսը կանչեց Ահարոնին ու նրա որդիներին, ինչպես նաև Իսրայելի ծերակույտին։ 2 Մովսեսն ասաց Ահարոնին. «Քեզ համար նախրից ընտրի՛ր մի զվարակ՝ մեղքերի քավության համար, ու մի խոյ՝ ողջակեզի համար, երկուսն էլ առանց արատի, և դրանք մատուցի՛ր Տիրոջ առջև։ 3 Դիմի՛ր Իսրայելի որդիներին ու նրանց ասա՛. “Ձեզ համար մեղքերի քավության նպատակով այծերից ընտրե՛ք մի նոխազ, իսկ ողջակեզի համար՝ մի խոյ, մի զվարակ և մի տարեկան գառ՝ ողջակեզի համար, բոլորն էլ առանց արատի։ 4 Նաև մի զվարակ ու մի խոյ՝ Տիրոջ առջև փրկության զոհ մատուցելու համար, ինչպես և ձիթայուղով հունցված նաշիհ, որովհետև այսօր Տերը պիտի հայտնվի ձեզ”»։ 5 Եվ Վկայության խորանի առջև բերեցին այն ամենը, ինչ Մովսեսը հրամայել էր։ Ողջ ժողովուրդը հավաքվեց ու կանգնեց Տիրոջ առջև։ 6 Եվ Մովսեսն ասաց. «Այս է, որ Տերը պատվիրեց անել, որպեսզի Տիրոջ փառքը երևա ձեզ»։ 7 Իսկ Ահարոնին Մովսեսն ասաց. «Մոտեցի՛ր զոհասեղանին ու մատուցի՛ր քո մեղքերի զոհը, և քո ողջակեզի զոհը, և քավի՛ր քո և քո տան մեղքերը։ Ապա մատուցի՛ր քո ժողովրդի ընծաները՝ նրանց մեղքերի քավության համար»։ Այսպես է պատվիրել Տերը Մովսեսին։ 8 Ահարոնը մոտեցավ զոհասեղանին և մորթեց իր մեղքերի քավության զվարակը։ 9 Ահարոնի որդիներն արյունը տվեցին նրան, և նա, մատը թաթախելով արյան մեջ, քսեց զոհասեղանի եղջյուրներին և արյունը հեղեց զոհասեղանի խարսխին։ 10 Ապա մեղքի զոհի ճարպը, երիկամներն ու լյարդի բլթակը դրեց զոհասեղանին, ինչպես որ Տերը պատվիրել էր Մովսեսին։ 11 Միսն ու կաշին հրով այրեցին բանակատեղիից դուրս։ 12 Ապա մորթեց ողջակեզի զոհը, Ահարոնի որդիներն արյունը տվեցին նրան, և նա այն շուրջանակի հեղեց զոհասեղանի վրա։ 13 Ողջակեզը բերեցին նրա մոտ՝ անդամ-անդամ արած, ինչպես նաև գլուխը։ Եվ դրեց զոհասեղանին։ 14 Ապա ջրով լվաց փորոտիքն ու ոտքերը և դրեց ողջակեզի վրա՝ զոհասեղանին։

15 Դրանից հետո մատուցեցին ժողովրդի ընծաները։ Վերցրեց ժողովրդի մեղքերի քավության նոխազը և այն մորթեց նախորդի նման։ 16 Ողջակեզի զոհը նույնպես մատուցեց ըստ կարգի։ 17 Ապա մատուցեց ընծան, մի բուռ վերցրեց դրանից և դրեց զոհասեղանին, բացի առավոտյան ողջակեզից։ 18 Ապա մորթեց ժողովրդի փրկության զոհ զվարակն ու խոյը։ Ահարոնի որդիներն արյունը տվեցին նրան, և նա այն շուրջանակի հեղեց զոհասեղանի վրա։ 19 Նաև զվարակի ու խոյի ճարպն ու դմակը, փորի թաղանթի ճարպը, երկու երիկամները՝ ճարպով հանդերձ, լյարդի բլթակը 20 և ճարպերը դրեցին կրծքերի վրա, ապա ճարպը կրծքերի հետ դրեցին զոհասեղանին։ 21 Եվ կուրծքն ու աջ թևը նվիրաբերեց Տիրոջ առջև, ինչպես Տերն էր պատվիրել Մովսեսին։ 22 Ահարոնը, ձեռքերը վեր բարձրացնելով, օրհնեց ժողովրդին և իջավ՝ մեղքերի քավության, ողջակեզի ու փրկության զոհաբերությունները կատարելուց հետո։ 23 Մովսեսն ու Ահարոնը մտան Վկայության խորանը և այնտեղից դուրս գալով՝ օրհնեցին ողջ ժողովրդին։ Եվ Տիրոջ փառքը երևաց ողջ ժողովրդին։ 24 Տիրոջ կողմից կրակ եկավ և կերավ այն ամենը, ինչ որ կար զոհասեղանի վրա՝ ողջակեզն ու ճարպը։ Ողջ ժողովուրդը տեսավ այդ, սարսափեց, ու բոլորն ընկան երեսնիվայր։

10

Նադաբի և Աբիուդի մեղքը

1 Ահարոնի երկու որդիները՝ Նադաբն ու Աբիուդը, բուրվառներ վերցնելով, դրանց մեջ կրակ դրեցին, խունկ գցեցին և Տիրոջ առջև անվավեր կրակ մատուցեցին, որը Տերը չէր պատվիրել նրանց։ 2 Տիրոջից հուր ելավ ու կլանեց նրանց, ու մեռան Տիրոջ առաջ։ 3 Մովսեսն ասաց Ահարոնին. «Այս ասաց Տերը. “Ինձ մերձեցողներին պիտի ցույց տամ իմ սրբությունը և պիտի փառավորվեմ ողջ ժողովրդի առաջ”»։ Եվ Ահարոնի սիրտը կսկծաց։ 4 Ապա Մովսեսը կանչեց Միսադայիին և Եղիսափանին՝ Ահարոնի հորեղբայր Ոզիելի որդիներին, և ասաց նրանց. «Մոտեցե՛ք և ձեր եղբայրներին իրենց հագուստներով սրբարանի առջևից տարե՛ք բանակատեղիից դո՛ւրս»։ 5 Մոտեցան և բանակատեղիից դուրս հանեցին նրանց՝ իրենց հագուստներով հանդերձ, ինչպես որ պատվիրեց Մովսեսը։

6 Եվ Մովսեսն ասաց Ահարոնին ու նրա մյուս որդիներին՝ Եղիազարին ու Իթամարին. «Ձեր գլուխները մի՛ բացեք և ձեր հանդերձները մի՛ պատառոտեք, որպեսզի չմահանաք, և ժողովրդի վրա բարկություն չիջնի։ Տիրոջ կողմից այրվածների համար թող ողբան ձեր եղբայրները և Իսրայելի ողջ տունը։ 7 Վկայության խորանի դռնից մի՛ հեռացեք, որպեսզի չմեռնեք, որովհետև օծության յուղը, որ Տիրոջից է, ձեզ վրա է»։ Եվ վարվեցին ըստ Մովսեսի խոսքի։

Քահանաների պարտականությունները զոհաբերությունների վերաբերյալ

8 Տերն ասաց Ահարոնին. 9 «Դու և քեզ հետ քո որդիները, երբ մտնելու լինեք Վկայության խորանը կամ երբ մոտենալու լինեք զոհասեղանին, գինի և ցքի չխմեք, որպեսզի չմեռնեք։ Դա հավիտենական օրենք թող լինի սերնդեսերունդ։ 10 Որպեսզի կարողանաք տարբերել սուրբը պիղծից, մաքուրը՝ անմաքուրից, 11 և սովորեցնեք Իսրայելի որդիներին ողջ օրենքը, որ նրանց տվել է Տերը Մովսեսի ձեռքով»։

12 Եվ Մովսեսն ասաց Ահարոնին ու նրա մյուս որդիներին՝ Եղիազարին ու Իթամարին. «Տիրոջը մատուցված այրվող անարյուն ընծայից մնացածը վերցրե՛ք և բաղա՛րջ կերեք զոհասեղանի առաջ, որովհետև դա սրբությունների սրբություն է։ 13 Կերե՛ք այն սուրբ վայրում, թող օրենք լինի քեզ համար և օրենք քո որդիների համար՝ Տիրոջը մատուցված զոհերի վերաբերյալ։ Այդպես է հրամայվել ինձ։

14 Զոհի կուրծքը և աջ թևը նույնպես կերեք սուրբ վայրում, դու, քո որդիները և քեզ հետ քո ընտանիքը, որովհետև այն օրինական կերպով է քեզ և քո որդիներին տրվել Իսրայելի որդիների փրկության զոհերից։ 15 Բայց ընծայի աջ թևն ու կուրծքն այրվելիք ճարպի հետ նախ թող մատուցեն Տիրոջ առաջ։ Թող հավիտենական օրենք լինի քեզ և քո որդիներին և քեզ հետ՝ քո դուստրերին, ինչպես որ պատվիրել է Տերը Մովսեսին»։

16 Մովսեսը հետաքրքրվեց մեղքերի քավության նոխազով, բայց այն արդեն այրվել էր, և բարկացավ Ահարոնի որդիներ Եղիազարի ու Իթամարի վրա՝ ասելով. 17 «Ինչո՞ւ մեղքի զոհը չկերաք սուրբ վայրում։ Չէ՞ որ այն սրբությունների սրբություն է, որ տրվել էր ձեզ ուտելու, որպեսզի վերացնեք ժողովրդի մեղքերը և նրանց համար քավություն անեք Տիրոջ առաջ։ 18 Քանի որ նրա արյունից սրբարանի ներսը՝ դիմացը, չմտավ, այն պետք է ուտեիք սուրբ վայրում, ինչպես որ պատվիրվել է ինձ»։ 19 Ահարոնը խոսեց Մովսեսի հետ և ասաց. «Մեղքի զոհը և ողջակեզի զոհերը մատուցեցին Տիրոջ առաջ այսօր, երբ ինձ հետ այսպիսի դեպք պատահեց, այսօր մեղքի զոհից ուտելը արդյո՞ք հաճո կլիներ Տիրոջը»։ 20 Մովսեսը լսեց և հավանություն տվեց նրա ասածներին։

11

ՕՐԵՆՔՆԵՐ ՄԱՔՈՒՐԻ ԵՎ ԱՆՄԱՔՈՒՐԻ ՄԱՍԻՆ

(11-16)

Մաքուր և անմաքուր կենդանիները

(Բ Օր. 14.3-21)

1 Տերն ասաց Մովսեսին և Ահարոնին. 2 «Խոսե՛ք Իսրայելի որդիների հետ և ասե՛ք նրանց. “Սրանք են այն անասունները, որ կարող եք ուտել երկրի վրայի բոլոր կենդանիներից։ 3 Կարող եք ուտել այն կենդանիները, որոնք թաթահերձ կճղակավորներ են, որոնց թաթերը երկուսի են բաժանված և որոճացողներ են։ 4 Մի՛ կերեք այն կենդանիները, որոնք թեև որոճում են, սակայն թաթահերձ կճղակավոր չեն, ինչպես օրինակ ուղտը, որ թեև որոճում է, սակայն կճղակը երկուսի չի բաժանված, այն թող ձեզ համար անմաքուր լինի։ 5 Ինչպես նաև նապաստակը, որ թեև որոճում է, սակայն թաթը երկուսի չի բաժանված, այն թող ձեզ համար անմաքուր լինի։ 6 Նաև ճագարը, որ թեև որոճում է, սակայն թաթը երկուսի չի բաժանված, այն թող ձեզ համար անմաքուր լինի։ 7 Իսկ խոզը, որ թեև թաթահերձ կճղակավոր է, սակայն չի որոճում, այն նույնպես ձեզ համար թող անմաքուր լինի։ 8 Դրանց միսը մի՛ կերեք և սատկած մարմիններին մի՛ դիպչեք, որովհետև դրանք ձեզ համար անմաքուր են։

9 Ջրային կենդանիներից կարող եք ուտել նրանք, որոնք ունեն լողակներ ու թեփուկ և ապրում են ջրերում, ծովերում և գետերում։ 10 Իսկ ջրերում, ծովերում ու գետերում ապրող բոլոր այն կենդանիները, որոնք լողակներ ու թեփուկ չունեն, մի՛ կերեք. նման բոլոր ծովային կենդանիները անմաքուր են։ 11 Եվ քանի որ դրանք անմաքուր են, դրանց միսը չուտեք և սատկած մարմիններին չդիպչեք, 12 քանի որ ջրային այն բոլոր կենդանիները, որ լողակներ ու թեփուկ չունեն, անմաքուր են։

13 Սրանք են այն թռչունները, որ պիղծ են, որոնցից պիտի գարշեք և դրանց միսը պիտի չուտեք. արծիվը, գիշանգղը, ջրարծիվը, 14 անգղը, ցինը և նրանց նմանները, 15 ագռավը և նրա նմանները, 16 ջայլամը, բուն, որորը և նրանց նմանները, բազեն և նրա նմանները, 17 հավապատիրը, հողամաղը, քաջահավը, 18 փարփարը, հավալուսնը, կարապը, 19 արագիլը, քարադրը և նրանց նմանները, հոպոպը և չղջիկը։

20 Չորքոտանի թևավոր միջատներն անմաքուր են, 21 բացի նրանցից, որոնք իրենց ոտքերի վրա սրունք ունեն և դրանցով կարողանում են ոստոստել երկրի վրա։ 22 Սրանցից կարող եք ուտել ջորյակը և նրա նմանները, խարագուլը և նրա նմանները, մորեխը և նրա նմանները, օձամարտը և նրա նմանները։ 23 Մնացած բոլոր թռչող չորքոտանի միջատներն անմաքուր են։ 24 Դրանցով մի՛ պղծվեք։ Նա, ով դիպչի նրանց սատկած մարմիններին, մինչև երեկո թող անմաքուր համարվի։ 25 Նրանց սատկած մարմինները վերցնողը պետք է իր հագուստները լվանա և մինչև երեկո անմաքուր համարվի։

26 Բոլոր այն կենդանիները, ուրեմն, որոնք թաթահերձ կճղակավոր են, սակայն չեն որոճում, անմաքուր են, նրանց սատկած մարմիններին դիպչողը մինչև երեկո թող անմաքուր համարվի։

27 Բոլոր կենդանիները, որոնք քայլում են ետևի թաթերով, անմաքուր են։ Ով դիպչի նրանց սատկած մարմիններին, մինչև երեկո թող անմաքուր համարվի։ 28 Նրանց սատկած մարմինները վերցնողը պետք է իր հագուստները լվանա և մինչև երեկո անմաքուր համարվի։ Այդ ամենը թող ձեզ համար անմաքուր լինեն։

29 Երկրի վրա սողացող սողուններից ձեզ համար անմաքուր պիտի լինեն աքիսը, մուկը, տիտեռը, 30 մկնաքիսը, գետնառյուծը, բծավոր մողեսը, մողեսն ու խլուրդը։ 31 Երկրի վրա սողացող այս սողուններն անմաքուր են, և նա, ով դիպչի նրանց սատկած մարմիններին, մինչև երեկո թող անմաքուր համարվի։

32 Եվ այն ամենը, ինչի մեջ ընկնի նրանց սատկած մարմինը, անմաքուր կլինի։ Փայտե անոթ կամ հանդերձանք կամ կաշվեղեն կամ քուրձ. այդ ամենը պիտի լվացվի ջրով և մինչև երեկո անմաքուր համարվի և ապա միայն մաքուր համարվի։ 33 Եթե խեցեղեն անոթի մեջ դրանցից ընկնի, անոթի մեջ եղածը կպղծվի, իսկ անոթը պիտի ջարդվի։ 34 Ամեն կերակուր, որի վրա պղծված անոթի ջրից կլցվի, կպղծվի, ինչպես նաև այդ անոթի միջի խմելու ջուրը պղծված կլինի։ 35 Այն ամենը, ինչի վրա ընկնեն դրանց սատկած մարմինները, կպղծվեն։ Թոնիր թե օջախ, նման դեպքում պիտի քանդեն, քանի որ պղծվել են։ Դրանք անմաքուր պիտի լինեն ձեզ համար, 36 բացի ջրի աղբյուրներից, ջրհորներից ու ջրավազաններից, որոնք միշտ սուրբ պիտի համարվեն։ Նա, ով դիպչի նրանց սատկած մարմիններին, թող անմաքուր համարվի։ 37 Եթե սատկած մարմին ընկնի սերմացուի մեջ, սերմացուն մաքուր պիտի համարվի, 38 իսկ եթե սերմացուի վրա ջուր լցվի և ապա դրա մեջ կենդանու սատկած մարմին ընկնի, ապա այն անմաքուր կդառնա։

39 Եթե ձեր ուտելու կենդանիներից մեկը սատկի, նա, ով դիպչի նրանց սատկած մարմիններին, մինչև երեկո թող անմաքուր համարվի։ 40 Այդ սատկած մարմինները վերցնողը պետք է լվանա իր հագուստները և մինչև երեկո անմաքուր համարվի։

41 Երկրի վրա սողացող բոլոր սողուններն անմաքուր են և չի կարելի ուտել։ 42 Իրենց փորի վրա սողացողներ՝ չորս ոտք ունեցողներից մինչև բազմոտանի զեռուններ, չի կարելի ուտել, քանի որ անմաքուր են։ 43 Ձեզ մի՛ ապականեք երկրի վրա սողացող սողուններ ուտելով, և նրանցով մի՛ պղծեք ձեզ, որպեսզի անմաքուր չհամարվեք։

44 Ես եմ Տերը՝ ձեր Աստվածը, սրբվե՛ք և սո՛ւրբ եղեք, քանի որ սուրբ եմ ես՝ Տերը, ձեր Աստվածը։ Ձեր անձերը մի՛ պղծեք՝ երկրի վրա շարժվող զեռուններ ուտելով։ 45 Ես եմ Տերը՝ ձեր Աստվածը, որ հանեց ձեզ եգիպտացիների երկրից, լինելու ձեր Աստվածը։ Դուք սո՛ւրբ եղեք, որովհետև ես սուրբ եմ։

46 Այս է օրենքը՝ անասունները և թռչունները, ինչպես ջրային, այնպես էլ երկրի վրա շարժվող ամեն մի կենդանի 47 դասակարգելու ըստ մաքուրի և ըստ անմաքուրի և ուսուցանելու Իսրայելի որդիներին, թե ո՛ր կենդանիները կարելի է ուտել, և որոնք՝ ոչ”»։

12

Կանանց մաքրվելը որդեծնությունից հետո

1 Տերն ասաց Մովսեսին. 2 «Խոսի՛ր Իսրայելի որդիների հետ և ասա՛ նրանց. “Եթե որևէ կին հղիանա և արու զավակ ծնի, թող նա անմաքուր համարվի յոթ օր, իր դաշտանի շրջանի օրերի չափով անմաքուր թող համարվի։ 3 Ութերորդ օրը թող որդու մարմնի անթլփատությունը թլփատի։ 4 Եվ երեսուներեք օր էլ նրա արյան մաքրման օրեր պիտի լինեն։ Նա ոչ մի մաքուր բանի ձեռք չպիտի տա և սրբարան չպիտի մտնի, մինչև լրանան նրա մաքրվելու օրերը։ 5 Իսկ եթե նա աղջիկ ծնի, թող յոթ օր անմաքուր համարվի՝ ըստ դաշտանի օրերի, և վաթսունվեց օր էլ նրա արյան մաքրման օրեր պիտի լինեն։ 6 Երբ լրանան նրա մաքրման օրերը, որդու կամ դստեր ծննդյան պարագայում, նա թող մեկ տարեկան գառ ողջակեզ մատուցի և մի զույգ աղավնի կամ տատրակ՝ իբրև մեղքի զոհ, Վկայության խորանի դուռը՝ քահանայի մոտ, թող բերի։ 7 Քահանան այն թող մատուցի Տիրոջ առաջ, քավություն տա նրան, և մաքուր համարի նրան արյան հեղման պատճառով անմաքուր համարվելուց։ Այս է կարգը նրա մասին, ով արու զավակ կամ աղջիկ կծնի։ 8 Եթե նա ի վիճակի չէ իբրև ողջակեզի զոհ գառ բերելու, թող երկու տատրակ կամ աղավնու երկու ձագ բերի՝ մեկը ողջակեզի, իսկ մյուսը՝ մեղքերի քավության համար։ Քահանան թող քավություն տա նրան, և նա թող մաքրված համարվի”»։

13

Բորոտության մասին օրենքներ

1 Տերն ասաց Մովսեսին ու Ահարոնին.

2 «Եթե որևէ մեկի մարմնի մաշկի վրա սպի, պալար, բշտիկ և կամ բորոտության վերք երևա, թող գա Ահարոն քահանայի կամ նրա քահանա որդիներից մեկի մոտ։ 3 Քահանան թող զննի նրա մաշկի վրայի վերքը։ Եթե վերքի մազերը սպիտակել են, և վերքն ավելի խորն է երևում, քան մարմնի մաշկը, ուրեմն դա բորոտության վերք է։ Քահանան պետք է զննի և նրան անմաքուր համարի։ 4 Եթե նրա մարմնի մաշկի վրայի բշտիկն սպիտակ է, բայց մաշկից խորը չի երևում, ու մազն էլ չի սպիտակել, այլ մուգ է, ապա քահանան ախտակրին յոթ օր պետք է մեկուսացնի։ 5 Քահանան յոթերորդ օրը պետք է զննի նրան, և եթե վերքը նույն վիճակում է մնացել, մաշկի վրա չի տարածվել, ապա քահանան նրան պետք է մեկուսացնի ևս յոթ օր։ 6 Քահանան յոթերորդ օրը պետք է մի անգամ ևս զննի, և եթե վերքը մուգ լինի և մաշկի վրա այլ գույնի չի փոխվել, նրան պետք է մաքուր համարի, որովհետև դա անվնաս նշան է։ Նա թող լվանա իր զգեստները և մաքուր համարվի։ 7 Իսկ եթե քահանայի զննելուց և մաքուր համարելուց հետո վերքը տարածվի մաշկի վրա, նա պետք է վերստին գա քահանայի մոտ։ 8 Քահանան թող զննի, եթե վերքը տարածվել է մաշկի վրա, նրան պետք է անմաքուր համարի, որովհետև դա բորոտություն է։ 9 Եթե մեկի վրա բորոտության վերք երևա, պետք է գա Ահարոն քահանայի մոտ։ 10 Քահանան պետք է զննի։ Եթե մաշկի վրա սպիտակ պալար լինի, և մազը սպիտակել է, բայց պալարի մեջ մարմինն առողջ է, 11 դա հին բորոտություն է նրա մարմնի մաշկի վրա։ Քահանան պետք է նրան անմաքուր համարի և մեկուսացնի նրան, որովհետև անմաքուր է։ 12 Եթե բորոտությունը գնալով տարածվի նրա մաշկի վրա, և սպիտակությունը ծածկի մարմնի ամբողջ մաշկը՝ գլխից մինչև ոտքերը, ինչքան որ, անշուշտ, քահանան կարող է զննել, 13 և քահանան տեսնի, որ սպիտակությունը տարածվել է մարմնի ամբողջ մաշկի վրա, ապա մաքուր թող համարի հիվանդին, որովհետև նրա մարմինն ամբողջությամբ սպիտակել է։ Եվ նա մաքուր է։ 14 Այն օրը, երբ այդ մարդու մաշկի վրա զգայուն վերք նկատվի, նա թող անմաքուր համարվի։ 15 Քահանան, տեսնելով մաշկի վրայի զգայուն վերքը, թող նրա ամբողջ մարմինը անմաքուր համարի, որովհետև դա բորոտություն է։ 16 Եթե մաշկի զգայուն վերքը դարձյալ անցնի և սպիտակի, հիվանդը պետք է գա քահանայի մոտ, 17 և քահանան պետք է զննի նրան։ Եթե նրա վերքը դարձյալ սպիտակել է, քահանան հիվանդին թող մաքուր հայտարարի, որովհետև նա մաքուր է։

18 Եթե մեկն իր մարմնի մաշկի վրա խոց ունենա, և դա լավանա, 19 բայց խոցի տեղը սպիտակ-փայլուն, լուսնասպիտակ կամ կարմրավուն լինի, նա պետք է այն ցույց տա քահանային։ 20 Քահանան պետք է զննի նրան։ Եթե այն ավելի խորն է, քան մաշկը, և այդ մասի մազերն էլ սպիտակել են, ապա քահանան նրան թող անմաքուր համարի, որովհետև խոցով արտահայտված բորոտություն է։ 21 Եթե քահանան տեսնի, որ մազերը սպիտակ չեն, և խոցն էլ մարմնի մաշկից խորը չէ և մուգ է, ապա քահանան հիվանդին յոթ օր թող մեկուսացնի։ 22 Եվ եթե այն տարածվի մաշկի վրա, ապա քահանան նրան թող անմաքուր համարի, քանի որ դա բորոտության վերք է՝ խոցով բորբոքված։ 23 Իսկ եթե փայլունը նույն տեղում մնա և չտարածվի, ապա դա խոցի սպի է. քահանան նրան թող մաքուր համարի։

24 Եթե մարմնի մաշկը կրակով այրված լինի, նրա մաշկն այրվածքից ապաքինվի, իսկ այրվածքի տեղում փայլուն սպիտակ, կարմրավուն կամ լուսնասպիտակ բշտիկ առաջանա, 25 քահանան թող քննի նրան. եթե փայլունացած տեղում մազը սպիտակ է դարձել, և այն ավելի խորն է, քան մաշկը, ուրեմն նրան անմաքուր թող համարի, որովհետև դա բորոտության վերք է։ 26 Իսկ եթե քահանան տեսնի, որ փայլունացած տեղում սպիտակ մազ չկա, և այն մաշկից խորը չէ, իսկ գույնը մուգ է, ապա քահանան նրան յոթ օր թող մեկուսացնի։ 27 Յոթերորդ օրը քահանան թող զննի նրան. եթե վերքը տարածվել է մաշկի վրա, նրան թող անմաքուր համարի, որովհետև դա խոցով արտահայտված բորոտության վերք է։ 28 Եվ եթե փայլունացած մասը նույն տեղում մնա՝ չտարածվի մաշկի վրա, և գույնն էլ մուգ լինի, ուրեմն դա այրվածքի սպի է։ Քահանան մաքուր թող համարի նրան, որովհետև դա այրվածքի հետք է միայն։

29 Եթե տղամարդու կամ կնոջ գլխի կամ կզակի վրա բորոտության վերք լինի, 30 քահանան թող զննի այն, և եթե վերքն ավելի խորն է, քան մաշկը, և դրա վրայի մազը վերածվել է խարտյաշ աղվամազի, ապա քահանան նրան թող անմաքուր համարի, քանի որ այդ գոնջությունը գլխի բորոտություն է, կամ կզակի բորոտություն։ 31 Եթե քահանան տեսնի, որ գոնջության վերքն ավելի խորը չէ, քան մաշկը, և ոչ էլ մազն է խարտյաշ դարձել, ապա գոնջացածին թող մեկուսացնի յոթ օր։ 32 Քահանան յոթերորդ օրը թող զննի գոնջության վերքը և տեսնելով, որ այն չի տարածվել մաշկի վրա, մազը խարտյաշ չի դարձրել, ոչ էլ գոնջացած մասն է ավելի խորը, քան մաշկը, 33 թող մաշկը սափրի, սակայն գոնջացած մասը թող չսափրի։ Քահանան հիվանդին թող մեկուսացնի ևս յոթ օր։ 34 Քահանան յոթերորդ օրը վերքը թող զննի և տեսնելով, որ սափրելուց հետո վերքը մաշկի վրա չի տարածվել, և գոնջացած մասն ավելի խորը չէ, քան մաշկը, նրան մաքուր թող համարի, և իր զգեստները լվանալով՝ մաքուր թող համարվի։ 35 Բայց եթե սափրելուց հետո վերքը տարածվի մաշկի վրա, 36 և քահանան տեսնի, որ գոնջությունը տարածվել է մաշկի վրա, թող այլևս խարտյաշ մազերին չնայի, քանի որ հիվանդն անմաքուր է։ 37 Իսկ եթե գոնջությունը նույն տեղում մնա, և թուխ մազ բուսած լինի, ուրեմն գոնջությունը բուժվել է։ Քահանան թող մաքուր համարի նրան։

38 Եթե տղամարդու կամ կնոջ մարմնի մաշկի վրա լուսնասպիտակ պսպղուն փայլ լինի, 39 և քահանան զննելով տեսնի, որ մարմնի մաշկի վրա լուսնասպիտակ փայլ կա, դա մարմնի մաշկի վրա տարածված թեփուկ է, ուրեմն նա մաքուր է։

40 Եթե որևէ մեկի գլխի մազերը թափվեն, նա հերաթափ է լինում, բայց մաքուր է։ 41 Եթե նրա գլխի առջևի մասի մազերը թափվեն, ուրեմն նա ճաղատ է և մաքուր է։ 42 Եթե նրա հերաթափ կամ ճաղատ գլխի վրա սպիտակ կամ կարմրավուն վերք լինի, ապա նրա հերաթափության կամ ճաղատության տակ բորոտություն է թաքնված։ 43 Երբ քահանան զննի նրան և տեսնի, որ ճաղատացած մասի վերքի տեսքը սպիտակ է կամ կարմրավուն, նման մարմնի մաշկի վրայի բորոտության, 44 նա բորոտ է, անմաքուր է։ Քահանան անմաքուր պետք է համարի նրան, քանի որ վերքը նրա գլխի վրա է։ 45 Եվ բորոտը, որի վրա վերք կա, պետք է պատռված զգեստներ կրի, գլուխը բաց լինի, բերանը՝ ծածկված, և նա անմաքուր պետք է համարվի։ 46 Քանի դեռ վերքը նրա վրա է, նա անմաքուր պետք է համարվի։ Իբրև անմաքուր՝ նա պետք է մեկուսացած մնա և բանակատեղիից դուրս բնակվի»։

47 «Եթե հագուստի վրա բորոտության բիծ լինի, լինի այն բրդե կամ քաթանե հագուստ, 48 լինի գործվածք թե կարվածք, լինի քաթանից թե բրդից գործված, կաշվի վրա կամ մշակված կաշվից պատրաստված իրի վրա, 49 եթե այդ բիծը կանաչած կամ կարմրավուն լինի, կաշվի կամ հագուստի, գործվածքի կամ կարվածքի, մշակված կաշվից պատրաստված ցանկացած իրի վրա, դա բորոտության բիծ է, և պետք է ցույց տրվի քահանային։ 50 Քահանան պետք է զննի բիծը և յոթ օր մեկուսացնի այն։ 51 Քահանան յոթերորդ օրը պետք է զննի բիծը։ Եթե այն տարածվել է հագուստի, գործվածքի կամ կարվածքի, քաթանե կամ բրդե, կաշվի կամ մշակված կաշվից պատրաստված իրի վրա, այդ բիծը մնայուն բորոտություն է։ Դա անմաքուր է։ 52 Քահանան պետք է այրի այդ հագուստները, դրանք լինեն գործվածք թե կարվածք, բրդից թե քաթանից կամ ամեն տեսակ կաշվե առարկաներ, որոնց վրա կա բիծը, քանի որ դա մնայուն բորոտություն է, կրակով պետք է այրվի։ 53 Եթե քահանան տեսնի, որ բիծը չի տարածվել հագուստի վրա, դա լինի գործվածք թե կարվածք, բրդից կամ քաթանից կամ ամեն տեսակ կաշվե իր, 54 թող քահանան հրամայի, որ լվանան այն, որի վրա կա այդ բիծը։ Այնուհետև քահանան այն թող մեկուսացնի ևս յոթ օր։ 55 Քահանան թող զննի բիծը լվանալուց հետո։ Եթե բծի տեսքը դեպի լավը չի փոխվել, թեև այն տարածված էլ չլինի, պիղծ է, թող կրակով այրվի, քանզի բույն է դրել հագուստի՝ գործվածքի կամ կարվածքի վրա։ 56 Իսկ եթե քահանան տեսնի, որ բիծը լվացվելուց հետո թխագույն է դարձել, ապա այդ մասը թող կտրի-անջատի հագուստից, կաշվե առարկայից, գործվածքից և կարվածքից։ 57 Եթե բիծը նորից երևա հագուստի, գործվածքի կամ կարվածքի, կամ ամեն տեսակ կաշվե առարկայի վրա, դա բորբոքված բորոտություն է. ախտով վարակվածը կրակով թող այրվի։ 58 Հագուստ, գործվածք կամ կարվածք կամ ամեն տեսակ կաշվե առարկա, որի վրայից բիծը լվացվելուց հետո կանհայտանա, թող մի անգամ ևս լվացվի, ապա մաքուր համարվի։ 59 Ահա այս թող լինի բրդե, քաթանե հագուստի, գործվածքի կամ կարվածքի և ամեն տեսակ կաշվե առարկայի վրա երևացող բորոտության բծի մաքուր կամ անմաքուր համարվելու մասին օրենքը»։

14

1 Տերն ասաց Մովսեսին. 2 «Այս թող լինի բորոտի կարգն այն օրը, երբ նա մաքուր համարվի։ Նրան թող բերեն քահանայի մոտ։ 3 Քահանան թող դուրս գա բանակատեղիից, զննի նրան, և եթե բորոտի վրայի բորոտության վերքը բժշկվել է, 4 քահանան թող հրաման տա, որ մաքրվողի համար բերեն կենդանի, մաքուր երկու թռչուն, եղևնու փայտ, կարմիր մանվածք և ծոթրին։ 5 Քահանայի հրամանով թռչուններից մեկը թող մորթեն աղբյուրի ջրով լցված խեցե անոթի մեջ։ 6 Ապա քահանան թող վերցնի կենդանի մնացած թռչունը, եղևնու փայտը, կարմիր մանվածքն ու ծոթրինը և դրանք, ինչպես նաև կենդանի մնացած թռչունը, թող թաթախի ջրի վրա մորթված թռչունի արյան մեջ։ 7 Նա բորոտությունից մաքրվողի վրա դրանից յոթ անգամ թող շաղ տա և մաքուր համարի նրան, իսկ կենդանի մնացած թռչունը թող բաց թողնի դեպի դաշտ։ 8 Մաքրվածը թող լվանա իր հագուստները, ածիլի իր բոլոր մազերը, լողանա ջրով և մաքուր համարվի։ Ապա նա թող մտնի բանակատեղի, բայց իր տնից դուրս ապրի յոթ օր։ 9 Յոթերորդ օրը նա թող ածիլի իր մարմնի բոլոր մազերը՝ և՛ գլուխը, և՛ մորուքը, և՛ հոնքերը. պետք է ածիլի իր բոլոր մազերը։ Թող լվանա իր հագուստները, ջրով լողացնի իր մարմինը և մաքուր համարվի։

10 Ութերորդ օրը նա թող առնի արատ չունեցող մեկ տարեկան երկու գառ, արատ չունեցող մեկ տարեկան մի ոչխար, յուղով հունցված երեք տասներորդ գրիվ նաշիհ՝ իբրև անարյուն զոհ և մեկ գավաթ ձիթայուղ։ 11 Մաքրող քահանան մաքրվող մարդուն և զոհաբերության ընծաները թող բերի Վկայության խորանի առաջ։ 12 Քահանան թող վերցնի մի գառը և մատուցի այն իբրև հանցանքի զոհ, վերցնի նաև մեկ գավաթ ձիթայուղը և որպես ընծա մատուցի Տիրոջ առջև։ 13 Մյուս գառը թող մորթի այն վայրում, որտեղ մորթում են ողջակեզն ու մեղքի զոհը, այսինքն՝ սուրբ վայրում։ Որովհետև մեղքի զոհը և հանցանքի զոհը նույն կերպ են արվում և պատկանում են քահանային և ամենասուրբ զոհ են։ 14 Քահանան թող վերցնի հանցանքի զոհի արյունից և քսի մաքրվողի աջ ականջի բլթակին, նրա աջ ձեռքի ծայրին և նրա աջ ոտքի ծայրին։ 15 Քահանան, վերցնելով գավաթի միջի ձիթայուղից, այն թող լցնի իր ձախ ափի մեջ։ 16 Քահանան իր աջ ձեռքի մատը թող թաթախի ձախ ափի ձիթայուղի մեջ և այդ մատով յոթ անգամ թող շաղ տա Տիրոջ առջև։ 17 Ափի մեջ մնացած ձիթայուղը քահանան թող քսի մաքրվածի աջ ականջի բլթակին, նրա աջ ձեռքի ծայրին և նրա աջ ոտքի ծայրին՝ այն տեղերը, որտեղ քսվում է հանցանքի զոհի արյունը։ 18 Քահանան իր ափի մեջ մնացած ձիթայուղը թող քսի մաքրվողի գլխին։ Քահանան թող նրան քավություն տա Տիրոջ առաջ։ 19 Ապա քահանան թող ընծայի մեղքի զոհը և քավություն տա մաքրվողին իր մեղքերից։ Դրանից հետո քահանան թող մորթի ողջակեզը 20 և ողջակեզն ու անարյուն զոհը թող դնի Տիրոջ առջև՝ զոհասեղանին։ Քահանան թող նրա համար քավություն անի և նրան մաքրի։

21 Եթե նա աղքատ է և չունի այդ կարողությունը, իր կատարած հանցանքի քավության համար թող բերի մեկ գառ՝ իբրև հանցանքի զոհ, յուղով հունցված մեկ տասներորդ գրիվ նաշիհ և մեկ գավաթ ձիթայուղ 22 և երկու տատրակ կամ աղավնու երկու ձագ, որը կարող է. մեկը՝ մեղքի համար, մյուսը՝ որպես ողջակեզ։ 23 Այս բոլորը նա ութերորդ օրը թող տանի քահանայի մոտ, Տիրոջ առաջ՝ Վկայության խորանի դուռը՝ մաքրվելու համար։ 24 Քահանան, վերցնելով հանցանքի գառը և ձիթայուղի գավաթը, իբրև նվեր թող դնի Տիրոջ առջև։ 25 Քահանան թող մորթի հանցանքի գառը, ապա վերցնելով հանցանքի զոհի արյունից՝ թող քսի մաքրվողի աջ ականջի բլթակին, նրա աջ ձեռքի ծայրին ու նրա աջ ոտքի ծայրին։ 26 Քահանան այդ յուղից թող լցնի իր ձախ ափի մեջ 27 և աջ ձեռքի մատով ձախ ափի մեջ եղած յուղից յոթ անգամ թող ցանի Տիրոջ առջև։ 28 Քահանան իր ափում եղած յուղից թող քսի մաքրվողի աջ ականջի բլթակին, նրա աջ ձեռքի ծայրին ու նրա աջ ոտքի ծայրին՝ այն տեղերը, որտեղ քսվում է հանցանքի զոհի արյունը։ 29 Իր ափի մեջ մնացած յուղը քահանան թող քսի մաքրվողի գլխին և նրան քավություն տա Տիրոջ առջև։ 30 Իր կարողության չափով բերած տատրակներից կամ աղավնիների ձագերից մեկը 31 թող զոհ մատուցի մեղքի համար, իսկ մյուսը անարյուն զոհի հետ ողջակեզ անի։ Քահանան Տիրոջ առջև թող քավություն անի մաքրվողի համար։ 32 Այս է նվազ կարողության տեր բորոտի մաքրվելու կարգը»։

33 Տերն ասաց Մովսեսին ու Ահարոնին. 34 «Երբ մտնեք քանանացիների երկիրը, որը ես ձեզ իբրև սեփականություն եմ տալու, և ձեր ստացած երկրի տներում բորոտության ախտ ուղարկեմ, 35 այն ժամանակ տանտերը թող գա և քահանային պատմի ու ասի. “Ինչ-որ ախտ երևաց իմ տանը”։ 36 Քահանան թող հրաման տա, որ տունը դատարկեն, մինչ քահանան կմտնի զննելու համար այդ տունը, որպեսզի տան մեջ գտնվող իրերն անմաքուր չհամարվեն։ Դրանից հետո թող քահանան մտնի տունն ստուգելու։ 37 Քահանան թող քննի տան պատերին եղող ախտը՝ եթե խորն ընկած կանաչած կամ կարմրավուն փոսեր են, որոնց տեսքն ավելի խորն է, քան պատինը, 38 քահանան, տանից ելնելով, թող կարգադրի, որ տան դուռը յոթ օր փակի տակ պահվի։ 39 Քահանան յոթերորդ օրը նորից թող գա և զննի տունը։ Եթե տեսնի, որ ախտը տարածված է տան պատերին, 40 հրաման թող տա, որ քանդեն-հանեն այն քարերը, որոնց վրա ախտ կա։ Թող այդ քարերը հանեն քաղաքից դուրս՝ մի անմաքուր տեղ։ 41 Թող տունը ներսից շուրջանակի քերեն և քերված ծեփը թափեն քաղաքից դուրս՝ մի անմաքուր տեղ։ 42 Այնուհետև թող առնեն հղկված այլ քարեր և տեղադրեն հանված քարերի տեղում, ուրիշ հող բերեն ու ծեփեն տունը։ 43 Եթե քարերը տեղահանելուց, պատերը քերելուց և նորից ծեփելուց հետո տան մեջ վերստին երևա ախտը, 44 ապա քահանան նորից թող մտնի ու զննի. եթե ախտը տարածված է տան մեջ, ուրեմն տան մեջ մնայուն բորոտություն կա. այդ տունը անմաքուր է։ 45 Պետք է քանդել տունը և նրա փայտերը, նրա քարերն ու տան ամբողջ հողը պետք է հանել քաղաքից դուրս՝ մի անմաքուր տեղ։ 46 Փակի տակ պահված բոլոր օրերին ով մտնի այդ տունը, մինչև երեկո թող անմաքուր համարվի։ 47 Ով որ քնի այդ տան մեջ, պետք է լվանա իր հագուստները և անմաքուր համարվի մինչև երեկո։ Ով որ ուտի այդ տան մեջ, պետք է լվանա իր հագուստները և անմաքուր համարվի մինչև երեկո։ 48 Եթե քահանան գա մտնի, զննի ու տեսնի, որ այդ տանը, ծեփվելուց հետո, ախտը չի տարածվել, թող այն մաքուր հայտարարի, քանի որ ախտը բուժված է։ 49 Տունը մաքրագործելու համար քահանան թող վերցնի կենդանի մաքուր թռչուն, եղևնու փայտ, կարմիր մանվածք և ծոթրին։ 50 Թռչուններից մեկը թող մորթի աղբյուրի ջրով լեցուն խեցե անոթի մեջ։ 51 Ապա քահանան թող վերցնի եղևնու փայտը, կարմիր մանվածքը, ծոթրինն ու կենդանի մնացած թռչունը և դրանք թող թաթախի աղբյուրի ջրի վրա մորթած թռչունի արյան մեջ և դրանցով թող յոթ անգամ շաղ տա այդ տանը։ 52 Տունը թող մաքրի թռչունի արյամբ, աղբյուրի ջրով, կենդանի մնացած թռչունով, եղևնու փայտով, ծոթրինով և կարմիր մանվածքով, 53 իսկ կենդանի մնացած թռչունը բաց թողնի քաղաքից դուրս, դեպի դաշտ։ Եվ այդ տան համար քավություն թող անի, և տունը թող մաքրվի ու մաքուր համարվի։ 54 Այս թող լինի օրենքը բորոտության ու գոնջության բոլոր ախտերի պարագայում, 55 նաև հագուստի ու տան բորոտության, 56 սպիի, պալարի ու բշտիկի, 57 թե ո՛ր օրն է անմաքուր և ո՛ր օրը՝ մաքուր։ Այս է բորոտության վերաբերյալ օրենքը»։

15

Սեռական անմաքրություններ

1 Տերն ասաց Մովսեսին ու Ահարոնին. 2 «Խոսի՛ր Իսրայելի որդիների հետ ու ասա՛ նրանց. “Եթե որևէ այր մարդու մարմնից սերմի ծորում լինի, նրա այդ ծորումն անմաքուր է։ 3 Այս է նրա մաքրվելու մասին օրենքը, որի մարմնից սերմ է ծորում կամ թե սերմի ծորումից մարմինը հյուծվում է. իր մարմնից ծորում լինելու և ծորումից մարմինը հյուծվելու բոլոր օրերն անմաքրության շրջան թող համարվեն նրա համար։ Դա մարմնի անմաքրություն է։

4 Ամեն անկողին, որի մեջ սերմի ծորում ունեցողը քնի, անմաքուր թող համարվի. այն ամենը, որի վրա նստի, թող անմաքուր համարվի։ 5 Նրա անկողնուն դիպչողը պետք է լվանա իր հագուստները և լողանա ջրով։ Նա անմաքուր է մինչև երեկո։ 6 Ով որ նստի սերմի ծորում ունեցողի նստած առարկայի վրա, պետք է լվանա իր հագուստները և լողանա ջրով։ Նա անմաքուր է մինչև երեկո։ 7 Ով որ դիպչի սերմի ծորում ունեցողի մարմնին, նա պետք է լվանա իր հագուստները և լողանա ջրով։ Նա անմաքուր է մինչև երեկո։ 8 Եթե սերմի ծորում ունեցողի թուքը դիպչի մաքուր մարդու, վերջինս պետք է լվանա իր հագուստները և լողանա ջրով։ Նա անմաքուր է մինչև երեկո։ 9 Էշի թամբը, որի վրա նստած է եղել սերմի ծորում ունեցողը, անմաքուր է մինչև երեկո։ 10 Ով որ դիպչի սերմի ծորում ունեցողի տակ գտնվող որևէ իրի, անմաքուր է մինչև երեկո։ 11 Եթե սերմի ծորում ունեցողն առանց ձեռքերը լվանալու դիպչի որևէ մեկին, սա պետք է լվանա իր հագուստները, իր մարմինը լվա ջրով։ Նա անմաքուր է մինչև երեկո։ 12 Խեցե որևէ անոթ, որին կդիպչի սերմի ծորում ունեցողը, պետք է ջարդվի, իսկ փայտե ամանները պետք է լվացվեն ջրով, որպեսզի մաքուր համարվեն։

13 Երբ սերմի ծորում ունեցողի ծորումը դադարի, նա պետք է յոթ օր հատկացնի իր մաքրության համար. լվանա իր հագուստները, մարմինը լվա հոսող ջրով, որից հետո մաքուր համարվի։ 14 Ութերորդ օրը պետք է առնի երկու տատրակ կամ աղավնու երկու ձագ, բերի Տիրոջ առջև՝ Վկայության խորանի դուռը, և տա քահանային։ 15 Քահանան դրանցից մեկը պետք է զոհի մեղքի համար, իսկ մյուսը՝ իբրև ողջակեզ։ Քահանան այդ ձևով Տիրոջ առաջ պետք է քավություն անի նրա համար նրա ծորումի պատճառով։

16 Եթե որևէ տղամարդ սերմի արտահոսում ունենա, նա իր ամբողջ մարմինը պետք է լվա ջրով։ Նա անմաքուր պետք է լինի մինչև երեկո։ 17 Ամեն հագուստ և կաշի, որին կդիպչի տղամարդու արտահոսած սերմը, պետք է լվացվի ջրով։ Դա անմաքուր է մինչև երեկո։

18 Երբ մի կին ընդունի տղամարդու սերմը, երկուսն էլ պետք է լվացվեն ջրով։ Նրանք անմաքուր են մինչև երեկո։

19 Այն կինը, որից արյուն հոսի, և արյան հոսումը բնական հոսումն է, նա յոթ օր կլինի իր դաշտանի մեջ։ Ով որ դիպչի նրան, անմաքուր կհամարվի մինչև երեկո։ 20 Ինչի վրա որ պառկի այդ կինն իր դաշտանի ընթացքում և ինչի վրա որ նստի նա, անմաքուր պետք է համարվի։ 21 Ով որ դիպչի նրա անկողնուն, պետք է լվանա իր հագուստները, իր մարմինը լվա ջրով։ Նա անմաքուր է մինչև երեկո։ 22 Ով որ դիպչի մի առարկայի, որի վրա այդ կինը նստել է, պետք է լվանա իր հագուստները, լողանա ջրով։ Նա անմաքուր է մինչև երեկո։ 23 Եվ եթե նա անկողնում լինի կամ որևէ բանի վրա նստած, և մեկը մոտենա նրան, թող անմաքուր համարվի մինչև երեկո։

24 Եվ եթե որևէ մեկը քնի նրա հետ, և նրա պղծությունը դիպչի իրեն, յոթ օր թող անմաքուր համարվի։ Մինչև երեկո թող անմաքուր համարվի նաև այն անկողինը, որի վրա այդ մարդը կքնի։

25 Եթե մի կին բազում օրեր արյունահոսություն ունի, սակայն ոչ դաշտանի ժամանակ կամ դաշտանի օրերից հետո, այդ բոլոր օրերը թող անմաքուր համարվեն դաշտանի օրերի նման և թող անմաքուր համարվի։ 26 Այն անկողինը, որի մեջ նա կպառկի իր արյունահոսության օրերին, դաշտանի օրերի նման անմաքուր թող համարվի։ Ամեն առարկա, որի վրա նա կնստի այս շրջանում, դաշտանի օրերի նման թող անմաքուր համարվի։ 27 Ով որ դիպչի նրան, թող անմաքուր համարվի։ Նա պետք է լվանա իր հագուստները և իր մարմինը լվա ջրով։ Նա անմաքուր է մինչև երեկո։

28 Երբ դադարի կնոջ արյունահոսությունը, նա պետք է մաքրվի յոթ օր, ապա մաքուր համարվի։ 29 Ութերորդ օրը պետք է վերցնի երկու տատրակ կամ աղավնու երկու ձագ, բերի քահանայի մոտ՝ Վկայության խորանի դուռը։ 30 Քահանան դրանցից մեկը պետք է զոհի մեղքերի քավության համար, իսկ մյուսը՝ իբրև ողջակեզ։ Քահանան այդ ձևով Տիրոջ առաջ պետք է քավություն տա նրան իր անմաքուր ծորումի համար”։

31 Իսրայելի որդիներին խստորեն զգուշացրե՛ք իրենց անմաքրություններից, որպեսզի իրենց մեջ գտնվող իմ խորանը չպղծեն ու իրենց այդ անմաքրության պատճառով չմեռնեն։ 32 Այս է կարգը սերմի ծորումի պատճառով և սերմի արտահոսման պատճառով անմաքուր դարձածի 33 և դաշտանի ժամանակ արյունահոսություն ունեցող կնոջ, ծորում ունեցողի, տղամարդ լինի թե կին, ինչպես նաև դաշտանի մեջ եղող կնոջ հետ պառկող տղամարդու վերաբերյալ»։

16

Մեղքերի քավության օրը

1 Տերը խոսեց Մովսեսի հետ անվավեր կրակ մատուցելու պատճառով Ահարոնի որդիների մեռնելուց հետո։ 2 Եվ Տերը ասաց Մովսեսին. «Խոսի՛ր քո եղբայր Ահարոնի հետ, որ ամեն վայրկյան չմտնեն սրբարան՝ վարագույրից այն կողմ, Քավության առջև, որը ծածկում է Ուխտի տապանակը, որպեսզի չմեռնեն. որովհետև ես Քավության վրա՝ ամպի մեջ եմ երևալու։ 3 Ահա թե Ահարոնն ինչպես կարող է մտնել սրբարան. նա մեղքի զոհի համար նախրից մի զվարակ և ողջակեզի համար մի խոյ թող բերի։ 4 Նա թող հագնի քաթանե սրբագործված շապիկը, մարմնի վրա՝ քաթանե անդրավարտիքը, մեջքին կապի քաթանե գոտին, գլխին դնի քաթանե ապարոշ, որովհետև դրանք սուրբ հանդերձանք են։ Իր ամբողջ մարմինը թող լվա ջրով և թող հագնի դրանք։ 5 Իսրայելի որդիների համայնքից էլ նա մեղքի զոհի համար երկու արու այծ թող վերցնի և ողջակեզի համար՝ մեկ խոյ։ 6 Ահարոնը իր մեղքի զոհ զվարակը թող զոհաբերի և դրանով քավի իր ու իր ընտանիքի մեղքերը։ 7 Նա թող վերցնի երկու այծերը, դրանք կանգնեցնի Տիրոջ առաջ՝ Վկայության խորանի դռանը։ 8 Ահարոնը երկու այծերի համար թող վիճակ գցի. մեկը՝ Տիրոջ համար, մյուսը՝ արձակելու [*  Ազազել][19] համար։ 9 Ահարոնը թող մատուցի այն այծը, 10 որի վրա ընկել էր արձակելու վիճակը։ Թող կենդանի կանգնեցնի Տիրոջ առջև, որպեսզի նրանով քավություն անի՝ առաքելով նրան արձակման ու բաց թողնելով դեպի անապատ։ Եվ թող այծն իր հետ նրանց անօրենություններն անապատ տանի։

11 Ապա Ահարոնը թող մատուցի իր մեղքի զոհի համար ընտրված զվարակը և թող քավություն տա իր և իր ընտանիքի մեղքերին։ Նա իր մեղքերի քավության համար թող մորթի զվարակը։ 12 Նա թող առնի Տիրոջ առաջ գտնվող զոհասեղանից վերցված վառված ածուխներով լի բուրվառը, իր բուռը լցնի մանր աղացած խունկ և տանի վարագույրից ներս։ 13 Նա խունկը թող լցնի կրակի վրա՝ Տիրոջ առաջ։ Խնկի ծուխը թող ծածկի Ուխտի տապանակի վրա գտնվող Քավությունը։ Եվ չի մեռնի։ 14 Նա թող վերցնի զվարակի արյունից և իր մատով Քավության վրա ցանի արևելյան կողմից։ Քավության առջև այդ արյունից իր մատով թող ցանի յոթ անգամ։ 15 Տիրոջ առաջ նա թող մորթի ժողովրդի մեղքերի քավության այծը և դրա արյունից թող տանի վարագույրից ներս ու ցանի այնպես, ինչպես զվարակի արյունը։ Նա թող այդ արյունից ցանի Քավության վրա՝ Քավության առջև։ 16 Նա այդ կերպ սրբարանը թող մաքրի Իսրայելի որդիների պղծություններից, նրանց կատարած անիրավություններից և նրանց բոլոր մեղքերից։ Նույն կերպ թող վարվի Վկայության խորանի հետ, որ կանգնեցված է բանակատեղիում՝ նրանց անմաքրություններով շրջապատված։ 17 Ոչ ոք չպետք է լինի Վկայության խորանում, երբ Ահարոնը մտնի և քավություն անի սրբարանում, մինչև որ դուրս գա և քավություն անի իր, իր ընտանիքի և Իսրայելի ամբողջ ժողովրդի համար։ 18 Այնուհետև նա թող գնա դեպի Տիրոջ առաջ գտնվող զոհասեղանը և քավության ծես կատարի դրա մաքրման համար։ Նա թող առնի զվարակի արյունից ու այծի արյունից և շուրջանակի քսի զոհասեղանի եղջյուրներին։ 19 Նա այդ արյունից իր մատով յոթ անգամ թող ցանի դրա վրա և Իսրայելի որդիների պղծությունից թող մաքրի այն ու սրբացնի։

20 Նա այսպիսով թող ավարտի սրբարանի, Վկայության խորանի ու զոհասեղանի սրբագործումը։ Նա թող սրբագործի նաև քահանաներին։ Նա թող մոտ բերի կենդանի այծին։ 21 Ահարոնն իր ձեռքերը թող դնի կենդանի այծի գլխին և նրա վրա խոստովանի Իսրայելի որդիների բոլոր անօրենությունները, նրանց բոլոր անարդարություններն ու նրանց բոլոր մեղքերը և այդ ամենը թող դնի կենդանի նոխազի գլխին և նշանակված մի մարդու առաջնորդությամբ այն արձակի դեպի անապատ։ 22 Նոխազը, իր վրա վերցնելով նրանց անիրավությունները, իր հետ պիտի տանի մի անկոխ վայր. նոխազին պիտի արձակի դեպի անապատ։ 23 Ահարոնն այնուհետև պիտի մտնի Վկայության խորանը, պիտի հանի քաթանե հանդերձը, որը հագել էր սրբարան մտնելու ժամանակ, և այն պիտի թողնի այնտեղ։ 24 Նա սուրբ վայրում իր մարմինը թող լվա ջրով, հագնի իր պատմուճանը և դուրս գալով զոհաբերի իր ողջակեզն ու ժողովրդի ողջակեզը, որով նա քաված պիտի լինի իր, իր ընտանիքի և ժողովրդի, ինչպես նաև քահանաների գործած մեղքերը։ 25 Մեղքերի քավության համար զոհաբերվող կենդանիների ճարպը թող դնի զոհասեղանին։

26 Արձակման այծին առաջնորդողը վերադառնալով թող լվանա իր հագուստները, իր մարմինը լվա ջրով և ապա մտնի բանակատեղի։

27 Մեղքերի զվարակն ու մեղքերի այծը, որոնց արյունը քավություն անելու համար բերված էր սրբարան, պետք է հանեն բանակատեղիից դուրս և դրանք այրեն հրով՝ նրանց կաշիները, նրանց միսն ու նրանց թափոնը։ 28 Դրանք այրողը այնուհետև պետք է լվանա իր հագուստները, իր մարմինը լվա ջրով և ապա մտնի բանակատեղի։

29 Սա ձեզ համար հավիտենական օրենք թող լինի. յոթերորդ ամսվա տասներորդ օրը զրկանքի պիտի ենթարկեք ձեր անձերը. այդ օրը ոչ մի գործ չպետք է անեք։ Դա վերաբերում է և՛ տեղաբնակ իսրայելացուն, և՛ դրսից եկած ու ձեր մեջ բնակություն հաստատած պանդուխտին։ 30 Այդ օրը ձեզ համար քավության օր պիտի լինի, որպեսզի Տիրոջ առաջ մաքրվեք ձեր բոլոր մեղքերից ու սրբվեք, 31 որովհետև դա շաբաթների շաբաթն է։ Սա ձեզ համար պիտի լինի հանգստյան օր, և դուք զրկանքի պիտի ենթարկեք ձեր անձերը։ Դա թող հավիտենական օրենք լինի։ 32 Եվ այսպես շարունակ. այն քահանան, որն օծվել է և իր հորից հետո քահանայագործելու իրավունք ստացել, թող անի քավությունը։ Նա թող հագնի քաթանե հանդերձը՝ սուրբ հանդերձը, 33 սրբագործի սրբարանը, Վկայության խորանն ու զոհասեղանը, քավություն անի քահանաներին և ամբողջ ժողովրդին։ 34 Իսրայելի որդիների բոլոր մեղքերի քավության համար սա թող հավիտենական օրենք լինի ձեզ և տարին մեկ անգամ թող կատարվի, ինչպես Տերը հրամայեց Մովսեսին»։

17

ՍՐԲՈՒԹՅԱՆ ԿԱՆՈՆԱԿԱՐԳԸ

(17-27)

Կանոններ արյան վերաբերյալ

1 Տերն ասաց Մովսեսին. 2 «Խոսի՛ր Ահարոնի, նրա որդիների ու Իսրայելի բոլոր որդիների հետ ու ասա՛ նրանց. “Այս է այն բանը, որ Տերը պատվիրեց ձեզ ու ասաց. 3 “Իսրայելի որդիներից որևէ մեկը, եթե բանակատեղիում կամ բանակատեղիից դուրս արջառ, ոչխար կամ այծ զոհի 4 և այն Վկայության խորանի առջև չմատուցի՝ որպես Տիրոջն ընդունելի անուշահոտ ողջակեզ փրկության համար, ապա նրա թափած արյունը մարդու արյուն թափելու հավասար կհամարվի։ Նա պիտի սպանվի իր ժողովրդի կողմից, որովհետև արյուն է հեղել”։ 5 Հետևաբար, Իսրայելի որդիներն իրենց զոհելիք անասունները դաշտում մորթելու փոխարեն թող մատուցեն Տիրոջ առջև՝ Վկայության խորանի դռանը, քահանայի մոտ, և դրանք զոհեն Տիրոջը՝ փրկության համար”։ 6 Քահանան արյունը շուրջանակի թող թափի զոհասեղանի վրա՝ Տիրոջ դիմաց, Վկայության խորանի դռանը, և ճարպը թող այրի իբրև անուշահոտություն Տիրոջը։ 7 Նրանք այլևս իրենց զոհերը թող չզոհաբերեն սնոտի կուռքերին, որոնց հետևելով պոռնկանում էին։ Դա ձեզ ու ձեր սերունդների համար հավիտենական օրենք թող լինի։ 8 Եվ նրանց ասա՛. “Իսրայելի որդիներից կամ դրսից եկած ու ձեր մեջ բնակություն հաստատածներից որևէ մեկը եթե ողջակեզ կամ զոհ մատուցի 9 և այն Տիրոջը զոհելու համար Վկայության խորանի դուռը չբերի, այդ մարդը թող սպանվի իր ժողովրդի կողմից։

10 Եթե Իսրայելի որդիներից կամ դրսից եկած ու ձեր մեջ բնակություն հաստատածներից մեկը որևէ կենդանու արյուն ուտի, ես իմ հայացքը կուղղեմ արյուն ուտող այդ մարդու վրա և կկորցնեմ նրան իր ժողովրդի միջից, 11 որովհետև ամեն մի մարմնի շունչը իր արյունն է։ Այդ արյունը ես եմ տվել ձեզ՝ զոհասեղանին ձեր անձերը սրբելու համար, որպեսզի նրա արյունով քավվեն ձեր անձերը։ 12 Դրա համար էլ Իսրայելի որդիներին ասացի. “Ձեզնից ոչ ոք արյուն թող չուտի։ Արյուն թող չուտի նաև դրսից եկած ու ձեր մեջ բնակություն հաստատած մարդը”։ 13 Իսրայելի որդիներից կամ դրսից եկած ու ձեր մեջ բնակություն հաստատած մեկը, եթե որևէ վայրի կենդանի կամ ուտելի թռչուն որսա, պետք է թափի դրա արյունն ու այն ծածկի հողով, 14 որովհետև ամեն մի մարմնի շունչը իր արյունն է։ Ես Իսրայելի որդիներին ասացի. “Ոչ մի մարմնի արյուն չուտեք”, որովհետև ամեն մի մարմնի շունչը իր արյունն է։ Ով որ ուտի դա, կմեռնի։ 15 Ով մեռելոտի կամ գազանից հոշոտված կենդանու միս ուտի, լինի նա տեղաբնակ թե եկվոր, պետք է լվանա իր հագուստները, լվա իր մարմինը։ Նա անմաքուր թող լինի մինչև երեկո և ապա մաքուր համարվի։ 16 Իսկ եթե նա իր զգեստները չլվանա և իր մարմինը չլվա ջրով, ապա անօրենությունը կծանրանա իր անձի վրա”»։

18

Անբարոյական սեռական հարաբերությունների արգելք

1 Տերն ասաց Մովսեսին. 2 «Խոսի՛ր Իսրայելի որդիների հետ ու ասա՛ նրանց. “Ես եմ Տերը՝ ձեր Աստվածը։ 3 Մի՛ առաջնորդվեք եգիպտացիների սովորություններով, որոնց երկրում պանդուխտ էիք, և ոչ էլ վարք ու բարքով քանանացիների երկրի, ուր ես տանելու եմ ձեզ, և նրանց օրենքներով մի՛ շարժվեք։ 4 Կատարե՛ք իմ հրամանները և պահե՛ք իմ պատվիրաններն ու կառաջնորդվեք դրանցով։ Ես եմ Տերը՝ ձեր Աստվածը։ 5 Պահեք իմ բոլոր պատվիրաններն ու իմ բոլոր պատգամները կատարեք։ Այդ ամենը կատարող մարդը կփրկվի դրանցով։ Ես եմ Տերը՝ ձեր Աստվածը։ 6 Որևէ մեկն իր արյունակից հարազատին թող չմոտենա նրա ամոթույքը բանալու նպատակով։ Ես եմ Տերը։ 7 Քո հոր և քո մոր ամոթույքը մի՛ բացիր, որովհետև նա քո մայրն է։ Նրա ամոթույքը չտեսնես։ 8 Մի՛ անպատվիր քո հորը՝ քո հոր կնոջ ամոթույքը տեսնելով։ 9 Քո հորից կամ մորից ծնված, քո տան մեջ կամ դրսում ծնված քրոջդ ամոթույքը չտեսնես։ 10 Քո որդու աղջկա ամոթույքը կամ քո դստեր աղջկա ամոթույքը չտեսնես, որովհետև դա նաև քո ամոթույքն է։ 11 Քո հոր կնոջ դստեր ամոթույքը չտեսնես, որովհետև նա նույն հորից ծնված քո քույրն է։ Նրա ամոթույքը չտեսնես։ 12 Քո հորաքրոջ ամոթույքը չտեսնես, որովհետև նա քո հոր արյունակիցն է։ 13 Քո մորաքրոջ ամոթույքը չտեսնես, որովհետև նա քո մոր արյունակիցն է։ 14 Մի՛ անպատվիր քո հորեղբորը՝ նրա կնոջը մերձենալով, որովհետև նա քո ազգականն է։ 15 Քո հարսի ամոթույքը չտեսնես, որովհետև նա քո որդու կինն է. նրա ամոթույքը չտեսնես։ Նրա որդու աղջկան կամ դստեր աղջկան չմերձենաս՝ տեսնելու նրանց ամոթույքը, որովհետև նրանք քո արյունակիցներն են։ Դա ամբարշտություն է։ 16 Մի՛ անպատվիր քո եղբորը՝ նրա կնոջ ամոթույքը տեսնելով։ 17 Նրա կնոջ և դստեր ամոթույքը չտեսնես։ Նրա որդու աղջկան կամ դստեր աղջկան չմերձենաս՝ տեսնելու նրանց ամոթույքը, որովհետև նրանք քո արյունակիցներն են։ Դա ամբարշտություն է։ 18 Քենուդ հետ չամուսնանաս, քանի դեռ կինդ ողջ է, որովհետև մեկի ներկայությամբ մյուսի ամոթույքը տեսնելով՝ խանդ կառաջացնես։ 19 Դաշտանի պղծության մեջ գտնվող կնոջը չմերձենաս՝ նրա ամոթույքը տեսնելու։ 20 Քո մերձավորի կնոջը քո սերմը չտաս, որպեսզի նրա հետ չպղծվես։ 21 Քո սերնդից ոչ մեկին իշխանի [*  Մոլեխի] ծառայությանը չհանձնես[20] և դրանով իմ անունը չպղծես, քանզի ես եմ Տերը։ 22 Այր մարդուն չմերձենաս, ինչպես մերձենում ես կնոջը, որովհետև դա պղծություն է։ 23 Ոչ մի անասունի հետ չխառնակվես՝ պղծվելով նրա հետ։ Կինը որևէ անասունի չպետք է մոտենա՝ նրա հետ մերձենալու. դա գարշելի է։ 24 Այս ամեն տեսակ անմաքուր արարքներով մի՛ պղծվեք, որովհետև նման արարքներով պղծված ժողովուրդներին ես ձեր առջևից պիտի վանեմ։ 25 Նրանց պատճառով երկիրը գարշելի դարձավ, ես պատժեցի նրանց անօրենությունները, և երկիրը նողկաց իր բնակիչներից։ 26 Պահե՛ք իմ օրենքներն ու իմ բոլոր պատգամները։ Ո՛չ տեղաբնակը, ո՛չ դրսից եկած ու ձեր մեջ բնակություն հաստատած պանդուխտը չպետք է կատարի այդ բոլոր պղծությունները, 27 որովհետև այդ բոլոր պղծությունները կատարեցին ձեզնից առաջ այդ երկրում ապրած մարդիկ, և երկիրը պղծվեց։ 28 Որպեսզի ձեզանից էլ չնողկա երկիրը, երբ պղծեք այն, ինչպես որ նողկաց ձեզնից առաջ այստեղ ապրած ազգերից։ 29 Ով նման պիղծ արարքներ կատարի, նա կվերանա իր ժողովրդի միջից։ 30 Պահե՛ք իմ պատվիրանները, այն է՝ մի՛ կատարեք այն ամենը, ինչն օրինական է պիղծերի համար, և որ գործվել են ձեզանից առաջ, մի՛ պղծվեք դրանցով, քանզի ես եմ Տերը՝ ձեր Աստվածը”»։

19

Սրբության և արդարության օրենքներ

1 Տերն ասաց Մովսեսին. 2 «Խոսի՛ր Իսրայելի բոլոր որդիների հետ և ասա՛ նրանց. “Սո՛ւրբ եղեք, քանզի ես՝ Տերը, ձեր Աստվածը, սուրբ եմ։

3 Թող յուրաքանչյուրդ ակնածի իր հորից ու իր մորից։

Պահե՛ք իմ շաբաթ օրերը, քանզի ես եմ Տերը՝ ձեր Աստվածը։

4 Մի՛ պաշտեք կուռքերին և ձեզ համար ձուլածո աստվածներ մի՛ կերտեք։ Ես եմ Տերը՝ ձեր Աստվածը։

5 Եթե Տիրոջը փրկության զոհ մատուցեք, այնպե՛ս արեք, որ ընդունելի լինի։ 6 Այն պետք է ուտել ընծայման օրն ու հաջորդ օրը, և եթե որևէ բան մնա երրորդ օրվան, այն կրակով պետք է այրվի։ 7 Իսկ եթե մեկն ուտի երրորդ օրը, այն զոհ չի լինի և ընդունելի չի համարվի։ 8 Ով ուտի այն, մեղք գործած կլինի, որովհետև Տիրոջ սրբությունն է պղծած լինում։ Նրանք, ովքեր կուտեն, կվերանան իրենց ժողովրդի միջից։

9 Ձեր դաշտերի հունձը հնձելիս մինչև վերջ մի՛ հնձեք և հնձի ժամանակ ընկած հասկերը մի՛ հավաքեք։ 10 Ձեր այգին ճռաքաղ մի՛ արեք, և ոչ էլ այգեկութից հետո ձեր այգում մնացած խաղողի ողկույզները հավաքեք։ Դրանք թող մնան տնանկին ու պանդուխտին։ Ես եմ Տերը՝ ձեր Աստվածը։

11 Մի՛ գողացեք, մի՛ ստեք, ոչ մեկը մյուսին թող չզրպարտի։ 12 Իմ անունով սուտ երդում մի՛ տվեք և ձեր Աստծու անունը մի՛ պղծեք։ Ես եմ Տերը՝ ձեր Աստվածը։

13 Մի՛ զրկիր քո մերձավորին և մի՛ հափշտակիր։ Վարձկանի վարձը մինչև առավոտ մոտդ մի՛ պահիր։ 14 Համրին մի՛ վիրավորիր, կույրի ճանապարհին խոչ ու խութ մի՛ դիր։ Երկնչի՛ր Տիրոջից՝ քո Աստծուց. ես եմ Տերը՝ քո Աստվածը։

15 Դատի ժամանակ անիրավ մի՛ եղիր, աղքատի հանդեպ աչառություն մի՛ արա, հարուստին մի՛ շողոքորթիր։ Արդա՛ր դատիր քո մերձավորին։

16 Քո ազգակիցների հանդեպ նենգություն չգործես և քո մերձավորի արյան թափվելուն պատճառ չդառնաս։ Ես եմ Տերը՝ ձեր Աստվածը։ 17 Քո սրտում ատելություն չպահես եղբորդ նկատմամբ։ Հանդիմանի՛ր նրան սխալների համար, որպեսզի նրա պատճառով մեղքերի մեջ չընկնես։ 18 Քո հայրենակիցների նկատմամբ վրեժխնդիր մի՛ լինիր և ոխ մի՛ պահիր։ Սիրի՛ր քո մերձավորին այնպես, ինչպես ինքդ քեզ։ Ես եմ Տերը։

19 Իմ օրենքները պահե՛ք։ Չթողնես, որ քո անասունը այլ տեսակի անասունի հետ խառնակվի։ Նույն հողամասի վրա երկու տեսակի սերմեր մի՛ ցանիր։ Երկու տարբեր կտորներից խարդախորեն կարված հագուստները մի՛ հագիր։ 20 Եթե մեկը կենակցի մեկ ուրիշի համար նախատեսված աղախնի հետ, որը փրկագնով չի փրկագնված և նրան ազատություն չի շնորհված, երկուսն էլ պետք է հանդիմանվեն, բայց մահվան չպիտի դատապարտվեն, քանի որ կինն անազատ է։ 21 Իր գործած հանցանքը քավելու համար Վկայության խորանի դռան առաջ մեղքերի քավության խոյ պիտի մատուցի Տիրոջը։ 22 Քահանան հանցանքների քավության խոյը թող զոհաբերի Տիրոջ առջև՝ նրա մեղքերի քավության համար, և նրա մեղքերին թողություն կտրվի։

23 Երբ մտնեք այն երկիրը, որ Տերը՝ Աստված, տալու է ձեզ, ամեն տեսակի պտղատու ծառե՛ր տնկեցեք և մաքրե՛ք նրա անմաքրությունը։ Առաջին երեք տարիների բերքը թող անմաքուր լինի ձեզ համար. այն չուտեք։ 24 Չորրորդ տարվա բոլոր պտուղները պիտի սուրբ համարվեն և նվիրվեն Տիրոջը՝ ի փառաբանություն։ 25 Հինգերորդ տարին կարող եք ուտել դրա պտուղը։ Այդ տարուց սկսած այդ բերքը կլինի ձեզ եկամուտ։ Ես եմ Տերը՝ ձեր Աստվածը։

26 Լեռների վրա մի՛ կերեք։ Մի՛ զբաղվեք գուշակությամբ, հատկապես թռչնագուշակությամբ։

27 Ձեր գլխի մազերը վերև մի՛ հավաքեք և ձեր մորուքի տեսքը մի՛ փչացրեք։ 28 Մահացած որևէ մեկի հիշատակի համար ձեր մարմնի վրա կտրվածքներ և դաջվածքներ մի՛ արեք։ Ես եմ Տերը՝ ձեր Աստվածը։

29 Մի՛ պղծիր քո դստերը՝ նրան պոռնկության տալով, որպեսզի երկիրը պոռնկության մեջ չընկնի ու անօրենությամբ չլցվի։

30 Իմ շաբաթ օրերը պահե՛ք և իմ սրբարանին երկյուղածությամբ կմոտենաք. ես եմ Տերը։

31 Վհուկներին մի՛ հետևեք և ոգեհարցների հետ մի՛ առնչվեք, որպեսզի նրանցով չպղծվեք։ Ես եմ Տերը՝ ձեր Աստվածը։

32 Ալեհեր մարդկանց առաջ ոտքի՛ կանգնեք և պատվե՛ք ծերերին։ Երկնչի՛ր քո Աստծուց։ Ես եմ Տերը՝ քո Աստվածը։

33 Եթե ձեր երկրում օտարական հաստատվի, նրան չնեղեք։ 34 Ձեր երկրի տեղաբնակի պե՛ս ընդունեք նրան, և եկվորը թող բնակվի ձեզ մոտ։ Նրան սիրի՛ր քո անձի պես, որովհետև դուք էլ պանդուխտ եղաք եգիպտացիների երկրում։ Ես եմ Տերը՝ ձեր Աստվածը։

35 Անիրավություն մի՛ արեք դատ-դատաստանի ժամանակ, չափելու, կշռաքարերի ու կշռելու մեջ։ 36 Կշեռքները ճիշտ պետք է լինեն, կշռաքարերը՝ ճշգրիտ, չափամանները՝ ճշգրիտ, հեղուկաչափը՝ ճշգրիտ։ Ես եմ Տերը՝ ձեր Աստվածը, որ ձեզ հանեց եգիպտացիների երկրից։

37 Պահպանե՛ք իմ բոլոր օրենքներն ու իմ բոլոր հրամանները և կատարե՛ք դրանք։ Ես եմ Տերը՝ Աստված”»։

20

Պատիժներ ծանր հանցանքների համար

1 Տերն ասաց Մովսեսին. 2 «Խոսի՛ր Իսրայելի որդիների հետ ու ասա՛. “Եթե Իսրայելի որդիներից որևէ մեկը կամ նրանց մեջ բնակություն հաստատած որևէ պանդուխտ իր զավակներից որևէ մեկին ծառայության տա իշխանին,[21] նա մահապատժի պիտի ենթարկվի։ Այդ երկրի մարդիկ թող քարկոծեն նրան քարերով։ 3 Ես նրա դեմ կդարձնեմ իմ երեսը և նրան կվերացնեմ ժողովրդի միջից, քանի որ նա իր զավակներից տվեց իշխանին՝ պղծելով իմ սրբարանը և անարգելով ինձ նվիրվածների անունը։ 4 Եթե տեղաբնակներն անտեսեն իր զավակներից մեկին իշխանին հանձնած մարդու արարքն ու չսպանեն նրան, 5 ես հայացքս նրա ու նրա հարազատների դեմ կդարձնեմ և իր ժողովրդի միջից կվերացնեմ նրան ու նրանց, ովքեր համախոհ եղան նրան՝ իշխանին ծառայելու։ 6 Ես դեմ կելնեմ այն անձին, որ ծառայի վհուկներին ու ոգեհարցներին, ու կվերացնեմ նրան իր ժողովրդի միջից։ 7 Սրբե՛ք ու սո՛ւրբ եղեք, քանզի ես՝ Տերը, ձեր Աստվածը, սուրբ եմ։ 8 Պահե՛ք ու կատարե՛ք իմ հրամանները։ Ես եմ Տերը՝ ձեր Աստվածը, ձեզ սուրբ դարձնողը։

9 Եթե որևէ մեկը վատաբանի իր հորը կամ իր մորը, նա մահապատժի թող ենթարկվի։ Եթե նա վատաբանում է իր հորը կամ իր մորը, հանցավոր է։

10 Եթե մի տղամարդ շնանա ամուսնացած մի կնոջ հետ կամ իր հարևանի կնոջ հետ, մահապատժի թող ենթարկվեն և՛ շնացողը, և՛ շնացածը։ 11 Նա, որ պառկի իր հոր կնոջ հետ, նա բացած է լինում իր հոր ամոթույքը։ Երկուսն էլ թող մահվան դատապարտվեն, քանի որ նրանք ամբարշտացել են և հանցավոր են։ 12 Եթե որևէ մեկը պառկի իր հարսի հետ, թող երկուսն էլ մահվան դատապարտվեն, քանի որ նրանք ամբարշտացել են և հանցավոր են։ 13 Եթե որևէ տղամարդ մեկ այլ տղամարդու հետ պառկի, ինչպես կնոջ հետ, երկուսն էլ պղծություն գործած կլինեն։ Երկուսն էլ մահվան թող դատապարտվեն, որովհետև հանցավոր են։ 14 Եթե որևէ տղամարդ կին առնի մի աղջկա ու նրա մորը, անօրենություն է։ Նրանք երեքն էլ թող այրվեն կրակով, որպեսզի ձեր մեջ նման անօրենություններ չլինեն։

15 Կենդանու հետ կենակցող տղամարդը թող մահապատժի ենթարկվի, իսկ կենդանուն պետք է սատկեցնել։ 16 Խառնակվելու նպատակով որևէ կենդանու մերձեցող կնոջն ու կենդանուն սպանե՛ք, թող մեռնեն, քանի որ հանցավոր են։

17 Եթե մեկն ամուսնանա նույն հորից կամ նույն մորից ծնված իր քրոջ հետ և տեսնի նրա ամոթույքը, իսկ քույրն էլ տեսնի նրա ամոթույքը, ապա դա նախատինք է. նրանք պետք է վերանան իրենց ժողովրդի միջից, որովհետև նա իր քրոջ ամոթույքն է բացել։ Նրանք պիտի ընդունեն իրենց մեղքերի հատուցումը։

18 Այն տղամարդը, որ պառկի դաշտանի մեջ գտնվող կնոջ հետ և տեսնի նրա ամոթույքը, տեսած է լինում նրա արյան աղբյուրը, իսկ կինը ցույց տված է լինում իր արյան աղբյուրը, ուրեմն երկուսն էլ թող վերանան իրենց ժողովրդի միջից։

19 Քո հորաքրոջ և մորաքրոջ ամոթույքը չտեսնես, որովհետև տեսած ես լինում մերձավորներիդ ամոթույքները, նրանք իրենց մեղքի պատիժը պիտի կրեն և անժառանգ մեռնեն։ 20 Եթե որևէ տղամարդ պառկի իր քեռու կնոջ հետ, նա անպատվում է իր քեռուն։ Իրենց մեղքի պատիժը պիտի կրեն և անժառանգ մեռնեն։ 21 Եթե որևէ տղամարդ պառկի իր եղբոր կնոջ հետ, դա պղծություն է. նա անպատվում է իր եղբորը. անժառանգ թող մեռնեն։

22 Պահե՛ք իմ բոլոր հրամաններն ու իմ բոլոր պատվիրանները և կատարե՛ք դրանք, որպեսզի ձեզանից չխորշի այն երկիրը, ուր ես տանելու եմ ձեզ այնտեղ բնակվելու համար։ 23 Մի՛ հետևեք այն ժողովուրդների օրենքներին, որոնց ես վանելու եմ ձեզանից, որովհետև նրանք կատարեցին բոլոր այդ վատ արարքները, և ես նողկանք զգացի նրանց հանդեպ։ 24 Ես ձեզ ասացի. “Դուք կժառանգեք այդ երկիրը, և ես ձեզ այն կտամ իբրև սեփականություն, մի երկիր, որը կաթ ու մեղր է բխեցնում”։ Ես եմ Տերը՝ ձեր Աստվածը, որ ձեզ առանձնացրեց բոլոր ժողովուրդներից։

25 Տարբերակե՛ք մաքուր անասունները անմաքուր անասուններից, մաքուր թռչունները՝ անմաքուրներից, ձեզ մի՛ պղծեք անմաքուր անասուններով, թռչուններով ու երկրի ամեն տեսակ սողուններով, որոնց ես առանձնացրել եմ ձեզ համար՝ իբրև անմաքուրների։ 26 Սո՛ւրբ եղեք, որովհետև ես՝ Տերը, ձեր Աստվածը, սուրբ եմ։ Ես ձեզ առանձնացրի բոլոր ժողովուրդներից, որպեսզի իմը լինեք։

27 Եթե որևէ տղամարդ կամ կին վհուկ կամ ոգեհարց լինի, թող մահապատժի ենթարկվի, թող նրանց քարկոծեն, որովհետև հանցավոր են”»։

21

Քահանայության սրբությունը

1 Տերն ասաց Մովսեսին. «Խոսի՛ր Ահարոնի որդիների՝ քահանաների հետ և ասա՛ նրանց. “Թող անմաքուր չդառնան իրենց հայրենակիցների մեջ՝ դիակի դիպչելով, 2 բացառությամբ մտերիմ ազգականի՝ հոր և մոր, որդու, դստեր և եղբոր, 3 նաև չամուսնացած կույս և իրենց մոտ ապրող քրոջ, որոնց դիակներին դիպչելով՝ անմաքուր չեն համարվի։ 4 Չպետք է հանկարծակի անմաքուր դառնան ժողովրդի մեջ՝ պղծելով իրենց։ 5 Ի նշան սգի՝ իրենց գլուխը թող չածիլեն, մորուքների ծայրերը չկտրեն և իրենց մարմնի վրա դաջվածքներ չանեն։ 6 Թող սուրբ լինեն իրենց Աստծու առջև և չարատավորեն իրենց Աստծու անունը, որովհետև Տիրոջ զոհերը՝ իրենց Աստծու ընծաները, նրանք են մատուցում։ Նրանք սուրբ պետք է լինեն։ 7 Քահանաները պոռնիկ կամ պղծված կին չպետք է առնեն։ Չպետք է առնեն նաև ամուսնուց բաժանված կին, որովհետև քահանան սուրբ պետք է լինի Տիրոջ՝ իր Աստծու համար։ 8 Պետք է սուրբ պահի իրեն, որովհետև Տիրոջ՝ ձեր Աստծու ընծաները նա է մատուցում։ Նա սուրբ պետք է լինի, քանզի ես՝ Տերս, որ սրբագործում եմ քահանաներին, սուրբ եմ։ 9 Եթե քահանայի դուստրը պոռնկությամբ պղծվի, նա արատավորած կլինի իր հոր անունը. նա պետք է հրով այրվի։ 10 Գլխին օծության յուղ ունեցող, պատմուճան հագնելու արժանացած և իր եղբայրների մեջ ավագ եղող քահանան, ի նշան սգո, գլխարկը թող չհանի, իր հագուստները չպատառոտի, 11 վախճանված մարդուն չդիպչի, եթե նույնիսկ դա իր հայրը կամ մայրն է, և իրեն չպղծի։ 12 Սրբարանից թող դուրս չգա, որպեսզի իր Աստծու սրբարանը չպղծի, որովհետև նա իր վրա կրում է Աստծու օծության սուրբ յուղը։ Ես եմ Տերը։ 13 Նա կին թող առնի իր ցեղի միջից կույս մեկին։ 14 Այրի, ամուսնալուծված կամ պոռնիկ կին չպիտի առնի, այլ իր ցեղի միջից մի կույս աղջիկ թող առնի որպես կին։ 15 Նա իր սերունդը չպիտի պղծի, որովհետև ես եմ Տերը, որ սրբագործում եմ նրան»։

16 Տերն ասաց Մովսեսին. 17 «Խոսի՛ր Ահարոնի հետ և ասա՛. “Եթե քո սերունդից և քո գալիք սերունդներից որևէ մեկն արատ ունենա, չպետք է քահանայագործի և իր Աստծուն տրված ընծաների զոհաբերությունն անի։ 18 Արատ ունեցող որևէ մարդ, լինի նա կաղ կամ կույր, քթատ կամ ականջատ, 19 ձեռքից կամ ոտքից հաշմանդամ, 20 կուզ կամ շիլ, աչքը վնասված, քոս, քաղցկեղ կամ մեկ ամորձի ունեցող, 21 Ահարոն քահանայի սերնդից արատ ունեցող որևէ մեկը թող չմոտենա քո Աստծուն զոհ մատուցելու, որովհետև նա արատավոր է, թող չմերձենա Աստծու ընծաները մատուցելու։ 22 Աստծու ընծաներն ամենասուրբ են, այդ սուրբ ընծաներից կարող է ուտել, 23 բայց վարագույրին թող չմոտենա և զոհասեղանին թող չդիպչի, որովհետև արատավոր է և Աստծու սրբարանը նա չպետք է պղծի, քանզի ես եմ Տերը, որ սրբագործում եմ նրանց”»։

24 Եվ Մովսեսը խոսեց Ահարոնի, նրա որդիների ու Իսրայելի բոլոր որդիների հետ։

22

1 Տերն ասաց Մովսեսին. 2 «Ահարոնին ու նրա որդիներին ասա՛, որ զգուշությամբ վարվեն Իսրայելի որդիների՝ ինձ մատուցած ընծաների հետ, որպեսզի իրենց մատուցած զոհերով չարատավորեն իմ սուրբ անունը. ես եմ Տերը։ 3 Ասա՛ նրանց. “Ձեր սերունդների մեջ ձեր զավակներից որևէ մեկը, եթե անմաքուր վիճակում մոտենա Վկայության խորանին, որպեսզի զոհ մատուցի այն, ինչ Իսրայելի որդիներն են մատուցում Տիրոջը, ապա կհեռացվի իմ առջևից. ես եմ Տերը։ 4 Եթե Ահարոն քահանայի որդիներից մեկը բորոտ է կամ սերմնահոսություն ունի, իրավունք չունի սուրբ զոհաբերություններից ուտելու, մինչև չմաքրվի։ Նա, ով դիպչի անմաքուր մեկի, կամ եթե ինքն է անմաքուր՝ առնական սերմի կորուստ ունենալով, 5 նա, ով դիպչի մի պիղծ սողունի, որը կպղծի իրեն, կամ մի մարդու, որը կարող է պղծել ամեն տեսակ պղծություններով, 6 նա, ով դիպչի դրանց, թող անմաքուր համարվի մինչև երեկո և մատուցված սուրբ զոհաբերություններից չպետք է ուտի, մինչև որ իր մարմինը չլվա ջրով։ 7 Արևը մայր մտնելուց հետո նա մաքուր թող համարվի և դրանից հետո միայն թող ուտի մատուցված սուրբ զոհաբերություններից, որովհետև այն իր կերակուրն է։ 8 Սատկած կամ գազանից հոշոտված կենդանու միս չպետք է ուտի, որպեսզի դրանցով չպղծվի։ Ես եմ Տերը։ 9 Նրանք պետք է կատարեն իմ պատվիրանները, որպեսզի մեղք գործած չլինեն և մահապատժի չենթարկվեն իրենց պղծելու հետևանքով։ Ես եմ նրանց սրբագործող Տերը։

10 Որևէ մեկը, եթե քահանայական սերնդից չէ, սրբագործված ուտելիքից չպետք է ուտի։ Ո՛չ քահանայի մոտ եկած պանդուխտը, ո՛չ էլ վարձկանն այդ սրբագործված ուտելիքից չպետք է ուտեն։ 11 Իսկ եթե քահանան արծաթով մարդ է գնել, այդ մարդը կարող է ուտել այդ հացից։ Նրա ծառաներից ծնվածները ևս կարող են ուտել այդ հացից։ 12 Եթե քահանայի դուստրը ամուսնանա քահանայական ընտանիքից չսերած մի տղամարդու հետ, ապա նա չի կարող ուտել սուրբ երախայրիքներից։ 13 Իսկ եթե քահանայի դուստրն այրիանա կամ ամուսնալուծվի և առանց զավակ ունենալու վերադառնա հայրական տունը, ապա, ինչպես իր մանկության օրերին, կարող է ուտել իր հոր հացից։ Քահանայական ընտանիքին չպատկանող որևէ մեկը թող դրանից չուտի։ 14 Եթե որևէ մեկն անգիտակցաբար ուտի սրբություններից, թող իր կերածի արժեքի վրա ավելացնի դրա մեկ հինգերորդը և վերադարձնի քահանային։ 15 Թող նրանք չպղծեն այն սուրբ ընծաները, որ Իսրայելի որդիներն առանձնացրել են Տիրոջ համար։ 16 Նրանք, սուրբ ընծաներն ուտելով, իրենց վրա վերցնում են մեղքեր ու հանցանքներ, քանզի ես եմ նրանց սրբագործող Տերը”»։

Զոհի մասին օրենքներ

17 Տերն ասաց Մովսեսին. 18 «Խոսի՛ր Ահարոնի, նրա որդիների ու ողջ Իսրայելի ժողովրդի հետ ու ասա՛ նրանց. “Եթե Իսրայելի որդիներից մեկը կամ Իսրայելի որդիների մեջ բնակություն հաստատած եկվորներից մեկը ըստ իր ուխտի և կամ կամավոր՝ զոհ ցանկանա մատուցել Տիրոջը որպես ողջակեզ, 19 ընդունե՛ք միայն արուն և արատ չունեցողը՝ արջառ, ոչխար կամ այծ։ 20 Արատավոր անասուն չմատուցեք Տիրոջը, որովհետև այն ընդունելի չի լինի։ 21 Եթե որևէ մեկը Տիրոջը փրկության զոհ մատուցի ըստ իր ուխտի կամ ըստ իր ցանկության, լինի դա արված ուխտ թե կամավոր զոհաբերություն և կամ տոնի առիթով, ապա արջառների կամ ոչխարների նախրից բերված կենդանին ընդունելի կլինի, եթե այն արատավոր չէ։ Այն ոչ մի արատ չպետք է ունենա։ 22 Կույր, կաղ, ջարդվածք ունեցող, լեզուն կտրած կամ ուռուցք ունեցող, քոսոտ կամ որքինոտ անասուն թող չմատուցեն Տիրոջը, դրանցից Տիրոջ զոհասեղանին ողջակեզ չբերեք։ 23 Ականջը կտրած կամ պոչատ արջառն ու ոչխարը կարող ես մորթել քեզ համար իբրև ուտելիք, բայց ոչ իբրև ուխտի զոհ։ 24 Ամորձիները հարվածված, ճզմված, կռտած կամ կտրված կենդանին Տիրոջը չմատուցեք և ձեր երկրում նման զոհեր չմատուցեք։ 25 Այլազգի մարդուց ոչ մի նմանօրինակ կենդանի չառնեք ձեր Աստծուն զոհաբերելու համար, որովհետև դրանք խեղված ու արատավոր են։ Նման կենդանիներ չընդունեք”»։

26 Տերն ասաց Մովսեսին. 27 «Նորածին հորթը, գառը կամ ուլը յոթ օր պետք է մնա մոր մոտ։ Ութերորդ օրից սկսած և դրանից հետո այն կարող է ընդունելի նվեր լինել Տիրոջը զոհաբերելու համար։ 28 Կովն իր հորթի հետ, ոչխարն իր գառնուկի հետ միևնույն օրը մի՛ մորթեք։ 29 Եթե Տիրոջը գոհության զոհ ես մատուցում, ապա այն այնպե՛ս մատուցիր, որ քո զոհածն ընդունելի լինի։ 30 Զոհի միսը պետք է ուտվի նույն օրը. այդ մսից հաջորդ օրվան չթողնեք։ Ես եմ Տերը։ 31 Պահե՛ք իմ պատվիրանները և կատարե՛ք դրանք, քանզի ես եմ Տերը։ 32 Իմ սուրբ անունը մի՛ արատավորեք, քանզի ես եմ Տերը։ Ես սուրբ պիտի ճանաչվեմ Իսրայելի որդիների կողմից։ Ես եմ ձեզ սրբագործող Տերը, 33 որ ձեզ հանեցի եգիպտացիների երկրից, որպեսզի ձեր Աստվածը լինեմ։ Ես եմ Տերը»։

23

ԻՍՐԱՅԵԼԻ ՏՈՆԵՐԸ

(23.1–25.17)

(Թվ. 28.16–29.39)

1 Տերն ասաց Մովսեսին. 2 «Խոսի՛ր Իսրայելի որդիների հետ և ասա՛ նրանց. “Տիրոջը նվիրված այն տոները, երբ սուրբ հավաք պիտի անեք, դրանք են իմ տոները. 3 Վեց օր պիտի աշխատես, իսկ յոթերորդ օրը թող շաբաթ՝ հանգստյան օր լինի և սուրբ համարվի՝ Տիրոջը նվիրված։ Այդ օրը ոչ մի աշխատանք չկատարեք, որովհետև այն Տիրոջը նվիրված շաբաթ է, որտեղ էլ բնակվելու լինեք։ 4 Տիրոջը նվիրված տոները, երբ սուրբ հավաք պիտի անեք, և որոնք պիտի նշեք իրենց ժամանակին, սրանք են.

Զատկի և Բաղարջակերաց տոները

(Թվ. 28.16-25)

5 Առաջին ամսի տասնչորսերորդ օրվա երեկոյան Տիրոջ զատիկն է։

6 Նույն ամսի տասնհինգերորդ օրը Տիրոջը նվիրված Բաղարջակերաց տոնն է. յոթ օր բաղարջ հաց պիտի ուտեք։ 7 Առաջին օրը սուրբ հավա՛ք արեք։ Առտնին ոչ մի գործ չպիտի անեք։ 8 Յոթ օր ողջակեզներ պիտի մատուցեք Տիրոջը, իսկ յոթերորդ օրը սուրբ հավա՛ք արեք։ Առտնին ոչ մի գործ չպիտի անեք”»։

9 Տերն ասաց Մովսեսին. 10 «Խոսի՛ր Իսրայելի որդիների հետ և ասա՛ նրանց. “Երբ մտնեք այն երկիրը, որ ես տալու եմ ձեզ, և հնձեք նրա հունձը, առաջին բերքից մի խուրձ կբերեք քահանայի մոտ։ 11 Նա խուրձը պետք է բերի Տիրոջ առջև՝ որպես ընդունելի ընծա ձեզանից. քահանան այն պետք է բարձրացնելով ընծայաբերի առաջին օրվա հաջորդ օրը։ 12 Խուրձը ընծայաբերելու օրը նաև արատ չունեցող մեկ տարեկան ոչխար պետք է ողջակեզ անել Տիրոջ համար։ 13 Նաև յուղով հունցված երկու տասներորդ գրիվ նաշիհ պիտի մատուցեք որպես ողջակեզ, անուշահոտություն Տիրոջ համար, ինչպես նաև իբրև նվեր՝[22] մեկ քառորդ դորակ գինի։ 14 Մինչև այն օրը, երբ այդ ընծաները ձեր Աստծուն կմատուցեք, նոր բերքից հաց կամ բոված ցորեն չուտեք։ Դա հավիտենական օրենք թող լինի ձեր սերունդների մեջ, որտեղ էլ բնակվելու լինեք։

Պենտեկոստեի և առաջին բերքի տոները

(Թվ. 28.26-31, Բ Օր. 16.9-12)

15 Հաշվե՛ք խուրձի նվեր մատուցելու շաբաթ օրվա հաջորդ օրվանից յոթ ամբողջ շաբաթ, 16 մինչև վերջին շաբաթվա հաջորդ օրն անում է հիսուն օր։ Այդ օրն էլ Տիրոջը նոր զո՛հ մատուցեք։ 17 Ձեր տներից ընծայաբերեք ձեր հացի նվերը՝ առաջին բերքից թթխմորով եփված երկու հաց, յուրաքանչյուր հացը՝ երկու տասներորդական հունցված նաշիհից։ 18 Հացերի հետ պիտի մատուցեք արատ չունեցող մեկ տարեկան յոթ գառ, նախրից՝ մեկ զվարակ և արատ չունեցող երկու խոյ։ Դրանք ողջակեզ պիտի լինեն Տիրոջը։ Անարյուն զոհերն ու գինին անուշահոտություն են Տիրոջ համար։

19 Առաջին բերքի հացի հետ մատուցե՛ք մեկ նոխազ այծերից՝ իբրև մեղքի զոհ, և մեկ տարեկան երկու գառ՝ փրկության համար։ 20 Քահանան դրանք առաջին բերքի հացերի հետ թող մատուցի Տիրոջ առջև, երկու գառների հետ թող ընծայաբերվեն Տիրոջը և պատկանեն ծիսակատար քահանային։

21 Այդ օրը սուրբ հավա՛ք արեք, այդ օրը ձեզ համար սուրբ թող լինի. առտնին ոչ մի գործ չանեք։ Դա հավիտենական օրենք թող լինի ձեր սերունդների համար, որտեղ էլ բնակվելիս լինեք։

22 Եվ երբ հնձեք ձեր արտերի հունձը, կրկին չվերադառնաք չհնձվածը հնձելու կամ հնձի ժամանակ ընկած հասկերը հավաքելու համար, այլ դրանք աղքատին ու պանդուխտին թողեք։ Ես եմ Տերը՝ ձեր Աստվածը”»։

Յոթերորդ ամսվա առաջին օրը

(Թվ. 29.1-6)

23 Տերն ասաց Մովսեսին. 24 «Խոսի՛ր Իսրայելի որդիների հետ և ասա՛. “Յոթերորդ ամսի առաջին օրը ձեզ համար հանգստյան օր թող լինի՝ Տիրոջը նվիրաբերված մի սուրբ տոն՝ շեփորահարություններով և սուրբ հավաքներով։ 25 Այդ օրն առտնին ոչ մի գործ չպիտի անեք, այլ Տիրոջը ողջակեզ պիտի մատուցեք”»։

Քավության օրը

(Թվ. 29.7-11)

26 Տերն ասաց Մովսեսին. 27 «Այս յոթերորդ ամսի տասներորդ օրը Քավության օր է, սուրբ հավա՛ք արեք։ Իններորդ օրվա երեկոյից սկսած ձեր անձը խոնարհեցրե՛ք և Տիրոջը ողջակեզնե՛ր մատուցեք։ 28 Այդ օրն առտնին ոչ մի գործ չանեք, քանզի դա Քավության օր է ձեզ համար, որպեսզի դուք ձեր մեղքերը քավեք Տիրոջ՝ ձեր Աստծու առաջ։ 29 Ով այդ օրն իրեն չխոնարհեցնի, կվերանա իր ժողովրդի միջից։ 30 Ով այդ օրը գործ անի, կվերանա իր ժողովրդի միջից։ 31 Առտնին ոչ մի գործ չանեք։ Դա հավիտենական օրենք թող լինի ձեր սերունդների մեջ, որտեղ էլ բնակվելիս լինեք։ 32 Դա շաբաթների շաբաթ թող լինի ձեզ համար։ Ամսի իններորդ օրվա երեկոյից մինչև հաջորդ օրվա երեկոն խոնարհեցրե՛ք ձեզ. պահե՛ք ձեր շաբաթները»։

Տաղավարահարաց տոնը

(Թվ. 29.12-39, Բ Օր. 16.13-17)

33 Տերն ասաց Մովսեսին. 34 «Խոսի՛ր Իսրայելի որդիների հետ և ասա՛. “Յոթերորդ ամսի տասնհինգերորդ օրը ի պատիվ Տիրոջը յոթ օր պիտի նշեք Տաղավարահարաց տոնը։ 35 Առաջին օրը սուրբ հավա՛ք արեք, այդ օրը առտնին ոչ մի գործ չանեք։ 36 Յոթ օր ողջակեզնե՛ր մատուցեք Տիրոջը և յոթերորդ օրը սուրբ հավա՛ք արեք։ Ողջակե՛զ մատուցեք Տիրոջը, որովհետև դա տոնի վերջին օրն է։ Այդ օրը առտնին ոչ մի գործ չանեք։ 37 Սրանք են Տիրոջ համար կատարվող տոները, որ դուք պիտի նշեք և սուրբ հավաք անեք, որպեսզի Տիրոջն ընծա մատուցեք ձեր ողջակեզները, զոհերն ու նվերները՝ ըստ օրերի, 38 բացի այն ընծաներից, որոնք ընծայաբերվում են Տիրոջը շաբաթ օրերին, բացի ձեր ուխտի ընծաներից և ձեր մյուս կամավոր զոհաբերություններից, որոնք մատուցվում են Տիրոջը։ 39 Յոթերորդ ամսի տասնհինգերորդ օրը, երբ բերքահավաքն ավարտեք, Տիրոջ համար յոթ օր տոն պիտի կատարեք։ Առաջին և ութերորդ օրերը պիտի հանգստանաք։ 40 Առաջին օրը ծառերի ընտիր պտուղներ, արմավենու ճյուղեր կվերցնեք, տերևախիտ ծառերի և ուռենիների ճյուղեր, ձորի բարդիների ճյուղեր, որպեսզի Տիրոջ առաջ յոթ օր ուրախանաք։ 41 Տարվա յոթ օր որպես Տիրոջ տոն տոնեք։ Դա հավիտենական օրենք թող լինի ձեր սերունդների մեջ։ Յոթերորդ ամսին կկատարեք այդ տոնը։ 42 Յոթ օր վրանների մեջ կապրեք։ Իսրայելի բոլոր տեղաբնակները վրանների մեջ թող ապրեն, 43 որպեսզի ձեր բոլոր սերունդներն իմանան, որ երբ ես Իսրայելի որդիներին հանեցի եգիպտացիների երկրից, վրանների մեջ բնակեցրի նրանց։ Ես եմ Տերը՝ ձեր Աստվածը”»։

44 Այսպիսով Մովսեսն Իսրայելի որդիներին հայտնեց Տիրոջ տոները։

24

Սրբարանի աշտանակը

(Ելք 27.20-21)

1 Տերն ասաց Մովսեսին. 2 «Իսրայելի որդիներին պատվիրի՛ր, որ լույս վառելու համար ձիթապտղի ճզմած յուղ բերեն քեզ, որպեսզի միշտ վառ մնա այն ճրագը, 3 որ կա Վկայության խորանի մեջ՝ վարագույրի դրսի կողմում։ Ահարոնն ու նրա որդիները երեկոյից մինչև առավոտ այն տևապես թող վառ պահեն Տիրոջ առջև։ Դա հավիտենական օրենք թող լինի ձեր սերունդների համար։ 4 Տիրոջ առջև՝ սուրբ աշտանակի վրա, մինչև առավոտ վա՛ռ պահեք ճրագները։

Աստծուն մատուցված հացը

5 Կվերցնեք նաշիհ և դրանից տասներկու հաց կպատրաստեք, յուրաքանչյուրը երկու տասներորդական քաշով։ 6 Տիրոջ առաջ՝ սուրբ սեղանի վրա, դրանք կդնեք երկու դիզված կույտով, ամեն կույտում՝ վեց հաց։ 7 Յուրաքանչյուր դիզված կույտի վրա կդնես մաքուր կնդրուկ և աղ, որպեսզի Տիրոջ առջև հիշատակի նվեր լինեն։ 8 Յուրաքանչյուր շաբաթ այդ տասներկու հացերը մշտապես պիտի դրվեն Տիրոջ առջև Իսրայելի որդիների կողմից՝ իբրև հավիտենական ուխտ։ 9 Այդ հացերը պատկանում են Ահարոնին ու նրա որդիներին։ Դրանք թող ուտեն սուրբ վայրում, քանի որ դա Տիրոջն ընծայաբերվող նվերների մեջ ամենասուրբն է։ Դա հավիտենական օրենք է»։

Արդար և ուղիղ պատժի օրինակ

10 Իսրայելացի մի կնոջ որդի, որի հայրը եգիպտացի էր և բնակվում էր Իսրայելի որդիների մեջ, մի օր բանակատեղիում կռիվ արեց մի իսրայելացու հետ։ 11 Իսրայելացի կնոջ որդին տվեց Տիրոջ անունը և հայհոյեց։ Նրան բերեցին Մովսեսի մոտ։ Նրա մոր անունը Սալամիթ էր։ Նա Դանի ցեղից Դաբրիի դուստրն էր։ 12 Նրան բանտարկեցին՝ Աստծու հրամանի համաձայն դատելու համար։ 13 Տերն ասաց Մովսեսին. 14 «Հայհոյող մարդուն հանե՛ք բանակատեղիից դուրս, և բոլոր վկաները թող իրենց ձեռքերը դնեն նրա գլխին, և ապա ամբողջ ժողովուրդը թող քարկոծի նրան։ 15 Խոսի՛ր Իսրայելի որդիների հետ և ասա՛ նրանց. “Ով որ հայհոյի Աստծուն, մեղքի մեջ կընկնի։ 16 Տիրոջ անունը տվողը թող մահապատժի ենթարկվի։ Ողջ ժողովուրդը թող քարկոծի նրան։ Տիրոջ անունը տվողը, պանդուխտ լինի նա թե բնիկ, մահապատժի թող ենթարկվի։

17 Եթե որևէ մեկը հարվածի ու մարդ սպանի, մահապատժի թող ենթարկվի։ 18 Ով անասունի հարվածի և սա սատկի, տիրոջը նույնպիսի անասունով թող հատուցի։ 19 Եթե որևէ մեկը խեղանդամ դարձնի իր նմանին, ինչ որ արել է, նույնն էլ թող անեն իրեն։ 20 Կոտրվածքի դիմաց՝ կոտրվածք, աչքի դիմաց՝ աչք, ատամի դիմաց՝ ատամ։ Ինչ խեղվածք որ պատճառել է մեկին, նույնով թող հատուցվի։ 21 Եթե մարդ է ծեծել, և սա մահացել է, ծեծողը ևս թող մահանա։ 22 Միևնույն օրենքը թող կիրառվի և՛ օտարականի, և՛ տեղաբնակի նկատմամբ։ Ես եմ Տերը՝ ձեր Աստվածը”»։

23 Մովսեսը խոսեց Իսրայելի որդիների հետ, և բանակատեղիից դուրս հանեցին հայհոյողին, ու ողջ ժողովուրդը քարկոծեց նրան։ Իսրայելի որդիներն արեցին այնպես, ինչպես Տերն էր պատվիրել Մովսեսին։

25

Յոթերորդ տարին

(Բ Օր. 15.1-11)

1 Տերը Սինա լեռան վրա ասաց Մովսեսին. 2 «Խոսի՛ր Իսրայելի որդիների հետ և ասա՛ նրանց. “Երբ մտնեք այն երկիրը, որ ես տալու եմ ձեզ, թող հանգստանա այդ հողը, որ տալու եմ ձեզ իբրև Տիրոջ շաբաթ։ 3 Վեց տարի վարի՛ր քո արտը, վեց տարի էտի՛ր քո այգին և հավաքի՛ր դրանց բերքը։ 4 Յոթերորդ տարին շաբաթ՝ հանգիստ թող լինի այդ հողի համար՝ Տիրոջ շաբաթ։ Քո արտը չմշակես, քո այգին չէտես։ 5 Քո արտի ինքնիրեն աճածը չհնձես, Տիրոջը նվիրաբերվելիք խաղողը չքաղես, քանի որ այն հողի հանգստյան տարին է։ 6 Հանգստյան տարվա ինքնաբույս բերքը կերակուր թող լինի ձեզ՝ քո ծառայի, քո աղախնու, քո վարձկանի, քեզ մոտ բնակություն հաստատած օտարականի, 7 քո անասունի և վայրի կենդանիների համար։ Նրա տված ամբողջ բերքը թող կերակուր լինի նրանց համար”։

Հոբելյանական տարի

8 Հաշվի՛ր հանգստյան յոթ տարի՝ յոթ անգամ յոթ տարի, և կլինի քառասունինը տարի։ 9 Ապա, յոթերորդ ամսի տասներորդ օրը շեփորի ձայնով ազդարարե՛ք Քավության օրը ձեր ողջ երկրում, ձեր ամբողջ երկրում շեփորով ազդարարե՛ք։ 10 Կսրբագործեք հիսուներորդ տարին և ձեր երկրի բոլոր բնակիչներին թողություն կազդարարեք, թողության տարի թող նշանակի այն ձեզ համար, յուրաքանչյուր ոք վերստանա իր կալվածքը, և յուրաքանչյուր ոք ազատվելով՝ թող վերադառնա իր տունը, 11 որովհետև դա թողության ազդարարն է։

Հիսուներորդ տարին թող ձեզ համար հոբելյանական տարի լինի։ Մի՛ ցանեք և ոչ էլ հնձեք ինքնիրեն աճածը և մի՛ հավաքեք Տիրոջն ընծայվածը, 12 քանի որ թողության ազդարարն է. սուրբ թող լինի ձեզ համար։ Սնվե՛ք դաշտերի բարիքներից։ 13 Երբ թողության տարի հռչակվի, յուրաքանչյուր ոք թող վերադառնա իր կալվածքը։ 14 Եթե որևէ մեկն իր մերձավորին որևէ բան է վաճառում կամ իր մերձավորից որևէ բան է գնում, թող նրան չխաբի։ 15 Հռչակումից հետո եղած տարիների հաշվով պիտի գնես քո մերձավորից, և նա էլ բերքի տարիների հաշվով պիտի վաճառի քեզ։ 16 Ինչքան շատ լինեն տարիները, այդքան թանկ պիտի լինի արժեքը, և ինչքան քիչ լինեն տարիները, այդքան էժան, որովհետև բերքի քանակով է նա վաճառելու այն։ 17 Եվ ոչ ոք իր մերձավորին չպետք է խաբի։ Երկնչի՛ր Տիրոջից՝ քո Աստծուց. Ես եմ Տերը՝ ձեր Աստվածը։

18 Կատարե՛ք իմ բոլոր պատգամներն ու վճիռները, պահե՛ք ու կատարե՛ք դրանք և երկրի վրա կապրեք ապահով, 19 հողը կտա իր բերքը, դուք կուշտ կուտեք և երկրում կապրեք ապահով։ 20 Իսկ եթե ասեք. “Ի՛նչ պիտի ուտենք այդ յոթերորդ տարում, եթե չցանենք և մեր բերքը չհավաքենք”, 21 վեցերորդ տարում ես ձեզ կուղարկեմ իմ օրհնությունը, և հողը երեք տարվա բերք կտա։ 22 Ութերորդ տարում կցանեք, իսկ հին բերքը կուտեք մինչև իններորդ տարին. մինչև նոր բերքը հասնելը կուտեք հին բերքից։

Երկիրը՝ Աստծու սեփականություն

23 Հողը վերջնականապես չպետք է վաճառվի, քանզի հողն իմն է, իսկ դուք իմ առաջ պնդուխտ ու նժդեհ եք։ 24 Ձեր կալվածքը եղող ամբողջ հողի համար փրկագին պիտի տաք։ 25 Եթե մեկն աղքատանա և վաճառի իր կալվածքից, ապա իր մոտիկ ազգականը կարող է գալ ու վերստին գնելով՝ փրկել իր մերձավորի կալվածքը։ 26 Իսկ եթե ազգական չունենա, բայց ինքը հետո հարստանա և ի վիճակի լինի իր կալվածքը հետ վերցնելու փրկագին տալ, 27 նա թող հաշվի և հանի վաճառքից հետո անցած տարիները և մնացածը վճարի նրան, ով գնել էր այն, և վերադարձնի իր կալվածքը։ 28 Իսկ եթե նա այդքան կարողություն չունենա, որ կարողանա հողի տիրոջը հատուցել փոխարժեքը, ապա վաճառվածը մինչև թողության տարին թող պատկանի նրան, ով այն գնել էր, և թողության տարում թող վերադարձնի իր կալվածքը։

29 Եթե որևէ մեկը վաճառի պարսպապատ քաղաքում գտնվող մի բնակելի տուն, ապա փրկագին ունենա, նա կարող է այն հետ գնել մեկ տարվա ընթացքում։ 30 Իսկ եթե վաճառողը մեկ տարվա ընթացքում ի վիճակի չլինի այն հետ գնելու, ապա պարսպապատ քաղաքի մեջ եղած տունը թող առհավետ պատկանի գնողին ու իր սերունդներին, և թողության տարում իսկ չվերադարձնի։ 31 Պարիսպ չունեցող ավաններում գտնվող տները թող ագարակների պես համարվեն։ Դրանք միշտ ենթակա են հետգնման, իսկ թողության տարում պետք է վերադարձվեն։ 32 Իսկ ղևտացիների քաղաքների տները, որոնք գտնվում են նրանց ժառանգական քաղաքներում, կարող են միշտ հետ գնվել ղևտացիների կողմից։ 33 Եթե որևէ մեկը ղևտացու տուն գնի, ապա թողության տարում նրանց ժառանգական քաղաքներում գտնվող տնից նա դուրս պետք է գա, որովհետև Իսրայելի որդիների մեջ ղևտացիների քաղաքներում գտնվող տները նրանց սեփականությունն են։ 34 Ղևտացիների ագարակները, որոնք քաղաքների շուրջն են գտնվում, վաճառքի ենթակա չեն, որովհետև դրանք նրանց հավիտենական կալվածքներն են։

Փոխատվություն աղքատներին

35 Եթե եղբայրդ աղքատանա և ի վիճակի չլինի աշխատելու, նրան պիտի պատսպարես, ինչպես եկվորին ու պանդուխտին։ Նա քեզ մոտ պիտի ապրի։ 36 Նրանից վաշխ ու տոկոս չպիտի վերցնես։ Վախեցի՛ր քո Աստծուց, ես եմ Տերը։ Քո եղբայրը թող քեզ մոտ ապրի։ 37 Նրան փողը տոկոսով չպիտի տաս և ավելին ստանալու ակնկալությա՛մբ չպիտի կերակրես նրան։ 38 Ես եմ Տերը՝ ձեր Աստվածը, որ հանեց ձեզ եգիպտացիների երկրից, որպեսզի ձեզ տա քանանացիների երկիրը և լինի ձեր Աստվածը։

Գերիների ազատագրում

39 Եթե քո եղբայրն աղքատանա և քեզ վաճառվի, ապա թող քեզ ստրուկի ծառայությամբ չծառայի։ 40 Վարձկանի կամ պանդուխտի նման թող լինի քեզ մոտ և թող աշխատի քեզ մոտ մինչև ազատագրման տարին։ 41 Ազատագրման տարում ինքն իր երեխաների հետ թող ազատ արձակվի և վերադառնա իր ցեղի մոտ և թող վերադառնա իր հայրենի կալվածքը։ 42 Որովհետև նրանք, որոնց ես հանեցի եգիպտացիների երկրից, իմ ծառաներն են. թող իբրև ստրուկ չվաճառվեն։ 43 Մի՛ տառապեցրու նրան չարչարանքով, երկնչի՛ր քո Տիրոջից՝ Աստծուց։ 44 Ստրուկներ կամ ստրկուհինե՛ր գնիր քո շուրջը եղող ազգերից։ 45 Կարող ես գնել նաև ձեր մեջ ապրող օտարականների զավակներից ու նրանց ազգականներից։ Ինչքան որ ձեր երկրում լինեն, կարող են դառնալ ձեր սեփականությունը։ 46 Նրանց կարող եք ժառանգություն թողնել ձեր որդիներին՝ իբրև մշտական ստրուկների, բայց ձեր եղբայրներին՝ Իսրայելի որդիներին, մի՛ տառապեցրեք չարչարանքով։ 47 Եթե քեզ մոտ հաստատված եկվորը կամ պանդուխտը հարստանա, և քո աղքատացած եղբայրը վաճառվի քեզ մոտ հաստատված այդ եկվորին կամ պանդուխտին կամ վերջիններիս ընտանիքներում ծնվածին, 48 վաճառվելուց հետո նա կարող է փրկագնով ազատվել. նրա եղբայրներից մեկնումեկը փրկագնով կարող է ազատել նրան։ 49 Նրան փրկագնով կարող է ազատել նրա հորեղբայրը, հորեղբոր որդին կամ իր ցեղի արյունակից ազգականներից մեկը։ Իսկ եթե ինքը հարստանա, ինքը կարող է փրկագնով ազատել իրեն։ 50 Թող իրեն գնողի հետ հաշվեն իր փրկագնի չափը՝ նկատի ունենալով վարձու աշխատողի վարձի չափը և նրա մոտ աշխատած տարիների քանակը՝ սկսած իր վաճառվելու տարվանից մինչև ազատագրման տարին։ 51 Ինչքան շատ տարիներ լինեն մինչև ազատագրման տարին, այնքան համապատասխան արծաթ փրկագին պիտի հատուցվի, 52 իսկ եթե մինչև ազատագրման տարին քիչ տարիներ են մնացել, թող հաշվի և ըստ մնացած տարիների տա իր փրկագինը։ 53 Իբրև տարեկան վարձկանի՛ վարվիր նրա հետ։ Քո առջև մի՛ տառապեցրու նրան չարչարանքով։ 54 Իսկ եթե այս ձևերից որևէ մեկով չփրկագնվի, ապա ազատագրման տարում թող ազատ արձակվեն ինքն ու իր զավակները նրա հետ, 55 որովհետև Իսրայելի որդիները, որոնց հանեցի եգիպտացիների երկրից, իմ ստրուկներն ու ծառաներն են. ես եմ Տերը՝ ձեր Աստվածը»։

26

1 «Ձեզ համար ձեռակերտ կամ քանդակված կուռքեր մի՛ ստեղծեք, արձան մի՛ կանգնեցրեք և ձեր երկրում երկրպագելու համար քարակոթող մի՛ դրեք։ Ես եմ Տերը՝ ձեր Աստվածը։ 2 Իմ շաբաթները պահե՛ք և իմ սրբարանից երկնչե՛ք. ես եմ Տերը։

Օրհնություններ Օրենքին հնազանդվողներին

(Բ Օր. 28.1-14)

3 Եթե ըստ իմ հրամանի ընթանաք, իմ պատվիրանները պահպանեք և կատարեք դրանք, 4 ապա անձրև կուղարկեմ ձեզ իր ժամանակին, և հողն իր բերքը կտա, իսկ դաշտերի ծառերը կտան իրենց պտուղները։ 5 Ձեր կալսումը կտևի մինչև այգեկութ, իսկ ձեր այգեկութը՝ մինչև նոր ցանքսի ժամանակը։ Դուք կուշտ հաց կուտեք և ձեր երկրում անհոգ կապրեք։ 6 Ձեր երկրին խաղաղություն կպարգևեմ, կքնեք, և չի լինի մեկը, որ ձեզ վախեցնի։ Ձեր երկրից կվերացնեմ չար գազաններին։ Եվ ձեր երկրում պատերազմ չի լինի։ 7 Դուք կհալածեք ձեր թշնամիներին, և նրանք սպանված կընկնեն ձեր առաջ։ 8 Ձեր հինգ հոգին կհալածի հարյուր հոգու, իսկ ձեր հարյուրը՝ բյուրավորների, ձեր թշնամիները սրի հարվածներից կընկնեն ձեր առաջ։ 9 Իմ հայացքը ձեզ վրա կլինի, կաճեցնեմ ու կբազմացնեմ ձեզ և հաստատ կմնամ ձեզ հետ կնքած իմ ուխտին։ 10 Կուտեք նախորդ ու դրանից էլ առաջ ստացած բերքը և ստիպված հին բերքը շտեմարանից պիտի հանեք՝ այն նոր բերքով լցնելու։ 11 Ես իմ ուխտը կհաստատեմ ձեր մեջ և ես ձեզնից չեմ խորշի։ 12 Ես կքայլեմ ձեր մեջ և կլինեմ ձեր Աստվածը, իսկ դուք կլինեք իմ ժողովուրդը։ 13 Ես եմ Տերը՝ ձեր Աստվածը, որ ձեզ հանեցի եգիպտացիների երկրից, երբ դեռ ստրուկ էիք, քանդեցի ձեր ստրկական լծի կապանքները և ձեզ համարձակ այստեղ բերեցի»։

Անեծքներ Օրենքին անհնազանդներին

(Բ Օր. 28.15-68)

14 «Բայց եթե չլսեք ինձ և չկատարեք իմ այս բոլոր հրամանները, 15 այլ արհամարհեք դրանք, իմ կարգադրություններից ձանձրանալով՝ չկատարեք իմ պատվիրաններն ու լուծարեք իմ հաստատած ուխտը, 16 ապա ես նույնը կանեմ ձեր նկատմամբ. տագնապալից տարակույսների կմատնեմ ձեզ, քոսով ու դեղնախտով կհիվանդացնեմ ձեզ, որ պակասի ձեր աչքի լույսը, և դուք հալումաշ լինեք։ Այնժամ զուր տեղը պիտի ցանեք ձեր սերմերը, և այն ձեր հակառակորդները պիտի ուտեն։ 17 Ես իմ հայացքը ձեր դեմ պիտի հառեմ, և դուք պիտի ընկնեք ձեր թշնամիների առաջ։ Ձեզ ատողները ձեզ պիտի հալածեն, և դուք փախստական պիտի լինեք, եթե անգամ որևէ մեկը չհալածի ձեզ։ 18 Եթե այդքանից հետո էլ ինձ չլսեք, ձեր գործած մեղքերի համար յոթնապատիկ ավելի պիտի պատժեմ։ 19 Ես պիտի խորտակեմ ձեր ամբարտավան պարծենկոտությունը, երկինքը ձեզ վրա երկաթի պես ծանր պիտի դարձնեմ, իսկ ձեր հողը՝ պղնձի պես կարծր։ 20 Ձեր զորությունն ի չիք պիտի դառնա, հողն իր բերքը չպիտի տա, ոչ էլ վայրի ծառերը պտուղ պիտի տան։ 21 Իսկ եթե դուք շարունակեք շեղվել ուղիղ ճանապարհից ու չկամենաք լսել ինձ, ըստ ձեր գործած մեղքերի՝ յոթնապատիկ ավելի պիտի պատժեմ ձեզ։ 22 Ձեզ վրա երկրի վայրի գազաններ պիտի ուղարկեմ, նրանք պիտի ուտեն ձեզ ու պիտի հոշոտեն ձեր անասունները։ Այսպիսով պիտի պակասեցնեմ ձեր թիվը, և ձեր ճանապարհները կամայանան։ 23 Իսկ եթե դրանից հետո էլ չխրատվեք և դեռ հակառակվեք ինձ, 24 ես ևս զայրանալով պիտի հակառակվեմ ձեզ և ձեր գործած մեղքերի դիմաց յոթնապատիկ ավելի պիտի պատժեմ ձեզ։ 25 Ձեզ սրակոտոր պիտի անեմ՝ վրեժ առնելով ուխտը խախտելու համար։ Եվ եթե պատսպարվեք ձեր քաղաքներում, ես ձեզ մահ պիտի ուղարկեմ, և դուք թշնամիների ձեռքը պիտի մատնվեք։ 26 Երբ ձեզ նեղեմ հացի պակասությամբ, մեկ թոնիրը բավական կլինի տասը կնոջ հաց եփելու համար, և ձեզ հաց պիտի բաժանեն հաշված կշռով։ Պիտի ուտեք ու չպիտի կշտանաք։

27 Եթե դրանից հետո էլ ինձ չանսաք ու հակառակ գնաք ինձ, 28 ես նույնպես զայրանալով պիտի հակառակվեմ ձեզ և ձեր գործած մեղքերի համեմատ յոթնապատիկ ավելի պիտի պատժեմ ձեզ։ 29 Եվ կուտեք ձեր տղաների մարմինները, կուտեք ձեր դուստրերի մարմինները։ 30 Ես պիտի կործանեմ ձեր արձանները, պիտի խորտակեմ ձեր փայտյա ձեռակերտ կուռքերը։ Ձեր դիակները պիտի նետեմ ձեր ջարդուփշուր եղած կուռքերի բեկորների վրա, և իմ հոգին պիտի խորշի ձեզնից։ 31 Ձեր քաղաքներն ավերակ պիտի դարձնեմ, պիտի ամայացնեմ ձեր տաճարները և ձեր զոհերի անուշ բույրն այլևս չպիտի հոտոտեմ։ 32 Պիտի ավերեմ ձեր երկիրը, և նրա մեջ ապրող ձեր թշնամիները պիտի զարմանան դրա վրա։ 33 Ձեզ պիտի ցրեմ տարբեր ժողովուրդների մեջ, և ձեզ վրա իջած սուրը պիտի կոտորի ձեզ։ Ձեր երկիրն ավերակ պիտի դառնա, իսկ ձեր քաղաքները՝ ամայի։ 34 Այնքան ժամանակ, մինչ երկիրն ավերակ պիտի մնա, պիտի վայելի իր հանգստյան օրերը, իսկ դուք պիտի լինեք ձեր թշնամիների երկրում՝ օտար երկրում։ Այնքան ժամանակ, մինչ երկիրն ավերակ պիտի մնա, պիտի վայելի իր շաբաթները, 35 ավերման բոլոր օրերին պիտի հանգստանա այն շաբաթների փոխարեն, որ չհանգստացավ ձեր՝ այնտեղ բնակվելու ժամանակ։ 36 Ձեր թշնամիների երկրում վերապրածներիդ սրտում վախ պիտի գցեմ. նրանք պիտի սարսռան տերևների սոսափյունից, նրանք փախուստի պիտի դիմեն, ինչպես փախչում են ռազմի դաշտից, և պիտի ընկնեն առանց որևէ մեկից հալածված լինելու։ 37 Եղբայրը պիտի լքի իր եղբորը, ինչպես ռազմի դաշտում, առանց որևէ մեկից հետապնդված լինելու։ Դուք չպիտի կարողանաք դիմադրել ձեր թշնամիներին։ 38 Դուք պիտի կորչեք ժողովուրդների մեջ, և ձեր թշնամիների երկիրը ձեզ կուլ պիտի տա։ 39 Ձեզնից վերապրածներն իրենց գործած մեղքերի համար պիտի կոտորվեն իրենց թշնամիների երկրում և իրենց հայրերի մեղքերի համար նրանց հետ հալումաշ պիտի լինեն։ 40 Նրանք պիտի խոստովանեն իրենց ու իրենց հայրերի գործած մեղքերը, որ հանցանք են գործել և արհամարհել են ինձ, և որ հակառակվել են ինձ, 41 դրա համար ես էլ նրանց հակառակվեցի բարկությամբ և ոչնչացրի նրանց իրենց թշնամիների երկրում։

Այնժամ պիտի ամաչի նրանց անթլփատ սիրտը, և այնժամ պիտի ընդունեն իրենց մեղքերը։ 42 Ես էլ կհիշեմ Հակոբին, Իսահակին և Աբրահամին տված իմ խոստումը, կհիշեմ նաև այն երկիրը, 43 որը, լքվելով նրանց կողմից, պիտի վայելի իր շաբաթները, քանի որ այն ավերակ էր դարձել իր բնակիչների պատճառով։ Նրանք պիտի պատժվեն իրենց կատարած անօրենությունների համար այն բանի փոխարեն, որ արհամարհեցին իմ պատվիրանները, և իմ հրամանները նրանց համար տաղտկալի դարձան։ 44 Երբ նրանք իրենց թշնամիների երկրում էին, ես նրանց անտես չարեցի և ոչ էլ զզվեցի նրանցից՝ նրանց ոչնչացնելու և նրանց հետ իմ կապած ուխտը լուծելու համար, քանզի ես եմ Տերը՝ նրանց Աստվածը։ 45 Ես կհիշեմ նրանց հետ կապած իմ նախկին ուխտը, երբ բոլոր հեթանոս ժողովուրդների աչքի առաջ նրանց հանում էի եգիպտացիների երկրից՝ ստրկության բնակավայրից, որպեսզի լինեմ նրանց Աստվածը, քանզի ես եմ Տերը»։

46 Սրանք են այն պատգամները, հրամաններն ու օրենքները, որը Տերը Սինա լեռան վրա Մովսեսի միջոցով հաստատեց իր և Իսրայելի որդիների միջև։

27

Օրենքներ՝ Աստծուն տրվելիք նվերների համար

1 Տերն ասաց Մովսեսին. 2 «Խոսի՛ր Իսրայելի որդիների հետ և ասա՛ նրանց. “Եթե մեկն ուխտ անի Տիրոջը, ապա իր անձի համար պիտի վճարի Տիրոջը. 3 տղամարդու պարագայում՝ քսան տարեկանից մինչև վաթսուն տարեկանը, սրբարանի կշռաչափի հիսուն երկդրամյան արծաթ։ 4 Կնոջ դեպքում՝ երեսուն երկդրամյան։ 5 Հինգ տարեկանից մինչև քսան տարեկան արուի դեպքում՝ քսան երկդրամյան, իսկ նույն տարիքի աղջկա դեպքում՝ տասը երկդրամյան։ 6 Մեկ ամսականից մինչև հինգ տարեկան արուի դեպքում՝ հինգ երկդրամյան արծաթ, իսկ նույն տարիքի աղջկա դեպքում՝ երեք երկդրամյան արծաթ։ 7 Եթե վաթսուն տարեկանից բարձր է տղամարդը, նրա գինն է տասնհինգ երկդրամյան արծաթ, իսկ նույն տարիքի կնոջը՝ տասը երկդրամյան։ 8 Եթե որևէ մեկն աղքատ լինի՝ վճարելու այդ գինը, նա պետք է դիմի քահանային, և քահանան նրա գինը թող նվազեցնի։ Ինչ կարողություն որ ունի ուխտ անողը, ըստ այդմ էլ նրա համար գին թող նշանակի քահանան։

9 Եթե ուխտը վերաբերում է զոհի համար ընդունելի կենդանիներին, ապա Տիրոջն ընծայված ամեն կենդանի սուրբ է։ 10 Լավը վատի հետ թող չփոխի, ոչ էլ վատը՝ լավի։ Եթե իր ուխտած կենդանին փոխանակի մեկ այլ կենդանիով, ապա երկու կենդանիներն էլ թող սուրբ լինեն։ 11 Եթե ուխտածն անմաքուր կենդանի է՝ ոչ ենթակա Տիրոջն ընծա մատուցվելու, այդ կենդանին թող բերի քահանայի առաջ, 12 քահանան, ըստ լավի ու վատի, թող գնահատի այն։ Ինչպես որ քահանան գնահատի, այդպես էլ թող լինի։ 13 Իսկ եթե ուխտ անողը ցանկանա կենդանու փոխարեն վճարել նրա արժեքը, ապա դրա վրա պետք է ավելացնի նաև որոշված արժեքի մեկ հինգերորդ մասը։

14 Եթե մեկը ցանկանա իր տունը նվիրել Տիրոջը, քահանան թող գին սահմանի՝ նկատի ունենալով տան լավ կամ վատ վիճակը. քահանայի գնահատումը վերջնական թող լինի։ 15 Իսկ եթե նվիրաբերողը ցանկանա հետ գնել իր տունը, ապա տան արժեքի վրա թող ավելացնի դրա մեկ հինգերորդ մասը, և տունն իրենը կլինի։

16 Եթե մեկն իր կալվածքը հանդիսացող ագարակն է ուխտում նվիրել Տիրոջը, ապա դրա արժեքը թող լինի ըստ դրա վրա ցանված սերմի։ Մեկ քոռ սերմի համար թող վճարի հիսուն երկդրամյան արծաթ։ 17 Եթե ագարակը նվիրաբերի ազատագրման տարվանից, նրա ամբողջ արժեքը պետք է հաշվվի։ 18 Իսկ եթե իր ագարակը նվիրաբերում է ազատագրման տարուց հետո, ապա քահանան պետք է հաշվի արժեքը՝ ըստ մինչև հաջորդ ազատագրման տարին ընկած տարիների քանակի, և հանվի նրա ընդհանուր արժեքից։ 19 Եթե ագարակը նվիրողը ցանկանա այն հետ գնել, դրա գնի վրա թող ավելացնի գնահատվածի մեկ հինգերորդ չափով արծաթ, որից հետո ագարակը կլինի իրենը։ 20 Իսկ եթե հետ չգնի իր ագարակը, այլ վաճառի մի ուրիշ մարդու, ապա այն հետ գնելու իրավունք այլևս չի ունենա։ 21 Ազատագրման տարում այն թող նվիրվի Տիրոջը և դառնա քահանայի սեփականություն։ 22 Եթե նա իր ժառանգությունը չհանդիսացող, այլ դրամով գնած ագարակից նվիրաբերի Տիրոջը, 23 թող քահանան գնահատի այն՝ ըստ մինչև ազատագրման տարին մնացած տարիների, և հետ գնել ցանկացողն այդ օրը Տիրոջը թող վճարի որոշված արժեքը։ 24 Ազատագրման տարում կալվածքի նախկին տերն այն հետ պիտի ստանա։

25 Բոլոր գները պիտի սահմանվեն ըստ սրբարանի կշռաչափի. մեկ երկդրամյանը քսան դանգի համարժեք թող լինի։ 26 Քո անասունների բոլոր առաջին ծնունդները Տիրոջն են պատկանում։ Այն ոչ ոք չի կարող նվիրաբերել. լինի դա արջառ թե ոչխար, պատկանում է Տիրոջը։ 27 Անմաքուր չորքոտանի կենդանին կարող է հետ գնվել՝ դրա արժեքի վրա ավելացնելով մեկ հինգերորդը, որից հետո կպատկանի իրեն։ Իսկ եթե հետ չգնի, ապա թող վաճառվի իր արժեքով։ 28 Իսկ ամեն մի նվեր, որ մարդ իր ունեցած ամեն ինչից տալիս է Տիրոջը՝ լինի դա մարդ թե անասուն կամ սեփական կալվածք, չի կարող վաճառվել կամ հետ գնվել։ Նման բոլոր նվիրաբերումները սրբություն սրբոց են և պատկանում են Տիրոջը։ 29 Մարդկանցից ով նվիրաբերվի, չի կարող հետ գնվել, այլ անպայման պիտի մեռնի։

30 Հողի բերքի՝ ցանքսի արդյունքի և ծառերի պտուղների մեկ տասներորդ մասը Տիրոջն է պատկանում՝ իբրև Տիրոջ սրբություն։ 31 Եթե մեկը ցանկանա հետ գնել իր տասանորդը, նա պետք է դրա վրա ավելացնի դրա արժեքի մեկ հինգերորդ մասը, որից հետո տասանորդը կլինի իրենը։ 32 Տասը արջառից ու ոչխարից մեկը, ինչպես նաև հովվի գավազանի տակ հաշվված տասը անասունից մեկը պատկանում են Տիրոջը։ 33 Խտրություն թող չլինի լավի ու վատի միջև, և լավը վատով չփոխարինես։ Իսկ եթե այնուամենայնիվ փոխարինես, և՛ այն, և՛ փոխարինվողը պետք է նվիրաբերես և իրավունք չպիտի ունենաս դրանք հետ գնելու”»։

34 Սրանք են այն պատվիրանները, որ Տերը Սինա լեռան վրա Մովսեսի միջոցով հաղորդեց Իսրայելի որդիներին։


ԹՎԵՐ

1

Իսրայելի առաջին մարդահամարը

1 Եգիպտացիների երկրից նրանց դուրս գալու երկրորդ տարվա երկրորդ ամսի առաջին օրը Սինայի անապատում՝ Վկայության խորանում, Տերը խոսեց Մովսեսի հետ և ասաց. 2 «Հաշվառե՛ք Իսրայելի որդիների ողջ ժողովրդին ըստ ցեղերի, ըստ նահապետական տների, անուն առ անուն, մեկ առ մեկ։ 3 Դու և Ահարոնը հաշվառմա՛ն ենթարկեք քսանամյա և ավելի բարձր տարիք ունեցող բոլոր տղամարդկանց, Իսրայելի բոլոր զինապարտներին իրենց զորախմբերով։ 4 Ձեզ հետ ամեն ցեղից նահապետական մի տան իշխան թող լինի։ 5 Սրանք են այն մարդկանց անունները, որ պիտի օգնեն ձեզ.

Ռուբենի ցեղից՝ Սեդիուրի որդի Եղիսուրը,

6 Շմավոնի ցեղից՝ Սուրիսադայի որդի Սաղամիելը,

7 Հուդայի ցեղից՝ Ամինադաբի որդի Նաասովնը,

8 Իսաքարի ցեղից՝ Սովգարի որդի Նաթանայելը,

9 Զաբուղոնի ցեղից՝ Քելոնի որդի Եղիաբը,

10 Հովսեփի որդիներից Եփրեմի ցեղից՝ Եմիուդի որդի Եղիսաման,

Մանասեի ցեղից՝ Փադասուրի որդի Գամաղիելը,

11 Բենիամինի ցեղից՝ Գեդեոնի որդի Աբիդանը,

12 Դանի ցեղից՝ Ամիսադայի որդի Աքիեզերը,

13 Ասերի ցեղից՝ Եքրանի որդի Փագեելը,

14 Գադի ցեղից՝ Ռագուելի որդի Եղիսափանը,

15 Նեփթաղիմի ցեղից՝ Ենանի որդի Աքիրեն»։

16 Սրանք ընտրվեցին ժողովրդից՝ ըստ նահապետական տների, որպես ցեղերի իշխաններ և Իսրայելի հազարապետներ։ 17 Մովսեսն ու Ահարոնը վերցրին անվանապես կանչված այս մարդկանց 18 և երկրորդ տարվա երկրորդ ամսի առաջին օրը հավաքելով ողջ ժողովրդին՝ հաշվառեցին ըստ ցեղերի, ըստ նահապետական տների, անուն առ անուն, մեկ առ մեկ քսան տարեկան և ավելի բարձր տարիք ունեցող արական սեռի բոլոր մարդկանց։ 19 Ինչպես որ Տերը հրամայել էր Մովսեսին, հաշվառումը կատարեցին Սինայի անապատում։

20 Ռուբենի՝ Իսրայելի անդրանիկի որդիները եղան 21 46,500 հոգի։

22 Շմավոնի որդիները՝ 23 59,300 հոգի։

24 Հուդայի որդիները՝ 25 74,600 հոգի։

26 Իսաքարի որդիները՝ 27 54,400 հոգի։

28 Զաբուղոնի որդիները՝ 29 57,400 հոգի։

30 Հովսեփի որդիներից Եփրեմի որդիները՝ 31 40,500 հոգի։

32 Իսկ Մանասեի որդիները՝ 33 32,300 հոգի։

34 Բենիամինի որդիները՝ 35 35,400 հոգի։

36 Գադի որդիները՝ 37 45,650 հոգի։

38 Դանի որդիները՝ 39 62,700 հոգի։

40 Ասերի որդիները՝ 41 41,500 հոգի։

42 Նեփթաղիմի որդիները՝ 43 53,400 հոգի։

44 Այս է այն հաշվառումը, որ կատարեցին Մովսեսը, Ահարոնն ու Իսրայելի իշխանները՝ տասներկու այրերը, ամեն մի ցեղից մեկը՝ ըստ իրենց նահապետական տների։ 45 Կատարվեց Իսրայելի որդիների քսան և ավելի բարձր տարիք ունեցող բոլոր զինապարտների ամբողջական հաշվառումը։ 46 Հաշվառման ենթարկվածների ընդհանուր թիվը՝ 603,650 հոգի։ 47 Բայց ղևտացիները՝ իրենց նահապետական տներով, Իսրայելի որդիների հետ չհաշվառվեցին։

Ղևտացիների կարգավիճակը

48 Տերն խոսեց Մովսեսի հետ և ասաց. 49 «Տե՛ս, Ղևիի ցեղը նրանց հետ չհաշվառես, և նրանց թիվն Իսրայելի որդիների թվի մեջ չառնես։ 50 Ղևտացիներին վերակացո՛ւ կարգիր Վկայության խորանի, նրա ողջ սպասքի և նրանում գտնվող ամենի ինչի վրա։ Նրանք ուսերի վրա պիտի տանեն խորանն ու նրա ողջ սպասքը, նրանք թող ծառայեն խորանում և բնակվեն նրա շուրջը։ 51 Մեկնելիս խորանը թող ղևտացիներն իջեցնեն, բանակելիս խորանը թող ղևտացիները կանգնեցնեն։ Կողմնակի մեկը, որ մերձենա դրան, թող մեռնի։ 52 Իսրայելի որդիները թող բանակեն ըստ իրենց կարգի և պատկանելության՝ իրենց զորախմբերի հետ։ 53 Իսկ ղևտացիները թող բանակեն Վկայության խորանի շուրջը՝ Տիրոջ առջև, որպեսզի Իսրայելի որդիները չմեղանչեն՝ խորանին դիպչելով, ղևտացիները թող պահպանեն Վկայության խորանը»։ 54 Եվ Իսրայելի որդիները վարվեցին այնպես, ինչպես որ Տերը պատվիրեց Մովսեսին ու Ահարոնին։

2

Ցեղերին տրված կարգադրությունը իջևանում

1 Տերը խոսեց Մովսեսի և Ահարոնի հետ և ասաց. 2 «Յուրաքանչյուր մարդ թող իր գնդի դրոշակի տակ քայլի՝ ըստ իր նահապետական տան։ Իսրայելի որդիները թող բանակեն ըստ իրենց բանակատեղիի կարգի։

3 Արևելյան կողմում նախ թող Հուդայի ցեղը բանակի իր զորքով, և Հուդայի որդիների իշխանը Ամինադաբի որդի Նաասովնը լինի։ 4 Նրա զորքում հաշվառված է 74,600 մարդ։ 5 Ապա թող բանակի Իսաքարի ցեղը, և Իսաքարի որդիների իշխանը Սովգարի որդի Նաթանայելը լինի։ 6 Նրա զորքում հաշվառված է 54,400 մարդ։ 7 Նրանց կողքին թող բանակի Զաբուղոնի ցեղը, և Զաբուղոնի որդիների իշխանը Քելոնի որդի Եղիաբը լինի։ 8 Նրա զորքում հաշվառված է 57,400 մարդ։ 9 Այս բոլորը կազմում են Հուդայի բանակը՝ 186,400. իրենց զորքով առաջինը թող գնան։

10 Ռուբենի բանակը թող հարավային կողմում հաստատվի իր գնդով, և Ռուբենի որդիների իշխանը Սեդիուրի որդի Եղիսուրը լինի։ 11 Նրա զորքում հաշվառված է 46,500 մարդ։ 12 Նրանց կողքին թող բանակի Շմավոնի ցեղը, և Շմավոնի որդիների իշխանը Սուրիսադայի որդի Սաղամիելը լինի։ 13 Նրա զորքում հաշվառված է 59,300 մարդ։ 14 Նրանց կողքին թող բանակի Գադի ցեղը, և Գադի որդիների իշխանը Ռագուելի որդի Եղիսափանը լինի։ 15 Նրա զորքում հաշվառված է 45,650 մարդ։ 16 Այս բոլորը կազմում են Ռուբենի բանակը՝ 151,450 մարդ. իրենց զորքով երկրորդը թող գնան։

17 Այնուհետև պիտի շարժվի Վկայության խորանը և ղևտացիների խումբը՝ բանակների մեջտեղում. ինչպես որ բանակում են, այնպես էլ թող գնան՝ յուրաքանչյուրն ըստ իր կարգի՝ միմյանց հետևից։

18 Եփրեմի բանակը թող ծովի կողմում հաստատվի իր զորքով հանդերձ, և Եփրեմի որդիների իշխանը Եմիուդի որդի Եղիսաման լինի։ 19 Նրա զորքում հաշվառված է 40,500 մարդ։ 20 Նրանցից հետո թող բանակի Մանասեի ցեղը, և Մանասեի որդիների իշխանը Փադասուրի որդի Գամաղիելը լինի։ 21 Նրա զորքում հաշվառված է 32,300 մարդ։ 22 Նրանցից հետո բանակողը Բենիամինի գունդը թող լինի, և Բենիամինի որդիների իշխանը Գեդեոնի որդի Աբիդանը լինի։ 23 Նրա զորքում հաշվառված է 35,400 մարդ։ 24 Այս բոլորը կազմում են Եփրեմի բանակը՝ 180,200 մարդ. իրենց զորքով երրորդը թող գնան։

25 Դանի բանակը թող հյուսիսային կողմում հաստատվի իր զորքով հանդերձ, և Դանի որդիների իշխանը Ամիսադայի որդի Աքիեզերը լինի։ 26 Նրա զորքում հաշվառված է 62,700 մարդ։ 27 Նրանցից հետո բանակողը Ասերի ցեղը թող լինի, և Ասերի որդիների իշխանը Եքրանի որդի Փագեելը լինի։ 28 Նրա զորքում հաշվառված է 41,500 մարդ։ 29 Նրանցից հետո բանակողը Նեփթաղիմի ցեղը թող լինի, և Նեփթաղիմի որդիների իշխանը Ենանի որդի Աքիրեն լինի։ 30 Նրա զորքում հաշվառված է 53,400 մարդ։ 31 Այս բոլորը կազմում են Դանի բանակը՝ 157,600 մարդ, իրենց զորքով վերջինը թող գնան՝ ըստ իրենց գնդերի»։

32 Այս է Իսրայելի որդիների հաշվառումը՝ ըստ իրենց նահապետական տների, բանակների ամբողջական հաշվառումով, իրենց զորախմբերով հանդերձ՝ 603,650 մարդ։

33 Ղևտացիները, սակայն, նրանց հետ չհաշվառվվեցին, ինչպես որ Տերը պատվիրել էր Մովսեսին։

34 Իսրայելի որդիներն արեցին այն ամենը, ինչ Տերը հրամայել էր Մովսեսին։ Նրանք բանակում էին ըստ իրենց գնդերի և մեկնում՝ յուրաքանչյուրն իր զորախմբի հետ, ըստ իրենց նահապետական տների։

3

Ահարոնի որդիները

1 Այն օրը, երբ Տերը Սինա լեռան վրա խոսեց Մովսեսի հետ, Ահարոնի որդիները սրանք էին. 2 Ահարոն քահանայի որդիների անուններն էին՝ Նադաբ, որ անդրանիկն էր, Աբիուդ, Եղիազար և Իթամար։ 3 Սրանք են Ահարոնի որդիները՝ օծված քահանաներ, որոնց սրբագործեցին քահանայագործելու համար։ 4 Սակայն Նադաբն ու Աբիուդը վախճանվեցին, երբ Սինայի անապատում հակականոնական կրակ մատուցեցին Տիրոջը։ Սրանք զավակներ չունեին։ Իրենց հոր՝ Ահարոնի հետ քահանայագործեցին Եղիազարն ու Իթամարը։

Ղևտացիները կարգվում են ծառայության

5 Տերը խոսեց Մովսեսի հետ և ասաց. 6 «Վերցրո՛ւ Ղևիի ցեղին և կարգի՛ր Ահարոն քահանայի առջև, որ օգնեն նրան. 7 նրա ու Իսրայելի որդիների փոխարեն պահպանեն Վկայության խորանն ու ծառայեն դրան՝ կատարելով խորանի բոլոր աշխատանքները։ 8 Նրանք թող պահպանեն Վկայության խորանի ամբողջ սպասքը և Իսրայելի որդիներին անհրաժեշտ խորանի ողջ ծառայությունը։ 9 Ղևտացիներին կկարգես քո եղբայր Ահարոնի ու նրա որդիների՝ քահանաների իշխանության տակ՝ իբրև Իսրայելի որդիներից ինձ տրված ընծա։ 10 Ահարոնին ու նրա որդիներին կհանձնես Վկայության խորանի՝ ինչպես զոհասեղանին, այնպես էլ վարագույրից ներս կատարվելիք ծիսական պարտականությունները։ Եթե օտար մեկը մոտենա նրան, թող մեռնի»։

11 Տերը խոսեց Մովսեսի հետ և ասաց. 12 «Ես ահա վերցրի ղևտացիներին Իսրայելի որդիների միջից՝ Իսրայելի որդիների՝ արգանդ բացող բոլոր անդրանիկների փոխարեն. թող լինեն նրանց փրկագինը և ինձ պատկանեն, 13 որովհետև բոլոր անդրանիկներն իմն են։ Այն օրը, երբ եգիպտացիների երկրում կոտորեցի բոլոր անդրանիկներին, Ինձ համար առանձնացրի Իսրայելի բոլոր անդրանիկներին՝ մարդուց մինչև անասուն, որովհետև ես եմ Տերը»։

Ղևտացիների մարդահամարը

14 Տերը Սինայի անապատում խոսեց Մովսեսի հետ և ասաց. 15 «Հաշվառի՛ր Ղևիի որդիներին՝ ըստ իրենց նահապետական տների, ըստ իրենց տոհմերի, ըստ իրենց ընտանիքների։ Հաշվառի՛ր մեկ ամսականից սկսած բոլոր արուներին»։ 16 Եվ Մովսեսն ու Ահարոնը հաշվառեցին նրանց ըստ Տիրոջ խոսքի, այնպես, ինչպես նրանց հրամայել էր Տերը։

17 Ղևիի որդիները, ըստ իրենց անունների, սրանք են՝ Գեթսոն, Կահաթ և Մերարի։

18 Գեթսոնի որդիների անունները, ըստ իրենց տոհմերի, սրանք են՝ Ղոբենի և Սեմեի։

19 Կահաթի որդիները, ըստ իրենց տոհմերի, սրանք են՝ Ամրամ, Իսահառ, Քեբրոն և Ոզիել։

20 Մերարիի որդիները, ըստ իրենց տոհմերի, սրանք են՝ Մոոլի և Մուսի։

Ղևտացիների գնդերը, ըստ իրենց տոհմերի, սրանք են.

21 Գեթսոնինը՝ Ղոբենիի գունդն ու Սեմեիի գունդը։ Սրանք Գեթսոնի գնդերն են։ 22 Մեկ ամսականից սկսած բոլոր արուների հաշվառման թիվը՝ 7,500։ 23 Գեթսոնի այս գնդերը բանակելու են խորանի հետևում՝ դեպի ծովի կողմը։ 24 Գեթսոնի տոհմի նահապետական տան առաջնորդը Լաելի որդի Եղիսափանն է։ 25 Գեթսոնի որդիները պահպանելու են Վկայության խորանը, խորանի արտաքին ծածկոցը և դռան վարագույրը, 26 բակի առագաստները, բակի մուտքի վարագույրները, ինչպես նաև դրանց բոլոր պարագաները։

27 Կահաթինը՝ Ամրամի գունդը, Իսահառի գունդը, Քեբրոնի գունդը և Ոզիելի գունդը։ Սրանք Կահաթի գնդերն են։ 28 Մեկ ամսականից սկսած բոլոր արուների հաշվառման թիվը՝ 8,300, որոնք և պահպանելու են սրբարանը։ 29 Կահաթի որդիների գնդերը բանակելու են խորանի հարավային կողմում։ 30 Կահաթի գնդերի նահապետների տան առաջնորդը Ոզիելի որդի Եղիսափանն է։ 31 Նրանք պահպանելու են տապանակը, սեղանը, աշտանակը, զոհարանները և սրբարանի սպասքը, որով պաշտամունք էին մատուցում, և վարագույրը՝ իր բոլոր պարագաներով։ 32 Սրբարանի պահպանությանը հսկում էր ղևտացիների իշխանաց իշխանը՝ Ահարոն քահանայի որդի Եղիազարը։

33 Մերարիինը՝ Մոոլիի գունդն ու Մուսիի գունդը։ Սրանք Մերարիի գնդերն են։ 34 Մեկ ամսականից սկսած բոլոր արուների հաշվառման թիվը՝ 6,200։ 35 Մերարիի գնդի նահապետների տան իշխանը Աբիքաիլի որդի Սուրիելն է։ Նրանք բանակելու են խորանի հյուսիսային կողմում։ 36 Մերարիի որդիները պահպանելու են խորանի խոյակները, նիգերը, սյուները, խարիսխներն ու դրանց բոլոր պարագաները, 37 բակի չորս բոլոր սյուները, սրանց խարիսխները, ցցերը և պարանները։

38 Վկայության խորանի դիմաց՝ արևելյան կողմում, թող բանակեն Մովսեսն ու Ահարոնը և նրա որդիները։ Իսրայելի որդիների փոխարեն նրանք են ստանձնելու սրբարանի ծառայությունը։ Եթե օտար մեկը մոտենա նրան, թող մեռնի։

39 Ղևտացիների ողջ հաշվառումով, որ կատարեցին Մովսեսն ու Ահարոնը Տիրոջ հրամանով, ըստ իրենց գնդերի, մեկ ամսականից սկսած բոլոր արուները՝ 22,000 հոգի։

Ղևտացիները՝ անդրանիկների փոխարեն

40 Տերը խոսեց Մովսեսի հետ և ասաց. «Հաշվառի՛ր Իսրայելի որդիների՝ մեկ ամսականից սկսած բոլոր արու անդրանիկներին և գրանցի՛ր նրանց թիվն ըստ իրենց անունների։ 41 Ղևտացիներին, սակայն, ինձ պիտի շնորհես Իսրայելի որդիների բոլոր անդրանիկների փոխարեն, ինչպես և ղևտացիների անասունները՝ Իսրայելի որդիների անասունների առաջին ծնունդների փոխարեն, որովհետև ես եմ Տերը»։ 42 Մովսեսը հաշվառեց Իսրայելի որդիների բոլոր անդրանիկներին, ինչպես որ պատվիրել էր Տերը։ 43 Իսրայելի որդիների մեկ ամսականից սկսած արու անդրանիկների թիվը անուն առ անուն՝ 22,273։ 44 Տերը խոսեց Մովսեսի հետ և ասաց. 45 «Ղևտացիներին Իսրայելի որդիների բոլոր անդրանիկների փոխարեն հանձնիր ինձ, ինչպես նաև ղևտացիների անասունները՝ նրանց անասունների անդրանիկների փոխարեն։ Ղևտացիներն ինձ պիտի պատկանեն, որովհետև ես եմ Տերը։ 46 Իսրայելի որդիների 273 անդրանիկների դիմաց, որ գերազանցում են ղևտացիների թվին, փրկագին կվերցնես. 47 յուրաքանչյուրի դիմաց՝ հինգ սիկղ՝ ըստ սրբարանում ընդունված սակագնի, ըստ որի՝ մեկ սիկղը հավասար է քսան դանգի։ 48 Եվ փրկագնի արծաթը կտաս Ահարոնին ու նրա որդիներին»։ 49 Մովսեսը հավաքեց փրկագնի արծաթը ղևտացիների թվից ավելի 50 Իսրայելի որդիների անդրանիկների դիմաց՝ հազար երեք հարյուր վաթսունհինգ սիկղ՝ ըստ սրբարանում ընդունված սիկղի չափի։ 51 Իսրայելի որդիների՝ թվով ավելի անդրանիկների դիմաց ստացած փրկագինը Տիրոջ խոսքի համաձայն Մովսեսը հանձնեց Ահարոնին ու նրա որդիներին, ինչպես որ Տերը հրամայել էր Մովսեսին։

4

Կահաթի որդիների պարտականությունները

(Թվ. 3.31-32)

1 Տերը խոսեց Մովսեսի և Ահարոնի հետ և ասաց. 2 «Ղևիի ցեղի միջից հաշվառի՛ր Կահաթի որդիներին ըստ իրենց գնդերի, ըստ իրենց նահապետական տների՝ 3 քսանհինգից մինչև հիսուն տարեկան բոլորին, ովքեր սպասավորության են մտնելու Վկայության խորանում և կատարելու են բոլոր գործերը։ 4 Ղևիի որդիների միջից ըստ իրենց գնդերի, ըստ իրենց նահապետական տների Կահաթի որդիների գործը Վկայության խորանում Սրբություն սրբոցի պահպանությունն է։ 5 Տեղափոխվելու ժամանակ Ահարոնն ու իր որդիները թող մտնեն ներս, իջեցնեն հովանի վարագույրը և դրանով ծածկեն Ուխտի տապանակը։ 6 Այն թող ծածկեն կաշվե կապույտ ծածկոցով, իսկ դրա վրա կապույտ ձորձ գցեն, և ապա հագցնեն բռնակները։

7 Առաջավորության հացի սեղանը թող ծածկեն ծիրանի կերպասով, և դրա վրա դնեն ափսեները, խնկամանները, գավաթները և սափորները, որոնցով կատարում են նվիրաբերումը։ Դրա վրա պիտի լինի նաև հանապազօրյա հացը։ 8 Այս ամենը թող ծածկեն կարմիր կերպասով, որի վրա կաշվե կապույտ ծածկոց թող գցեն, և ապա տեղադրեն բռնակները։

9 Այնուհետև կապույտ կերպասով թող ծածկեն լույսի աշտանակը, նրա երկու ճրագարանները, նրա բռնակները, նրա ճրագակալները և յուղի բոլոր ամանները, որոնցով պաշտամունք են կատարում։ 10 Աշտանակն ու նրա մասերը թող ծածկեն կաշվե կապույտ ծածկոցով և դնեն լծակների վրա։

11 Ոսկե զոհասեղանը թող ծածկեն կապույտ կերպասով, դրա վրա կաշվե կապույտ ծածկոց գցեն և ապա տեղադրեն բռնակները։ 12 Ապա թող վերցնեն պաշտամունքի ողջ սպասքը, որոնցով պաշտամունք են կատարում սրբարանում, պատեն կապույտ կերպասով և ծածկեն կաշվե կապույտ ծածկոցով ու դնեն լծակների վրա։

13 Զոհասեղանի վրա թող ծածկոց փռեն, ապա այն ծածկեն ծիրանի կերպասով։ 14 Ապա թող դրա վրա դնեն զոհասեղանի վրա կատարվող պաշտամունքի սպասքը՝ բուրվառները, մսահանները, տաշտերը, ծածկիչներն ու զոհասեղանի ողջ սպասքը։ Դրա վրա կաշվե կապույտ ծածկոց թող գցեն և տեղադրեն բռնակները։

Ապա ծիրանի կերպասով թող ծածկեն ավազանն ու նրա խարիսխները, դրանց վրա կաշվե կապույտ ծածկոց գցեն և դնեն լծակների վրա։

15 Երբ Ահարոնն ու նրա որդիները չվելու ժամանակ ավարտեն սրբարանը և դրա ողջ սպասքը ծածկելու գործը, միայն Կահաթի որդիները պիտի ներս մտնեն և վերցնեն դրանք, սակայն սրբություններին չպիտի դիպչեն, որպեսզի չմեռնեն։ Ահա այն ամենը, որ պիտի կրեն Կահաթի որդիները Վկայության խորանից։

16 Այս ամենի վերակացուն Ահարոն քահանայի որդի Եղիազարն է։ Նա թող հոգա լուսավորության յուղի, բաղադրյալ խնկերի, հանապազօրյա զոհերի և օծության յուղի մասին, հսկի ողջ խորանին ու նրա բոլոր պարագաներին, սրբարանին ու նրա ողջ սպասքին»։

17 Տերը խոսեց Մովսեսի և Ահարոնի հետ ու ասաց. 18 «Թող ղևտացիներից Կահաթի տոհմը չվերանա. 19 այնպե՛ս արեք, որ նրանք ապրեն և Սրբություն սրբոցին մոտենալով՝ չմեռնեն։ Նախ թող Ահարոնն ու նրա որդիները մտնեն ներս և նրանցից յուրաքանչյուրին կարգեն իր բեռը կրելու, 20 որպեսզի անսպասելիորեն ներս չմտնեն և սրբությունները տեսնելով՝ չմեռնեն»։

Գեթսոնի որդիների պարտականությունները

(Թվ. 3.25-26)

21 Տերը խոսեց Մովսեսի հետ և ասաց. 22 «Հաշվառի՛ր Գեթսոնի որդիներին ըստ իրենց նահապետական տների, ըստ իրենց գնդերի՝ 23 քսանհինգից մինչև հիսուն տարեկան բոլորին, ովքեր սպասավորության են մտնելու և կատարելու են Վկայության խորանի գործերը։ 24 Այս է Գեթսոնի գնդի պարտականությունը ծառայելիս և բարձելիս. 25 նրանք թող կրեն խորանի տանիքը, Վկայության խորանը, արտաքին վարագույրները, խորանի վրա գցվող կապույտ ծածկոցը, Վկայության խորանի դռան վարագույրը, 26 բակի վարագույրները, Վկայության խորանի վրա եղող ամեն ինչ, պարանները և այն ամբողջ սպասքը, որով պաշտամունք են կատարում։ 27 Գեթսոնի որդիներն իրենց ողջ ծառայության մեջ, թե ինչ են կրելու և ինչ աշխատանք են անելու, թող հետևեն Ահարոնի ու նրա որդիների ցուցմունքներին. նրանց հաշվառե՛ք անուն առ անուն և ճշտե՛ք յուրաքանչյուրի կրելիքը։ 28 Այս է Գեթսոնի որդիների պարտականությունը Վկայության խորանում, որոնց վերակացուն Ահարոն քահանայի որդի Իթամարն է»։

Մերարիի որդիների պարտականությունները

(Թվ. 3.36-37)

29 «Հաշվառե՛ք Մերարիի որդիներին ըստ իրենց գնդերի, ըստ իրենց նահապետական տների՝ 30 հաշվառե՛ք քսանհինգից մինչև հիսուն տարեկան բոլորին, ովքեր սպասավորության են մտնելու և կատարելու են Վկայության խորանի գործերը։ 31 Նրանց պարտականությունն է կրել խորանի խոյակները, նիգերը, նրա սյուները և նրա խարիսխները, խորանի ծածկոցը, նրանց խարիսխներն ու սյուները և խորանի դռան վարագույրը, 32 բակի չորս կողմերի սյուները, դրանց խարիսխները, բակի դռան վարագույրի սյուները և դրանց խարիսխները, ցցերը, պարաններն ու բոլոր բաղադրիչ մասերը։ Հաշվառե՛ք նրանց անուն առ անուն և ճշտե՛ք, թե ի՛նչ պիտի կրի յուրաքանչյուրը։ 33 Այս է Վկայության խորանում Մերարիի որդիների գնդի պարտականությունն իրենց գործերում, Ահարոն քահանայի որդի Իթամարի հսկողության ներքո»։

Ղևտացիների մարդահամարը

34 Մովսեսը, Ահարոնն ու Իսրայելի իշխանները հաշվառեցին Կահաթի որդիներին ըստ իրենց տոհմերի, ըստ իրենց նահապետական տների՝ 35 քսանհինգից մինչև հիսուն տարեկան բոլորին, ովքեր սպասավորության են մտնելու և կատարելու Վկայության խորանի գործերը։ 36 Ըստ իրենց գնդերի՝ նրանց թիվը՝ 2,750։ 37 Այս է Կահաթի գնդի՝ Վկայության խորանում սպասավորություն կատարող մարդկանց թիվը. հաշվառում, որ կատարեցին Մովսեսն ու Ահարոնը ըստ Տիրոջ՝ Մովսեսին տված հրամանի։

38 Հաշվառվեցին նաև Գեթսոնի որդիներն ըստ իրենց գնդերի, ըստ իրենց նահապետական տների՝ 39 քսանհինգից մինչև հիսուն տարեկան բոլորին, ովքեր սպասավորության են մտնելու և կատարելու են Վկայության խորանի գործերը։ 40 Ըստ իրենց գնդերի, ըստ իրենց նահապետական տների՝ նրանց թիվը՝ 2,630։ 41 Այս է Գեթսոնի որդիների գնդի՝ Վկայության խորանում սպասավորություն կատարող մարդկանց թիվը. հաշվառում, որ կատարեցին Մովսեսն ու Ահարոնը ըստ Տիրոջ՝ Մովսեսին տված հրամանի։

42 Հաշվառվեցին նաև Մերարիի որդիներն ըստ իրենց գնդերի, ըստ իրենց նահապետական տների՝ 43 քսանհինգից մինչև հիսուն տարեկան բոլորին, ովքեր սպասավորության են մտնելու և կատարելու են Վկայության խորանի գործերը։ 44 Ըստ իրենց գնդերի, ըստ իրենց նահապետական տների՝ նրանց թիվը՝ 3,200։ 45 Այս է Մերարիի որդիների գնդի մարդկանց թիվը. հաշվառում, որ կատարեցին Մովսեսն ու Ահարոնը ըստ Տիրոջ՝ Մովսեսին տված հրամանի։

46 Մովսեսի, Ահարոնի ու Իսրայելի իշխանների կատարած հաշվառման արդյունքում բոլոր ղևտացիների թիվն ըստ իրենց տոհմերի, ըստ իրենց նահապետական տների՝ 47 քսանհինգ տարեկանից մինչև հիսուն տարեկան, բոլորին, ովքեր սպասավորության են մտնելու Վկայության խորանում և կրելու են այն, 48 հաշվառվեցին 8,580 հոգի։ 49 Տիրոջ հրամանի համաձայն՝ Մովսեսի ձեռքով նրանք հաշվառվեցին, և յուրաքանչյուրին տրվեց իր կատարելիք սպասավորությունն ու մատնանշվեց իր փոխադրելիքը։ Նրանք հաշվառվեցին ըստ Մովսեսին տրված Տիրոջ հրամանի։

5

Անմաքուր մարդկանց արտաքսումը

1 Տերը խոսեց Մովսեսի հետ և ասաց. 2 «Հրամայի՛ր Իսրայելի որդիներին, որ բանակատեղիից արտաքսեն բոլոր բորոտներին, սերմի ծորում ունեցող բոլոր մարդկանց և բոլոր նրանց, ովքեր, դիակի ձեռք տալով, պիղծ են դարձել, 3 տղամարդ լինեն թե կին, բանակատեղիից արտաքսե՛ք նրանց, որպեսզի չպղծեն բանակատեղիները, որտեղ ե՛ս եմ բնակվում»։ 4 Այդպես էլ արեցին Իսրայելի որդիները. բանակատեղիից արտաքսեցին նրանց։ Ինչպես Տերը հրամայել էր Մովսեսին, այդպես էլ արեցին Իսրայելի որդիները։

Հատուցում սխալների փոխարեն

5 Տերը խոսեց Մովսեսի հետ և ասաց. 6 «Խոսի՛ր Իսրայելի որդիների հետ և ասա՛. “Տղամարդ կամ կին, որը մարդկային որևէ մեղք գործի, և դրանով արհամարհի Տիրոջ պատվիրանները և հանցավոր դառնա, 7 թող խոստովանի իր մեղքը, թող տուժածին հատուցի ամբողջ վնասը՝ մեկ հինգերորդ մասով ավելի։ 8 Եթե վնասի հատուցում ստացող չլինի, ապա հատուցումը թող ընծայվի Տիրոջը և պատկանի քահանային, բացի քավության խոյից, որով նա պետք է քավի իր մեղքը։

9 Իսրայելի որդիների՝ Տիրոջը մատուցած բոլոր տեսակի պտուղները թող քահանային պատկանեն։ 10 Ամեն մարդու սրբագործվածը իրենը թող լինի, իսկ եթե մեկն ընծա տա քահանային, նրան թող պատկանի”»։

Օրենքներ պղծության և խանդի մասին

11 Տերը խոսեց Մովսեսի հետ և ասաց. 12 «Խոսի՛ր Իսրայելի որդիների հետ և ասա՛ նրանց. “Եթե մեկի կինը հանցանք գործի՝ դավաճանելով նրան, 13 եթե մեկը կենակցի նրա հետ սերմի արձակումով, եթե անգամ այդ վրիպի ամուսնու աչքից, թաքուն մնա, վկա չլինի ու կինն էլ հղի չմնա, միևնույն է, կինը պղծված է։

14 Եթե խանդի ոգին տիրի մեկին, և նա խանդի իր կնոջը, բայց կինը մաքուր լինի, կամ եթե խանդի ոգին տիրի մեկին, ու նա խանդի իր կնոջը, և կինը պղծված լինի, 15 երկու դեպքում էլ ամուսինն իր կնոջը թող տանի քահանայի մոտ և նրա համար մեկ տասներորդ գրիվ գարու ալյուր մատուցի՝ առանց վրան յուղ լցնելու և կնդրուկ դնելու, որովհետև դա խանդի ընծայաբերում է, հիշատակի ընծայաբերում, մեղքը հիշեցնող ընծայաբերում։ 16 Քահանան կնոջը թող բերի և կանգնեցնի Տիրոջ առջև, 17 խեցե ամանով աղբյուրից հոսող մաքուր ջուր վերցնի և Վկայության խորանի հատակի հողից վերցնելով՝ լցնի ջրի մեջ։ 18 Քահանան կնոջը թող կանգնեցնի Տիրոջ առջև, մերկացնի նրա գլուխը, նրա ձեռքը տա հիշատակի զոհը՝ խանդի զոհը։ Քահանան, իր ձեռքին ունենալով նզովքի հանդիմանության ջուրը, 19 թող երդվեցնի կնոջը և ասի նրան. “Եթե ուրիշի հետ չես կենակցել, հանցանք չես գործել՝ ամուսնուդ դավաճանելով, ապա անմասն լինես նզովքի հանդիմանության այս ջրից։ 20 Իսկ եթե ամուսնուդ իշխանության տակ լինելով՝ հանցանք ես գործել և պղծվել ես՝ ամուսնուդ փոխարեն ուրիշի սերմը ընդունելով”,- 21 քահանան թող երդվեցնի կնոջը այս նզովքի երդմամբ և ասի նրան. “Տերը թող քեզ նզովքի ու երդման արժանացնի քո ժողովրդի մեջ՝ քայքայելով քո զիստերը և ուռեցնելով քո որովայնը։ 22 Նզովքի ջուրը թող լցվի քո որովայնը, ուռեցնի քո որովայնը և քայքայի քո զիստերը”։ Կինը թող պատասխանի. “Թող լինի, թող լինի”։ 23 Քահանան այս նզովքը թող գրի առնի, ապա այդ գրվածքը ջնջի-մաքրի նզովքի հանդիմանության ջրի մեջ, 24 ապա նզովքի հանդիմանության այդ ջուրը թող տա կնոջը խմելու, որպեսզի նրա մեջ լցվի նզովքի հանդիմանության ջուրը։ Խմելուց առաջ 25 քահանան կնոջ ձեռքից թող վերցնի խանդի զոհը, դնի այն Տիրոջ առջև և մատուցի զոհասեղանին։ 26 Քահանան բռով թող վերցնի նրա հիշատակի զոհից և դնի զոհասեղանին։ Դրանից հետո կնոջը թող խմել տա հանդիմանության ջուրը։ 27 Եթե իրոք պղծված է, և նա իր արարքը թաքցրել է ամուսնուց, ապա նզովքի հանդիմանության ջուրը թող մտնի նրա մեջ, ուռեցնի նրա որովայնը, քայքայի նրա զիստերը, և կինը նզովված լինի իր ժողովրդի մեջ։ 28 Իսկ եթե կինը պղծված չէ, մաքուր է, ապա թող նա արդարացվի և ստանա իր ամուսնու սերմը։ 29 Այս է խանդի օրենքը, երբ կինը, ամուսնու իշխանության տակ լինելով, պղծվի 30 կամ երբ խանդի զգացում տիրի տղամարդուն, և նա խանդի իր կնոջը։ Այս դեպքում նա կնոջը պիտի կանգնեցնի Տիրոջ առջև, իսկ քահանան նրա նկատմամբ պետք է կիրառի այս օրենքը։ 31 Եթե կինը հանցավոր լինի, այդ դեպքում ամուսինը թող անպարտ լինի, իսկ կինը թող կրի իր գործած մեղքի պատասխանատվությունը”»։

6

Ուխտյալների կանոններ

1 Տերը խոսեց Մովսեսի հետ և ասաց. 2 «Խոսի՛ր Իսրայելի որդիների հետ և ասա՛ նրանց. “Եթե մի տղամարդ կամ մի կին ուխտի իրեն նվիրել Տիրոջը, 3 պետք է հրաժարվի գինուց և ցքիից, գինու քացախ կամ ցքիի քացախ չպետք է խմի, և խաղողից պատրաստված որևէ բան չպետք է խմի, թարմ խաղող և չամիչ չպետք է ուտի։ 4 Իր ուխտի ողջ ընթացքում նա որթատունկից ստացվող ոչ մի բան չպետք է օգտագործի՝ ո՛չ գինի, ո՛չ էլ չամիչից մինչև կորիզ։ 5 Իր ուխտի ողջ ընթացքում իր գլխին ածելի չպետք է կպցնի, մինչև Տիրոջն ուխտած օրերը վերջանալը նա մաքուր պետք է մնա՝ իր գլխի մազերն աճեցնելով 6 Տիրոջն ուխտած բոլոր օրերին։ Մահացածին չպետք է դիպչի՝ 7 ո՛չ հորը կամ մորը, ո՛չ եղբորը կամ քրոջը։ Նրանց մահվան ժամանակ նրանցով թող չպղծվի, որովհետև Տիրոջն արած ուխտը իր գլխի վրա է։ 8 Իր ուխտի բոլոր օրերին նա սուրբ պետք է լինի Տիրոջ համար։ 9 Իսկ եթե որևէ մեկը հանկարծ մեռնի իր առջև, ապա անմիջապես կպղծվի նրա ուխտյալ գլուխը. այդ օրն իսկ նա պետք է ածիլի իր գլուխն ու մաքրվի. յոթերորդ օրը նորից թող ածիլվի։ 10 Իսկ ութերորդ օրը նա քահանայի մոտ՝ Վկայության խորանի դուռը, թող բերի երկու տատրակ կամ աղավնու երկու ձագ։ 11 Քահանան մեկը թող մատուցի որպես մեղքերի քավության զոհ, իսկ մյուսը՝ ողջակեզի զոհ։ Այդպիսով քահանան թող քավի նրա մեղքը, որ ձեռք էր բերել դիակի հետ շփվելուց, և նույն օրն իսկ ենթական թող կրկին սրբագործի իր գլուխը 12 և կրկին Տիրոջը նվիրվելու ուխտ անի։ Եվ մեկ տարեկան գառ թող նվիրաբերի իր մեղքերի քավության համար։ Իր ուխտին նախորդած օրերը հաշվի չպիտի առնվեն, որովհետև նրա ուխտ արած գլուխը պղծվեց”։

13 Այս է ուխտյալին վերաբերող օրենքը. երբ վերջանան նրա ուխտի օրերը, նա թող Վկայության խորանի դուռը գա 14 և Տիրոջը մատուցի իր նվերը՝ արատ չունեցող մեկ տարեկան գառ՝ ողջակեզի համար, արատ չունեցող մեկ տարեկան էգ գառ՝ մեղքերի քավության համար, և արատ չունեցող մի խոյ՝ իբրև փրկության զոհ, 15 մի զամբյուղ նաշիհի բաղարջ հաց, ձիթայուղով շաղված բլիթներ և յուղով հունցված բաղարջ հացիկներ, իրենց ընծաները և իրենց նվերները։ 16 Քահանան այս բոլորը թող դնի Տիրոջ առջև, կատարի մեղքերի քավության և ողջակեզի զոհերը։ 17 Այնուհետև թող Տիրոջը մատուցի խոյը՝ իբրև փրկության զոհ՝ բաղարջ հացի զամբյուղի հետ։ Ապա քահանան թող ընծայաբերի նրա ընծաները և նվերները։ 18 Վկայության խորանի մուտքի մոտ ուխտավորը թող ածիլի ուխտ արած իր գլուխը և մազը գցի այն կրակի մեջ, որի վրա փրկության զոհն է։ 19 Ապա քահանան թող վերցնի խոյի եփված թևը, զամբյուղից մի բաղարջ հաց ու մի բաղարջ կարկանդակ և դնի ուխտավորի ձեռքերի մեջ, երբ նա ածիլած կլինի իր գլուխը։ 20 Քահանան այն թող ընծայաբերի Տիրոջ առջև. դրանք պատկանում են քահանային՝ ընծայի կրծքի ու ազդրի հետ միասին։ Դրանից հետո ուխտյալը թող խմի գինին։ 21 Ահա այս է իրեն Տիրոջը ուխտած մարդու և նրա ընծայի մասին օրենքը։ Իսկ եթե ուխտել է ավելին անել, թող կատարի իր խոստացածը»։

Քահանայական օրհնություն

22 Տերը խոսեց Մովսեսի հետ և ասաց. 23 «Խոսի՛ր Ահարոնի ու նրա որդիների հետ և ասա՛. “Երբ օրհնեք Իսրայելի որդիներին, ասե՛ք նրանց. Այսպիսով, կկոչեն իմ անունը Իսրայելի որդիների համար, և ես՝ Տերս, կօրհնեմ նրանց։ 24 Տերն օրհնի քեզ ու պահպանի քեզ, 25 Տերն իր երեսը թող ցույց տա քեզ ու ողորմի քեզ։ 26 Տերն իր երեսը թող դեպի քեզ դարձնի և քեզ խաղաղություն պարգևի”»։

7

Սրբարանին նվիրված սայլեր

1 Երբ Մովսեսը կանգնեցրեց խորանը, օծեց այն ու նրա ողջ սպասքը, զոհասեղանն ու նրա ողջ սպասքը, օծեց ու սրբագործեց դրանք։ 2 Իսրայելի իշխանները՝ նահապետական տների տասներկու իշխանները, ընծաներ մատուցեցին։ Սրանք ցեղերի իշխաններն էին և վերակացուները։ 3 Նրանք Տիրոջ առջև մատուցեցին իրենց ընծաները՝ վեց ծածկված սայլ ու տասներկու եզ. մեկական սայլ՝ երկու իշխանի կողմից և մեկական եզ՝ յուրաքանչյուր իշխանի կողմից, որոնք բերեցին խորանի առջև։ 4 Տերը խոսեց Մովսեսի հետ և ասաց. 5 «Նրանցից ընդունի՛ր այդ ընծաները։ Դրանք թող ծառայեն Վկայության խորանի սպասավորությանը։ Դրանք կտաս ղևտացիներին՝ յուրաքանչյուրին ըստ իր սպասավորության»։ 6 Եվ Մովսեսը, ընդունելով սայլերն ու եզները, տվեց ղևտացիներին։ 7 Նա երկու սայլ ու չորս եզ տվեց Գեթսոնի որդիներին՝ ըստ նրանց սպասավորության։ 8 Չորս սայլ և ութ եզ տվեց Մերարիի որդիներին՝ ըստ նրանց սպասավորության՝ Ահարոն քահանայի որդի Իթամարի ղեկավարության ներքո։ 9 Կահաթի որդիներին նա ոչինչ չտվեց, որովհետև նրանց պարտականությունը սրբազան սպասքն իրենց ուսերի վրա կրելն էր։

10 Զոհասեղանի նավակատիքին, այն օրը, երբ օծեց այն, իշխաններն իրենց ընծաները բերեցին զոհասեղանի առջև։ 11 Տերն ասաց Մովսեսին. «Օրական մեկական իշխան թող մատուցի իր ընծաները զոհասեղանի նավակատիքին»։

12 Առաջին օրն իր ընծաները մատուցեց Ամինադաբի որդի Նաասովնը՝ Հուդայի ցեղի իշխանը։ 13 Նա որպես ընծա մատուցեց հարյուր երեսուն կշռորդ քաշ ունեցող արծաթե մեկ կոնք, յոթանասուն սիկղ քաշ ունեցող արծաթե մեկ տաշտ՝ ըստ սրբարանի սիկղի, երկուսի մեջ էլ իբրև ընծա՝ յուղով հունցված լիքը նաշիհ, 14 տասը դահեկան արժողությամբ խնկով լի ոսկե մեկ խնկաման, 15 իբրև ողջակեզի զոհ՝ մի զվարակ, մի խոյ, մեկ տարեկան մի գառ, 16 իբրև մեղքերի քավության զոհ՝ այծերից մի նոխազ, 17 իբրև փրկության զոհ՝ երկու երինջ, հինգ խոյ, հինգ նոխազ, մեկ տարեկան հինգ էգ գառ։ Այս է Ամինադաբի որդի Նաասովնի ընծան։

18 Երկրորդ օրը մատուցեց Սովգարի որդի Նաթանայելը՝ Իսաքարի ցեղի իշխանը։ 19 Նա որպես ընծա մատուցեց հարյուր երեսուն կշռորդ քաշ ունեցող արծաթե մեկ կոնք, յոթանասուն սիկղ քաշ ունեցող արծաթե մեկ տաշտ՝ ըստ սրբարանի սիկղի, երկուսի մեջ էլ իբրև ընծա՝ յուղով հունցված լիքը նաշիհ, 20 տասը դահեկան արժողությամբ խնկով լի ոսկե մեկ խնկաման, 21 իբրև ողջակեզի զոհ՝ մի զվարակ, մի խոյ, մեկ տարեկան մի գառ, 22 իբրև մեղքերի քավության զոհ՝ այծերից մի նոխազ, 23 իբրև փրկության զոհ՝ երկու երինջ, հինգ խոյ, հինգ նոխազ, մեկ տարեկան հինգ էգ գառ։ Այս է Սովգարի որդի Նաթանայելի ընծան։

24 Երրորդ օրն իր ընծաները մատուցեց Քելոնի որդի Եղիաբը՝ Զաբուղոնի որդիների իշխանը։ 25 Նրա ընծան՝ հարյուր երեսուն կշռորդ քաշ ունեցող արծաթե մեկ կոնք, յոթանասուն սիկղ քաշ ունեցող արծաթե մեկ տաշտ՝ ըստ սրբարանի սիկղի, երկուսի մեջ էլ իբրև ընծա՝ յուղով հունցված լիքը նաշիհ, 26 տասը դահեկան արժողությամբ խնկով լի ոսկե մեկ խնկաման, 27 իբրև ողջակեզի զոհ՝ մի զվարակ, մի խոյ, մեկ տարեկան մի գառ, 28 իբրև մեղքերի քավության զոհ՝ այծերից մի նոխազ, 29 իբրև փրկության զոհ՝ երկու երինջ, հինգ խոյ, հինգ նոխազ, մեկ տարեկան հինգ էգ գառ։ Այս է Քելոնի որդի Եղիաբի ընծան։

30 Չորրորդ օրն իր ընծաները մատուցեց Սեդիուրի որդի Եղիսուրը՝ Ռուբենի որդիների իշխանը։ 31 Նրա ընծան՝ հարյուր երեսուն կշռորդ քաշ ունեցող արծաթե մեկ կոնք, յոթանասուն սիկղ քաշ ունեցող արծաթե մեկ տաշտ՝ ըստ սրբարանի սիկղի, երկուսի մեջ էլ իբրև ընծա՝ յուղով հունցված լիքը նաշիհ, 32 տասը դահեկան արժողությամբ խնկով լի ոսկե մեկ խնկաման, 33 իբրև ողջակեզի զոհ՝ մի զվարակ, մի խոյ, մեկ տարեկան մի գառ, 34 իբրև մեղքերի քավության զոհ՝ այծերից մի նոխազ, 35 իբրև փրկության զոհ՝ երկու երինջ, հինգ խոյ, հինգ նոխազ, մեկ տարեկան հինգ էգ գառ։ Այս է Սեդիուրի որդի Եղիսուրի ընծան։

36 Հինգերորդ օրն իր ընծաները մատուցեց Սուրիսադայի որդի Սաղամիելը՝ Շմավոնի որդիների իշխանը։ 37 Նրա ընծան՝ հարյուր երեսուն կշռորդ քաշ ունեցող արծաթե մեկ կոնք, յոթանասուն սիկղ քաշ ունեցող արծաթե մեկ տաշտ՝ ըստ սրբարանի սիկղի, երկուսի մեջ էլ իբրև ընծա՝ յուղով հունցված լիքը նաշիհ, 38 տասը դահեկան արժողությամբ խնկով լի ոսկե մեկ խնկաման, 39 իբրև ողջակեզի զոհ՝ մի զվարակ, մի խոյ, մեկ տարեկան մի գառ, 40 իբրև մեղքերի քավության զոհ՝ այծերից մի նոխազ, 41 իբրև փրկության զոհ՝ երկու երինջ, հինգ խոյ, հինգ նոխազ, մեկ տարեկան հինգ էգ գառ։ Այս է Սուրիսադայի որդի Սաղամիելի ընծան։

42 Վեցերորդ օրն իր ընծաները մատուցեց Ռագուելի որդի Եղիսափանը՝ Գադի որդիների իշխանը։ 43 Նրա ընծան՝ հարյուր երեսուն կշռորդ քաշ ունեցող արծաթե մեկ կոնք, յոթանասուն սիկղ քաշ ունեցող արծաթե մեկ տաշտ՝ ըստ սրբարանի սիկղի, երկուսի մեջ էլ իբրև ընծա՝ յուղով հունցված լիքը նաշիհ, 44 տասը դահեկան արժողությամբ խնկով լի ոսկե մեկ խնկաման, 45 իբրև ողջակեզի զոհ՝ մի զվարակ, մի խոյ, մեկ տարեկան մի գառ, 46 իբրև մեղքերի քավության զոհ՝ այծերից մի նոխազ, 47 իբրև փրկության զոհ՝ երկու երինջ, հինգ խոյ, հինգ նոխազ, մեկ տարեկան հինգ էգ գառ։ Այս է Ռագուելի որդի Եղիսափանի ընծան։

48 Յոթերորդ օրն իր ընծաները մատուցեց Եմիուդի որդի Եղիսաման՝ Եփրեմի որդիների իշխանը։ 49 Նրա ընծան՝ հարյուր երեսուն կշռորդ քաշ ունեցող արծաթե մեկ կոնք, յոթանասուն սիկղ քաշ ունեցող արծաթե մեկ տաշտ՝ ըստ սրբարանի սիկղի, երկուսի մեջ էլ իբրև ընծա՝ յուղով հունցված լիքը նաշիհ, 50 տասը դահեկան արժողությամբ խնկով լի ոսկե մեկ խնկաման, 51 իբրև ողջակեզի զոհ՝ մի զվարակ, մի խոյ, մեկ տարեկան մի գառ, 52 իբրև մեղքերի քավության զոհ՝ այծերից մի նոխազ, 53 իբրև փրկության զոհ՝ երկու երինջ, հինգ խոյ, հինգ նոխազ, մեկ տարեկան հինգ էգ գառ։ Այս է Եմիուդի որդի Եղիսամայի ընծան։

54 Ութերորդ օրն իր ընծաները մատուցեց Փադասուրի որդի Գամաղիելը՝ Մանասեի որդիների իշխանը։ 55 Նրա ընծան՝ հարյուր երեսուն կշռորդ քաշ ունեցող արծաթե մեկ կոնք, յոթանասուն սիկղ քաշ ունեցող արծաթե մեկ տաշտ՝ ըստ սրբարանի սիկղի, երկուսի մեջ էլ իբրև ընծա՝ յուղով հունցված լիքը նաշիհ, 56 տասը դահեկան արժողությամբ խնկով լի ոսկե մեկ խնկաման, 57 իբրև ողջակեզի զոհ՝ մի զվարակ, մի խոյ, մեկ տարեկան մի գառ, 58 իբրև մեղքերի քավության զոհ՝ այծերից մի նոխազ, 59 իբրև փրկության զոհ՝ երկու երինջ, հինգ խոյ, հինգ նոխազ, մեկ տարեկան հինգ էգ գառ։ Այս է Փադասուրի որդի Գամաղիելի ընծան։

60 Իններորդ օրն իր ընծաները մատուցեց Գեդեոնի որդի Աբիդանը՝ Բենիամինի որդիների իշխանը։ 61 Նրա ընծան՝ հարյուր երեսուն կշռորդ քաշ ունեցող արծաթե մեկ կոնք, յոթանասուն սիկղ քաշ ունեցող արծաթե մեկ տաշտ՝ ըստ սրբարանի սիկղի, երկուսի մեջ էլ իբրև ընծա՝ յուղով հունցված լիքը նաշիհ, 62 տասը դահեկան արժողությամբ խնկով լի ոսկե մեկ խնկաման, 63 իբրև ողջակեզի զոհ՝ մի զվարակ, մի խոյ, մեկ տարեկան մի գառ, 64 իբրև մեղքերի քավության զոհ՝ այծերից մի նոխազ, 65 իբրև փրկության զոհ՝ երկու երինջ, հինգ խոյ, հինգ նոխազ, մեկ տարեկան հինգ էգ գառ։ Այս է Գեդեոնի որդի Աբիդանի ընծան։

66 Տասներորդ օրն իր ընծաները մատուցեց Ամիսադայի որդի Աքիեզերը՝ Դանի որդիների իշխանը։ 67 Նրա ընծան՝ հարյուր երեսուն կշռորդ քաշ ունեցող արծաթե մեկ կոնք, յոթանասուն սիկղ քաշ ունեցող արծաթե մեկ տաշտ՝ ըստ սրբարանի սիկղի, երկուսի մեջ էլ իբրև ընծա՝ յուղով հունցված լիքը նաշիհ, 68 տասը դահեկան արժողությամբ խնկով լի ոսկե մեկ խնկաման, 69 իբրև ողջակեզի զոհ՝ մի զվարակ, մի խոյ, մեկ տարեկան մի գառ, 70 իբրև մեղքերի քավության զոհ՝ այծերից մի նոխազ, 71 իբրև փրկության զոհ՝ երկու երինջ, հինգ խոյ, հինգ նոխազ, մեկ տարեկան հինգ էգ գառ։ Այս է Ամիսադայի որդի Աքիեզերի ընծան։

72 Տասնմեկերորդ օրն իր ընծաները մատուցեց Եքրանի որդի Փագեելը՝ Ասերի որդիների իշխանը։ 73 Նրա ընծան՝ հարյուր երեսուն կշռորդ քաշ ունեցող արծաթե մեկ կոնք, յոթանասուն սիկղ քաշ ունեցող արծաթե մեկ տաշտ՝ ըստ սրբարանի սիկղի, երկուսի մեջ էլ իբրև ընծա՝ յուղով հունցված լիքը նաշիհ, 74 տասը դահեկան արժողությամբ խնկով լի ոսկե մեկ խնկաման, 75 իբրև ողջակեզի զոհ՝ մի զվարակ, մի խոյ, մեկ տարեկան մի գառ, 76 իբրև մեղքերի քավության զոհ՝ այծերից մի նոխազ, 77 իբրև փրկության զոհ՝ երկու երինջ, հինգ խոյ, հինգ նոխազ, մեկ տարեկան հինգ էգ գառ։ Այս է Եքրանի որդի Փագեելի ընծան։

78 Տասներկուերորդ օրն իր ընծաները մատուցեց Ենանի որդի Աքիրեն՝ Նեփթաղիմի որդիների իշխանը։ 79 Նրա ընծան՝ հարյուր երեսուն կշռորդ քաշ ունեցող արծաթե մեկ կոնք, յոթանասուն սիկղ քաշ ունեցող արծաթե մեկ տաշտ՝ ըստ սրբարանի սիկղի, երկուսի մեջ էլ իբրև ընծա՝ յուղով հունցված լիքը նաշիհ, 80 տասը դահեկան արժողությամբ խնկով լի ոսկե մեկ խնկաման, 81 իբրև ողջակեզի զոհ՝ մի զվարակ, մի խոյ, մեկ տարեկան մի գառ, 82 իբրև մեղքերի քավության զոհ՝ այծերից մի նոխազ, 83 իբրև փրկության զոհ՝ երկու երինջ, հինգ խոյ, հինգ նոխազ, մեկ տարեկան հինգ էգ գառ։ Այս է Ենանի որդի Աքիրեի ընծան։

84 Զոհասեղանի օծման օրը Իսրայելի որդիների իշխանների մատուցած ընծաները սրանք են. արծաթե տասներկու կոնք, արծաթե տասներկու տաշտ, ոսկե տասներկու խնկաման։ 85 Յուրաքանչյուր կոնքի քաշը հարյուր երեսուն սիկղ էր, յուրաքանչյուր տաշտի քաշը՝ յոթանասուն սիկղ։ Սպասքի ամբողջ արծաթը երկու հազար չորս հարյուր սիկղ էր՝ ըստ սրբարանի սիկղի։ 86 Խնկով լցված ոսկե խնկամանների թիվը տասներկու էր։ Խնկամանների ամբողջ ոսկին հարյուր քսան դահեկան էր։ 87 Ողջակեզի զոհերն էին՝ տասներկու զվարակ, տասներկու խոյ, տասներկու մեկ տարեկան արատ չունեցող գառ՝ անարյուն ընծաների հետ միասին, իսկ մեղքերի քավության համար՝ այծերից տասներկու նոխազ։ 88 Որպես ողջակեզի զոհ՝ տասներկու արջառ, քսանչորս երինջ, վաթսուն խոյ, վաթսուն նոխազ, մեկ տարեկան արատ չունեցող վաթսուն էգ գառ։

Այս է զոհասեղանի նավակատիքը, նրանց ձեռքերը սրբագործելուց հետո։

89 Երբ Մովսեսը մտավ Վկայության խորան՝ Տիրոջ հետ խոսելու, լսեց նրա ձայնը, որ խոսում էր իր հետ, որ գալիս էր Ուխտի տապանակի վրայի երկու քերովբեների միջև դրված Քավության վերևից։

8

Լապտերների տեղադրումը

1 Եվ Տերը խոսեց Մովսեսի հետ և ասաց. 2 «Խոսի՛ր Ահարոնի հետ և ասա՛ նրան. “Երբ ճրագները տեղադրես, այնպե՛ս արա, որ յոթ ճրագներն էլ լուսավորեն աշտանակի առջևի կողմը”»։ 3 Ահարոնն այդպես էլ արեց. նա ճրագները վառեց աշտանակի մի կողմից՝ առջևի կողմից, ինչպես որ Տերը հրամայեց Մովսեսին։ 4 Այսպիսին էր աշտանակի կառուցվածքը. նրա բունն ու ճյուղերը ձույլ ոսկի էին։ Աշտանակը պատրաստված էր ըստ այն օրինակի, որ Տերն էր ցույց տվել Մովսեսին։

Ղևտացիների սրբագործումը և նվիրաբերումը

5 Տերը խոսեց Մովսեսի հետ և ասաց. 6 «Ղևտացիներին առանձնացրո՛ւ Իսրայելի որդիների միջից և սրբագործի՛ր նրանց։ 7 Նրանց սրբագործի՛ր այսպես. նրանց վրա մաքրագործման ջո՛ւր ցանիր, ապա թող ածիլեն իրենց ամբողջ մարմինը, լվանան իրենց զգեստները և մաքրվեն։ 8 Նրանք թող վերցնեն մեկ զվարակ, նաև զոհ՝ յուղով հունցված նաշիհ, և մեղքերի քավության համար մեկ տարեկան հորթ։ 9 Ղևտացիներին բե՛ր Վկայության խորանի առջև, հավաքի՛ր Իսրայելի բոլոր որդիներին. 10 ղևտացիները թող կանգնեն Տիրոջ առջև, և Իսրայելի որդիներն իրենց ձեռքերը թող դնեն ղևտացիների վրա։ 11 Ապա Ահարոնն Իսրայելի որդիների կողմից ղևտացիներին թող նվիրաբերի Տիրոջը, և նրանք թող դառնան Տիրոջ խորանի սպասավորները։ 12 Այնուհետև ղևտացիներն իրենց ձեռքերը թող դնեն զվարակների գլխին։ Դրանցից մեկը զոհի՛ր մեղքերի քավության համար, մյուսը՝ իբրև Տիրոջը նվիրված ողջակեզ, որպեսզի քավվեն նրանց մեղքերը։ 13 Ապա ղևտացիներին կանգնեցրո՛ւ Տիրոջ առջև, Ահարոնի ու նրա որդիների առջև, և նվիրաբերի՛ր Տիրոջը՝ իբրև ընծա։ 14 Այսպես ղևտացիներին կառանձնացնես Իսրայելի որդիների միջից, և նրանք իմը կլինեն։ 15 Այնուհետև ղևտացիները կանցնեն Վկայության խորանի սպասավորության գործին։ Կսրբես նրանց և իբրև ընծա՝ կնվիրաբերես Տիրոջ առաջ, 16 որովհետև նրանք ինձ ընծա են տրվում Իսրայելի որդիների միջից՝ Իսրայելի որդիների կողմից, արգանդ բացող անդրանիկների փոխարեն. նրանց ինձ վերցրի, 17 քանի որ Իսրայելի որդիների բոլոր անդրանիկները՝ մարդ թե անասուն, ինձ են պատկանում։ Այն օրվանից, երբ հարվածեցի եգիպտացիների երկրի բոլոր անդրանիկներին, ես սրանց իմը դարձրի, 18 իսկ ղևտացիներին վերցրի Իսրայելի որդիների բոլոր անդրանիկների փոխարեն։ 19 Իսրայելի որդիներից ես առանձնացրի ղևտացիներին և նրանց տվեցի Ահարոնին ու նրա որդիներին, որպեսզի Վկայության խորանում կատարեն սպասավորության գործը Իսրայելի որդիների փոխարեն, քավեն Իսրայելի որդիների մեղքերը, որպեսզի Իսրայելի որդիները սրբություններին չդիպչեն»։

20 Մովսեսը, Ահարոնն ու Իսրայելի բոլոր որդիները ղևտացիների հանդեպ վարվեցին այնպես, ինչպես Տերն էր պատվիրել Մովսեսին։ 21 Ղևտացիները մաքրվեցին, լվացին իրենց զգեստները և իրենց անձերը հանձնեցին Ահարոնին՝ իբրև ընծա Տիրոջ առջև։ Ապա Ահարոնը կատարեց նրանց մեղքերի քավությունը՝ սրբագործելով նրանց։ 22 Այնուհետև ղևտացիներն անցան Վկայության խորանի սպասավորությանը՝ Ահարոնի ու նրա որդիների իշխանության ներքո։ Ինչպես Տերը պատվիրեց Մովսեսին ղևտացիների վերաբերյալ, այդպես էլ վարվեցին նրանց հետ։

23 Տերը խոսեց Մովսեսի հետ և ասաց. 24 «Ղևտացիներին վերաբերող կարգն այս է. քսանհինգ տարեկանից սկսած միայն կարող են անցնել Վկայության խորանի սպասավորությանը։ 25 Հիսուն տարին լրանալուց հետո նրանք պետք է հեռանան սպասավորությունից և այլևս չաշխատեն։ 26 Նրանք կարող են օգնել իրենց ղևտացի եղբայրներին՝ կատարելու Վկայության խորանի պահպանության գործը, բայց ոչ սպասավորություն անելու։ Այսպե՛ս կարգավորիր ղևտացիների ծառայությունը»։

9

Զատկի տոնակատարության օրը

1 Եգիպտոսից Իսրայելի որդիների ելքի երկրորդ տարվա առաջին ամսին Սինայի անապատում Տերն ասաց Մովսեսին. 2 «Իսրայելի որդիներին ասա՛, որ Զատիկը կատարեն իր ժամանակին։ 3 Այն թող կատարեն առաջին ամսի տասնչորսերորդ օրը, այն կատարեն երեկոյան՝ համաձայն սահմանված ժամանակի, օրենքի և ծեսի»։ 4 Եվ Մովսեսը խոսեց Իսրայելի որդիների հետ՝ Զատիկը կատարելու վերաբերյալ։ 5 Եվ ամսվա տասնչորսերորդ օրվա սկզբին, ինչպես որ Սինայի անապատում Տերը հրամայել էր Մովսեսին, այդպես էլ Իսրայելի որդիները տոնեցին այն։

6 Սակայն գտնվեցին մարդիկ, որոնք պղծված էին՝ դիակի դիպած լինելով, և այդ օրը չկարողանալով Զատիկ անել՝ եկան Մովսեսի ու Ահարոնի մոտ 7 և ասացին նրանց. «Մենք, մարդու դիակի դիպած լինելով, անմաքուր ենք։ Արդյոք պիտի զրկվե՞նք Իսրայելի որդիների նման ժամանակին Տիրոջը զոհ մատուցելուց»։ 8 Մովսեսը նրանց ասաց. «Համբերե՛ք, մինչև Տերը հայտնի ինձ իր որոշումը ձեր մասին»։

9 Տերը խոսեց Մովսեսի հետ և ասաց. 10 «Խոսի՛ր Իսրայելի որդիների հետ և ասա՛ նրանց. “Եթե ձեզանից մեկը կամ ձեր սերնդից մեկը դիակի դիպչելու պատճառով պղծվել է և կամ հեռավոր ճանապարհորդության մեջ է, թող Տիրոջ զատիկը կատարի 11 երկրորդ ամսվա տասնչորսերորդ օրվա երեկոյան և Զատիկի գառն ուտի բաղարջ հացով ու դառը խոտով։ 12 Նրանից առավոտյան ոչինչ չպետք է մնա, նրանից ոչ մի ոսկոր չպետք է ջարդվի։ Ըստ Զատիկի օրենքի թող կատարեն այն։ 13 Բայց այն մարդը, որ մաքուր է և հեռու ճանապարհորդության մեջ չէ, ու թերանում է Զատիկը կատարել, թող վերացվի իր ժողովրդից, քանի որ նա Տիրոջ նվերը իր ժամանակին չի մատուցել։ Այդ մարդը թող կրի իր մեղքի պատասխանատվությունը։ 14 Եթե ձեր երկիր որևէ օտարական գա և Տիրոջ զատիկը կատարի, ապա այն թող կատարի ըստ զատկի օրենքի և ծեսի։ Մի օրենք թող լինի թե՛ եկվորի և թե՛ բնիկի համար”»։

Հրեղեն ամպը

(Ելք 40.32-36)

15 Այն օրը, երբ խորանը կանգնեցվեց, ամպը ծածկեց խորանը՝ Վկայության տունը։ Երեկոյան խորանի վրա ամպը կրակի տեսք էր ստանում մինչև առավոտ։ 16 Այդպես լինում էր մշտապես. ամպն այն ծածկում էր ցերեկը, իսկ գիշերը կրակի տեսք էր ունենում։ 17 Իսկ երբ ամպը վերանում էր խորանի վրայից, Իսրայելի որդիները ճանապարհ էին ընկնում և որտեղ ամպը կանգնում էր, այնտեղ էլ բանակում էին։ 18 Իսրայելի որդիները Տիրոջ հրամանով բանակում էին և Տիրոջ հրամանով մեկնում։ Այն բոլոր օրերին, երբ ամպը հովանի էր լինում խորանին, Իսրայելի որդիները բանակում էին։ 19 Անգամ եթե ամպը բազում օրեր էր մնում խորանի վրա, Իսրայելի որդիները պահում էին Տիրոջ պատվերը և չէին մեկնում։ 20 Եթե պատահեր, որ ամպը քիչ օրեր հովանի լիներ խորանին, Տիրոջ հրամանով բանակում էին և Տիրոջ հրամանով ճանապարհ ընկնում։ 21 Եթե պատահեր, որ ամպը երեկոյից մինչև առավոտ լիներ և առավոտյան վերանար, անմիջապես մեկնում էին, ցերեկ լիներ թե գիշեր։ Եվ քանի դեռ ամպը չէր վերացել, նրանք չէին մեկնում։ 22 Եթե ամպն անգամ մեկ ամիս մնար ու հովանի լիներ խորանին, Իսրայելի որդիները բանակում էին ու չէին մեկնում։ 23 Նրանք միայն Տիրոջ հրամանով էին մեկնում։ Իսրայելի որդիները պահում էին Տիրոջ այս հրամանը, որ նա Մովսեսի միջոցով տվել էր իրենց։

10

Իսրայելացիների մեկնումը

1 Տերը խոսեց Մովսեսի հետ և ասաց. 2 «Երկու կռածո փո՛ղ պատրաստիր, արծաթի՛ց պատրաստիր դրանք։ Դրանք թող ծառայեն քեզ ժողովրդին հավաքելու և բանակների մեկնելն ազդարարելու համար։ 3 Երբ նրանցով փողահարեն, ողջ ժողովուրդը թող հավաքվի Վկայության խորանի դուռը։ 4 Իսկ եթե մեկ փող հնչեցնեն, թող քեզ ներկայանան բոլոր իշխանները՝ Իսրայելի հրամանատարները։ 5 Երբ մեկնելու ազդարարությամբ փող հնչեցնեք, թող ճանապարհ ընկնեն արևելյան մասում բանակած գնդերը։ 6 Երբ մեկնելու երկրորդ ազդարարությունը հնչեցնեք, ճանապարհ թող ընկնեն հարավային մասում բանակած գնդերը։ Երբ մեկնելու երրորդ ազդարարությունը հնչեցնեք, ճանապարհ թող ընկնեն արևմտյան մասում բանակած գնդերը։ Եվ երբ հնչի մեկնելու չորրորդ ազդարարությունը, ճանապարհ թող ընկնեն հյուսիսային մասում բանակած գնդերը։ Մեկնելու ազդարարության փող թող փչեն ճանապարհ ընկնելիս։ 7 Երբ ժողովրդին հավաքելու լինեք, փո՛ղ հնչեցրեք, բայց ոչ մեկնելու ազդարարության։ 8 Փողահարությունը Ահարոնի որդիները՝ քահանաները, պետք է անեն։ Ձեր սերունդների մեջ հավիտենական օրենք թող լինի ձեզ համար։ 9 Եթե ձեր երկրում պատերազմի ելնեք ձեր հակառակորդների դեմ, փո՛ղ հնչեցրեք և կհիշվեք Տիրոջ առջև ու կփրկվեք ձեր թշնամիներից։ 10 Փո՛ղ հնչեցրեք ձեր ուրախության օրերին, ամսվա առաջին օրերին, ինչպես նաև ողջակեզներ և փրկության զոհեր մատուցելիս, և կհիշվեք Տիրոջ առջև։ Ես եմ Տերը՝ ձեր Աստվածը»։

11 Երկրորդ տարվա երկրորդ ամսի քսանին ամպը վերացավ Վկայության խորանի վրայից։ 12 Իսրայելի որդիներն իրենց ամբողջ ունացվածքով մեկնեցին Սինայի անապատից։ Ամպը կանգ առավ Փառանի անապատում։ 13 Իսրայելի որդիները մեկնեցին ըստ Մովսեսի միջոցով Տիրոջ տված հրամանի։ 14 Նախ ճանապարհ ընկան Հուդայի բանակի գնդերն իրենց զորքերով։ Հուդայի ցեղի զորքի առաջնորդը Ամինադաբի որդի Նաասովնն էր։ 15 Իսաքարի ցեղի զորքի առաջնորդը Սովգարի որդի Նաթանայելն էր։ 16 Զաբուղոնի ցեղի զորքի առաջնորդը Քելոնի որդի Եղիաբն էր։ 17 Գեթսոնի ու Մերարիի որդիները խորանը իջեցնում էին, բարձում ու մեկնում։ 18 Ապա շարժվեցին Ռուբենի բանակի գնդերն իրենց զորքերով։ Սրանց զորքի առաջնորդը Սեդիուրի որդի Եղիսուրն էր։ 19 Շմավոնի ցեղի զորքի առաջնորդը Սուրիսադայի որդի Սաղամիելն էր։ 20 Գադի ցեղի զորքի առաջնորդը Ռագուելի որդի Եղիսափանն էր։ 21 Ապա շարժվեցին Կահաթի որդիները, որոնք պետք է փոխադրեին սրբությունները, և մինչև նրանց հասնելը մյուսները պետք է կանգնեցնեին խորանը։ 22 Ապա շարժվեցին Եփրեմի բանակի գնդերն իրենց զորքերով։ Եփրեմի ցեղի զորքի առաջնորդը Եմիուդի որդի Եղիսաման էր։ 23 Մանասեի ցեղի զորքի առաջնորդը Փադասուրի որդի Գամաղիելն էր։ 24 Բենիամինի ցեղի զորքի առաջնորդը Գեդեոնի որդի Աբիդանն էր։ 25 Վերջում ճանապարհ ընկան Դանի բանակի գնդերն իրենց զորքերով։ Դանի ցեղի զորքի առաջնորդը Ամիսադայի որդի Աքիեզերն էր։ 26 Ասերի ցեղի զորքի առաջնորդը Եքրանի որդի Փագեելն էր։ 27 Նեփթաղիմի ցեղի զորքի առաջնորդը Ենանի որդի Աքիրեն էր։ 28 Սրանք են Իսրայելի որդիների զորքերը, որոնք մեկնեցին իրենց զորքերով։

29 Մովսեսն իր աներոջ՝ մադիանացի Ռագուելի որդուն՝ Հովբաբին ասաց. «Ահա մենք շարժվում ենք դեպի այն երկիրը, որ Աստված խոստացավ տալ մեզ։ Արի՛ մեզ հետ, և քեզ բարիք կանենք, որովհետև Տերը Իսրայելին բարիքներ է խոստացել»։ 30 Նա պատասխանեց. «Ես չեմ գա, այլ կգնամ իմ երկիրն ու իմ ազգականների մոտ»։ 31 Մովսեսն ասաց նրան. «Մի՛ լքիր մեզ, մեզ հետ էիր անապատում, առաջնորդի՛ր մեզ անապատում։ 32 Եթե մեզ հետ գաս, Տերն ինչ բարիք որ մեզ անի, նույնը կանենք քեզ»։

33 Երբ մեկնեցին Տիրոջ լեռից, երեք օրվա ճանապարհ անցան։ Այդ երեք օրերի ընթացքում Տիրոջ Ուխտի տապանակը գնում էր առջևից՝ նրանց համար հանգստանալու տեղ գտնելու նպատակով։ 34 Տապանակը ճանապարհ ընկնելիս Մովսեսն ասում էր. «Վե՛ր կաց, Տե՜ր, և թող ցանուցիր լինեն քո թշնամիները, թող փախուստի դիմեն բոլոր քեզ ատողները»։ 35 Իսկ երբ տապանակը դադար էր առնում, ասում էր. «Դարձի՛ր, Տե՜ր, դեպի Իսրայելի հազարավոր ու բյուրավոր որդիները»։ 36 Երբ բանակատեղիից մեկնում էին, ամպը ցերեկը հովանի էր լինում նրանց վրա։

11

Տերը հուր թափեց

1 Ժողովուրդն սկսեց չարաչար տրտնջալ Տիրոջ առաջ։ Տերը լսեց, խիստ բարկացավ ու նրանց վրա հուր թափեց, որը ոչնչացրեց բանակատեղիի մի մասը։ 2 Ժողովուրդն աղաղակով դիմեց Մովսեսին։ Մովսեսն աղոթեց Տիրոջը, և հուրը հանգավ։ 3 Այդ վայրը կոչվեց Հրայրյաց [*  Տավըերա], որովհետև Տերը նրանց վրա հուր թափեց։

4 Նրանց մեջ գտնվող օտարների խառնամբոխը սկսեց զանազան պահանջներ ունենալ։ Իսրայելի որդիներն էլ նստած լաց էին լինում և ասում. «Ո՞վ մեզ միս կտա ուտելու։ 5 Հիշում ենք այն ձուկը, որ Եգիպտոսում ձրի էինք ուտում, սեխը, վարունգը, պրասը, սոխն ու սխտորը։ 6 Իսկ այժմ մենք կորչում ենք, մեր աչքերը մանանայից բացի ուրիշ ոչինչ չեն տեսնում»։ 7 Մանանան գինձի սերմի նման սպիտակ էր ու սառույցի տեսք ուներ։ 8 Ժողովուրդը շրջում էր ու այն հավաքում, երկանքով աղում կամ սանդի մեջ ծեծում, ապա կաթսայի մեջ եփում և բլիթ էր պատրաստում։ Այն յուղով ու մեղրով պատրաստված խորիզի նման քաղցր էր։ 9 Երբ գիշերը բանակատեղիի վրա ցող էր իջնում, մանանան իջնում էր նրա վրա։

Մովսեսն ընտրում է յոթանասուն առաջնորդներ

10 Մովսեսը լսեց իրենց վրանների դռանը խումբ-խումբ հավաքվածների լաց ու կոծը։ Տերը խիստ բարկացավ. Մովսեսը նույնպես վրդովվեց 11 ու դիմեց Տիրոջը. «Ինչո՞ւ ես ինձ՝ քո ծառային, չարչարում, Տե՜ր, ինչո՞ւ քո առջև շնորհք չգտա, և այս ժողովրդի ողջ բարկությունն իմ վրա թափեցիր։ 12 Մի՞թե ես հղիացա այս ողջ ժողովրդին կամ թե ե՞ս ծնեցի նրանց, որ ինձ ասում ես. “Ա՛ռ դրան քո գիրկը, ինչպես դայակն է գրկում ծծկեր երեխային՝ տանելու այն երկիրը, որը դու խոստացար իրենց հայրերին”։ 13 Արդ, ինձ որտեղի՞ց միս, որ տամ այս ողջ ժողովրդին, քանի որ նրանք լաց են լինում ինձ մոտ և ասում. “Մեզ մի՛ս տուր, որ ուտենք”։ 14 Ես միայնակ չեմ կարող կրել այս ժողովրդին, որովհետև իմ ուժերից վեր է այդ։ 15 Եթե այդպես պիտի վարվես ինձ հետ, ավելի լավ է սպանի՛ր ինձ, եթե արժանի եմ շնորհի և ողորմության, որպեսզի չտառապեմ»։ 16 Իսկ Տերն ասաց Մովսեսին. «Հավաքի՛ր Իսրայելի ծերերից յոթանասուն այր, որոնք ժողովրդի ավագներն ու ղեկավարներն են։ Նրանց Վկայության խորա՛ն առաջնորդիր և կանգնեցրո՛ւ քո կողքին։ 17 Ես կիջնեմ, կխոսեմ քեզ հետ, կվերցնեմ քո ոգուց, որ ես եմ տվել ու կդնեմ նրանց վրա, որպեսզի քեզ հետ միասին կրեն ժողովրդի բեռը, և դու այլևս միայնակ չկրես այն։ 18 Իսկ ժողովրդին ասա. “Մաքրվե՛ք մինչև վաղը, քանի որ միս պիտի ուտեք, որովհետև լաց լինելով Տիրոջ առջև՝ ասում էիք. “Ո՞վ մեզ միս կտա ուտելու։ Եգիպտոսում ավելի լավ էր մեզ համար”։ Արդ, Տերը ձեզ ուտելու միս է տալու, և դուք միս կուտեք։ 19 Եվ այն ուտելու եք ոչ թե մեկ, երկու կամ հինգ օր, ոչ էլ տասը կամ քսան օր, 20 այլ ուտելու եք մեկ ամիս, ամեն օր, մինչև որ ձեր քթից դուրս գա, մինչև որ համն ատելի դառնա ձեզ, որովհետև արհամարհեցիք Տիրոջը, որ միշտ ձեր մեջ է, լաց եղաք նրա առջև և ասացիք. “Ինչո՞ւ ելանք Եգիպտոսից”»։

21 Մովսեսն ասաց. «Ժողովուրդն ունի վեց հարյուր հազար հետևակ, որոնց մեջ եմ և ես, և դու ասում ես, թե՝ “Միս տամ նրանց, որ մեկ ամիս ուտեն”։ 22 Ինչքան արջառ ու ոչխար էլ մորթվի, նրանց չի բավարարի, և եթե ծովի ողջ ձուկը հավաքվի, նրանց չի բավարարի»։ 23 Եվ Տերն ասաց Մովսեսին. «Տիրոջ ձեռքը մի՞թե ուժասպառվել է։ Այժմ կտեսնես՝ իմ ասածը կկատարվի՞, թե՞ ոչ»։ 24 Մովսեսը դուրս եկավ ու ժողովրդին հաղորդեց Տիրոջ պատգամը։ Նա ժողովրդի ծերերից ընտրեց յոթանասուն տղամարդ ու նրանց կանգնեցրեց խորանի շուրջը։ 25 Տերն իջավ ամպով, խոսեց Մովսեսի հետ, առավ նրա վրայի ոգուց և դրեց յոթանասուն ավագների վրա։ Երբ ոգին հանգչեց նրանց վրա, նրանք մարգարեացան բանակում, բայց չշարունակեցին։ 26 Սակայն այդ տղամարդկանցից երկուսը մնացել էին բանակատեղիում. մեկի անունը Ելդադ էր, մյուսինը՝ Մովդադ։ Ոգին նաև նրանց վրա հանգչեց։ Նրանք յոթանասուն գրանցվածների մեջ էին, և թեև խորան չէին եկել, բայց մարգարեացան բանակատեղիում։ 27 Մի պատանի, գալով Մովսեսի մոտ, պատմեց այդ մասին ու ասաց. «Ելդադն ու Մովդադը մարգարեացան բանակատեղիում»։ 28 Նավեի որդի Հեսուն՝ Մովսեսի ընտրյալ պաշտոնյան, պատասխանեց՝ ասելով. «Տե՛ր Մովսես, արգելի՛ր նրանց»։ 29 Մովսեսը նրան ասաց. «Իմ փոխարեն դո՞ւ ես նեղվում։ Երանի՜ Տերն իր ոգին տար ողջ ժողովրդին, և նրանք բոլորը դառնային Տիրոջ մարգարեները»։ 30 Դրանից հետո Մովսեսն ու Իսրայելի ծերերը վերադարձան բանակատեղի։

Տերը լորամարգիներ է ուղարկում

31 Տերը քամի բարձրացրեց և ծովի կողմից լորամարգիներ բերեց-թափեց բանակատեղիի շուրջբոլորը մեկ օրվա ճանապարհի երկարությամբ ու գետնից երկու կանգուն բարձրությամբ։ 32 Եվ ժողովուրդը ելնելով ողջ ցերեկն ու ողջ գիշերը, նաև հաջորդ ամբողջ օրը մինչև երեկո լորամարգի էր հավաքում։ Ամենաքիչ հավաքողը տասը քոռ հավաքեց։ Մորթեցին, ապխտեցին ու փռեցին բանակատեղիի շուրջը։ 33 Դեռ միսը նրանց ատամի տակ էր ու դեռ չէին դադարել ուտելուց, Տերը զայրացավ ժողովրդի վրա ու մեծամեծ հարվածներ հասցրեց նրանց։ 34 Այդ վայրը կոչվեց Ցանկության գերեզմաններ [*  Կիվռոտ-Հատտաավա], որովհետև այնտեղ թաղվեցին ոչ ժուժկալ ժողովրդից շատերը։

35 Ցանկության գերեզմաններից ժողովուրդը ճանապարհ ընկավ դեպի Ասերովթ։

12

Մարիամը պատժվում է

1 Մարիամն ու Ահարոնը վատաբանեցին Մովսեսին եթովպացի կնոջ պատճառով, որին Մովսեսը կնության էր առել։ 2 Եվ ասացին. «Տերը միայն Մովսեսի՞ հետ խոսեց, մի՞թե նա մեզ հետ ևս չխոսեց»։ Եվ Տերը լսեց։ 3 Մովսեսը երկրի վրա ապրող բոլոր մարդկանցից ավելի հեզ էր։ 4 Տերն անմիջապես ասաց Մովսեսին, Ահարոնին ու Մարիամին. «Դուք երեքդ էլ Վկայության խորա՛ն գնացեք»։ Եվ երեքով գնացին Վկայության խորան։ 5 Տերն ամպի սյան մեջ իջավ և կանգնեց Վկայության խորանի դռանը։ Նա կանչեց Ահարոնին ու Մարիամին, և երկուսով դուրս եկան։ 6 Տերն ասաց նրանց. «Լսե՛ք իմ խոսքերը. եթե ձեզանից որևէ մեկը Տիրոջ մարգարե դառնա, ես տեսիլքով կերևամ նրան և երազի մեջ կխոսեմ նրա հետ։ 7 Ո՛չ այնպես, ինչպես իմ ծառա Մովսեսի հետ, որին ես վստահել եմ իմ ողջ տունը։ 8 Ես նրա հետ բերան առ բերան եմ խոսում, բացահայտ և ոչ թե առակներով։ Նա տեսավ Տիրոջ փառքը։ Եվ ինչպե՞ս չերկյուղեցիք վատաբանել իմ ծառա Մովսեսին»։ 9 Եվ Տերը բարկացավ նրանց վրա ու հեռացավ։ 10 Ամպը վերացավ խորանից, իսկ Մարիամը ձյան նման բորոտ դարձավ։ Ահարոնը նայեց Մարիամին և տեսավ, որ նա բորոտ է դարձել։ 11 Ահարոնն ասաց Մովսեսին. «Խնդրում եմ քեզ, տե՛ր, մի՛ պատժիր մեզ մեր մեղքերի պատճառով, որ գործեցինք չիմանալով։ 12 Թող չնմանվի այն վիժվածին, որ մահացած է ելնում մոր արգանդից՝ կեսը սպառված մարմնով»։ 13 Այն ժամանակ Մովսեսն աղաղակեց Տիրոջը և ասաց. «Խնդրում եմ քեզ, Աստվա՛ծ, բուժի՛ր նրան»։ 14 Տերն ասաց Մովսեսին. «Եթե Մարիամի հայրը թքեր նրա երեսին, մի՞թե նա յոթ օր ամոթ չէր կրելու։ Ուրեմն յոթ օր նա թող հեռանա բանակատեղիից և հետո վերադառնա»։ 15 Եվ Մարիամը յոթ օր հեռացվեց բանակատեղիից։ Ժողովուրդը ճանապարհ չընկավ, մինչև որ Մարիամը չմաքրվեց։

16 Դրանից հետո ժողովուրդը մեկնեց Ասերովթից և բանակեց Փառանի անապատում։

13

Խոստացված երկրի հետախուզումը

(Բ Օր. 1.19-33)

1 Տերը խոսեց Մովսեսի հետ և ասաց. 2 «Մարդի՛կ ուղարկիր՝ հետախուզելու քանանացիների երկիրը, որ ես իբրև կալվածք տալու եմ Իսրայելի որդիներին։ Յուրաքանչյուր ցեղից մի մարդ, նրանց նահապետական տների ամենագլխավորներին ուղարկի՛ր»։ 3 Եվ Մովսեսը, անսալով Տիրոջ խոսքին, ուղարկեց նրանց Փառանի անապատից։ Նրանք բոլորն էլ Իսրայելի որդիների գլխավորներն էին։ 4 Եվ սրանք են նրանց անունները. Ռուբենի ցեղինը՝ Զաքուրի որդի Սալամիելը, 5 Շմավոնի ցեղինը՝ Սուրիի որդի Սափատը, 6 Հուդայի ցեղինը՝ Հեփոնեի որդի Քաղեբը, 7 Իսաքարի ցեղինը՝ Հովսեփի որդի Գաղամը, 8 Եփրեմի ցեղինը՝ Նավեի որդի Ավսեն, 9 Բենիամինի ցեղինը՝ Ռափուի որդի Փալտին, 10 Զաբուղոնի ցեղինը՝ Սուդիի որդի Գուդիելը, 11 Հովսեփի ցեղինը՝ Մանասեի որդիներից՝ Սուսիի որդի Գադդին, 12 Դանի ցեղինը՝ Գամալիի որդի Ամիելը, 13 Ասերի ցեղինը՝ Միքայելի որդի Սաթուրը, 14 Նեփթաղիմի ցեղինը՝ Հաբիի որդի Նաբին, 15 Գադի ցեղինը՝ Մակքիի որդի Գուդիելը։

16 Սրանք են այն մարդկանց անունները, որոնց Տերն ուղարկեց՝ հետախուզելու քանանացիների երկիրը։ Մովսեսը Նավեի որդի Ավսեին վերանվանեց Հեսու։ 17 Եվ Մովսեսը Փառանի անապատից նրանց ուղարկեց՝ հետախուզելու քանանացիների երկիրը, և ասաց նրանց. «Գնացե՛ք անապատով և բարձրացե՛ք լեռը, 18 քննե՛ք այն երկիրը, թե ինչպիսի՛ն է, և այն ժողովուրդը, որ բնակվում է այնտեղ, հզո՞ր է, թե՞ թույլ, սակավաթի՞վ են, թե՞ բազմամարդ, 19 Ինչպիսի՞ն է այն երկիրը, որտեղ նրանք բնակվում են, բարի՞ է, թե՞ չար, և ինչպիսի՞ն են այն քաղաքները, որտեղ նրանք բնակվում են, պարսպապա՞տ են, թե՞ անպարիսպ, 20 ինչպիսի՞ն է հողը, պարա՞րտ է, թե՞ լքված, ծառեր կա՞ն այնտեղ, թե՞ ոչ։ Եվ աշխատե՛ք վերցնել այն երկրի պտուղներից»։

Գարնան վերջն էր՝ առաջին խաղողի հասունանալու ժամանակը։ 21 Եվ գնացին, հետախուզեցին երկիրը Սինայի անապատից մինչև Րոոբ՝ Եմաթի մուտքը։ 22 Գնացին անապատով և հասան մինչև Քեբրոն՝ Ենակի հետնորդներ Աքիմանի, Սեսիի և Թաղամիի երկիրը։ Քեբրոնը յոթ տարի ավելի շուտ էր կառուցվել, քան Եգիպտոսի Տանիս քաղաքը։ 23 Հասան մինչև Ողկույզի [*  Էշքոլ] ձորը, հետախուզեցին այն, կտրեցին որթի ուռ և նրանից խաղողի մի ողկույզ, բարձեցին այն լծակներով։ Նաև նուռ ու թուզ վերցրին։ 24 Եվ այդ վայրն անվանեցին Ողկույզի ձոր այն ողկույզի պատճառով, որ կտրեցին Իսրայելի որդիները։ 25 Քառասուն օր հետո Իսրայելի որդիները վերադարձան այն երկիրը հետախուզելուց։ 26 Եկան հասան Մովսեսի, Ահարոնի ու Իսրայելի որդիների ողջ ժողովրդի մոտ, Փառան անապատը, Կադես, և պատմեցին նրանց ու ողջ ժողովրդին և ցույց տվեցին երկրի պտուղները, 27 պատմեցին նրանց ու ասացին նրան. «Հասանք այն երկիրը, ուր մեզ ուղարկեցիր, մի երկիր, որ կաթ ու մեղր է բխեցնում, և ահա նրա պտուղները։ 28 Սակայն այնտեղ բնակվող ազգը հզոր է, քաղաքները՝ ամուր, պարսպապատ և շատ մեծ։ Այնտեղ տեսանք Ենակի ազգը։ 29 Երկրի հարավային կողմում բնակվում են ամաղեկացիները, լեռնային շրջանում՝ քետացիները, խևացիները, հեբուսացիները և ամորհացիները, իսկ ծովեզերքին ու Հորդանան գետի երկարությամբ՝ քանանացիները»։ 30 Իսկ Քաղեբը Մովսեսի առջև լռեցրեց նրանց՝ ասելով. «Այդպես չէ, այլ պետք է ելնենք ու ժառանգենք այն, որովհետև կարո՛ղ ենք նրանց հաղթել»։ 31 Իսկ նրա հետ եղողներն ասում էին. «Չպիտի ելնենք, քանի որ չենք կարող այդ ազգի դեմ գնալ, որովհետև մեզանից շատ ավելի հզոր են»։ 32 Եվ նրանք վախեցրին Իսրայելի որդիներին այն երկրով, որ հետախուզել էին՝ ասելով. «Այն երկիրը, ուր մենք գնացինք հետախուզելու, իր բնակիչներին լափող երկիր է։ Եվ ողջ ազգը, որ մենք տեսանք այնտեղ, հաղթանդամ մարդիկ են։ 33 Այնտեղ տեսանք նաև հսկաների, որոնց համեմատ մենք մորեխների ենք նմանվում»։

14

Ժողովրդի տրտունջը

1 Եվ ողջ ժողովուրդն աղաղակեց, ու ազգը լացեց ողջ գիշեր։ 2 Եվ Իսրայելի բոլոր որդիները տրտնջացին Մովսեսից ու Ահարոնից։ Ողջ ժողովուրդը նրանց ասաց. «Ավելի լավ էր՝ մեռնեինք եգիպտացիների երկրում, քան թե այս անապատում։ 3 Եվ ինչո՞ւ է Տերը մեզ տանում այն երկիրը՝ պատերազմում ընկնելու, իսկ մեր կանանց ու մեր զավակներին՝ հափշտակվելու։ Արդ, մեզ համար ավելի լավ չէ՞ վերադառնալ Եգիպտոս»։ 4 Եվ մեկը մյուսին ասացին. «Եկեք հրամանատար ընտրենք և վերադառնանք Եգիպտոս»։ 5 Մովսեսն ու Ահարոնը երեսնիվայր ընկան Իսրայելի բոլոր որդիների առջև։ 6 Իսկ Նավեի որդի Հեսուն և Հեփոնեի որդի Քաղեբը, որոնք երկիրը հետախուզողներից էին, պատառոտեցին իրենց հանդերձները 7 և խոսեցին Իսրայելի որդիների ողջ ժողովրդի հետ՝ ասելով. «Այն երկիրը, որ մենք հետախուզեցինք, չափազանց լավն է։ 8 Եթե Աստված մեր նկատմամբ բարեհաճ լինի, մեզ կառաջնորդի այն երկիրը և այն կտա մեզ։ Այն մի երկիր է, որ կաթ ու մեղր է բխեցնում։ 9 Միայն թե Տիրոջ դեմ մի՛ ապստամբեք և մի՛ վախեցեք այդ երկրի բնակիչներից, որովհետև մեր բաժինն են։ Տերը հեռացել է նրանցից, Տերը մեզ հետ է։ Մի՛ վախեցեք նրանցից»։ 10 Եվ ողջ ժողովուրդը սպառնաց քարկոծել նրանց քարերով։

Մովսեսն աղոթում է ժողովրդի համար

Եվ Տիրոջ փառքը Վկայության խորանի վրա ամպի մեջ երևաց Իսրայելի բոլոր որդիներին։ 11 Տերն ասաց Մովսեսին. «Այս ժողովուրդը մինչև ե՞րբ պիտի զայրացնի ինձ, մինչև ե՞րբ չպիտի հավատա ինձ այն բոլոր հրաշքներից հետո, որ կատարեցի նրանց մեջ։ 12 Թո՛ւյլ տուր ինձ՝ հարվածեմ մահվամբ և կորստյան մատնեմ նրանց, իսկ քեզ ու քո հոր տունը անեմ մեծ ազգ ու ավելի բազմանդամ, քան այս»։ 13 Եվ Մովսեսն ասաց Տիրոջը. «Այժմ եգիպտացիներն իմացան, որ դու քո մեծ ուժով այս ժողովրդին հանեցիր իրենց միջից, 14 և այս երկրի բոլոր բնակիչները հասու են դարձել, որ դու, Տե՛ր, այս ժողովրդի մեջ ես, դեմ հանդիման երևում ես ինձ, Տե՜ր, և քո ամպը նրանց վրա է, և ցերեկը սյունակերպ ամպի մեջ գնում ես նրանց առաջից, իսկ գիշերը՝ հրե սյան նման։ 15 Արդ, եթե դու այդ ժողովրդին մի մարդու պես ոչնչացնես, ապա ազգերը, որ լսեցին քո անունը, կասեն. 16 “Քանի որ Տերը չկարողացավ այս ժողովրդին տանել այն երկիրը, որ խոստացել էր նրանց, ոչնչացրեց նրանց այս անապատում”։ 17 Արդ, թող բարձրանա քո ձեռքը, Տե՛ր, ինչպես որ խոսեցիր ու ասացիր, 18 թե՝ “Տերը երկայնամիտ է, բազումողորմ ու ճշմարիտ, որ ներում է անօրենությունները, անիրավություններն ու մեղքերը, բայց ամենևին չի մաքրում մեղավորներին, և հայրերի մեղքերը հատուցել է տալիս նրանց զավակներին մինչև երրորդ ու չորրորդ սերունդը”։ 19 Ելնելով քո մեծ ողորմությունից՝ թողությո՛ւն տուր քո ժողովրդի մեղքերին, ինչպես ներել ես նրանց Եգիպտոսից ելնելուց մինչև հիմա»։

Տերը պատժում է Իսրայելին

(Բ Օր. 1.34-46)

20 Տերն ասաց Մովսեսին. «Կներեմ նրանց, ինչպես դու ասացիր, 21 բայց կենդանի եմ ես, կենդանի է իմ անունը, և Տիրոջ փառքը պիտի լցնի ամբողջ երկիրը։ 22 Քանի որ բոլոր մարդիկ, որ տեսան իմ փառքը և հրաշքները, որ արեցի Եգիպտոսում ու այս անապատում, և տասն անգամ փորձեցին ինձ, ու չլսեցին իմ ձայնին, 23 չեն տեսնի այն երկիրը, որ ես խոստացա նրանց հայրերին։ Այլ այս երկիրը կտամ նրանց որդիներին, որ այստեղ՝ ինձ հետ են, անտեղյակ են չարին ու բարուն, անփորձ մանուկներ են։ Եվ բոլոր նրանք, ովքեր բարկացրին ինձ, այդ երկիրը չեն տեսնի։ 24 Իսկ իմ ծառա Քաղեբին, որի մեջ այլ ոգի դրսևորվեց և եկավ իմ հետևից, կտանեմ այն երկիրը, ուր նա մտավ, և նրա հետնորդները կժառանգեն այն։ 25 Ամաղեկացիներն ու քանանացիները բնակվում են ձորում. դուք վաղը վերադարձե՛ք և գնացե՛ք անապատով՝ Կարմիր ծով տանող ճանապարհով»։

26 Տերը խոսեց Մովսեսի և Ահարոնի հետ ու ասաց. 27 «Մինչև ե՞րբ պիտի հանդուրժեմ, որ այս չար ժողովուրդը տրտնջա իմ առջև։ Լսեցի Իսրայելի որդիների տրտունջը ձեր դեմ։ 28 Արդ, նրանց կասես. “Կենդանի եմ ես,- ասում է Տերը,- և ես կվարվեմ ձեզ հետ այն խոսքերի համաձայն, որ ասացիք իմ ականջներին. 29 ձեր ոսկորները պիտի ընկնեն այս անապատում, ինչպես նաև ձեր ողջ զորահանդեսը՝ հաշվառման ենթարկված քսան տարեկան և բարձր բոլոր նրանք, ովքեր տրտնջացին ինձանից։ 30 Չեք մտնի այն երկիրը, որի վրա բարձրացնելով իմ ձեռքը՝ երդվեցի՝ “Ձեզ կբնակեցնեմ այնտեղ”, բացի Հեփոնեի որդի Քաղեբից ու Նավեի որդի Հեսուից։ 31 Իսկ ձեր զավակները, որոնց մասին ասացիք, թե կհափշտակվեն, նրանց կտամ այդ երկիրը, նրանք կժառանգեն այն, որից դուք հրաժարվեցիք։ 32 Ձեր ոսկորները ցրիվ կգան այս անապատում, 33 իսկ ձեր զավակները քառասուն տարի կթափառեն այս անապատում և կհատուցեն ձեր պոռնկության դիմաց, մինչև ձեր ոսկորները մաշվեն այս անապատում։ 34 Քառասուն օրերի դիմաց քառասուն տարի պիտի ընդունեք ձեր մեղքերի պատիժը և կճանաչեք իմ բարկության մոլուցքը։ 35 Ես՝ Տերս, ասացի, մի՞թե այդպես չեմ վարվելու իմ վրա ելած այս չար ժողովրդի նկատմամբ։ Այս անապատում պիտի հյուծվեն և այստեղ էլ պիտի մեռնեն”»։ 36 Եվ այն մարդիկ, որոնց Մովսեսն ուղարկեց հետախուզելու երկիրը և որոնք վերադառնալով ժողովրդի առաջ թյուր բաներ ասացին՝ չար համբավ տարածելով այդ երկրի մասին, 37 այդ մարդիկ, որոնք չար համբավ տարածեցին այդ երկրի մասին, չարաչար հարվածներով մեռան Տիրոջ առաջ։ 38 Բոլոր այն մարդկանցից, որոնք գնացել էին այդ երկիրը հետախուզելու, փրկվեցին միայն Նավեի որդի Հեսուն և Հեփոնեի որդի Քաղեբը։

39 Մովսեսն Իսրայելի բոլոր որդիներին հաղորդեց Տիրոջ այս պատգամները, և ժողովուրդը մեծապես սգաց։ 40 Եվ վաղ առավոտյան բարձրացան լեռան գագաթը և ասացին. «Այո՛, մեղանչեցինք, սակայն այժմ պատրաստ ենք բարձրանալու այն տեղը, որ Տերն ասաց»։ 41 Եվ Մովսեսն ասաց. «Ինչո՞ւ զանց առաք Տիրոջ խոսքը։ Դուք հաջողություն չեք ունենա։ 42 Մի՛ ելեք, որովհետև Տերը ձեզ հետ չէ, և կընկնեք ձեր թշնամիների առաջ։ 43 Որովհետև ամաղեկացիներն ու քանանացիներն այնտեղ՝ ձեր առջևն են, և դուք կընկնեք սրով։ Քանի որ հեռացաք Տիրոջից և նրան չանսացիք, Տերը ձեզ հետ չի լինի»։ 44 Բայց նրանք չլսեցին ու բարձրացան լեռան գագաթը, սակայն Տիրոջ Ուխտի տապանակն ու Մովսեսը բանակատեղիից չշարժվեցին։ 45 Լեռան վրա բնակվող ամաղեկացիներն ու քանանացիներն իջան, հարվածեցին նրանց ու կոտորեցին՝ քշելով մինչև Հերմա։ Ապա վերադարձան բանակատեղի։

15

Նվիրաբերումի կանոններ

1 Տերը խոսեց Մովսեսի հետ և ասաց. 2 «Խոսի՛ր Իսրայելի որդիների հետ և ասա՛ նրանց. “Երբ մտնեք ձեր բնակության երկիրը, որ ես տալու եմ ձեզ, 3 և Տիրոջը ողջակեզ, ողջընծայի զոհ մատուցեք, դրանք լինեն ուխտի, կամավոր, ձեր տոնակատարությունների առթիվ մատուցվող զոհ՝ որպես անուշահոտություն Տիրոջը, եթե արջառ է կամ ոչխար, 4 զոհաբերողը Տիրոջը թող մատուցի նաև քառորդ դորակ յուղով հունցված մեկ տասներորդ գրիվ նաշիհ, 5 ողջակեզ կամ զոհ մատուցելիս՝ քառորդ դորակ գինի որպես հեղման ընծա. յուրաքանչյուր զոհաբերվող գառան համար այդչափ գինի կընծայես՝ որպես անուշահոտություն Տիրոջ համար։ 6 Խոյը ողջակիզելիս կամ իբրև զոհ նվիրաբերելիս մատուցի՛ր մեկ երրորդ դորակ յուղով հունցված երկու տասներորդ գրիվ նաշիհ, 7 ինչպես նաև որպես հեղման ընծա՝ մեկ երրորդ դորակ գինի՝ իբրև անուշահոտություն Տիրոջ համար։ 8 Իսկ եթե Տիրոջը արջառ մատուցեք՝ որպես ողջակեզ կամ ուխտի կատարման զոհ կամ փրկության զոհ, 9 զվարակի հետ կես դորակ յուղով հունցված երեք տասներորդ գրիվ նաշիհ կնվիրաբերես, 10 և որպես հեղման ընծա՝ կես դորակ գինի՝ իբրև անուշահոտություն Տիրոջ համար։ 11 Այդպես կվարվես մեկ զվարակի, մեկ խոյի, մեկ գառան, մեկ ոչխարի կամ այծի դեպքում. 12 ըստ զոհերի թվի, որ կմատուցեք, նույնն արեք յուրաքանչյուրի դեպքում՝ ըստ դրանց թվի։ 13 Բոլոր բնիկները թող այդպես անեն՝ նույնպիսի ընծաներ մատուցելով իբրև անուշահոտություն Տիրոջ համար։ 14 Եվ եթե մի եկվոր միանա ձեզ ձեր երկրում և սերնդեսերունդ ապրի ձեզ հետ և ընծա մատուցի՝ իբրև անուշահոտություն Տիրոջ համար, ինչպես դուք եք անում, նույնպես էլ թող անի եկվորը. ողջ ժողովուրդն այդպես պիտի զոհ մատուցի Տիրոջը։ 15 Միևնույն օրենքը պետք է գործի և՛ ձեզ համար, և՛ ձեզ հետ բնակվող եկվորի համար։ Դա հավիտենական օրենք պետք է լինի ձեր սերունդների համար։ Ինչպիսին դուք եք, այդպիսին էլ պետք է լինի եկվորը Տիրոջ առջև։ 16 Միևնույն օրենքը պետք է գործի, միևնույն իրավունքը պիտի ունենաք և՛ դուք, և՛ ձեր մեջ բնակվող եկվորը”»։

17 Տերը խոսեց Մովսեսի հետ և ասաց. 18 «Խոսի՛ր Իսրայելի որդիների հետ և ասա՛ նրանց. “Երբ մտնեք այն երկիրը, ուր ես տանելու եմ ձեզ, 19 և երբ այդ երկրի հացից ուտեք, մի մասն իբրև նվեր տվեք Տիրոջը. 20 ձեր առաջին խմորից Տիրոջը որպես հաս հաց կտանեք, այն կհատկացնեք Տիրոջը կալից ստացվածի հասի պես։ Այդպես էլ այն առանձնացրեք 21 և ձեր առաջին խմորից Տիրոջը սերնդեսերունդ հաս տվեք։

22 Եթե մեղանչեք և չկատարեք այս բոլոր պատվիրանները, որ պատվիրեց Տերը Մովսեսին, 23 ինչպես որ Տերը Մովսեսի միջոցով հրամայել էր ձեզ և այն օրից հավիտյանս պատվիրել ձեզ և ձեր սերունդներին, 24 և եթե այդ մեղքը ժողովրդի աչքից վրիպի և ակամա գործված լինի, ապա ժողովուրդը նախրից մի անարատ զվարակ թող ողջակեզ անի՝ իբրև անուշահոտություն Տիրոջը։ Եվ դրա հետ՝ անարյուն զոհ և հեղման ընծա՝ ըստ կարգի, և այծերից մի նոխազ՝ մեղքերի համար։ 25 Քահանան թող քավություն անի Իսրայելի որդիների ողջ հավաքի համար և թողություն տա նրանց, քանի որ ակամա են մեղանչել և բերել են իրենց ընծան որպես զոհ Տիրոջը՝ նրա հանդեպ գործած մեղքերի, իրենց ակամա հանցանքի համար։ 26 Եվ թող ներվի Իսրայելի որդիների ողջ հավաքին, ինչպես նաև ձեզ մոտ հաստատված եկվորին, որովհետև ողջ ժողովուրդն է ակամա հանցանք գործել։

27 Իսկ եթե մի անձ ակամա մեղանչում է, թող մեկ տարեկան մի էգ ուլ մատուցի մեղքերի քավության համար։ 28 Քահանան թող քավություն անի ակամա մեղանչողի՝ Տիրոջ առջև ակամա մեղք գործողի մեղքերին։ 29 Իսրայելի որդիների բնիկներին և նրանց մեջ հաստատված եկվորի համար մի օրենք թող գործի ակամա մեղանչողի համար։

30 Իսկ այն անձը, որ գիտակից կերպով մեղանչի, բնիկ լինի թե եկվոր, եթե Աստծուն բարկացնի, այդ անձը թող վերանա իր ժողովրդի միջից, 31 որովհետև արհամարհեց Տիրոջ խոսքը և նրա պատվիրաններն անտեսեց։ Այն անձը թող բնաջնջվի իր ժողովրդի միջից, քանի որ նրա մեղքն իր մեջ է”»։

Շաբաթը խախտող մարդը

32 Իսրայելի որդիներն անապատում էին։ Նրանք տեսան մի մարդու, որ շաբաթ օրը փայտ էր հավաքում։ 33 Տեսնողները նրան՝ շաբաթ օրը փայտ հավաքողին, բերեցին Մովսեսի, Ահարոնի ու Իսրայելի որդիների ողջ ժողովրդի մոտ 34 և բանտարկեցին, որովհետև չէին կարողանում որոշել, թե ի՛նչ անեն նրան։ 35 Տերը խոսեց Մովսեսի հետ և ասաց. «Մահվան թող դատապարտվի այդ մարդը։ Ողջ ժողովուրդը քարերով թող քարկոծի նրան»։ 36 Եվ ողջ ժողովուրդը նրան բանակատեղիից դուրս հանեց, և ողջ ժողովուրդը բանակատեղիից դուրս քարկոծեց նրան, ինչպես Տերը հրամայել էր Մովսեսին։

Ծոպավոր զգեստների կանոնները

37 Տերը խոսեց Մովսեսի հետ և ասաց. 38 «Խոսի՛ր Իսրայելի որդիների հետ և ասա՛ նրանց, որ սերնդեսերունդ իրենց հագուստների քղանցքներին ծոպեր անեն, և քղանցքների ծոպերին կապույտ ժապավեն դնեն։ 39 Այս ծոպերը ձեր զգեստների վրա պիտի լինեն, որպեսզի տեսնելով դրանք՝ հիշեք Տիրոջ պատվիրանները և կատարեք դրանք և չշեղվեք՝ ձեր մտքերին ու աչքերին հետևելով, որով դուք պոռնկանում եք։ 40 Որպեսզի դուք հիշեք ու կատարեք իմ բոլոր պատվիրանները, և սուրբ կլինեք ձեր Աստծու առջև, 41 քանզի ես եմ Տերը՝ ձեր Աստվածը, որ հանեցի ձեզ եգիպտացիների երկրից, որպեսզի լինեմ ձեր Աստվածը։ Ես եմ Տերը՝ ձեր Աստվածը»։

16

Կորխի, Դաթանի և Աբիրոնի ապստամբությունը

1 Կորխը՝ Ղևիի որդի Կահաթի որդի Իսահառի որդին, Դաթանն ու Աբիրոնը՝ Ռուբենի որդի Եղիաբի որդիները, ինչպես նաև Օնանը՝ Ռուբենի որդի Փաղեթի որդին, իրար հետ պայմանավորվելով՝ 2 ըմբոստացան Մովսեսի դեմ։ Նրանց միացան նաև Իսրայելի որդիներից երկու հարյուր հիսուն այրեր՝ ժողովրդի առաջնորդներ, խորհրդականներ ու անվանի մարդիկ։ 3 Նրանք միացան Մովսեսի ու Ահարոնի դեմ և ասացին. «Բավակա՛ն է ձեզ, քանի որ ողջ ժողովուրդը և ամեն ոք սուրբ են, և Տերը նրանց մեջ է։ Արդ, ինչո՞ւ եք ձեզ Տիրոջ ժողովրդից բարձր դասում»։ 4 Այդ լսելով՝ Մովսեսը երեսնիվայր ընկավ գետնին 5 և խոսելով Կորխի ու նրա հետ եղողների հետ՝ ասաց. «Աստված այցի եկավ, ճանաչեց յուրայիններին և սրբերին ու նրանց մերձեցրեց իրեն։ Իսկ նրանց, որոնց չընտրեց, չմերձեցրեց իրեն։ 6 Արդ, այսպե՛ս արեք. Կո՛րխ, դու և քեզ հետևողները, վերցրե՛ք ձեր բուրվառները, 7 դրանց մեջ կրա՛կ դրեք և խո՛ւնկ լցրեք և վաղը խնկարկե՛ք Տիրոջ առաջ։ Տերը ում որ ընտրի, նա՛ է սուրբը։ Բավակա՛ն է ձեզ, Ղևիի՛ որդիներ»։ 8 Մովսեսն ասաց Կորխին. «Լսե՛ք ինձ, Ղևիի՛ որդիներ։ 9 Մի՞թե քիչ է ձեզ համար այն, որ Իսրայելի Աստվածը ձեզ առանձնացրեց իր ժողովրդի միջից և ձեզ մերձեցրեց իրեն, որպեսզի սպասավորեք Տիրոջ խորանին և կանգնեք ժողովրդի առջև՝ ծառայելու նրանց։ 10 Քեզ և քո բոլոր եղբայրներին՝ Ղևիի որդիներին, մերձեցրեց իրեն, և այժմ ցանկանում եք նաև քահանա՞ դառնալ։ 11 Այժմ դու և քո մարդիկ գումարվել եք Աստծու դեմ, քանի որ ո՞վ է Ահարոնը, որ նրա դեմ եք տրտնջում»։ 12 Եվ Մովսեսը մարդ ուղարկեց, որ կանչեն Դաթանին ու Աբիրոնին՝ Եղիաբի որդիներին։ Նրանք ասացին. «Չենք գա։ 13 Մի՞թե քիչ է այն, որ մեզ հանեցիր այն երկրից, որ կաթ ու մեղր էր բխեցնում, որպեսզի սպանես մեզ այստեղ՝ անապատում։ Իսկ հիմա սաստո՞ւմ ես մեզ, ի՞նչ է, դո՞ւ ես իշխանը։ 14 Արդյո՞ք տարար մեզ այն երկիրը, որ կաթ ու մեղր է բխեցնում, և այնտեղ մեզ անդաստաններ ու այգինե՞ր տվեցիր որպես ժառանգություն։ Եթե անգամ մեր աչքերը հանես, քեզ մոտ չենք գա»։ 15 Մովսեսը շատ բարկացավ և Տիրոջն ասաց. «Մի՛ նայիր նրանց զոհերին, որովհետև նրանցից ոչ մի լավ բան չեմ տեսել և նրանցից ոչ մեկին վատ բան չեմ արել»։ 16 Եվ Մովսեսն ասաց Կորխին. «Մաքրի՛ր քո մարդկանց, և առավոտյան պատրա՛ստ եղեք Տիրոջ առաջ կանգնելու դու և Ահարոնը։ 17 Յուրաքանչյուրդ վերցրե՛ք ձեր բուրվառը և խո՛ւնկ դրեք նրանց վրա. յուրաքանչյուրն իր բուրվառը թող մատուցի Տիրոջ առջև՝ երկու հարյուր հիսուն բուրվառ, նաև դու և Ահարոնը՝ յուրաքանչյուրդ ձեր բուրվառով»։ 18 Եվ դրանց վրա կրակ դրեցին և խունկ լցրին ու կանգնեցին Վկայության խորանի դռանը, նաև Մովսեսն ու Ահարոնը։ 19 Կորխն իր բոլոր մարդկանց հավաքեց նրանց շուրջը՝ Վկայության խորանի դռանը։ Եվ Տիրոջ փառքը երևաց ողջ ժողովրդին։ 20 Այն ժամանակ Տերը խոսեց Մովսեսի ու Ահարոնի հետ ու ասաց. 21 «Հեռացե՛ք այդ ժողովրդի միջից, որ ես միանգամից ոչնչացնեմ դրանց»։ 22 Մովսեսն ու Ահարոնը, երեսնիվայր ընկնելով, ասացին. «Ո՛վ Աստված, Աստված հոգիների ու բոլոր մարմինների, եթե մի մարդ մեղանչեց, ողջ ժողովրդի՞ վրա պիտի գա Տիրոջ բարկությունը»։ 23 Տերը խոսեց Մովսեսի հետ և ասաց. 24 «Խոսի՛ր ժողովրդի հետ և ասա՛. “Հեռացե՛ք Կորխի, Դաթանի ու Աբիրոնի բնակավայրի շրջապատից”»։ 25 Մովսեսը վեր կացավ և գնաց Դաթանի ու Աբիրոնի մոտ։ Նրա հետ գնացին նաև Իսրայելի որդիների բոլոր տարեցները։ 26 Մովսեսը խոսեց ժողովրդի հետ՝ ասելով. «Հեռացե՛ք այդ խստասիրտ մարդկանց վրաններից, և մի՛ դիպչեք նրանց իրերին, որպեսզի նրանց մեղքի պատճառով դուք էլ չկորչեք»։ 27 Նրանք հեռացան Կորխի վրանի շրջակայքից, իսկ Դաթանն ու Աբիրոնը, նրանց կանայք ու երեխաներն իրենց իրերով դուրս եկան ու կանգնեցին իրենց վրանների դռանը։ 28 Մովսեսն ասաց. «Սրանով դուք կիմանաք, որ Տերն է ուղարկել ինձ այս բոլոր գործերը կատարելու համար, և ոչ թե ես ինձանից եմ անում դրանք. 29 եթե Դաթանն ու Աբիրոնը մեռնեն մարդկային բնական մահով, կամ մյուս մարդկանց բախտին արժանանան, ապա Տերը չէ, որ ուղարկել է ինձ։ 30 Իսկ եթե Տերը մի նոր նշան ցույց տա, երկիրն իր բերանը բացելով կլանի նրանց, նրանց տները և նրանց ողջ ունեցվածքը, և ողջ-ողջ դժոխք իջնեն, իմացե՛ք, որ այդ մարդիկ զայրացրին Տիրոջը»։ 31 Երբ Մովսեսն ավարտեց իր խոսքը, նրանց ոտքի տակ երկիրը պատռվեց, 32 երկիրը բացվեց և կուլ տվեց նրանց ու նրանց տները, Կորխին հարած մարդկանց ու նրանց անասուններին։ 33 Նրանք իրենց ունեցվածքով ողջ-ողջ իջան դժոխք, երկիրը ծածկեց նրանց, և նրանք վերացան ժողովրդի միջից։ 34 Նրանց շուրջը գտնվող ողջ Իսրայելը փախավ նրանց ձայնից՝ վախենալով, թե երկիրն իրենց էլ կարող է կուլ տալ։ 35 Տիրոջից հուր ելավ ու ճարակեց այն երկու հարյուր հիսուն մարդկանց, որոնք խունկ էին մատուցում։

17

Բուրվառները՝ սրբագործված

1 Եվ Տերն ասաց Մովսեսին 2 ու Ահարոնի որդի Եղիազար քահանային. «Այրվածների միջից վերցրե՛ք պղնձե բուրվառները, բայց նրանց օտար կրակը թափե՛ք հեռու։ 3 Այդ բուրվառները սրբագործվեցին մեղավորների անձերի գնով։ Այդ բուրվառները դրվագածո թիթեղների՛ վերածիր և դրանցով ծածկի՛ր զոհասեղանը, որովհետև դրանք մատուցվեցին Տիրոջ առջև և սրբագործվեցին։ Դրանք Իսրայելի որդիների համար նշան թող լինեն»։ 4 Ահարոն քահանայի որդի Եղիազարը վերցրեց պղնձե բուրվառները, որոնք մատուցեցին հրո ճարակ դարձած այրերը, դրանցից զոհասեղանի համար թիթեղ պատրաստեց 5 որպեսզի Իսրայելի որդիներին հիշեցնի, որ Ահարոնից չսերած որևէ օտար մարդ խունկ դնելու համար չմոտենա Տիրոջը, որպեսզի նրա հետ էլ չպատահի այն, ինչ պատահեց Կորխի ու նրան հարած ամբոխի հետ։ Այդ էր Տերը հայտնել Մովսեսի միջոցով։

Ահարոնը փրկում է ժողովրդին

6 Հետևյալ օրն Իսրայելի որդիները տրտնջացին Մովսեսի ու Ահարոնի դեմ՝ ասելով. «Դուք կոտորեցիք Տիրոջ ժողովրդին»։ 7 Երբ ժողովուրդը համախմբվեց Մովսեսի ու Ահարոնի դեմ, նրանք դիմեցին դեպի Վկայության խորան։ Ամպն իսկույն ծածկեց խորանը, և երևաց Տիրոջ փառքը։ 8 Մովսեսն ու Ահարոնը կանգնեցին Վկայության խորանի առջև։ 9 Տերը խոսեց Մովսեսի ու Ահարոնի հետ ու ասաց. 10 «Հեռացե՛ք այդ ժողովրդի միջից, որ ես միանգամից ոչնչացնեմ նրանց»։ Մովսեսն ու Ահարոնը երեսնիվայր ընկան գետնին։ 11 Մովսեսն ասաց Ահարոնին. «Վերցրո՛ւ բուրվառը, դրա մեջ զոհասեղանի վրայից վերցրած կրա՛կ դիր, դրա վրա խո՛ւնկ լցրու, շտապ տա՛ր բանակատեղի և քավությո՛ւն խնդրիր նրանց մեղքերի համար, որովհետև Տերը զայրացել է և սկսել է կոտորել ժողովրդին»։ 12 Ահարոնը վերցրեց բուրվառը, ինչպես իրեն ասել էր Մովսեսը, և գնաց ժողովրդի մոտ։ Մարդկանց կոտորածն արդեն սկսվել էր։ Ահարոնը խնկարկեց և քավություն խնդրեց ժողովրդի գործած մեղքերի համար։ 13 Նա կանգնեց սպանված ու կենդանի մարդկանց միջև, և կոտորածը դադարեց։ 14 Կոտորվածների թիվը հասավ տասնչորս հազար յոթ հարյուր հոգու՝ չհաշված Կորխի պատճառով մեռածները։ 15 Ահարոնը վերադարձավ Մովսեսի մոտ՝ Վկայության խորանի դուռը, և կոտորածը դադարեց։

Ահարոնի ծաղկող գավազանը

16 Տերը խոսեց Մովսեսի հետ և ասաց. 17 «Խոսի՛ր Իսրայելի որդիների հետ և ըստ իրենց նահապետական տների՝ նրանց ցեղերի բոլոր իշխաններից մեկական գավազա՛ն վերցրու, ընդամենը տասներկու գավազան։ Յուրաքանչյուր իշխանի անունը կգրես իր գավազանի վրա։ 18 Ահարոնի անունը կգրես իր գավազանի վրա։ Իսրայելի ամեն մի ցեղ մեկ գավազան է տալու ըստ իր նահապետական տան։ 19 Դրանք կդնես Վկայության խորանում, որով այնտեղ պիտի երևամ քեզ։ 20 Թող ծաղկի այն մարդու գավազանը, որին ես կընտրեմ։ Դրանով կվերացնեմ Իսրայելի որդիների տրտունջը, որ ուղղված է ձեր դեմ»։

21 Մովսեսը խոսեց Իսրայելի որդիների հետ, և նրանց իշխանները նրան տվեցին իրենց գավազանները. յուրաքանչյուր իշխան տվեց մեկ գավազան՝ ըստ իրենց նահապետական տան, ընդամենը տասներկու գավազան։ Դրանց մեջ էր նաև Ահարոնի գավազանը։ 22 Մովսեսն այդ գավազանները դրեց Տիրոջ առջև՝ Վկայության խորանում։ 23 Հաջորդ օրը Մովսեսն ու Ահարոնը մտան Վկայության խորան և տեսան, որ Ղևիի տան՝ Ահարոնի գավազանը ծաղկել է և ճյուղեր արձակել, ծաղիկ է տվել և ընկույզ բռնել։ 24 Մովսեսը գավազաններն առավ Տիրոջ առաջից և ցույց տվեց Իսրայելի բոլոր որդիներին։ Նրանք տեսան այդ և ամեն մեկը վերցրեց իր գավազանը։ 25 Տերն ասաց Մովսեսին. «Ահարոնի այդ գավազանը դի՛ր մյուս վկայությունների կողքին ի պահ, որպես նշան անհնազանդ որդիների, որպեսզի դադարի նրանց տրտունջն իմ դեմ, և նրանք չմեռնեն»։ 26 Մովսեսն ու Ահարոնն արեցին այնպես, ինչպես Տերն էր հրամայել Մովսեսին. նրանք այդպես էլ արեցին։ 27 Եվ Իսրայելի որդիները Մովսեսին ասացին. «Մենք կոտորվում, կորչում, նվազում ենք։ 28 Ով մոտենում է Տիրոջ խորանին, մեռնում է։ Մի՞թե մենք իսպառ պիտի ոչնչանանք»։

18

Քահանաների և ղևտացիների պարտականությունները

1 Եվ Տերն ասաց Ահարոնին. «Դու, քո որդիներն ու քո նահապետական տունը պատասխանատու եք սրբությունների նկատմամբ կատարվող մեղսագործությունների համար, ինչպես նաև դու և քո որդիներն եք կրելու ձեր քահանայագործության ժամանակ ձեր կատարած զանցանքների պատասխանատվությունը։ 2 Քեզ մո՛տ վերցրու քո եղբայրներին՝ քո նախահայր Ղևիի ցեղի որդիներին, և նրանք թող միանան քեզ ու ծառայեն քեզ։ Վկայության խորանում պիտի սպասավորեք դու և քեզ հետ՝ քո որդիները։ 3 Նրանք թող սպասավորեն քեզ և կատարեն Վկայության խորանի հանդեպ իրենց պարտականությունները, բայց իմ սուրբ սպասքին ու զոհասեղանին չպետք է մերձենան, որպեսզի և՛ նրանք, և՛ դուք չմեռնեք։ 4 Նրանք պիտի միանան քեզ, որ կատարեն Վկայության խորանի հանդեպ իրենց պարտականություններն ըստ խորանի բոլոր ծառայությունների։ Ոչ մի կողմնակի մարդ քեզ չպիտի մոտենա։ 5 Դուք ինքներդ կատարեք սրբությունների ու զոհասեղանի սպասավորությունները, որպեսզի Իսրայելի որդիների վրա այլևս չիջնի Տիրոջ բարկությունը։ 6 Ես Իսրայելի որդիների միջից, որպես Տիրոջը տրված ընծա, վերցրի ձեր ղևտացի եղբայրներին, որպեսզի նրանք սպասավորեն Վկայության խորանում, 7 իսկ դու և քեզ հետ՝ քո որդիները պահպանե՛ք ձեր քահանայությունը, արե՛ք զոհասեղանին վերաբերող բոլոր գործերը, ինչպես նաև վարագույրի հետևում գտնվողներինը. այս են քահանայական ձեր պարտականությունները, իսկ կողմնակի մարդը, եթե մոտենա, կմեռնի»։

8 Տերն ասաց Ահարոնին. «Ահա ես ձեզ հանձնեցի ինձ նվիրաբերված ընծաների պահպանությունը. Իսրայելի որդիների՝ ինձ նվիրած ամեն ինչ իբրև պարգև տալիս եմ քեզ ու քո հետնորդներին, և սա թող հավիտենական օրենք լինի։ 9 Ահա սրանք են սուրբ ընծաներից ձեզ պատկանող բաները. նրանց բոլոր զանցանքների, նրանց բոլոր մեղսագործությունների համար ինձ նվիրաբերվող նրանց բոլոր նվերներից, նրանց բոլոր զոհերից քեզ և քո որդիներին բաժին պիտի հասնի։ 10 Ամենասուրբ տեղում կուտեք դրանք. ով արու է, կարող է ուտել այն. միայն դու և քո արու զավակները, և քեզ համար դրանք սուրբ պիտի լինեն։

11 Ձեզ պիտի պատկանեն նաև Իսրայելի որդիների մատուցած բերքի առաջին պտուղները։ Բոլոր նվերներից տալիս եմ քեզ և քեզ հետ՝ քո տղաներին ու դուստրերին։ Սա թող հավիտենական օրենք լինի։ Քո տան ամեն մաքուր մարդ կարող է ուտել այն։ 12 Տիրոջը մատուցված նոր բերքի ընտիր յուղը, նոր գինին և նոր ցորենը քեզ եմ տալիս։ 13 Իրենց երկրի հացաբույսերի առաջին բերքը, որ Տիրոջն են մատուցում, թող քեզ պատկանի։ Քո տան ամեն մաքուր մարդ կարող է ուտել այն։

14 Իսրայելի որդիներից ինձ նվիրաբերվող ամեն ինչ քեզ թող պատկանի։ 15 Ամեն մի մարմնի արգանդ բացող՝ մարդ թե անասուն, որ Տիրոջն են նվիրում, թող քեզ պատկանի։

Մարդկանց անդրանիկները, սակայն, պետք է հետ գնվեն։ Պետք է հետ գնվեն նաև անմաքուր անասունների առաջնածինները։ 16 Հետգնումը թող տեղի ունենա ծննդից մեկ ամիս անցնելուց հետո, իսկ դրա գինը, ըստ սրբարանի սիկղի, հինգ սիկղ թող լինի, որը հավասար է քսան դանգի։ 17 Բայց արջառների, ոչխարների ու այծերի առաջնածինները հետ չգնես, որովհետև սուրբ են։ Նրանց արյունը կհեղես զոհասեղանի մոտ, իսկ ճարպը կմատուցես կիզման՝ իբրև անուշահոտություն Տիրոջ համար։ 18 Ինչպես որ քեզ են պատկանում կուրծքն ու աջ թևը, նույնպես միսը թող քեզ պատկանի։ 19 Սրբություններից այն ամենը, ինչ որ Իսրայելի որդիները Տիրոջն են տալիս որպես տուրք, քեզ եմ տալիս, քո զավակներին և քեզ հետ՝ քո տղաներին ու դուստրերին։ Դա հավիտենական օրենք թող լինի, որովհետև դա Տիրոջ առաջ անբեկանելի ուխտ է քեզ համար և քեզնից հետո՝ քո սերնդի համար»։ 20 Տերն ասաց Ահարոնին. «Նրանց երկրում ոչ մի ժառանգություն չպիտի ունենաս, և դու նրանց հետ ոչ մի բաժին չպիտի ունենաս, որովհետև ես եմ քո բաժինն ու ժառանգությունը Իսրայելի որդիների մեջ»։

Ղևտացիների բաժինը

21 «Ղևիի որդիներին իբրև ժառանգություն տալիս եմ Իսրայելի որդիների բոլոր եկամուտների տասանորդները նրանց այն ծառայության համար, որ նրանք պիտի կատարեն Վկայության խորանում։ 22 Իսրայելի որդիներն այլևս չպետք է մերձենան Վկայության խորանին, որպեսզի չմեղանչեն և չմեռնեն։ 23 Միայն ղևտացիները թող սպասավորություն անեն Վկայության խորանում և պատասխանատու լինեն նրա համար։ Դա հավիտենական օրենք թող լինի Իսրայելի որդիների մեջ իրենց բոլոր սերունդներում։ Ղևտացիները ժառանգություն չպետք է ժառանգեն. 24 Իսրայելի որդիների տասանորդները, որ հատկացնելու են Տիրոջն իբրև տուրք, տվեցի ղևտացիներին՝ որպես ժառանգություն։ Դրա համար էլ ասացի, որ նրանք ժառանգություն չպիտի ունենան Իսրայելի որդիների մեջ»։

Ղևտացիների տասանորդը

25 Տերը խոսեց Մովսեսի հետ և ասաց. 26 «Խոսի՛ր ղևտացիների հետ ու ասա՛ նրանց. “Եթե Իսրայելի որդիներից տասանորդ ստանաք, որը ես ձեզ եմ տվել, դուք էլ դրանից պետք է տուրք տաք Տիրոջը՝ տասանորդի մեկ տասներորդը։ 27 Ձեր տուրքը պիտի համապատասխանի կալից ընծայված ցորենին և հնձանից ընծայված պտուղին։ 28 Ըստ այդմ էլ դուք մաս պիտի հանեք Տիրոջը այդ տուրքից, որ պիտի ստանաք Իսրայելի որդիներից իբրև տասանորդ, և դրանից տուրք պիտի տաք Տիրոջը, Ահարոն քահանային։ 29 Ձեր ստացած բոլոր տասանորդներից Տիրոջը մաս պիտի հանեք, այդ թվում՝ նաև առաջին բերքից սրբագործվածից”։ 30 Դու ղևտացիներին ասա՛. “Երբ դրանից ընտիրը նվիրաբերեք Տիրոջը, մնացյալը թող պատկանի ղևտացուն՝ կալի արդյունք և հնձանի պտուղ։ 31 Դուք և ձեր ընտանիքները դա կարող եք ուտել ամեն տեղ, որովհետև դա ձեր վարձն է Վկայության խորանում ձեր ծառայության դիմաց։ 32 Եվ դրա համար դուք մեղք կրած չեք լինի, եթե դրանից տուրք հանած լինեք Տիրոջը։ Իսրայելի որդիների սուրբ ընծաները մի՛ պղծեք, որպեսզի չմեռնեք”»։

19

Կարմիր երինջի մոխիրը

1 Տերը խոսեց Մովսեսի ու Ահարոնի հետ։ 2 Սա է այն կարգը, որ Տերը պատվիրեց Մովսեսին՝ ասելով. «Իսրայելի որդիներին ասա՛, որ քեզ մոտ բերեն արատ չունեցող մի կարմիր երինջ, որ ոչ մի բիծ չունենա ու լծի տակ մտած չլինի։ 3 Այն կհանձնես Եղիազար քահանային։ Թող հանեն դա բանակատեղիից դուրս՝ մի մաքուր տեղ, և այն զոհեն նրա առջև։ 4 Եղիազարը թող առնի նրա արյունից և յոթ անգամ ցանի Վկայության խորանի դիմաց։ 5 Երինջը թող այրեն նրա առջև. դրա մորթը, միսն ու արյունը թող այրեն իր աղտեղիքի հետ։ 6 Քահանան թող վերցնի եղևնու փայտ, զոպա ու կարմիր թել և նետի երինջի այրվածքի մեջ։ 7 Ապա քահանան թող լվանա իր հագուստները, մարմինը լվանա ջրով և հետո միայն մտնի բանակ։ Քահանան մինչև երեկո անմաքուր թող համարվի։ 8 Երինջն այրողը նույնպես թող լվանա իր հագուստները, մարմինը լվանա ջրով և անմաքուր համարվի մինչև երեկո։ 9 Մի մաքուր մարդ թող հավաքի երինջի մոխիրը և կուտակի բանակատեղիից դուրս՝ մի մաքուր տեղ։ Մոխիրը պիտի պահվի Իսրայելի ժողովրդի համար. դրանով պիտի պատրաստվի մաքրության ջուրը, քանի որ դա սրբություն է։ 10 Երինջի մոխիրը հավաքողը թող լվանա իր մարմինն ու հագուստները և անմաքուր համարվի մինչև երեկո։ Եվ այս հավիտենական օրենք թող լինի թե՛ Իսրայելի որդիների և թե՛ նրանց հարած եկվորների համար»։

Օրենք մաքրման մասին

11 «Նա, ով կդիպչի մեռած մարդու, անմաքուր թող համարվի յոթ օր։ 12 Նա պետք է մաքրվի երրորդ ու յոթերորդ օրերին, որից հետո մաքուր կհամարվի։ Իսկ եթե երրորդ ու յոթերորդ օրերին չմաքրվի, մաքուր չի համարվի։ 13 Ով դիպչի մեռած մարդու ու չմաքրվի, նա պղծած է լինում Տիրոջ խորանը։ Այդ մարդը թող վերանա Իսրայելի միջից։ Քանի որ մեղքերի մաքրման ջուր չցանվեց նրա վրա, նա անմաքուր է, որովհետև նրա պղծությունը մնում է իր մեջ։

14 Տան մեջ մեռնող մարդու մասին օրենքն այս է. ով մտնի այդ տունը, և ինչ որ կա այդ տան մեջ, անմաքուր թող համարվի յոթ օր։ 15 Բաց, կափարիչով չծածկված կամ բերանը չկապած որևէ աման անմաքուր թող համարվի։ 16 Ով դաշտում սպանված կամ մեռած մարդու, կամ մարդու ոսկորի կամ գերեզմանի դիպչի, յոթ օր թող պիղծ համարվի։ 17 Անմաքուր համարվածի համար թող առնեն մեղքերի մաքրման համար այրված երինջի մոխրից, դնեն մի ամանի մեջ և վրան ջուր ավելացնեն։ 18 Մաքուր մի մարդ թող վերցնի զոպան և այն սուրբ ջրի մեջ թաթախելով՝ ցանի տան, կահկարասու, ամանների, այնտեղ գտնվող մարդկանց վրա, ինչպես նաև մարդու ոսկորին, սպանված կամ մեռած մարդու դիակին կամ գերեզմանին ձեռք տված մարդու վրա։ 19 Մաքուր մարդը երրորդ ու յոթերորդ օրերն անմաքուր մարդու վրա ջուր թող ցանի, և նա յոթերորդ օրը մաքուր թող համարվի։ Նա թող լվանա իր հագուստները, իր մարմինը լվանա ջրով և մինչև երեկո անմաքուր համարվի։

20 Այն մարդը, որ պղծվել է, բայց չի մաքրվում, թող վերանա իր ժողովրդի միջից, որովհետև նա Տիրոջ սրբարանն է պղծել, սրսկման ջուր չի սրսկվել նրա վրա, անմաքուր է։ 21 Դա ձեզ համար հավիտենական օրենք թող լինի։ Սրսկման ջուրը սրսկողը պետք է լվանա իր հագուստները։ Ով մերձենում է սրսկման ջրին, մինչև երեկո անմաքուր թող համարվի։ 22 Ինչի էլ որ դիպչի անմաքուրը, մինչև երեկո դա անմաքուր թող համարվի, իսկ ով դիպչի անմաքուր մարդուն, նա էլ մինչև երեկո անմաքուր թող համարվի»։

20

Կադեսի դեպքերը։ Ջուր ապառաժից

(Ելք 17.1-7)

1 Իսրայելի որդիները ողջ ժողովրդով առաջին ամսին եկան Սինայի անապատ, և ժողովուրդը բանակեց Կադեսում։ Մարիամը վախճանվեց այնտեղ ու այնտեղ էլ թաղվեց։

2 Այնտեղ խմելու ջուր չկար ժողովրդի համար, ուստի ելան Մովսեսի և Ահարոնի դեմ։ 3 Ժողովուրդը, Մովսեսի դեմ գանգատվելով, ասում էր. «Ավելի լավ կլիներ, եթե մենք էլ մեռնեինք, երբ Տիրոջ առջև կոտորվում էին մեր եղբայրները։ 4 Ինչո՞ւ Տիրոջ ժողովրդին բերեցիք այս անապատը, որ կոտորվենք մենք ու մեր անասունները։ 5 Ինչո՞ւ հանեցիք մեզ եգիպտացիների երկրից, որ գանք հասնենք այս չար տեղը, որտեղ ո՛չ սերմ կլինի ցանել, ո՛չ թզենի կա, ո՛չ խաղողի այգիներ, ո՛չ նռնենիներ և ո՛չ էլ խմելու ջուր»։ 6 Մովսեսն ու Ահարոնը ժողովրդի մոտից գնացին Վկայության խորանի դուռը և երեսնիվայր ընկան գետնին։ Եվ Տիրոջ փառքը երևաց նրանց։

7 Տերը խոսեց Մովսեսի հետ և ասաց. 8 «Վերցրո՛ւ գավազանը, դու և քո եղբայր Ահարոնը ժողովրդին հավաքե՛ք, և նրանց ներկայությամբ խոսե՛ք այդ ապառաժի հետ, և նա կտա իր ջուրը։ Այդ ապառաժից ջուր կհանեք և կխմեցնեք ժողովրդին ու նրանց անասուններին»։ 9 Մովսեսը վերցրեց Տիրոջ առջև գտնվող գավազանը, ինչպես Տերն էր հրամայել իրեն։ 10 Մովսեսն ու Ահարոնը ժողովրդին հավաքեցին ապառաժի դիմաց։ Եվ նրանց ասաց. «Լսե՛ք ինձ, անհավաննե՛ր, հնարավո՞ր է, որ այս ապառաժից ձեզ համար ջուր հանենք»։ 11 Եվ Մովսեսը, իր ձեռքը բարձրացնելով, երկու անգամ հարվածեց ապառաժին։ Առատ ջուր բխեց, և ժողովուրդն ու անասունները խմեցին։

12 Տերն ասաց Մովսեսին ու Ահարոնին. «Քանի որ դուք ինձ չհավատացիք, որ ցույց տաք իմ սրբությունն Իսրայելի որդիների առջև, ուստի դուք այդ ժողովրդին չեք առաջնորդի այն երկիրը, որ դրանց եմ տվել»։ 13 Այդ աղբյուրը կոչվեց Հակառակության ջուր [*  Մե-Մերիվա], որովհետև Իսրայելի որդիները գանգատվեցին Տիրոջ առջև, որը հայտնեց նրանց իր սրբությունը։

Եդովմի թագավորը արգելում է իսրայելացիներին անցնել

14 Մովսեսը Կադեսից պատգամավորներ ուղարկեց Եդովմի արքայի մոտ և ասաց. «Այսպես է ասում քո եղբայր Իսրայելը. “Դու ինքդ տեղյակ ես այն բոլոր նեղություններին, որ կրեցինք մենք, 15 թե ինչպես մեր հայրերը գնացին Եգիպտոս, որտեղ պանդուխտ եղանք երկար ժամանակ, թե եգիպտացիներն ինչքան չարչարեցին մեզ ու մեր հայրերին։ 16 Մենք բողոք բարձրացրինք Տիրոջ առջև, նա լսեց մեր ձայնը և հրեշտակ ուղարկելով՝ հանեց մեզ Եգիպտոսից։ Եվ հիմա մենք Կադես քաղաքում ենք՝ քո երկրի սահմանների մոտ։ 17 Արդ, թույլ տուր անցնենք քո երկրով։ Մենք ո՛չ քո դաշտերով կանցնենք, ո՛չ քո այգիներով, ո՛չ իսկ ջուր կխմենք քո ջրհորներից։ Արքունի ճանապարհներով կգնանք, աջ կամ ձախ չենք շեղվի, մինչև որ դուրս գանք քո սահմաններից”»։ 18 Եդովմի արքան նրան ասաց. «Իմ երկրով չեք անցնի, այլապես պատերազմի կելնեմ ձեր դեմ»։ 19 Իսրայելի որդիները նրան ասացին. «Թո՛ւյլ տուր լեռան մոտով անցնենք։ Եթե մենք ու մեր հոտերը խմենք քո ջրից, քեզ դրա գինը կտանք։ Մենք շատ բան չենք պահանջում, թող անցնենք լեռան մոտով»։ 20 Նա պատասխանեց. «Չեք անցնի իմ երկրով»։ Եվ Եդովմը նրանց դեմ ելավ մեծ ամբոխով ու հզոր ձեռքով։ 21 Եդովմը չցանկացավ Իսրայելին ճանապարհ տալ իր սահմանների միջով, ուստի Իսրայելը խուսափեց նրանից։ 22 Եվ Իսրայելի որդիները, ողջ ժողովրդով Կադեսից մեկնելով, եկան Հովր լեռը։

Ահարոնի մահը

23 Տերը Հովր լեռան վրա՝ եդովմացիների երկրի սահմանի մոտ, խոսեց Մովսեսի ու Ահարոնի հետ և ասաց. 24 «Ահարոնը թող միանա իր ժողովրդին, որովհետև նա չի մտնելու այն երկիրը, որ ես տվել եմ Իսրայելի որդիներին, որովհետև դուք ինձ բարկացրիք Հակառակության ջրի մոտ։ 25 Դու վերցրո՛ւ Ահարոնին ու նրա որդի Եղիազարին և ամբողջ ժողովրդի ներկայությամբ բարձրացրո՛ւ Հովր լեռը։ 26 Ահարոնի վրայից հանի՛ր նրա պատմուճանը և այն հագցրո՛ւ նրա որդի Եղիազարին, և Ահարոնն այնտեղ թող մեռնի ու միանա իր նախնիներին»։ 27 Մովսեսն արեց այնպես, ինչպես Տերն էր հրամայել իրեն. նա ամբողջ ժողովրդի ներկայությամբ Ահարոնին բարձրացրեց Հովր լեռը, 28 նրա վրայից հանեց նրա հագուստները և դրանք հագցրեց նրա որդի Եղիազարին։ 29 Ահարոնը մահացավ լեռան գագաթին, իսկ Մովսեսն ու Եղիազարը իջան լեռից։ 30 Ամբողջ ժողովուրդը տեսավ, որ վախճանվեց Ահարոնը, և Իսրայելի ողջ տունը երեսուն օր ողբաց Ահարոնին։

21

Իսրայելի հաղթանակը քանանացիների հանդեպ

1 Երբ Արադի քանանացի արքան, որը բնակվում էր անապատի մոտ, լսեց, որ Իսրայելի որդիները գալիս են Աթարինի ճանապարհով, պատերազմ մղեց Իսրայելի որդիների դեմ և նրանցից գերիներ վերցրեց։ 2 Իսրայելը Տիրոջը ուխտեց՝ ասելով. «Եթե իմ ձեռքը հանձնես այդ ժողովրդին, նրան ու նրա քաղաքները կկործանենք[23]»։ 3 Տերը լսեց Իսրայելի ձայնը և քանանացուն մատնեց նրանց ձեռքը, և ոչնչացրին նրան ու նրա քաղաքները և այդ տեղի անունը դրեցին Նզովք։

Պղնձե օձը

4 Հովր լեռից մեկնելով Կարմիր ծովը տանող ճանապարհով՝ շրջանցեցին Եդովմը։ Սակայն ժողովուրդը հուսահատվեց ճանապարհին 5 և սկսեց գանգատվել Աստծուց ու Մովսեսից, և ասացին. «Ինչո՞ւ մեզ հանեցիր Եգիպտոսից, որ մեզ այս անապատում կոտորես։ Ո՛չ հաց կա և ո՛չ ջուր։ Մենք զզվել ենք այս խղճուկ սննդից»։ 6 Տերը ժողովրդին թունավոր օձեր ուղարկեց, որոնք խայթում էին մարդկանց. Իսրայելի որդիներից շատերը մեռան։ 7 Եվ գալով Մովսեսի մոտ՝ ասացին. «Մեղք ենք գործել, որովհետև չարախոսել ենք Տիրոջն ու քեզ։ Արդ, աղոթի՛ր Տիրոջը, որ նա մեր միջից վերացնի այդ օձերը»։ Մովսեսն աղոթեց Տիրոջը ժողովրդի համար։ 8 Եվ Տերն ասաց Մովսեսին. «Դու մի օ՛ձ պատրաստիր և այն դի՛ր ձողի վրա։ Երբ օձը մարդ խայթի, և օձից խայթվողը նայի դրան, կփրկվի»։ 9 Մովսեսը պղնձե օձ պատրաստեց և այն դրեց ձողի վրա։ Եվ երբ օձը խայթում էր մեկին, նա, նայելով պղնձե օձին, կենդանի էր մնում։

Հովր լեռից դեպի Մովաբի հովիտ

10 Իսրայելի որդիները մեկնեցին ու բանակեցին Ովբովթում։ 11 Ովբովթից մեկնելով՝ բանակեցին Աքեղգայիում՝ անապատի այն կողմում, որը Մովաբի դիմաց է գտնվում, նրանից արևելք։ 12 Այնտեղից էլ ճանապարհ ընկնելով՝ բանակեցին Զարեդ ձորում։ 13 Այնտեղից էլ մեկնելով՝ բանակեցին Առնովնից այն կողմ՝ անապատում, ամորհացիների սահմանների ելքի մոտ. որովհետև Առնովնը մովաբացիների սահմանն է՝ մովաբացիների ու ամորհացիների սահմանների միջև։ 14 Դրա համար էլ Տիրոջ պատերազմների գրքում գրված է.

«Կրակի մատնեց Զովդն ու Առնովնի ձորը։

15 Նա ձորում բնակվողներին տարավ բնակեցնելու Էրում,

որը սահմանակից էր Մովաբին»։

16 Եվ այնտեղից հասան Ջրհոր [*  Բեեր]։ Դա այն ջրհորն է, որի մասին Տերն ասաց Մովսեսին. «Հավաքի՛ր ժողովրդին, որ ես նրանց խմելու ջուր տամ»։ 17 Այն ժամանակ Իսրայելը ջրհորի մոտ այս օրհներգը երգեց.

«Փառաբանե՜ք այն 18 ջրհորը, որ փորեցին իշխանները,

այն տաշեցին ազգերի թագավորներն

իրենց թագավորության և տիրապետության ժամանակ»։

Ապա Ջրհորից գնացին դեպի Մանթանին, 19 Մանթանինից՝ Մանայել, Մանայելից՝ Բամովթ, 20 Բամովթից մի հովիտ Մովաբում՝ Կոփածո [*  Պիսգա] կոչված լեռան գագաթի մոտ, որ նայում է դեպի անապատ։

Անդրհորդանանի նվաճումը

21 Մովսեսն ամորհացիների արքայի մոտ պատգամավորներ ուղարկեց խաղաղության խոսքերով։ Նա ասաց. 22 «Թո՛ւյլ տուր անցնենք քո երկրով։ Ճանապարհով կգնանք, չենք շեղվի ո՛չ դաշտերի, ո՛չ էլ այգիների մեջ և ո՛չ էլ քո ջրհորներից ջուր կխմենք։ Արքունի ճանապարհով կգնանք, մինչև որ անցնենք քո սահմաններից»։ 23 Սեհովնը Իսրայելի որդիներին թույլ չտվեց անցնել իր սահմաններով։ Սեհովնը հավաքեց իր ողջ ժողովրդին ու Իսրայելի դեմ պատերազմելու ելավ անապատում։ Նա եկավ Սիասար և պատերազմ մղեց Իսրայելի դեմ։ 24 Իսրայելը սրով կոտորեց նրան, և տիրեցին նրա երկրին Առնովնից մինչև Հաբոկ, մինչև Ամովնի որդիների երկիրը, որովհետև Հազերը Ամովնի որդիների սահմանն էր։ 25 Իսրայելը գրավեց այդ բոլոր քաղաքները և բնակվեց ամորհացիների բոլոր քաղաքներում՝ Եսեբոնում ու նրա բոլոր արվարձաններում, 26 որովհետև Եսեբոնը ամորհացիների արքա Սեհովնի քաղաքն էր։ Նա մինչ այդ պատերազմ էր մղել Մովաբի արքայի դեմ ու գրավել նրա ամբողջ երկիրը՝ Արոյերից մինչև Առնովն։ 27 Դրա համար բոլոր առակասացներն ասում են.

«Եկե՛ք Եսեբոն,

որպեսզի կառուցվի ու բարեկարգվի Սեհովնի քաղաքը,

28 քանզի հուր ելավ Եսեբոնից,

և բոց՝ Սեհովնի քաղաքից,

այրեց մինչև Մովաբ

և լափեց Առնովնի արձանները։

29 Վա՜յ քեզ, Մովա՛բ,

կորա՜ր, Քամովսի ժողովուրդ։

Նրանց որդիները փախուստի մատնվեցին,

նրանց դուստրերը գերի ընկան

ամորհացիների թագավորի ձեռքը։

30 Նրանց սերունդները կկոտորվեն Եսեբոնից մինչև Դեբովն,

և նրանց կանայք անգամ կրակ գցեցին Մովաբի վրա»։

31 Իսրայելը բնակվեց ամորհացիների բոլոր քաղաքներում։ 32 Մովսեսը մարդ ուղարկեց, որ հետախուզեն Հազերը։ Եվ գրավեցին այն ու նրա ավանները և դուրս քշեցին այնտեղ բնակվող ամորհացուն։ 33 Այնտեղից դուրս եկան ու գնացին Բասան տանող ճանապարհով։ Եվ Բասանի Օվգ թագավորը Եդրայինում նրանց դեմ պատերազմի ելավ իր ողջ ժողովրդով։ 34 Եվ Տերն ասաց Մովսեսին. «Մի՛ վախեցիր նրանից, որովհետև քո ձեռքն եմ մատնել նրան, նրա ողջ ժողովրդին ու նրա ողջ երկիրը։ Նրա հետ կվարվես այնպես, ինչպես վարվեցիր Եսեբոնում բնակվող ամորհացիների արքա Սեհովնի հետ»։ 35 Եվ հարվածեց նրան ու նրա որդիներին և նրա ողջ ժողովրդին, մինչև որ նրանցից ոչ մի մարդ ողջ չմնաց, և ժառանգեցին նրանց երկիրը։

22

Մովաբի թագավորը Բաղաամի մոտ բանագնաց է ուղարկում

1 Այնտեղից մեկնելով՝ Իսրայելի որդիները բանակեցին Մովաբի արևմտյան մասում՝ Հորդանան գետի մոտ, Երիքովի դիմաց։

2 Բաղակը՝ Սեպփովրի որդին, տեսավ այն ամենը, ինչ Իսրայելն արեց ամորհացիներին։ 3 Մովաբը խիստ վախեցավ այդ ժողովրդից, որովհետև նրանք շատ էին. Մովաբը զարհուրեց Իսրայելի որդիներից։ 4 Մովաբն ասաց Մադիամի ծերակույտին. «Արդ այս ժողովուրդը կխժռի ամեն բան, որ մեր շուրջն է, այնպես, ինչպես արջառն է խժռում դաշտի դալար խոտը»։ Բաղակը՝ Սեպփովրի որդին, այդ ժամանակ Մովաբի արքան էր։ 5 Նա պատգամավորներ ուղարկեց Բաղաամի՝ Բեովրի որդու մոտ, Փաթուրն քաղաքը, որ գետեզրին է, իր ազգակիցների երկիրը, որպեսզի կանչի նրան՝ ասելով. «Ահա մի ժողովուրդ է ելել Եգիպտոսից, որ ծածկել է երկրի երեսը և իջևանել իմ մոտակայքում։ 6 Արդ, արի՛, ինձ համար անիծի՛ր այս ժողովրդին, որովհետև նա ինձանից ուժեղ է։ Թերևս կարողանանք կոտորել նրանցից ոմանց ու հալածել մեր երկրից։ Գիտեմ, որ այն, ինչ դու օրհնում ես, օրհնված է, և ինչ անիծում ես, անիծված է»։

7 Մովաբի ծերակույտն ու Մադիամի ծերակույտը գնացին՝ իրենց ձեռքում ունենալով մոգության վարձը։ Նրանք եկան Բաղաամի մոտ և հայտնեցին նրան Բաղակի խոսքերը։ 8 Եվ նրանց ասաց. «Այս գիշեր մնացե՛ք այստեղ, և ես ձեր խնդրին պատասխան կտամ, ինչ Տերը կհայտնի ինձ»։ Մովաբի իշխանները գիշերեցին Բաղաամի մոտ։ 9 Աստված եկավ Բաղաամի մոտ և նրան ասաց. «Ովքե՞ր են այս մարդիկ, որ քեզ մոտ են»։ 10 Բաղաամը պատասխանեց Աստծուն. «Մովաբի արքա Բաղակը՝ Սեպփովրի որդին է ուղարկել նրանց ինձ մոտ և ասել. 11 “Ահա մի ժողովուրդ է ելել Եգիպտոսից և ծածկել երկրի երեսը և իջևանել իմ մոտակայքում։ Արդ, արի՛, ինձ համար անիծի՛ր նրանց, որպեսզի թերևս կարողանամ նրանց կոտորելով՝ հալածել իմ երկրից”»։ 12 Եվ Աստված ասաց Բաղաամին. «Մի՛ գնա նրանց հետ և մի՛ անիծիր ժողովրդին, որովհետև նա օրհնյալ է»։ 13 Եվ Բաղաամը, առավոտյան վեր կենալով, ասաց Բաղակի իշխաններին. «Վերադարձե՛ք ձեր տիրոջ մոտ, որովհետև Աստված թույլ չի տալիս ինձ, որ գամ ձեզ հետ»։ 14 Մովաբի իշխանները վեր կացան, եկան Բաղակի մոտ ու ասացին. «Բաղաամը չկամեցավ գալ մեզ հետ»։ 15 Բաղակը սրանցից ավելի շատ և պատվավոր իշխաններ ուղարկեց։ 16 Բաղաամի մոտ գալով՝ նրանք ասացին. «Այսպես է ասում Բաղակը՝ Սեպփովրի որդին. “Աղաչում եմ քեզ, շտապ ինձ մո՛տ արի, 17 որովհետև մեծապես պատվելու եմ քեզ, և ինչ էլ ասես, կանեմ քեզ համար։ Արդ, արի՛, ինձ համար անիծի՛ր այս ժողովրդին”»։ 18 Բաղաամը պատասխան տվեց Բաղակի իշխաններին՝ ասելով. «Եթե Բաղակն ինձ անգամ իր տնով լի արծաթ ու ոսկի տա, ես չեմ կարող ոտնահարել Տիրոջ՝ Աստծու խոսքը և այն իմ մտքում մեծ կամ փոքր դարձնել։ 19 Արդ, այս գիշեր մնացե՛ք այստեղ, որպեսզի իմանամ, թե Տերն էլ ինչ կասի ինձ»։ 20 Գիշերն Աստված եկավ Բաղաամի մոտ և ասաց նրան. «Քանի որ քեզ կանչելու համար են եկել այս մարդիկ, վե՛ր կաց, գնա՛ նրանց հետ, բայց կանես այն, ինչ ես կասեմ քեզ»։

Բաղաամի էշը խոսում է

21 Բաղաամը, առավոտյան վեր կենալով, համետեց իր էշը և գնաց Մովաբի իշխանների հետ։ 22 Աստված խիստ բարկացավ, որ նա գնում է։ Աստծու հրեշտակը եկավ, կանգնեց նրա առաջ որպես հակառակորդ։ Բաղաամը նստել էր իր էշի վրա, և նրա հետ էին իր երկու ծառաները։ 23 Երբ էշը տեսավ, որ Աստծու հրեշտակը մերկացրած սուրը ձեռքին փակել է ճանապարհը, մի կողմ քաշվեց ճանապարհից և գնում էր դաշտի միջով։ Բաղաամը գավազանով հարվածեց էշին, որպեսզի նրան ուղղի դեպի ճանապարհը։ 24 Աստծու հրեշտակը կանգնեց այգիների առվամիջին։ Այգիներն այս ու այն կողմից ցանկապատեր ունեին։ 25 Էշը, տեսնելով Աստծու հրեշտակին, նետվեց պատի կողմը և ճզմեց Բաղաամի ոտքը։ Նա սկսեց ավելի սաստիկ հարվածել էշին։ 26 Աստծու հրեշտակն ավելի առաջ գնաց և կանգնեց նեղ տեղում, որտեղից էշն այլևս չէր կարող աջ կամ ձախ թեքվել։ 27 Էշը, տեսնելով Աստծու հրեշտակին, կքեց Բաղաամի տակ։ Բաղաամը բարկացավ և էշին հարվածեց գավազանով։ 28 Աստված բացեց էշի բերանը, և սա ասաց Բաղաամին. «Ի՞նչ եմ քեզ արել, որ այս երրորդ անգամ է՝ հարվածում ես ինձ»։ 29 Բաղաամն էշին ասաց. «Որովհետև ինձ ծաղրուծանակի ենթարկեցիր, եթե սուր լիներ ձեռքիս, արդեն սպանած կլինեի քեզ»։ 30 Էշն ասաց Բաղաամին. «Ես այն էշը չե՞մ, որի վրա դու հեծել ես քո մանկության օրից մինչև այսօր։ Ես երբևէ ծուլացե՞լ եմ ու քեզ այսպես արել»։ Նա պատասխանեց՝ ո՛չ։ 31 Աստված բացեց Բաղաամի աչքերը, և նա տեսավ, որ Տիրոջ հրեշտակը մերկացրած սուրը ձեռքին կանգնած է ճանապարհի վրա։ Նա, երեսնիվայր ընկնելով, երկրպագեց։ 32 Աստծու հրեշտակը նրան ասաց. «Ինչո՞ւ երեք անգամ հարվածեցիր քո էշին։ Ես ահա քեզ խանգարելու ելա, որովհետև քո ճանապարհն ուղիղ չէ իմ առջև։ 33 Էշդ ինձ տեսավ ու երեք անգամ մի կողմ քաշվեց, և եթե ինձնից չխուսափեր, հիմա ես քեզ սպանած կլինեի, իսկ դրան կենդանի կթողնեի»։ 34 Բաղաամն ասաց Տիրոջ հրեշտակին. «Մեղանչեցի, որովհետև չգիտեի, որ դու էիր ճանապարհս փակողը։ Արդ, եթե քեզ ցանկալի չէ գնալս, կվերադառնամ»։ 35 Աստծու հրեշտակն ասաց Բաղաամին. «Գնա՛ այս մարդկանց հետ, բայց զգո՛ւյշ եղիր և խոսի՛ր այն, ինչ ասելու եմ քեզ»։ Բաղաամը գնաց Բաղակի իշխանների հետ։

Բաղակի և Բաղաամի հանդիպումը

36 Բաղակը, լսելով, որ գալիս է Բաղաամը, ընդառաջ գնաց նրան մինչև Մովաբի քաղաքը, որը Առնովնի սահմանին է։ 37 Բաղակն ասաց Բաղաամին. «Մարդ չե՞մ ուղարկել, որ քեզ կանչեն ինձ մոտ։ Ինչո՞ւ չէիր գալիս ինձ մոտ. կարծում էիր, թե ի վիճակի չէ՞ի քեզ պատվելու»։ 38 Բաղաամը պատասխանեց Բաղակին. «Ահա եկել եմ քեզ մոտ։ Արդ, կարո՞ղ եմ մի բան ասել, եթե այն Աստված իմ բերանը չդնի»։ 39 Բաղաամը գնաց Բաղակի հետ, և հասան Հանգրվանների քաղաքը [*  Կիրյաթ-Խուցոտ40 Բաղակն արջառ ու ոչխար մորթեց և ուղարկեց Բաղաամին ու այն իշխաններին, որ նրա հետ էին։

41 Երբ լույսը բացվեց, Բաղակը, իր հետ վերցնելով Բաղաամին, նրան հանեց Բահաղի բարձունքում և այնտեղից նրան ցույց տվեց ժողովրդի մի մասը։

23

Բաղաամի առաջին մարգարեությունը

1 Բաղաամն ասաց Բաղակին. «Այստեղ ինձ համար յոթ բագի՛ն կառուցիր և այստեղ ինձ համար յոթ զվարակ ու յոթ խո՛յ պատրաստիր»։ 2 Բաղակն արեց այնպես, ինչպես իրեն ասել էր Բաղաամը, և ամեն մի բագինի վրա զվարակ ու խոյ մատուցեց։ 3 Բաղաամն ասաց Բաղակին. «Դու կանգնի՛ր քո զոհի մոտ, իսկ ես գնամ. գուցե Աստված ընդառաջ ելնելով երևա ինձ։ Այն, ինչ նա ցույց կտա ինձ, կհաղորդեմ քեզ»։ Բաղակը կանգնեց իր զոհի մոտ։ Բաղաամը գնաց Աստծուն հարցում անելու։ Նա ուղիղ առաջ էր գնում։ 4 Աստված երևաց Բաղաամին, և Բաղաամն ասաց. «Յոթ բագին պատրաստեցի և ամեն մի բագինի վրա զվարակ ու խոյ մատուցեցի»։ 5 Աստված Բաղաամի բերանը խոսք դրեց և ասաց. «Վերադարձի՛ր Բաղակի մոտ և այսպե՛ս խոսիր»։ 6 Վերադարձավ նրա մոտ, և նա կանգնած էր իր ողջակեզների մոտ։ Նրա հետ էին նաև մովաբացիների բոլոր իշխանները։ 7 Աստծու հոգին իջավ Բաղաամի վրա, և նա առակի ձևով ասաց.

«Միջագետքից կանչեց ինձ մովաբացիների Բաղակ արքան,

Արևելքի լեռներից, և ասաց.

“Արի՛, նզովի՛ր Հակոբին ինձ համար,

արի՛, անիծի՛ր Իսրայելին ինձ համար”։

8 Ինչպե՞ս նզովեմ նրան,

որին Տերը չի նզովում,

կամ ինչպե՞ս անիծեմ,

որին Աստված չի անիծում։

9 Լեռներից եմ տեսնում նրան,

բլուրների բարձունքից եմ նայում նրան։

Ահա կա մի ժողովուրդ,

որ առանձին պիտի բնակվի,

ազգերի մեջ չպիտի դասվի։

10 Ո՞վ է ճշտել Հակոբի սերնդի թիվը,

ո՞վ է հաշվել Իսրայելի տոհմերը։

Երանի՜ ես մեռնեի այդ արդար մարդկանց հետ,

և իմ զավակները նրա զավակների պես լինեին»։

11 Բաղակն ասաց Բաղաամին. «Այդ ի՞նչ արեցիր։ Ես քեզ կանչեցի իմ թշնամիներին անիծելու համար, իսկ դու օրհնությամբ օրհնեցի՞ր»։ 12 Բաղաամն ասաց Բաղակին. «Մի՞թե չասացի, որ Աստված ինչ դնի իմ բերանը, այն էլ կասեմ»։

Բաղաամի երկրորդ մարգարեությունը

13 Բաղակն ասաց նրան. «Ինձ հետ արի՛ մի այլ տեղ, որտեղից նրան չես տեսնի, այլ կտեսնես նրա մի մասը, ամբողջությամբ չես տեսնի։ Այնտեղից նրանց անիծի՛ր ինձ համար»։ 14 Նա վերցրեց նրան ու գնաց Դիտանոց [*  Ցոֆիմ] ագարակը՝ Կոփածո լեռան գագաթին, այնտեղ կառուցեց յոթ բագին և ամեն մի բագինի վրա մատուցեց մեկական զվարակ ու խոյ։ 15 Բաղաամն ասաց Բաղակին. «Դու կանգնի՛ր քո զոհի մոտ, իսկ ես գնամ Աստծուն հարցում անելու»։ 16 Աստված ընդառաջ եկավ Բաղաամին, խոսք դրեց նրա բերանը՝ ասելով. «Վերադարձի՛ր Բաղակի մոտ և այսպե՛ս խոսիր»։ 17 Եվ վերադարձավ նրա մոտ, որը կանգնած էր իր ողջակեզի մոտ։ Նրա հետ էին նաև մովաբացիների բոլոր իշխանները։ Բաղակը նրան ասաց. «Ի՞նչ խոսեց Տերը»։ 18 Բաղաամն առակի ձևով ասաց.

«Արի՛, Բաղա՜կ, և լսի՛ր,

իբրև վկա՝ ակա՛նջ դիր, ո՜վ Սեպփովրի որդի։

19 Աստված մարդու նման չէ, որ խաբի,

և ոչ էլ մարդու որդու նման, որ սպառնա։

Ասաց և չի՞ անի,

Խոստացավ և չի՞ մնա իր խոսքին։

20 Արդ, ես հրաման եմ ստացել, որ օրհնեմ,

ուրեմն կօրհնեմ և չեմ հրաժարվի դրանից։

21 Հակոբի սերունդները թող նեղություն չկրեն,

Իսրայելի մեջ հոգնություն թող չլինի։

Տերը՝ նրա Աստվածը, նրա հետ է,

իշխանների փառքն ու պատիվը՝ նրա մեջ։

22 Աստվա՛ծ նրանց հանեց Եգիպտոսից,

և նա իբրև միեղջերուի զորություն է նրանց համար։

23 Հակոբի մեջ կախարդություն անող չկա,

ոչ էլ Իսրայելի մեջ՝ մոգություն։

Ժամանակին թող հայտնվի Հակոբին ու Իսրայելին,

ինչ որ Աստված կատարելու է։

24 Ահա այդ ժողովուրդը՝ իբրև առյուծի կորյուն,

ոտքի պետք է ելնի

և իբրև առյուծ պետք է պարծենա։

Նա չի քնի, մինչև չուտի իր որսը,

և չխմի խոցոտվածների արյունը»։

25 Բաղակն ասաց Բաղաամին. «Լավ, նրան չես անիծում, գոնե մի՛ էլ օրհնիր նրան»։ 26 Բաղաամը պատասխան տվեց Բաղակին՝ ասելով. «Քեզ հետ չխոսեցի՞, չասացի՞, թե՝ “Աստված ինչ որ ասի ինձ, այն էլ կանեմ”»։

Բաղաամի երրորդ մարգարեությունը

27 Եվ Բաղակն ասաց Բաղաամին. «Արի՛ քեզ տանեմ մեկ այլ տեղ, գուցե դա հաճո լինի Աստծուն, և ինձ համար դու այնտեղից անիծես նրանց»։ 28 Բաղակը Բաղաամին տարավ Փոգովրի գագաթը, որը դեպի անապատ է ձգվում։ 29 Բաղաամն ասաց Բաղակին. «Ինձ համար այստեղ յոթ բագի՛ն կառուցիր և ինձ համար այստեղ յոթ զվարակ ու յոթ խո՛յ պատրաստիր»։ 30 Բաղակն արեց այնպես, ինչպես նրան ասել էր Բաղաամը. նա զվարակ ու խոյ մատուցեց ամեն մի բագինի վրա։

24

1 Բաղաամը, տեսնելով, որ Տիրոջը հաճելի է Իսրայելին օրհնելը, այլևս հմայությունների չդիմեց, ինչպես սովոր էր, այլ երեսը դարձրեց դեպի անապատ։ 2 Բաղաամը, իր աչքերը բարձրացնելով, տեսավ Իսրայելին՝ բանակած ըստ ցեղերի։ Աստծու հոգին իջավ նրա վրա, 3 և նա առակի ձևով ասաց.

«Խոսում է Բաղաամը՝ Բեովրի որդին,

4 խոսում է ճշմարտատես այրը,

որ քնի մեջ բաց աչքերով է տեսել Աստծու տեսիլը։

5 Ինչքա՜ն գեղեցիկ են քո տները, Հակո՛բ,

և քո վրանները, Իսրայե՛լ։

6 Դրանք նման են հովանի անող անտառների,

և գետերի ափին գտնվող բուրաստանների,

և վրանների, որ կանգնեցրեց Տերը,

և նման են հոսող ջրերի ափին գտնվող մայրիների։

7 Այդ սերնդից պիտի ծնվի մի մարդ,

որ պիտի տիրի բազում ազգերի։

Նրա թագավորությունը Գովգի թագավորությունից հզոր պիտի լինի,

նրա թագավորությունը պիտի բարգավաճի։

8 Աստված նրան առաջնորդեց Եգիպտոսից,

և նա իբրև միեղջերուի զորություն է նրա համար։

Նա պիտի ուտի իր թշնամի ժողովուրդներին,

նրանց գիրությունը պիտի հյուծի

և իր նետերով նետահար պիտի անի իր թշնամիներին։

9 Նա փռված պիտի հանգստանա առյուծի պես,

և առյուծի կորյունի պես։

Ո՞վ կհամարձակվի զարթնեցնել նրան։

Թող օրհնվեն քեզ օրհնողները,

և անիծվեն քեզ անիծողները»։

10 Բաղակը բարկացավ Բաղաամի վրա և ափերն իրար զարկեց։ Բաղակն ասաց Բաղաամին. «Ես քեզ կանչեցի, որպեսզի անիծես իմ թշնամիներին, իսկ դու ահա օրհնելով օրհնեցիր նրանց երեք անգամ։ 11 Արդ, փախի՛ր քո տեղը։ Ուզում էի պատվել քեզ, բայց Տերը շեղեց քեզ փառքից»։ 12 Բաղաամն ասաց Բաղակին. «Մի՞թե ինձ մոտ ուղարկած քո բանագնացներին չասացի. 13 “Եթե Բաղակն ինձ իր տնով լի արծաթ ու ոսկի էլ տա, ես չեմ կարող անտեսել Տիրոջ խոսքը և ոչ էլ կարող եմ ինձնից լավ կամ վատ դարձնել այն։ Ինչ որ ասի Աստված, այն էլ խոսելու եմ”։

Բաղաամի վերջին մարգարեությունը

14 Իսկ հիմա ահա գնում եմ իմ տեղը։ Արի՛ քեզ հայտնեմ, թե այդ ժողովուրդն առաջիկայում ի՛նչ է անելու քո ժողովրդին»։ 15 Եվ նա առակով ասաց.

«Խոսում է Բաղաամը՝ Բեովրի որդին,

ճշմարտատես այն մարդը,

16 որ լսել է Աստծու պատգամները

և հմուտ է Բարձրյալի գիտությանը,

քնի մեջ բաց աչքերով է տեսել Աստծու տեսիլը։

17 Ես ցույց եմ տալու նրան, բայց ոչ հիմա,

երանելի եմ դարձնելու նրան, բայց ոչ մոտ ժամանակում։

Ծագելու է Հակոբի աստղը,

մի մարդ է բարձրանալու Իսրայելից

և հարվածելու է Մովաբի իշխաններին,

գերեվարելու է Սեթի բոլոր հետնորդներին։

18 Նա պիտի ժառանգի Եդովմը,

որ պատկանում է իր թշնամի Եսավին։

Եվ դա Իսրայելն անելու է զորությամբ։

19 Հակոբի ցեղից պիտի ելնի այդ այրը

և պիտի կոտորի այդ քաղաքից փրկվածներին»։

20 Ամաղեկացիներին տեսնելով՝ նա առակի կարգով ասաց.

«Ամաղեկացիները ազգերից հնագույնն են,

բայց կորստյան պիտի մատնվի նրանց սերունդը»։

21 Կինեցիներին տեսնելով՝ նա առակով ասաց.

«Ամուր է քո բնակավայրը,

բայց եթե քարանձավներում էլ դնես քո բույնը,

22 եթե անգամ Բեովրի հմտությամբ կառուցվի ձեր բույնը,

միևնույնն է, ասորեստանցիները գերեվարելու են ձեզ»։

23 Ապա առակով ասաց.

«Ո՞վ ողջ կմնա, եթե Աստված այս բաներն անի։

24 Կիտացիները կգան

ու կչարչարեն Ասուրին

ու կչարչարեն եբրայեցիներին,

բայց իրենք էլ գլխովին կկորչեն»։

25 Բաղաամը վեր կացավ, վերադարձավ, գնաց իր բնակատեղին, իսկ Բաղակն էլ գնաց իր բնակատեղին։

25

Իսրայելացիների կռապաշտությունը

1 Իսրայելը բանակեց Սատտիմում, և ժողովուրդը պղծվեց՝ Մովաբի դուստրերի հետ պոռնկանալով։ 2 Եվ հրավիրեցին նրանց իրենց կուռքերի զոհերին, և ժողովուրդը կերավ նրանց զոհերից ու երկրպագեց նրանց կուռքերին։ 3 Իսրայելը հարեց Բելփեգովրին, և Տերը խիստ բարկացավ Իսրայելի վրա։ 4 Տերն ասաց Մովսեսին. «Վերցրո՛ւ ժողովրդի բոլոր իշխաններին և հրապարակավ պատժի՛ր նրանց Տիրոջ առջև՝ արեգակի դեմ, որպեսզի Տիրոջ զայրույթը վերանա Իսրայելի վրայից»։ 5 Մովսեսն ասաց Իսրայելի ցեղերին. «Ամեն մեկը թող կոտորի Բելփեգովրին հարած իր հարազատին»։

6 Եվ ահա մի իսրայելացի Մովսեսի ու Իսրայելի որդիների ողջ ժողովրդի ներկայությամբ, մինչ նրանք լաց էին լինում Վկայության խորանի դռանը, իր եղբորն առաջնորդեց մադիանացի մի կնոջ մոտ։ 7 Ահարոն քահանայի որդի Եղիազարի որդի Փենեեսը, տեսնելով դա, վեր կացավ ժողովրդի միջից և իր ձեռքն առնելով տեգը՝ 8 այդ տղամարդու հետևից մտավ կրակարան ու խոցեց երկուսին էլ՝ իսրայելացի տղամարդուն ու այդ կնոջը՝ իր արգանդից։ Այդ ժամանակ էլ դադարեց Իսրայելի որդիների կոտորածը։ 9 Այդ կոտորածից քսանչորս հազար մարդ մեռավ։

10 Տերը խոսեց Մովսեսի հետ և ասաց. 11 «Փենեեսը՝ Ահարոն քահանայի որդի Եղիազարի որդին, մեղմեց Իսրայելի որդիների նկատմամբ ունեցած իմ զայրույթը, քանի որ նա նրանց մեջ իմ հանդեպ նախանձախնդրություն դրսևորեց։ Եվ ես Իսրայելի որդիներին իմ բարկությամբ չոչնչացրի։ 12 Իսկ հիմա այսպես կասես. “Ես ահա նրա հետ խաղաղության ուխտ եմ կնքում։ 13 Նրան և նրա հետնորդներին հավիտենական քահանայություն եմ խոստանում, որ նա իր Աստծու փոխարեն վրեժխնդիր լինելով՝ քավեց Իսրայելի որդիների մեղքերը”»։ 14 Մադիանացի կնոջ հետ սպանված իսրայելացի տղամարդու անունը Զամբրի էր։ Նա Սաղովմի որդին էր՝ Շմավոնների նահապետական տան իշխանը, 15 իսկ սպանված մադիանացի կնոջ անունը Քազբի էր։ Նա Մադիամի նահապետական տան Ամովթի ազգի Սուր իշխանի դուստրն էր։

16 Տերը խոսեց Մովսեսի հետ և ասաց. 17 «Խոսի՛ր Իսրայելի որդիների հետ և ասա՛. “Թշնամացե՛ք մադիանացիների հետ և հարվածե՛ք նրանց, 18 որովհետև նրանք նենգությամբ թշնամություն են անում ձեզ. նրանք ձեզ դավեցին Փոգովրի միջոցով, նաև Մադիամի իշխանի դուստր Քազբիի՝ իրենց քրոջ միջոցով, որն սպանվեց Փոգովրի պատճառով սկսված կոտորածների օրը”»։

26

Երկրորդ մարդահամարը

1 Այդ կոտորածից հետո Տերը խոսեց Մովսեսի ու Եղիազար քահանայի հետ ու ասաց. 2 «Հաշվառմա՛ն ենթարկեք Իսրայելի որդիներին՝ քսան տարեկան և ավելի մեծ, ըստ իրենց նահապետական տների, բոլոր նրանց, ովքեր ընդունակ են պատերազմելու»։ 3 Մովսեսն ու Եղիազար քահանան Մովաբի հովտում՝ Հորդանանի ափին, Երիքովի դիմաց ասացին. 4 «Տերը հրամայել է Մովսեսին հաշվառման ենթարկել քսան տարեկան և ավելի մեծերին»։ Իսրայելի որդիները, որոնք ելան Եգիպտոսից, սրանք են.

5 Ռուբենը՝ Իսրայելի անդրանիկ որդին, և Ռուբենի որդիները՝ Ենովքը և Ենովքի գունդը, Փաղղուսը և Փաղղուսի գունդը, Քարմին և Քարմիի գունդը, 6 Ասրովնը և Ասրովնի գունդը։ 7 Սրանք Ռուբենի գնդերն են. նրանց թիվը 43,730 է։ 8 Փաղղուսի որդին՝ Եղիաբը, 9 և Եղիաբի որդիներ Նամուելը, Դաթանը և Աբիրոնը։ Սրանք ժողովրդի երևելի մարդկանցից էին. սրանք էին, որ ելան Տիրոջ դեմ՝ Կորխի հետնորդների հետ ապստամբելով Մովսեսի ու Ահարոնի դեմ, 10 և երկիրը, բացելով իր բերանը, կուլ տվեց նրանց ու Կորխին, իր ժողովրդի հետ։ Այդ ժամանակ կրակը լափեց երկու հարյուր հիսուն հոգու, որպեսզի մյուսների համար դաս լինի։ 11 Սակայն Կորխի որդիները չմեռան։

12 Շմավոնի որդիները և նրանց գնդերը՝ Համուելը և Համուելի գունդը, Համինը և Համինի գունդը, Հաքինը և Հաքինի գունդը, 13 Զարան և Զարայի գունդը, Սավուղը և Սավուղի գունդը։ 14 Սրանք են Շմավոնի գնդերը, ըստ հաշվառման՝ 22,200 հոգի։

15 Հուդայի որդիները՝ Էրը, Օնանը, Սելովմը, Փարեսը և Զարան։ Էրն ու Օնանը մեռան քանանացիների երկրում։ 16 Հուդայի որդիներն ու նրանց գնդերն են՝ Սելովմը և Սելովմի գունդը, Փարեսը և Փարեսի գունդը, Զարան և Զարայի գունդը։ 17 Փարեսի որդիները՝ Ասրովնը և Ասրովնի գունդը, Համուելը և Համուելի գունդը։ 18 Սրանք են Հուդայի գնդերը, ըստ հաշվառման՝ 76,500 հոգի։

19 Իսաքարի որդիներն ըստ իրենց գնդերի՝ Թովլան և Թովլայի գունդը, Փուան և Փուայի գունդը, 20 Հասուբը և Հասուբի գունդը, Սամրանը և Սամրանի գունդը։ 21 Սրանք են Իսաքարի գնդերը, ըստ հաշվառման՝ 64,300 հոգի։

22 Զաբուղոնի որդիներն ըստ իրենց գնդերի՝ Սարեդը և Սարեդի գունդը, Ալլովնը և Ալլովնի գունդը, Աղելը և Աղելի գունդը։ 23 Սրանք են Զաբուղոնի գնդերը, ըստ հաշվառման՝ 60,500 հոգի։

24 Գադի որդիներն ըստ իրենց գնդերի՝ Սափովնը և Սափովնի գունդը, Անգին և Անգիի գունդը, Սունին և Սունիի գունդը, 25 Ազենին և Ազենիի գունդը, Ադդին և Ադդիի գունդը, 26 Արուադին և Արուադիի գունդը, Արիելը և Արիելի գունդը։ 27 Սրանք են Գադի որդիների տոհմերը, ըստ հաշվառման՝ 44,500 հոգի։

28 Ասերի որդիներն ըստ իրենց գնդերի՝ Համինը և Համինի գունդը, Հեսուն և Հեսուի գունդը, Բարիան և Բարիայի գունդը, 29 Քոբերը և Քոբերի գունդը, Մելքիելը և Մելքիելի գունդը։ 30 Իսկ Ասերի դստեր անունն էր Սարա։ 31 Սրանք են Ասերի ցեղի գնդերը, ըստ հաշվառման՝ 43,600 հոգի։

32 Հովսեփի որդիներն ըստ իրենց ցեղերի՝ Մանասեն և Եփրեմը։

33 Մանասեի որդիները՝ Մաքիրը և Մաքիրի գունդը։ Մաքիրը ծնեց Գաղաադին։ Գաղաադը և Գաղաադի գունդը։ 34 Գաղաադի որդիները՝ Աբիեզերը և Աբիեզերի գունդը, Քեղեգը և Քեղեգի գունդը, 35 Եսրիելը և Եսրիելի գունդը, Սյուքեմը և Սյուքեմի գունդը, 36 Սիմային և Սիմայիի գունդը, Ոփերը և Ոփերի գունդը։ 37 Ոփերի որդի Սաղպաադն արու զավակներ չունեցավ, այլ դուստրեր։ Սաղպաադի դուստրերի անուններն են՝ Մաաղա, Նուա, Եգղա, Մեղքա և Թերսա։ 38 Սրանք են Մանասեի գնդերը, ըստ հաշվառման՝ 52,700 հոգի։

39 Եփրեմի որդիները՝ Սուտաղան և Սուտաղայի գունդը, Տանաքը և Տանաքի գունդը։ 40 Սրանք են Սուտաղայի որդիները. Եդենը և Եդենի գունդը։ 41 Սրանք են Եփրեմի գնդերը, ըստ հաշվառման՝ 32,500 հոգի։ Ահա սրանք են Հովսեփի որդիներն ըստ իրենց գնդերի։

42 Բենիամինի որդիներն ըստ իրենց գնդերի՝ Բալեն և Բալեի գունդը, Ասբերը և Ասբերի գունդը, Հաքերանը և Հաքերանի գունդը, 43 Սափանը և Սափանի գունդը։ 44 Բալեի որդիներն են՝ Ադարը և Ադարի գունդը, Նոյեմանը և Նոյեմանի գունդը։ 45 Սրանք են Բենիամինի որդիներն ըստ իրենց գնդերի, ըստ հաշվառման՝ 35,500 հոգի։

46 Դանի որդիներն ըստ իրենց գնդերի՝ Սամին և Սամիի գունդը։ Սրանք են Դանի գնդերն ըստ իրենց գնդերի։ 47 Սամիի բոլոր գնդերը, ըստ հաշվառման՝ 64,600 հոգի։

48 Նեփթաղիմի որդիներն ըստ իրենց գնդերի՝ Ասիելը և Ասիելի գունդը, Գավնին ու Գավնիի գունդը, 49 Հեսերը և Հեսերի գունդը, Սելլեմը և Սելլեմի գունդը։ 50 Սրանք են Նեփթաղիմի գնդերը, ըստ հաշվառման՝ 40,300 հոգի։

51 Իսրայելի որդիների ընդհանուր թիվը եղավ 601,730։

52 Տերը խոսեց Մովսեսի հետ և ասաց. 53 «Երկիրը դրանց միջև թող բաժանվի իբրև ժառանգություն ըստ անունների թվի։ 54 Մեծաքանակ ցեղին մեծ ժառանգությո՛ւն տուր, փոքրաքանակին՝ փոքր, յուրաքանչյուրին ժառանգությո՛ւն տուր ըստ հաշվառման։ 55 Երկիրը թող բաժանվի վիճակ գցելով. ըստ անունների, ըստ իրենց նահապետական ցեղերի թող ժառանգություն ստանան։ 56 Բազմանդամներն ու սակավաթիվները վիճակ գցելով թող ժառանգեն իրենց բաժինը»։

57 Իսկ Ղևիի որդիներն ըստ իրենց գնդերի սրանք են՝ Գեթսոնը և Գեթսոնի գունդը, Կահաթը և Կահաթի գունդը, Մերարին և Մերարիի գունդը։ 58 Սրանք են Ղևիի որդիների գնդերը. Ղոբենիի գունդը, Քեբրոնի գունդը, Կորխի գունդը և Մուսիի գունդը։ Կահաթը ծնեց Ամրամին։ 59 Նրա կնոջ անունն էր Հովքաբեթ, որ Ղևիի դուստրն էր։ Նա Ղևիի համար Եգիպտոսում Ամրամից ունեցավ Ահարոնին, Մովսեսին ու Մարիամին՝ նրանց քրոջը։ 60 Ահարոնի որդիներն էին Նադաբը, Աբիուդը, Եղիազարն ու Իթամարը։ 61 Նադաբն ու Աբիուդը մեռան, երբ Տիրոջ առաջ օտար կրակ մատուցեցին Սինայի անապատում։ 62 Ղևիի ցեղի մեկ ամսական և ավելի մեծ տարիք ունեցող արական սեռին պատկանողների թիվն ըստ հաշվառման՝ 23,000 հոգի։ Սրանք հաշվառման ենթարկված Իսրայելի որդիների մեջ չընդգրկվեցին, քանի որ Իսրայելի որդիների մեջ նրանց վիճակ չէր նախատեսված։

63 Այս է Մովսեսի ու Եղիազար քահանայի կատարած հաշվառումը, Իսրայելի որդիների հաշվառումը, որ կատարվեց Մովաբի հովտում՝ Հորդանանի մոտ, Երիքովի դիմաց։ 64 Սրանց մեջ չկար Իսրայելի որդիներից որևէ մարդ, որ Մովսեսի և Ահարոնի կողմից հաշվառման ենթարկված լիներ Սինայի անապատում, 65 քանի որ Տերը նրանց մասին ասել էր՝ «Անապատում իսպառ պիտի մեռնեն»։ Եվ նրանցից ոչ ոք չմնաց, բացի Հեփոնեի որդի Քաղեբից ու Նավեի որդի Հեսուից։

27

Սաղպաադի աղջիկների պահանջը

1 Մովսեսի մոտ եկան Հովսեփի որդիներից Մանասեի գնդից Մաքիրի որդի Գաղաադի որդի Ոփերի որդի Սաղպաադի դուստրերը, որոնց անուններն էին՝ Մաաղա, Նուա, Եգղա, Մեղքա և Թերսա։ 2 Նրանք, կանգնելով Մովսեսի, Եղիազար քահանայի, իշխանների և ողջ ժողովրդի առաջ, Վկայության խորանի դռանը, ասացին. 3 «Մեր հայրը մեռավ անապատում, նա Տիրոջ դեմ ընդվզած Կորխի ամբոխի մեջ չէր։ Նա մեռավ իր մեղքի համար և որդիներ չուներ։ 4 Արդ, մեր հոր անունը թող չջնջվի իր ցեղի միջից նրա համար, որ որդի չունեցավ։ Մեզ, մեր հոր եղբայրներին հավասար, ժառանգությո՛ւն տվեք»։ 5 Մովսեսը նրանց պահանջը ներկայացրեց Տիրոջ առաջ։ 6 Տերը խոսեց Մովսեսի հետ և ասաց. 7 «Ճիշտ են ասում Սաղպաադի դուստրերը։ Նրանց նույնպես ժառանգության կալվա՛ծ տուր իրենց հոր եղբայրներին հավասար. իրենց հոր հասանելիք վիճակը կհատկացնես նրանց։ 8 Իսրայելի որդիներին բացատրելով՝ կասես. “Եթե մեռնող մարդը որդի չի ունենում, նրա ժառանգությունը պետք է անցնի իր դստերը։ 9 Եթե նա դուստր չունի, նրա ժառանգությունը տվե՛ք իր եղբորը։ 10 Եթե նա եղբայր էլ չունի, նրա ժառանգությունը տվե՛ք իր հորեղբորը։ 11 Եվ եթե հորեղբայրներ էլ չունի, նրա ժառանգությունը տվե՛ք նրա մերձավոր ազգականին։ Նրա ունեցածն իր ցեղից որևէ մեկը թող ժառանգի։ Դա Իսրայելի որդիների համար դատաստանական օրենք թող լինի, ինչպես Տերն է հրամայել Մովսեսին”»։

Հեսուն՝ Մովսեսի հաջորդը

(Բ Օր. 31.1-8)

12 Տերն ասաց Մովսեսին. «Բարձրացի՛ր այն կողմում գտնվող լեռը՝ Նաբավ լեռը, և դիտի՛ր քանանացիների երկիրը, որը ես Իսրայելի որդիներին եմ տալու որպես կալվածք։ 13 Կտեսնես այն, և դու նույնպես կմիանաս քո նախնիներին, ինչպես քո եղբայր Ահարոնը միացավ Հովր լեռան վրա, 14 որովհետև Սին անապատում ոտնակոխ արեցիք իմ պատգամները, երբ ժողովուրդը հակառակվեց ինձ, և դուք նրա ներկայությամբ չփառաբանեցիք ինձ, երբ ջուր հանեցիք»։ Խոսքը վերաբերում էր Սին անապատի Հակառակության ջրին։

15 Մովսեսն ասաց Տիրոջը. 16 «Նշանակի՛ր, Տե՛ր, Աստվա՛ծ հոգիների ու բոլոր մարմինների, մի այր այս ժողովրդի վրա, 17 որ կարողանա առաջնորդել նրան, որ դուրս հանի և ներս բերի նրանց, որպեսզի Տիրոջ ժողովուրդը չնմանվի այն ոչխարներին, որոնք հովիվ չունեն»։ 18 Տերը խոսեց Մովսեսի հետ և ասաց. «Վերցրո՛ւ Նավեի որդի Հեսուին, որի մեջ Հոգի կա, և ձեռքդ դի՛ր նրա վրա։ 19 Նրան կկանգնեցնես Եղիազար քահանայի առջև և պատվեր կտաս նրան ամբողջ ժողովրդի ներկայությամբ։ 20 Քո փառքից կտաս նրան, որպեսզի Իսրայելի որդիները հնազանդվեն նրան։ 21 Եղիազար քահանան թող նրա համար Հայտնությամբ [*  Ուրիմ] հարցում անի Տիրոջը։ Նրա խոսքով պիտի շարժվեն, և նրա խոսքերով պիտի գործեն բոլորը՝ Հեսուն և Իսրայելի բոլոր որդիները՝ ողջ ժողովուրդը»։ 22 Եվ Մովսեսն արեց այնպես, ինչպես Տերը պատվիրել էր իրեն։ Հեսուին վերցնելով՝ կանգնեցրեց Ահարոն քահանայի որդի Եղիազարի ու ողջ ժողովրդի առջև։ 23 Եվ իր ձեռքերը դրեց նրա վրա և նրան նշանակեց իր փոխարեն, ինչպես Տերն էր պատվիրել Մովսեսին։

28

Ամենօրյա ընծաներ